Cytaty na temat cnota

Zbiór cytatów na temat cnota, ludzie, bóg, myśl.

Cytaty na temat cnota

„Kobieta brzydka łatwo zachować cnotę może.”

Platon (-427–-347 p. n. e.) grecki filozof

„Być rozumnym to największa cnota, a mądrość polega na tym, by mówić prawdę i postępować zgodnie z natura, słuchając jej głosu.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

O mądrości, O naturze

„Nie baw się w bohatera!
Nadludzką nie błyszcz cnotą:
Kto w górę wciąż spoziera,
Ten łatwo wejdzie w błoto.”

Adam Asnyk (1838–1897) polski poeta

Źródło: Myśli ulotne, XIII w: Pisma, tom III, wyd. Księgarnia F. Hoesicka, Warszawa 1924, s. 237.

O górach, O myślach, O myśleniu

„Miłość jest „boską cząstką”, która zamieszkuje w każdym z nas i jest właściwie naszą duszą. Im więcej posługuje się człowiek w stosunku do bliźnich cnotą miłości, tym bardziej rozwija i uszlachetnia swoją duszę.”

Robert Baden-Powell (1857–1941) brytyjski wojskowy, pisarz, twórca skautingu

Skauting i Bóg

O miłości, O duszy

„Tym spośród nas, którzy łatwo znajdują zadowolenie, a pogodni są tylko z pozoru, przeciwstawiają się inni ludzie i całe ludzkie pokolenia, których pogoda nie jest powierzchowną igraszką, ale powaga i głębią. Jednego z nich znałem, był to dawny nasz mistrz muzyki, którego sam niegdyś widywałeś w Waldzell czasami, człowiek ten w ciągu ostatnich lat swojego życia posiadł cnotę pogody w tak znacznym stopniu, że promieniowała zeń jak światło ze słońca, że w postaci życzliwości, radości życia, dobrego humoru, ufności i zaufania przechodziła ona na wszystkich dookoła, we wszystkich też dalej promieniując, we wszystkich tych, którzy prawdziwie blask jej wchłonęli i pozwolili się nim przeniknąć. Ja również oświecony zostałem jego blaskiem, mnie również udzielił on nieco swej jasności i promienistości serca (…) Osiągnięcie takiej pogody jest dla mnie, a wraz ze mną dla wielu, celem najwyższym i najszlachetniejszym. Znajdziesz ową pogodę także u niektórych ojców z kierownictwa zakonu. A pogoda ta nie jest ani igraszką, ani upodobaniem w samym w sobie, jest najwyższą świadomością i miłością, jest afirmacją wszelkiej rzeczywistości, czuwaniem na skraju wszelkich głębin i przepaści, jest cnota rycerzy i świętych, cnota niezniszczalną, która wraz z wiekiem i przybliżaniem się śmierci stale jeno wzrasta. Jest ona tajemnica piękna i właściwą substancją wszelkiej sztuki. Poeta, który cuda i potworności życia taneczną miara swych wierszy opiewa, muzyk, co pozwala im rozbrzmiewać w postaci czystej współczesności, jest szafarzem światła, pomnaża radość i jasność na ziemi, nawet jeśli nas najpierw wiedzie przez łzy i ból. Może ów poeta, którego wiersze tak nas zachwycają, jest smutnym samotnikiem, może i muzyk ów był posępnym marzycielem, lecz także i wówczas dzieło jego uczestniczy w radości gwiazd i bogów. To, co nam daje, nie jest już jego mrokiem, cierpieniem czy trwogą, to kropla czystego światła, wiekuistej radości. Nawet całe narody czy języki zgłębić usiłują głębiny świata przez mity, kosmogonie, religie, radość ta jest ostatecznym i najważniejszym celem, który mogą osiągnąć.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

Józef Knecht do swojego przyjaciela Plinia Designori
Gra szklanych paciorków
Źródło: Gra szklanych paciorków (rozdz. Rozmowa), tłum. Maria Kurecka, Wydawnictwo Poznańskie 1971, s. 319–322.

O śmierci, O Bogu, O bólu, O ludziach

„Janku, przywdziałeś strój kapłański. (…) Pamiętaj jednak, że to nie szata zdobi a cnota. Gdyby któregoś dnia naszły cię wątpliwości co do twego powołania nie okrywaj tej szaty hańbą. Zdejmij ją natychmiast. Wolę mieć syna ubogiego chłopa niż zaniedbującego swe obowiązki księdza. Kiedy się urodziłeś poświęciłam cię Matce Bożej, a kiedy zacząłeś naukę, poleciłam ci zawsze kochać naszą Matkę. Teraz polecam ci, byś oddał Jej się cały.”

Jan Bosko (1815–1888) włoski duchowny katolicki, święty

matka do Jana Bosko Źródło: Po Bogu najbardziej kochał młodzież, miewał prorocze sny i dar bilokacji https://www.gosc.pl/doc/4481902.Po-Bogu-najbardziej-kochal-mlodziez-miewal-prorocze-sny-i-dar, gosc.pl, 31 stycznia 2018.

Kochać się, O matce, O nauce

„To jawne odrzucanie zasad człowieczeństwa, które stanowi istotę państwa, jest z państwowego punktu widzenia najwyższym obowiązkiem i największą cnotą: nazywa się patriotyzmem i stanowi transcendentną moralność państwa. Moralność tę nazywamy transcendentną, ponieważ zazwyczaj wznosi się ona ponad poziom ludzkiej osobistej i społecznej moralności oraz sprawiedliwości, wskutek czego najczęściej jest z nimi sprzeczna. Tak na przykład zgodnie z zasadami zwykłej, ludzkiej moralności uznajemy za przestępstwo znieważanie, gnębienie, ograbianie, okradanie, zabijanie i ujarzmianie bliźnich. Z punktu widzenia patriotyzmu wszystko to jest obowiązkiem i cnotą, jeśli tylko utrwala lub wzmaga potęgę państwa i zwiększa jego chwałę. Wszystko to staje się obowiązkiem każdego obywatela-patrioty; każdy powinien gnębić, ograbiać, zabijać nie tylko obcych, ale nawet swoich współobywateli, ilekroć wymaga tego dobro państwa. To nam wyjaśnia, dlaczego od zarania dziejów, czyli od czasu powstania państw, polityka zawsze była (i jest nadal) dziedziną, w której – pod przykrywką wzniosłych frazesów – stale popełnia się i uprawia rozbój. Łotrowski proceder staje się tu czymś chwalebnym, uprawiany jest bowiem w imię patriotyzmu, transcendentnej moralności i najwyższych interesów państwa.”

