Cytaty o smutku

Zbiór cytatów na temat szczęście, płacz, śmierć, strata.

Najlepsze cytaty o smutku

„Śmiech i radość są balsamem dla ciała, smutek – dla duszy.”

Stefan Pacek (1938)

„Nasze smutki są radościami naszych wrogów.”

Ajschylos (-525–-456 p. n. e.) grecki dramaturg

„Uważajcie na smutek. To wada.”

Gustave Flaubert (1821–1880) powieściopisarz francuski

„Smutek to najgorsza pora dnia.”

Pola Gojawiczyńska (1896–1963)

„Smutek kochanków jest pełen rozkoszy.”

Monteskiusz (1689–1755) francuski filozof i pisarz

„I smutek, i nuda. Nikt dłoni nie poda z pomocą.”

Michaił Lermontow (1814–1841) rosyjski pisarz i dramaturg

I skuczno, i grustno, i niekomu ruku podat'. (ros.) Także: I nudno, i smutno, i nie ma komu podać ręki. Źródło: początkowy fragment wiersza I smutno i nudno http://wiersze.wikia.com/index.php?title=I_smutno_i_nudno&useskin=monobook z 1840 roku

„Smutek to ściana między dwoma ogrodami.”

William P. Young (1955) amerykański pisarz

Chata (2008)

„Smutek szuka przyjaźni.”

Jan Twardowski (1915–2006) poeta polski, duchowny katolicki

„Radości i smutki ludzkie mijają jak fale morza.”

Pindar (-517–-437 p. n. e.) starożytny grecki poeta

„Nie ma nic bardziej samotnego niż smutek.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Kontynuacja Kroniki Ellie, Kroniki Ellie: Wojna się skończyła, walka wciąż trwa

Cytaty o smutku

„Smutek jest samowystarczalny: by odczuć jednak pełną wartość radości, musisz mieć kogoś, by się nią podzielić.”

Mark Twain (1835–1910) amerykański pisarz, satyryk, humorysta

„Wszystkie światowe rozrywki mają jeden nieunikniony koniec, którym jest smutek; posiadanie kończy się stratą, budowanie rozpadem, spotkanie rozstaniem, narodziny śmiercią. Ponieważ nieuchronnie doświadcza się skutków swoich działań, należy już od samego początku wyrzec się posiadania, gromadzenia, budowania i spotkań. Najlepszym lekarstwem jest urzeczywistnienie ostatecznej prawdy o naturze rzeczywistości, dzięki wskazówkom oświeconego Guru.”

Milarepa (1052–1135)

O śmierci, O narodzinach, O naturze, O rzeczywostości

„Zawsze trzeba działać. Źle czy dobrze, okaże się później. Żałuje się wyłącznie bezczynności, niezdecydowania, wahania. Czynów i decyzji, choć niekiedy przynoszą smutek i żal, nie żałuje się.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

O decyzjach

„Żyjąc, jednocześnie pielęgnujemy w sobie śmierć. Lecz jest to tylko jedna z prawd, jakie musimy poznać. Śmierć Naoko nauczyła mnie, że żadna prawda nie może uleczyć smutku po stracie ukochanej osoby. Nie może go uleczyć żadna prawda, żadna uczciwość, żadna siła, żadna dobroć. Przeżywszy ten smutek w pełni, możemy się jedynie czegoś z niego nauczyć, lecz to, czego się nauczymy, wcale nam się nie przyda, kiedy nadejdzie następny, niemożliwy do przewidzenia smutek.”

Haruki Murakami książka Norwegian Wood

Norwegian Wood

O śmierci, O prawdzie, O sile, O stracie

„Jak powiedział pewien milicjant – smutek jest jak pochód – przemija.”

Edward Stachura (1937–1979) polski poeta, prozaik, pieśniarz i tłumacz

Dziennik. Zeszyty podróżne 1

„Na egzamin nauczyłem się sentymentalnej piosenki – bo jakiś smutek miałem zawsze w sobie, pewnie to z genów wynika – w której były słowa: „Bo ja jestem sam z moimi łzami, tak mi źle Ale jedna myśl zadręcza mnie, wiem, że kochasz mnie” i tak dalej. Komisja w pewnym momencie przerwała mi mówiąc, żebym zaśpiewał jakąś zwykłą piosenkę, najlepiej ludową i wtedy ja, ni mniej ni więcej, tylko zaśpiewałem barytonem: „Gdybym ci ja miała skrzydełka jak gąska.””

Wojciech Alaborski (1941–2009) polski aktor

I oni niemal umarli ze śmiechu. Źródło: „Trybuna” nr 234, Aneks, 6 października 2006 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/30053.html

O myślach, O śmiechu, O myśleniu, Kochać się

„W smutkach, pokusach i niebezpieczeństwach kieruj swą myśl do Pana Jezusa i Jego Matki Najświętszej.”

Zygmunt Gorazdowski (1845–1920) polski duchowny katolicki, święty Kościoła katolickiego

Źródło: Zygmunt Gorazdowski (św.): Pamiętaj, że kto nie postępuje naprzód, ten się cofa http://skarbykosciola.pl/xx-wiek/zygmunt-gorazdowski-pamietaj-ze-kto-nie-postepuje-naprzod-ten-sie-cofa/

O matce, O myślach, O wieku, O myśleniu

„(…) jeśli jesteś smutny, to bardzo pragniesz, by swój smutek usłyszeć przekształcony w dźwięk.”

Susanna Kaysen książka Przerwana lekcja muzyki

Przerwana lekcja muzyki

„Moja pierwsza książka powstała w momencie, gdy odszedł mój ukochany rottweiler Bucz. Tak naprawdę, na początku to był pies mojego brata. Oddał mi go, bo zamiast szczerzyć kły, tylko się do wszystkich… „uśmiechał”! Pamiętam, że gdy Bucz trafił w końcu do nas, mój kochany kot Prezes potwornie się obraził… Wlazł na drzewo morelowe, zrywał liście i rzucał nimi w Bucza! Ale później się do siebie przekonali. Bucz był ze mną ponad osiem lat, rozumiał każde moje słowo. Gdy umarł, przyjaciele radzili mi, żebym skupiła się na pisaniu. Ta książka miała być rodzajem terapii: dlatego opisałam w niej moje smutki i rozterki i moje australijskie radości.”

Agnieszka Fitkau-Perepeczko (1942)

Źródło: Małgorzata Karnaszewska, Agnieszka Fitkau-Perepeczko - Tam jest niebo na Ziemi... http://www.m-jak-milosc.pl/76607/agnieszka-fitkau-perepeczko-tam-jest-niebo-na-ziemi.html

O książkach, O kotach, O odejściu, O drzewach

„Światło, które dostrzegam… jest dużo jaśniejsze od chmury noszącej w sobie słońce. …Gdy podziwiam widowisko, jakim jest owo światło, wszelki smutek i żal znikają z mej pamięci.”

Hildegarda z Bingen (1098–1179) błogosławiona Kościoła Katolickiego, pustelnica, uzdrowicielka

O świetle, O słońcu

„Trzeba więc naprzód porzucić smutki, narzekania, wyleczyć się z samego siebie, ze swoich urazów psychicznych, które są dla nas większym nieszczęściem niż wszystko, co nas otacza.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

O nieszczęściu

„Melancholia i smutek są już początkiem zwątpienia; zwątpienie jest początkiem rozpaczy; rozpacz jest okrutnym początkiem szeregu stopni prowadzących ku złu.”

Comte de Lautréamont (1846–1870) poeta francuski

Poezje

O rozpaczy

„Kto nimioł kaca
Nie wiy co to smutek
Kie kufa drewniano
Ocka ropom skute”

Wanda Czubernatowa (1937)

Źródło: Kac z tomiku Kuchnia spolegliwa wierszowana

„Siedem dziewcząt z Albatrosa, tyś jedyna,
Dziś pozostał mi po tobie smutek – żal,
Miałaś wtedy siedemnaście lat dziewczyno,
W Augustowie pierwszy raz ujrzałem cię.”