Michał Bakunin (1814–1876) rosyjski myśliciel, rewolucjonista

Patriotyzm

O sprawiedliwości, O czasie, O morzu

„Nie mówcie mi o tym człowieku, nie znoszę samej myśli o nim. Ach, ileż zła nam wyrządził! Podobny owemu owadowi, pladze ogrodów, co wybiera do swych ukąszeń tylko korzenie najcenniejszych roślin, Wolter swoim żądłem kłuje bez przerwy dwa korzenie społeczeństwa: kobiety i młodzież. Nasyca ich swoimi truciznami, przekazując je w ten sposób z pokolenia na pokolenie. (…) Wielką zbrodnią Woltera jest nadużycie talentu i świadoma prostytucja geniuszu, stworzonego po to, by sławić Boga i cnotę. (…) nic go nie usprawiedliwia; ten rodzaj zepsucia jest charakterystyczny wyłącznie dla niego: zakorzenia się ono w najgłębszych włóknach serca i obwarowuje się wszystkimi siłami umysłu. Stały sojusznik świętokradztwa, urąga Bogu, gubiąc ludzi. Ze swą bezprzykładną wściekłością ten bezczelny bluźnierca doszedł do tego, że zadeklarował się jako osobisty wróg Zbawiciela ludzi: z głębi swej nicości poważył się nadać mu szydercze przezwisko i to cudowne prawo, jakie Bóg-człowiek przyniósł na ziemię, nazwał ŁAJDACTWEM.”

Joseph de Maistre (1753–1821) francuski filozof

Źródło: Les soirées de Saint-Petersbourg…

O kobietach, O Bogu, O ludziach, O młodzieży

„Lepsza cnota w błocie niż niecnota w złocie.”

Mikołaj Rej (1505–1569) polski poeta i prozaik renesansowy

Źródło: Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich, t. 1, 1969, s. 332.

„Ludzie zazwyczaj nikczemnieją stopniowo. Co do mojej osoby – wszystka cnota w oka mgnieniu, znienacka opadła ze mnie, jako płaszcz.”

Edgar Allan Poe książka William Wilson

Men usually grow base by degrees. From me, in an instant, all virtue dropped bodily as a mantle. (ang.)
William Wilson
Źródło: Opowieści nadzwyczajne tom II, tłum. Bolesław Leśmian, wyd. Tow. Akc. S. Orgelbranda S-ów, 1913.

O ludziach

„Kiedy najeźdźcy, jak wzburzona fala,
Jej wieś zalali, w las uprowadzona
Zginęła z ręki dzikiego Moskala
Po krwawej walce śmiertelnie raniona.
Droższą niż życie była dla niej cnota,
Gdy w jej obronie stoczyła bój z wrogiem.
Milszą śmierć sroga niż grzechu sromota,
Więc męczennicą stanęła przed Bogiem.”

Karolina Kózka (1898–1914) polska błogosławiona

napis na tablicy ku pamięci Karoliny Kózki zamordowanej 18 listopada 1914 r. Źródło: Bł. Karolina Kózkówna - patronka czystych serc http://www.deon.pl/religia/swiety-patron-dnia/art,53,bl-karolina-kozkowna-patronka-czystych-serc.html, deon.pl

O życiu, O śmierci, O Bogu, O religii

„Cnota nie cieszyła się nigdy takim uznaniem jak pieniądze.”

Mark Twain (1835–1910) amerykański pisarz, satyryk, humorysta

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O pieniądzach, O myślach, O myśleniu

„Czy ci, którzy 20, 30 lat temu dołączyli do sztafety pokoleń walczących o Polskę niepodległą, o zdrowym ustroju państwowym i katolicką, o Polskę wierną swojej tysiącletniej tradycji narodu będącego antemurale christianitatis, w swoich najbardziej pesymistycznych prognozach mogli sobie wyobrazić, że w wolnej i niepodległej Polsce działalność ustawodawcza będzie się sprowadzała do kserokopiowania zarządzeń zagranicznego i ponadpaństwowego ośrodka władzy? Że odzyskanie własności zagrabionej przez komunistów będzie drogą przez mękę, podczas gdy majątek publiczny będzie rozkradany i rozdawany aferzystom za bezcen? (…) Że nie tylko obce parlamenty będą uchwalały rezolucje potępiające takie polskie myślozbrodnie, jak antysemityzm czy homofobia, ale znajdą się i polscy eurodeputowani, którzy za tymi rezolucjami będą głosować? Że w imię obłędnej ideologii prawoczłowieczej zostanie odrzucone, jako rzekome barbarzyństwo, ius gladii [kara śmierci] dla złoczyńców, ale medialna kampania kłamstwa i nienawiści może doprowadzić do prawdziwie barbarzyńskiego zabójstwa dziecka w łonie małoletniej matki? Że największe świętości wiary katolickiej będą bluźnierczo a bezkarnie profanowane, a marszałkowie obu izb parlamentu przyłączą się do ataków na Ojca Świętego za jego gest otwarcia wobec niezłomnych obrońców Tradycji? Że minister oświaty będzie nasyłać urzędowe kontrole na politycznie niepoprawnych nauczycieli akademickich, a lobby sodomickie potrafi skutecznie zmusić katolicką uczelnię do odwołania konferencji naukowej? Że z wyższych uczelni zniknie wprawdzie nieskuteczna już stara wersja marksizmu-leninizmu, ale zastąpi ją nowocześniejsza wersja marksizmu kulturowego, promującego intelektualny syfilis pseudonauk w rodzaju feminizmu, gender studies czy queer? Nie, tego wszystkiego nie mogliśmy się spodziewać w najczarniejszych myślach. To, że z rozkładu komunizmu wyłoni się Polska tolerancjonistyczna dla każdej niegodziwości, a pogardliwie odpychającą każdą cnotę - nie mogło być nawet brane pod uwagę, bo przekraczało miarę wyobraźni. Kiedy kombatant walki o Polskę z któregokolwiek pokolenia słyszy, że kwestiami serio dyskutowanymi są definicja małżeństwa i parytet płci na listach wyborczych, musi zadawać sobie pytanie jak pan Zagłoba: „azali tylko ja jeden jestem trzeźwy in universo?".”

Jacek Bartyzel (1956) polski publicysta, działacz opozycji w czasach PRL

Źródło: Na ubitej ziemi. Moje awantury dwudziestolecia, Fijorr Publishing, Warszawa 2010, s. 6, 7.

O śmierci, O małżeństwie, O dzieciach, O kłamstwie

„W tym kraju inteligencja nie jest cnotą, dzięki której dostaje się pracę. Najważniejsze to mieć właściwą narodowość a reszty nauczysz się służąc.”

Nenad Veličković (1962) bośniacki pisarz

Sahib

O inteligencji

„Z perspektywy Nowego Testamentu mniej ważne jest, jaki był grzech, a ważniejsze, jakie jest owocowanie po grzechu. W pewnym sensie cnota wyrasta z grzechu, jak wyzwolenie wyłania się z nie-wol-nictwa.”

Józef Tischner (1931–2000) filozof polski, ksiądz katolicki

Sens

„Inni cynicy zdumiewali cnotę, Wolter zadziwił występek”

Joseph de Maistre (1753–1821) francuski filozof

Źródło: Les soirées de Saint-Petersbourg…

„Wyniki naszych prac powierzmy Jezusowi. On je zapewni w ten sposób, jaki będzie uważał za dobry. Misjonarz, podobnie jak cnota, nie zna prawdziwych klęsk i zawodów. Owszem, spotyka trudności, upokorzenia, krytyki, różne prześladowania, a więc pozorne klęski i niepowodzenia, lecz klęsk prawdziwych nie zazna nigdy. Potrzeba tylko wiele ducha nadprzyrodzonego, by poprzez wszystkie niepowodzenia ujrzeć rękę Bożą i nie tracić ufności ani dać się zniechęcić, bo powodzenie nie polega na czymś zewnętrznym, dostępnym dla zmysłów. Trzeba nam też pamiętać, że dzieła Boże nabierają siły żywotnej wśród przeciwności. Nigdy nie zniechęcajmy się. Po pracy bez wyniku wracajmy do niej na nowo i mówmy z apostołami: „Panie, przez całą noc łowiliśmy i niceśmy nie złowili, ale na słowo Twoje zapuścimy sieć.””

Bolesława Lament (1862–1946)

Wierzymy w zwycięstwo. Nie wierzymy w klęskę, bo dzieła Boże klęsk nie znają, panuje w nich tylko zwycięstwo.
Myśli. Bolesława Lament – Dyrektorium. s. 3–4
Źródło: o. Joachim Roman Bar, s. Adriana Teresa Gronkiewicz, Polscy święci. Służebnica Boża Bolesława Lament, t. 8, ATK, Warszawa 1987, s. 326.

O Bogu, O myślach, O sile, O zwycięstwie

„Mówią o niej: chodząca cnota. A jak mówić, gdy zmienia pozycję?”

Tadeusz Gicgier (1927–2005)

„Cnota skromności, jest wynalazkiem wątpliwej wartości, na użytek łajdaków.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

Aforyzmy o mądrości życia

„Cnota skarb wieczny, cnota klejnot drogi.”

Jan Kochanowski (1530–1584) polski poeta

Źródło: Na wszystko jest przysłowie, oprac. Stanisław Świrko, Stanisław Rozwadowski, Wydawn. Poznańskie, 1975, s. 33.

„Wyrozumiałość jest najinteligentniejszą z cnót. Pozwalam sobie uważać tę cnotę za jedną z najrzadziej spotykanych, jeśli nie najrzadszą ze wszystkich.”

Joseph Conrad (1857–1924) pisarz angielski polskiego pochodzenia

„Łatwiej obronić swoją cnotę przed mężczyznami, niż swoją opinię przed kobietami.”

Brigitte Bardot (1934) francuska aktorka

O kobietach

„Cnota – suma rzeczy, których nie zrobiliśmy z lenistwa, tchórzostwa lub głupoty.”

Henry Miller (1891–1980) pisarz amerykański

O głupocie

„Powściągliwość jest niedorzeczną cnotą – mężczyzna urodził się po to, by używać rozpusty.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Pozostałe dzieła

„Cnota jest rozumiana jako umiejętność racjonalnego panowania nad swoimi potrzebami i najprostszego ich realizowania.”

Epikur (-341–-269 p. n. e.) grecki filozof

„Za wyrok na dr G. sam dostał wyrok. Do tej pory go nie wykonał. Teraz próbuje uciec przed odpowiedzialnością do Brukseli. Unika debat, które by go nieuchronnie skompromitowały. Udaje niewiniątko, które cnotę straci dopiero po ślubie. Z Pati Koti czy koti Alik.”

Joanna Senyszyn (1949) polska działaczka polityczna, ekonomistka

komentarz do plotek o ślubie Zbigniewa Ziobry. Źródło: politbiuro.pl http://politbiuro.pl/politbiuro/1,85402,6619285,Pati_Koti_czy_koti_Alik__Z_kim_zeni_sie_Ziobro_.html, 18 maja 2009

O ślubie, O stracie

„Wierność jest cnotą, która z latami obraca się w pewność straconych okazji.”

Zofia Bystrzycka (1922–2011) powieściopisarka polska

O wierności

„Gdzie przemoc uciska tam bunt jest cnotą.”

Jan Czyński (1801–1867)

Źródło: Cesarzewicz Konstanty i Joanna Grudzińska czyli Jakubini polscy http://www.polona.pl/dlibra/docmetadata?id=16110, tom II, Paryż 1834, s. 161.