Janusz Laskowski (1946) polski muzyk

Źródło: Beata z Albatrosa

„Człowiek miewa w życiu takie chwile, że lubi otaczać się przedmiotami, które przypominają smutek.”

Bolesław Prus książka Kamizelka

Kamizelka

„Czas płynął jak zawsze, zmieniały się nie tylko pory roku, jak godziny na zegarze, ale i stosunki. Lata dziecięce, dziecięce zabawy, utrapienie, niedostatek, praca, dorobek, lata dojrzałe i kłopoty nowe, orki i zasiewy, żniwa i omłoty, szczęście i zawody, wesele i smutek, urodzaj i klęski, pogoda i burze, grady i powodzie stały się tak naturalnymi zjawiskami, że nie tylko nie wywoływały zdziwienia, ale bardzo rychło z pamięci uciekały.”

Wincenty Witos (1874–1945) polski działacz ruchu ludowego, premier II Rzeczypospolitej

Moje wspomnienia
Źródło: s. 28.

O szczęściu, O czasie, O pogodzie

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Mam tylko jednego przyjaciela, a jest nim echo. Dlaczego jest ono moim przyjacielem? Bo kocham mój smutek, a echo mi go nie odbiera. Mam tylko jednego powiernika, a jest nim cisza nocy. Dlaczego jest ona moim powiernikiem? Ponieważ pozostaje milcząca.”

Søren Kierkegaard (1813–1855) duński teolog i filozof

O ciszy, Kochać się

„Przeciwnie, smutek i zniechęcenie są w stanie całe życie kapłana sparaliżować i sprawić, że kwaśnym nastrojem swej duszy będzie raczej odstręczał od dobrej nowiny, okazując, że dla niego samego nie jest ona tak dobra, skoro mu pociechy i radości nie przynosi.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Królewskie kapłaństwo
Źródło: s. 122

O życiu, O duszy

„Ściśle rzecz biorąc, moje przestępstwo miało charakter polityczny. Ale ze względu na demokratyczny „imidż” i światową opinię publiczną, władze zorganizowały zabójstwo pewnej trzeciorzędnej aktorki, abym mógł zostać rozstrzelany jako wspólnik odrażającego mordercy. Było dla mnie rzeczą zupełnie oczywistą, że w całej tej nagonce maczali palce strukturaliści, krytycy i postmoderniści. Wykorzystując porę smuty, czas wojny domowej, zdecydowali posłużyć się krwiożerczą naturą reżimu, aby nareszcie ukręcić mi głowę; aby ostatecznie pomścić wszystkie obelgi, którymi hojnie obrzucałem ich na łamach kolorowych czasopism w kraju i na świecie.”

Svetislav Basara (1953)

Źródło: De bello civili, tłum. Maria Dąbrowska-Partyka

O wojnie, O charakterze, O naturze, O czasie

„Smutek zawiniony to ten, który wynika z niemożności wytrzymania rzeczy i krzyży. Tych pierwszych ludzkich, drugich – nadprzyrodzonych. Smutek grzeszny to pragnienie uciechy, bogactw, pragnienie, które nie jest zaspokojone i was zasmuca, lub pragnienie, które po zaspokojeniu rodzi w was jeszcze większy smutek niż wcześniej, bowiem płacze w was sumienie. To jest smutek, który ja potępiam.”

Maria Valtorta (1897–1961) włoska pisarka

Zeszyty z 1943
Źródło: s. 64.

O płaczu, O bogactwie

„Ej wy
ludzie psy
mokra wasza sierść
ej będziemy dziś
smutek łyżkami jeść
ej wy
ludzie psy
brudna wasza maść
ej będziemy dziś
spokój ludziom kraść

kundle odmieńcy
śmieci wariaci
obywatele degeneraci
ej duszy podpalacze
róbmy dym”

Maria Peszek (1973) aktorka i piosenkarka polska

Źródło: Ludzie psy, album Jezus Maria Peszek, 2012

O ludziach, O psie, O wariatach, O duszy

„Smutek jest niejako chorobą, poddaniem się, przeciwieństwem akcji. Działanie – jakiekolwiek działanie – stanowi więc ucieczkę, może nawet do pewnego stopnia lekarstwo.”