„Zazdrość jest jak cień, który chodzi zawsze za cnotą i bogactwem.”

Franciszek Karpiński (1741–1825) polski poeta klasycystyczny

Źródło: Księga aforyzmów, myśli, zdań, uwag i sentencji ze stu pisarzy polskich wybranych, wyboru dokonał Władysław Bełza, s. 39

O zazdrości, O myślach, O bogactwie, O myśleniu

„Doskonałość absolutna, w czymkolwiek by się pojawiła, jest symptomem śmierci. Doskonałość jest cnotą umarłych.”

Antoine de Saint-Exupéry (1900–1944) francuski pisarz i poeta, lotnik

O śmierci

„Cnota jest dla kobiet tym, czym odwaga dla mężczyzn, pogardzam tchórzem i kobietą bez wstydu.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

O kobietach, O odwadze

„W winie cnota tonie.”

François Rabelais (1494–1553) francuski pisarz

Źródło: Księga toastów i humoru biesiadnego, op. cit., s. 148.

„Niewinność jest dla jednych cnotą, dla innych wadą.”

Charles Caleb Colton (1777–1832)

„Grzech wyniszcza! Cnota tuczy!
Chrystus się polskiego uczy!
Nieomylne rzeźbią pieśni,
Ziemię płaską jak naleśnik!

Wokół Ziemi krąży Słońce,
Szatan ponoć ma dwa końce,
Więcej wiedzieć niebezpiecznie
Jeśli żyć chcesz wiecznie!”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Piosenka zza miedzy, 2001

O słońcu, Chrystus

„Nieznajomość zła nie jest cnotą, lecz głupotą; zachwycanie się nią to jakby nagradzanie za uczciwość człowieka, który nie ukradł ci zegarka, bo nie wiedział, że go masz.”

George Bernard Shaw (1856–1950) dramaturg i prozaik irlandzki, noblista

O głupocie

„Gdyby cnota, bystrość sądu, wspaniałe bohaterstwo,
Gdyby wzniosłość, blask bogactwa i szlachetność rodu
Potrafiły przezwyciężyć ciemne moce śmierci:
Fryderyk nigdy nie spoczywałby w tym grobie.”

Fryderyk II Hohenstauf (1194–1250) cesarz niemiecki

epitafium na nagrobku cesarza w Palermo.
O Fryderyku II

O śmierci, O bogactwie

„Cnotę widać wyraźniej w czynach niż w ich braku.”

Arystoteles (-384–-321 p. n. e.) Filozof starożytnej Grecji

Źródło: Myślę, więc jestem : aforyzmy, maksymy, sentencje. Czesława i Joachim Glenskowie (oprac.). Opole : Instytut Śląski w Opolu, 1986. S. 25.

„Skoro zatem jest jasne, że nie można ściśle powtórzyć niezwykłych czynów świętych, musimy odejść od sensu historycznego opisanych wydarzeń i przejść do ich sensu duchowego, i w ten sposób poszukać życiowych wskazówek dla tych, którzy zabiegają o cnotę.”

Grzegorz z Nyssy (335–395) Ojciec Kościoła, biskup Nyssy

Źródło: Życie Mojżesza, II, 49

O życiu, O odejściu, Sens

„Najwyższą cnotą i heroizmem jest życzliwy, dobry uśmiech ludzki wyrosły ze zrozumienia, czyli z rezygnacji.”

Emil Zegadłowicz (1888–1941)

O uśmiechu, O zrozumieniu

„Dążymy do tego, co zakazane i pożądamy rzeczy zabronionych: zawsze choremu smakuje niedozwolony pokarm. Argus miał sto oczu na czole i karku, a mimo to nieraz Amor potrafił wywieść go w pole. Danae, która została zamknięta jako dziewica w komnacie z kamienia i żelaza, wyszła stamtąd jako matka; Penelopa zaś, choć przez nikogo nie pilnowana, zachowała cnotę wśród młodych zalotników.”

Owidiusz (-43–17 p. n. e.) poeta rzymski

Pieśni miłosne
Źródło: III, 4

O zachowaniu, O matce

„Gdy żyjemy w nieprawości, natenczas choćby nam nikt nie złorzeczył, wtedy jesteśmy najnieszczęśliwszymi ze wszystkich; ale gdy o cnotę się staramy, wtedy choćby cały świat źle o nas mówił, będziemy najszczęśliwsi ze wszystkich.”

Jan Chryzostom (349–407) biskup Konstantynopola, pisarz chrześcijański

Źródło: Homilie na Ewangelię według św. Mateusza. Homilia 15

O świecie

„Gdy miłość bliźniego przynosi ci radość, to miłość przestała już być cnotą.”

Khalil Gibran (1883–1931) libański pisarz, poeta i malarz

O miłości, Radość

„Cnota jest przekonaniem, które przekształciło się w wewnętrzną i stabilną zasadę działania.”

Franciszek (papież) Amoris Laetitia

Źródło: Amoris laetitia, 267.

„Chrześcijaństwo tak samo jak islam uczy dzieci, że wiara bez wątpliwości jest cnotą – jeśli w coś wierzysz, nie musisz tego dowodzić. Kiedy człowiek stwierdza, że coś stanowi element jego przekonań religijnych, pozostali członkowie społeczeństwa na mocy niepisanego prawa zobligowani są do „respektowania” jego przekonań; respektowania przynajmniej do czasu, póki ich manifestacją nie stanie się kolejna potworna masakra na skalę zamachów na WTC, londyńskie metro czy madrycki dworzec. Wtedy słyszymy gromki chór wypierających się rozmaitych duchownych i „przywódców społeczności”, którzy zgodnie tłumaczą nam, że to ekstremizm, błędy i wypaczenia „prawdziwej” wiary. Jak jednak możemy mówić o wypaczeniach – jeżeli nie istnieją obiektywne kryteria (a tak jest w wypadku religii), nie ma też wypaczeń.”

Richard Dawkins (1941) angielski biolog

Cytaty z książek, Bóg urojony (2006)
Źródło: s. 412.