Henry James książka Portret damy

Portret damy

„Są ludzie, którzy nie szukają szczęścia. Smutek jest ich prawdziwym domem. Czasami posądzam siebie, że zaadoptowałem smutek jako mój wewnętrzny dowód osobisty, jako najwygodniejsze rozwiązanie, by żyć stale w czarnej chmurze.”

Yossi Avni-Levy (1962)

„Duży Format”, 12 czerwca 2007

O ludziach, O domu

„Tak więc równie chętnie masz przyjmować cierpienie, jak i radość (…). Tak samo pragnę przyjmować z Twojej ręki dobro i zło, słodycz i gorycz, radość i smutek i za wszystko, co mnie spotyka, Tobie dziękować.”

Tomasz à Kempis (1380–1471)

O cierpieniu, O złu, Radość

„Dopiszmy więc na końcu listy zatratę. Rzeczywiście to rzecz „całkiem pospolita”, szczególnie w życiu rodzinnym. Smutek na wierzch wypływa; takoż i miłość; koniec końców okazuje się, że dotyczy to także zatraty. Ona też zawsze się w końcu wynurza z głębiny.”

John Irving książka Hotel New Hampshire

Hotel New Hampshire (1981)

O miłości

„Spotkałem się z nim. Józef Oleksy przeprosił nas, ale nie zmienia to faktu, że tak się nie mówi o kolegach, o ich żonach, a przede wszystkim o formacji, w imieniu której Józef Oleksy był dwukrotnie marszałkiem Sejmu, raz premierem i przewodniczącym partii. Nie rozumiem tego. Albo to dowód zupełnego zaćmienia, albo wyjątkowo… nie będę już kończył. Czuje gorycz i smutek.”

Aleksander Kwaśniewski (1954) polski polityk, przezydent Polski

o Józefie Oleksym.
Źródło: wywiad dla „Gali”, 16 lipca 2007, za „Polityką”, 11–18 sierpnia 2007.

„BUDDO, PANIE na swym tronie z lotosu,
Oczy twe wzniosłe, rozmodlone ręce,
Jakiż mistyczny zachwyt, na swój sposób,
Tak niezłomny wzbudzasz ostatecznie?
Czyż takiego spokoju pozbawieni,
Mielibyśmy nie zaznać na tej ziemi?

Wiatr zmian nieustannie wieje,
Na naszej drodze jazgotów,
Jutrzejsze smutki zwiastuje,
Naszych wczorajszych kłopotów.
Sen goni sen; kłótnia kłótnię,
I śmierć życia nici utnie.

Dla nas harówki palące,
Sekret dumy połamany,
Porażek lekcje męczące,
Kwiat i owoc zakazany;
A nie absolutny spokój,
Buddo na tronie z lotosu.

Marnymi dłońmi sięgamy
Po nasze złudne pragnienie,
Znak, że szczyty zdobywamy
Bez wiary i ze znużeniem
Lecz nic nie zmoże, nie zdusi
Głodu nieba naszej duszy.

Cel choć daleki, ulotny,
Wciąż nęci w urokliwości
A każdy moment przelotny
Przedsionkiem nieskończoności.
Jak schwytać to co nieznane,
Twego lotosu Nirwanę?”

Sarojini Naidu (1879–1949)

Źródło: Do Buddy siedzącego w lotosie http://www.bartleby.com/236/379.html/

O śmierci, O głodzie, O wierze, O duszy

„Wiadomo, smutek uszlachetnia, sprawia, że nie oceniamy innych ludzi zbyt surowo.”