O dzieciach, O wierze, O religii, O czasie

„Nie trzeba mniemać, iż kłamstwo nie jest grzechem, skoro posługuje na korzyść cudzą. (…) Czy kłamstwo może kiedykolwiek nie być złem? Czy może kiedykolwiek być dobrem? (…) Powinniśmy nienawidzić powszechnie wszelkiego rodzaju kłamstwa, ponieważ nie ma żadnego, które przeciwnym nie byłoby prawdzie. Podobnie jak nie masz zgody pomiędzy światłem a ciemnością, między religią a bezbożnością, zdrowiem a chorobą, życiem a śmiercią: tak też nie ma żadnej godziwej umowy między kłamstwem a prawdą. O ile ta jest dla nas drogą, o tyle kłamstwem brzydzić się powinniśmy. Ale oto jest człowiek niewinny, któremu trzeba ocalić życie, oświadczając wbrew prawdzie, że nie wiemy gdzie się ukrył. Czy powiedzielibyście to samo w obecności najwyższego Sędziego, który by wam zadał to pytanie? Czyliż nie jest większą odwagą i cnotą odpowiedzieć: „Nie będę ani donosicielem, ani kłamcą”. Biskup Thagaste, imieniem Firmus wezwany imieniem cesarza, o wydanie człowieka, który się ukrywał u niego, odpowiedział śmiało, że nie chce ani kłamać, ani wydać nieszczęśliwego, woląc raczej wycierpieć najsroższe męki, niżeli uczynić to, czego wymagają po nim, lub powiedzieć fałsz.(…) Gdy nas przymuszają do kłamania z powodu zbawienia wiekuistego jakiej osoby, na przykład gdy idzie o udzielenie jej sakramentu chrztu świętego, do kogoż wtedy mam się uciec, jeżeli nie do ciebie; o prawdo święta? Ale czy prawda może pozwolić dopuścić się kłamstwa? (…) Nie uważane są za kłamstwa, pewne żarty, w których jawnie okazuje się ze sposobu, w jakim je wyrażamy, że nie mamy zamiaru oszukiwać, nawet mówiąc nieprawdę.”

Aureliusz Augustyn z Hippony (354–430) wczesnochrześcijański biskup i teolog

Źródło: Ks. Ambroży Guillois, Wykład historyczny, dogmatyczny, moralny, liturgiczny i kanoniczny wiary katolickiej, Wilno 1863, s. 380, 382.

O życiu, O śmierci, O prawdzie, O kłamstwie

„Sztuki Szekspira chcą, byśmy „przejrzeli” („przejrzeli na oczy” i tym samym „przejrzeli” pozory toczącej się gry świata). Gdy „przejrzymy”, okaże się, że cnota jest niezgodą na bieg świata.”

Tadeusz Sławek (1946) polski poeta, tłumacz, eseista, literaturoznawca, wykładowca uniwersytecki

Źródło: Pan Szekspir ratuje świat, „Gazeta Wyborcza”, 29–30 grudnia 2012.

O świecie

„Chrześcijaństwo jest wiarą, która nie jest zainteresowana władzą, ani innym otoczeniem mocy czy bogactwa. Imperatyw moralny jest złudzeniem i [w zakresie wyboru] myślę, że to odwrócenie uwagi; Chrześcijaństwo nie jest wiarą morałów czy zasad; chodzi o relację, służbę w miłości do Boga i innych ludzi. Nie sądzę, że gdyby to była moralność i cnota, to Jezus wkurzałby tylu Żydów; Chrystus robił rzeczy, które zostały przez naród żydowski uznane za nieprzyzwoite: pracował w dniu szabatu, był niechlujną złą osobą i z pewnością nie kierował się zasadami.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: „The Harvard Crimson”, 19 listopada 2004 http://www.thecrimson.com/article/2004/11/19/songwriter-sufjan-stevens-starts-small-even/

O Bogu, O ludziach, O wierze, O myślach

„Cnota zbawia tego, który jej nie unika.”

Tales z Miletu (-624–-547 p. n. e.)

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Cnota jest w sercu, a nie gdzie indziej.”

Friedrich Hebbel (1813–1863) niemiecki dramaturg i poeta

Źródło: Przykazania etyki prawniczej. Księga myśli, norm i rycin, wyb. Roman Tokarczyk, wyd. Wolters Kluwer Polska, s. 71.

O myślach, O myśleniu, Serce

„Człowiek, żeby mógł przejść przez życie jakoś możliwie i nie dać się innym poharatać, musi ciągle podpierać się i pocieszać różnymi mądrymi aforyzmami dającymi mu możliwość przeżycia każdego napotkanego świństwa i ścierstwa. Po przeczytaniu mądrości podnosi pokrzepiony głowę, bo utożsamia się z lepszą częścią zdania. A to wszystko nieprawda. Jest odarty ze skóry i krwawi, a przyjemne życie ma ten, co krzywdzi, żyje z hańbą za pan brat, cnotę i uczciwość mając w głębokiej pogardzie.”

Zofia Kucówna (1933) polska aktorka

Zdarzenia potoczne

O życiu

„Cnota
To kopalnia złota.”

Jan Sztaudynger (1904–1970) poeta polski, satyryk

Nie tylko „Piórka”. Fraszki, wiersze, bajki
Źródło: Kopalnia, s. 100

„Czyn jako cnota sam w sobie mieści nagrodę.”

Walter Scott (1771–1832) szkocki powieściopisarz i poeta

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Cnota jest tam, gdzie jest wybór.”

Wojciech Eichelberger (1944) polski psychoterapeuta

Źródło: Być tutaj

„Chrześcijańska nadzieja jest duchem i nie zwodzi. To cnota teologiczna, więc w ostatecznym rozrachunku dar Boży, którego nie da się zredukować do czysto ludzkiego optymizmu. Bóg nie zadaje kłamu nadziei, nie może zaprzeczyć sobie. Bóg jest cały obietnicą.”

Franciszek (papież) (1936) papież

Źródło: rozmowa o. Antonio Spadaro, „Civiltà Cattolica”, tłum. Paweł Bravo i o. Kasper Mariusz Kaproń, Leczmy rany, „Tygodnik Powszechny” nr 39, 29 września 2013.

O Bogu, O nadziei, O optymiźmie

„Może i nie jestem komunistą, może jestem tylko – wojującym pacyfistą. Wałęsam się po świecie, żegluję po tej otchłani idiosynkrazji i gdziekolwiek zobaczę jakieś tajemnicze uczucie, czy to będzie cnota czy rodzina, wiara czy ojczyzna, tam zawsze popełnić muszę jakieś łajdactwo. Oto moja tajemnica, którą ze swej strony narzucam wielkiej zagadce bytu.”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Źródło: Pamiętnik Stefana Czarnieckiego

O tajemnicy, O rodzinie, O wierze, O emocjach

„Czas, który upływa, ucieka skrycie i oszukuje człowieka; i nie ma rzeczy szybszej, niż lata; a kto sieje cnotę, zbiera sławę.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O czasie, O oszukiwaniu

„Ekstremizm w obronie wolności nie jest złem, umiarkowanie w obronie sprawiedliwości nie jest cnotą.”

Karl Hess (1923–1994) filozof amerykański, działacz polityczny

O sprawiedliwości, O wolności

„Gdzie jest i gdzie była cnota u ludzi, którzy dokonywali wielkich rzeczy na tym padole? Zaczynam się doprawdy obawiać, że spotyka się ją tylko w wyobraźni historyków.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, Listy

O ludziach

„Nadzieja – cnota współcześnie najtrudniejsza.”

Janusz Pasierb (1929–1993) polski ksiądz, poeta, eseista, historyk sztuki

Nadzieja

O nadziei

„Przekonanie, że dziewictwo jest cnotą powstało w wyniku myślenia przesądnego, właściwego ludzkiemu umysłowi.”

Voltaire (1694–1778) francuski pisarz epoki Oświecenia, filozof, dramaturg i historyk

O myślach, O myśleniu

„Cnota to często tylko niezdolność do odczuwania przyjemności.”

Jean-Jacques Rousseau (1712–1778) szwajcarski filozof, pisarz i pedagog

O przyjemności

„Cierpliwość: łagodna forma rozpaczy uchodząca za cnotę.”

Ambrose Bierce książka The Devil's Dictionary

Patience, n. A minor form of despair, disguised as a virtue. (ang.)
The Devil's Dictionary

O cierpliwości

„Jeżeli przystało zakonnikowi odznaczać się cnotą, dojrzałymi uczynkami i łaską niebios, to wszystko znaleźć można u błogosławionego Czesława, który w samej rzeczy jest godny wielkiej sławy. Wszechpotężny Bóg nie przestaje go przyozdabiać wielkimi cudami, których z dnia na dzień przybywa coraz to więcej.”

Czesław Odrowąż (1180–1242) dominikanin polski, błogosławiony Kościoła katolickiego

w XVII-wiecznym dziele „Tutelaris Silesiae” (patron, opiekun Śląska). Źródło: Zatrzymał jeźdźców Apokalipsy - bł. Czesław http://kosciol.wiara.pl/doc/490658.Zatrzymal-jezdzcow-Apokalipsy-bl-Czeslaw, wiara.pl

O Bogu, O wierze

„Teologiczna cnota miłości, której Bóg udziela duszy wraz z łaską uświęcającą, nie wymaga byśmy bliźniego kochali ze względu na niego samego, na te zalety i wartości, które posiada w naszych oczach, ale abyśmy kochali go ze względu na Boga, byśmy kochali dlatego, że Bóg go kocha i wzywa do przyjaźni z sobą. Przez cnotę miłości stajemy się przyjaciółmi Boga, tymi na których rozciąga się Jego przyjaźń.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/2
Źródło: s. 5

O Bogu, O przyjaźni, O duszy, Kochać się

„Cnota to złoty środek między dwoma występkami.”

Arystoteles (-384–-321 p. n. e.) Filozof starożytnej Grecji

Źródło: „Przekrój”, Wydania 27–38, Krakowskie Wydawnictwo Prasowe, 1999, s. 53.

„Spryt jest darem, rozsądek – zaletą, a mądrość cnotą.”

Karel Čapek (1890–1938) pisarz czeski

O mądrości

„Jeżeli przyjaźń nie jest związana miłością i cnotą, łatwo może być rozwiązana przez głupotę.”

Piotr Skarga (kaznodzieja) (1536–1612) polski teolog, pisarz i kaznodzieja

O przyjaźni, O głupocie

„Dla wielu ludzi cnota polega raczej na żalu za grzechy niż na niepopełnianiu grzechów.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Cnota cierpliwości jest według wszelkiego prawdopodobieństwa najbardziej znaczącą ze wszystkich cnót, o jakich powinniśmy w tych czasach pomyśleć, albowiem, jeśli nie jesteście cierpliwi, wówczas nie jest możliwe osiągnięcie jakiegokolwiek rozwoju duchowego.”

Ajahn Sumedho (1934)

Źródło: Cierpliwość, s. 2 http://sasana.wdfiles.com/local--files/sumedho-ajahn/cierpliwosc.pdf

O cierpliwości

„Gdy nagromadzone dobra zostały raz uznane za świadectwo wartości i sprawności człowieka, posiadanie bogactwa uniezależnia się jak gdyby od tych cech i staje się samoistnym i głównym tytułem do szacunku. Posiadanie dóbr bez względu na to, czy zostały zdobyte własnym wysiłkiem, czy osobiście zagrabione, czy też uzyskane drogą dziedziczenia, zapewnia prestiż w oczach całego społeczeństwa. Posiadanie dóbr, cenione początkowo tylko jako dowód przedsiębiorczości i dzielności, staje się samo w sobie cnotą.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O wysiłku, O bogactwie

„No właśnie… Zawsze byłeś ciekaw, o której straciłam cnotę… Cnotę straciłam o piątej rano… a nie… tak się tylko zaczynała książka… którą z wypiekami na twarzy przeczytałam w wieku piętnastu lat…”

Katarzyna Grochola (1957) pisarka polska

O książkach, O wieku

„Dlaczego to cnota jest zawsze taka nudna? – Dlatego, że nic nowego nie wymyśla.”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

Jerychonka
Źródło: s. 80

„Pokorny o wszystko prosi, o każdą cnotę, bo cnota jest darem łaski, darem stanu nadprzyrodzonego, a więc prosić: daj mi, o Jezu, bym się umartwiał we wszystkim… daj mi Ciebie obecnego w Najświętszym Sakramencie adorować ciągle, daj mi szukać upokorzeń. Pragnie się pokory to i upokorzeń, przez które nabywa się pokory, pragnąć i szukać ich potrzeba!”

Jan Wojciech Balicki (1869–1948) polski duchowny katolicki, teolog, błogosławiony Kościoła katolickiego

Rozważania. O. Joachim Bar, Wybór pism ks. Jana Balickiego, Warszawa 1978, s. 322.
Źródło: o. Joachim Roman Bar, ks. Stanisław Zygarowicz, Polscy święci. Sługa Boży Jan Balicki, t. 11, ATK, Warszawa 1987, s. 278.

„Mądrość i cnota złym zdaje się zdrożną,
Gnój pachnie gnojkom.”

William Shakespeare Król Lear

Wisdom and goodness to the vile seem vile:
Filths savour but themselves. (ang.)
książę Albanii do Goneryli.
Król Lear
Źródło: akt IV, scena II, wyd. Gebethner i Wolff, Kraków 1913, s. 76.

O mądrości

„Uczciwość jest cnotą, która dużo kosztuje.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

Aforyzmy

„Gdy w grę wchodzi ambicja, jedyny grzech, jaki można popełnić, to ponieść klęskę, zwycięstwo zaś automatycznie staje się cnotą.”

Arturo Pérez-Reverte (1951) pisarz hiszpański

Szachownica flamandzka

O zwycięstwie

„Reformatorzy muszą uwierzyć, że warto pójść na znaczne ustępstwa po to, by zachować decentralizację decyzji i władzy, co stanowi podstawową cnotę dawnego indywidualizmu. W świecie agresorów politycy muszą gorliwie chronić niejednolitą materię społeczeństwa, nawet jeśli będzie to oznaczać, że na niektóre nadużycia trzeba będzie przymknąć oko… Stara gwardia prawicy ze swej strony na pewno musi uznać, jeśli ma rozum i kieruje się roztropnością, że obecny system cechuje ewidentna niewydolność i że jego kontynuacja w niezmienionej formie, kiedy połowa świata się rozpada, to po prostu objaw sklerozy.”

John Maynard Keynes (1883–1946) angielski ekonomista

fragment artykułu z 29 lipca 1940 dla „New Republic” przedstawiającego polityczne nadzieje związane z powojennym społeczeństwem.
Źródło: Robert Skidelsky, John Maynard Keynes: A Biography, t. 3, Macmillan, Londyn 2001.

O zachowaniu, O decyzjach

„Cnota, sama w sobie, jest nieciekawa i z góry wiadoma, cnota jest załatwieniem sprawy, to jest śmiercią; grzech jest życiem.”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Sienkiewicz

O śmierci

„Cnotę dumy najlepiej daje się zdefiniować określeniem „ambicja moralna”. Oznacza to, że trzeba zdobyć – poprzez dążenie do własnej perfekcji moralnej – prawo do przedstawiania siebie jako wzoru wartości – prawo to zdobywa się, nie akceptując nigdy żadnego kodeksu irracjonalnego, irracjonalnych wartości, których nie sposób przestrzegać, aż drugiej strony, zawsze przestrzegając zasad racjonalnych – prawo to zdobywa się przez odmowę akceptowania niezasłużonej winy i nie popełniając takowej – lub, jeżeli już zostanie popełniona, niepozostawianie jej nie naprawionej – nie poddając się nigdy biernie słabościom charakteru – nigdy nie przykładając żadnej wagi ani nie przedkładając żadnego życzenia, obawy lub chwilowego nastroju ponad wartość własnej godności. A przede wszystkim oznacza to odrzucenie roli zwierzęcia ofiarnego, nietolerowanie żadnej doktryny, która głosi potrzebę samopoświęcania, traktując to jako moralną cnotę czy obowiązek.”

Ayn Rand książka Cnota egoizmu

Cnota egoizmu

O charakterze, O zwierzętach, O perfekcji

„Jeśli szlachectwo nie jest cnotą, jest niczym, a przecież wielu ludzi nie ma po prostu za co kupić szlachectwa…”

Jean de La Bruyère książka Charaktery

Charaktery, czyli Obyczaje naszych czasów (1688)

O ludziach

„Kary rodzą siłę, która jest podstawą potęgi. Potęga rodzi strach, a strach cnotę.”

Shang Yang (-390–-338 p. n. e.)

O strachu, O karze, O sile

„Prawdziwa cnota, która jest w nas dziełem łaski, wypędza sama, w miarę jak rośnie, wszelkie kłamstwo z duszy. Szczerość jest cechą tego, co jest czyste i klarowne.”

Jacques Maritain (1882–1973) filozof i teolog francuski

Trzej Reformatorzy. Luter, Kartezjusz, Rousseau

O kłamstwie, O duszy, O szczerości

„Och kobieta (…)
Cnotą wkoło parskająca.”

Adolf Nowaczyński (1876–1944) polski pisarz, satyryk, działacz polityczny

Małpie zwierciadło. Wybór pism satyrycznych, t. 1, 1897–1904
Źródło: s. 206

O kobietach

„Posłuchaj mnie uważnie, a jeśli nie zrozumiesz, to cię życie nauczy kiedyś; strzeż swego serca logiką i rozumem, bo z serca przychodzi śmierć człowieka (…) Przyjaciela, brata, powiernika nie szukaj wśród ludzi, ale stań się tym sam dla siebie. Sądź się surowo i milcz w bólu i radości, walki, upadki, tryumfy, niech je zna tylko ten Bóg, którego imię stanie ci się kiedyś religią; a ludzie nigdy, nigdy; I pamiętaj że na świecie jest jeden grzech; podłość, jedna cnota szlachetność, jedno szczęście spokój. I jest prawda, ale kto powie, że ją posiadł? Komu duch przestanie stawiać pytania i wątpliwości, aż do końca…?”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

Kwiat lotosu
Źródło: Wyd. Alfa, Warszawa 1990, s. 103

O życiu, O śmierci, O Bogu, O szczęściu

„Dla kobiety miłość jest cnotą i grzechem, religią i występkiem.”

Karol Juliusz Weber (1767–1832)

O miłości, O kobietach, O religii

„Już w początkach niepodległości wiedziałem, że jest w Polsce dwóch ludzi w wybitnym stopniu posiadających szczególną polityczną cnotę, virtu, czyli wg Machiavellego odwagę, dzielność i umiejętność wykorzystywania dla ambitnych celów politycznych Fortuny, nieuniknionej zmienności losu. Byli to Adam Michnik i Jarosław Kaczyński.”

Ludwik Dorn (1954) polityk polski

Źródło: Agnieszka Kublik, Cel, pal kaczka dwugłowa, „Gazeta Wyborcza”, 23 marca 2010.

O losie, O ludziach

„Nie lubię sprawiedliwych, którzy nie padają, nie potykają się. Ich cnota jest martwa i mało warta. Nie poznali piękna życia.”

Borys Pasternak (1890–1960) rosyjski poeta i prozaik

„Własny pożytek dobrą usidli cnotę.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: op.cit., s. 20

„Nie wiedzą oni o czym gadają. Reforma finansów publicznych to proces ciągły, który musi następować zawsze. Nigdy nie będzie tak, że nastąpi sytuacja, w której będziemy mogli spocząć na laurach. Cnotą jest właśnie dokonywanie zmian w finansach publicznych stopniowo, żeby ta przysłowiowa krew po ścianach nie bryzgała. Bo jak będzie bryzgała, to wtedy grożą nam niepokoje społeczne.”

Marek Belka (1952) polski ekonomista, polityk, premier rządu

o osobach, nawołujących do radykalnej reformy finansów publicznych. Źródło: tokfm.pl http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,103090,8884012,Prezes_NBP_w_TOK_FM___Radykalna_reforma_finansow_.html, 30 grudnia 2010

„Świat, czyli wszystko to, co sprzeciwia się Panu Bogu, narzuca ludziom swoje zasady, prawa, dobra i pociechy. Czy jednak to wszystko wzmacnia w nas cnotę, przybliża do prawdy i daje szczęście? Świat twierdzi, że tak, że daje ludziom szczęście. Ale ty śmiej się ze świata, bo jest szalony, żyje tylko złudzeniem. Gdy świat mówi o szczęściu – zawsze prowadzi człowieka prostą drogą do zguby.”

Józef Sebastian Pelczar (1842–1924) biskup przemyski, założyciel Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, święty Kościoła Katolic…

Źródło: „Zawsze Wierni” nr 5 (168), wrzesień-październik 2013, s. 131.

O Bogu, O szczęściu, O świecie

„Dawniej udawałem cnotę,
Dzisiaj udaję ochotę.”

Jan Sztaudynger (1904–1970) poeta polski, satyryk

Raptularz zakochanych
Źródło: Etapy udawania, s. 155

„Dobre uczynki wznoszą się i sięgają Nieba, ponieważ cnota znajduje uznanie w oczach Boga. Złe uczynki natomiast przeciwnie, ponieważ są sprzeczne z wolą Boga – strącane są w otchłanie piekła… O ty, który podziwiasz naszą cielesną powłokę – nie bądź smutny, że wraz z innymi dosięgnie ciebie śmierć, lecz raduj się, że nasz Stwórca obdarzył nas tak wyjątkowym narzędziem jak intelekt.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O śmierci, O Bogu, O piekle

„Istnieje pewna nieprzezwyciężona cnota ludzkiej duszy, której nie sposób zniweczyć; ukryte głęboko oblicze ludzkiej istoty opierające się wszelkim atakom… Bez tej zalety bylibyśmy jedynie bezimiennymi głupcami, niebezpiecznymi maniakami, dzikimi bestiami. Przynależny wszystkim ludziom wewnętrzny głos krzyczy: „Chcę żyć!””

Chester Himes (1909–1984)

Źródło: Gilles Van Grasdorff, Biografia XIV Dalajlamy, Katowice 2005, str. 8

O duszy

„Jesteśmy – mimo woli – pokoleniami bohaterów. W ciągu półwiecza wieku XX spędziliśmy wśród szczęku broni dziesiątki lat. Patrzyliśmy na ludzi uzbrojonych po zęby, jak zalegali okopy; muzyką naszą są armaty, bomby i karabiny maszynowe. Widzieliśmy tysiące poległych żołnierzy, przeżyliśmy śmierć olbrzymów, dyktatorów, autokratów, jednowładców. Rządy zmieniały się w oczach naszych, jak liście na drzewach (…). Czyż może nam coś imponować? Przestaliśmy się bać luf karabinów i armat. Człowiek uzbrojony nie budzi w nas ani lęku (…) ani szacunku. Co więcej, bardziej bohaterski wydaje się nam być człowiek bezbronny niż uzbrojony. Śmiesznie wygląda „człowiek z bronią”, gdyż żołnierz, którego zawodową cnotą ma być męstwo, powinien wystąpić do walki z gołymi rękoma, jak Dawid (…). Czekamy teraz na mocarzy myśli, woli, serca, cnoty (…). Tylko tych zdolni jesteśmy szanować. Tylko ci są godni stawać w szranki walki o lepsze (…) Abiciamini opera tenebrarum et induamini arma lucis”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

Odrzućcie dzieła ciemności i obleczcie się w zbroję światła
z Zapisków więziennych prymasa Wyszyńskiego, 1 sierpnia 1954.
Źródło: Świadectwa powstania warszawskiego 1944, Andrzej Gałka (red.), Wydawnictwo Kuria Metropolitalna Warszawska, Warszawa 1988, s. 10.

O śmierci, O ludziach, O myślach, O czekaniu