Ewa Nowak (1966)

Dane wrażliwe (2011)

O ludziach

„I hordy mongolskie na pustynnej granicy…
I wojska strażnice nasze obsadzają…
I wyprawy karne ciągną bez końca…
I pustka… i smutek… i zniszczenia…”

Li Bai (701–762)

Źródło: Jesienna zaduma w: Dzwoneczki nefrytowe w księżycowej poświacie. Wybór wierszy chińskich, z chińskiego przełożył Aleksy Dębnicki, Warszawa 2003, str. 44

„W naszym życiu było wszystko – radości i smutki, ogromny wysiłek i kolosalne napięcie nerwowe, sukcesy i porażki, niedostatek, głód i dobrobyt materialny. Przeszliśmy z nim przez to wszystko i zachowaliśmy pierwotną podstawę naszych stosunków oraz oddanie naszym ideom i ideałom. Wierzę, iż siła ducha, odwaga i zdecydowanie pomogą mężowi wytrzymać dzisiaj niesłychane próby najcięższego etapu naszego życia. Mam nadzieję…”

Raisa Gorbaczowa (1932–1999)

słowa kończące książkę
… mam nadzieję! (1991)
Źródło: s. 175

O głodzie, O zachowaniu, O wysiłku, O sile

„Zaburzenia i rozruchy w stolicach oraz w wielu miejscowościach imperium naszego wielkim i ciężkim smutkiem napełniają serce nasze. Dobro Władcy Rosji jest nierozdzielnie związane z dobrem narodu i smutek narodu jest Jego smutkiem.”

Mikołaj II Romanow (1868–1918) car Rosji

z manifestu z 17 (30) października 1905.
Źródło: Władysław Andrzej Serczyk, Poczet władców Rosji (Romanowowie), op. cit., s. 231.

Serce

„Z mózgu bowiem, i z mózgu jedynie, początek swój biorą wszystkie rozkosze nasze i radości, śmiech oraz żarty, a takoż smutki nasze i bóle, żale i łzy…”

Robin Cook (1931–1994) pisarz amerykański

Źródło: Mózg (1981), tłum. Marek Mastalerz

O śmiechu, O łzach

„Na pierwszej łyżeczce
było napisane
Mądrość pustyni
tonie w szaleństwie morza
Na drugiej (…)
Kto w czas wrzucony
ten rozumie wieczność
Na trzeciej (…)
Siejesz rady
zbierasz plewy
Na czwartej (…)
Męstwo to żółw
stary, uparty i bez wyobraźni
Na piątej (…)
Przestańcie już pytać
Kto pomnaża wiedzę pomnaża smutek
Na szóstej (…)
Eneasz wlókł za sobą sznur pamięci
przez całą drogę aż do wtórej Troi
Na siódmej (…)
Kto wynalazł strach?
Złotooki lew czy srebrnowełnisty baranek?”

Andrzej Busza (1938) polski poeta, eseista, krytyk literacki

Źródło: Hagia Sophia, tłum. Bogdan Czaykowski

O mądrości, O strachu, O czasie, O szaleństwie

„Hip-Hop rozwija się naturalnie. Pokolenie młodych ludzi wychowane na pecetach może samo robić bity i rymować o swoich sprawach: radościach, smutkach, pierwszych miłościach, dragach, wkurwiającym ich Lepperze itd. Natomiast problemem polskiego HH jest to, że większość płyt wychodzi faktycznie na nielegalu, ponieważ nikt nie kontroluje wykorzystywanych tam sampli. Poza tym sam bit HH jest tak fajny do wykorzystania, że można go zaadaptować do różnych gatunków muzycznych. I to się dzieje.”

Hieronim Wrona (1960)

Źródło: Wywiad http://www.hip-hop.pl/teksty/projector.php?id=208

O ludziach, Radość

„Piękny czas to mieszanka wszystkiego. Smutek właściwie należy do tego pięknego czasu. Nawet jeśli jest ciężko, widzę zawsze pozytywne strony. Źle się stało, że tak szybko straciłam rodziców. Nigdy tego nie zrozumiałam, więc nie jestem wierząca.”

Patricia Kaas (1966) francuska piosenkarka

O rodzicach, O czasie

„Czasem zrozumieć to wszystko jest tak trudno
I ciężko sobie wmówić, że życie jest próbą,
Że ktoś ułożył ten plan precyzyjnie,
Kiedy odchodzą szybko Ci, którzy żyli tak niewinnie.
Co boli? To, że musisz tkwić bezczynnie
W faktów niewoli, w wiecznym Memento Mori,
Wyrzucam smutek, zostawiam pamięć o nich,
Twarze z przeszłości, duchy, których nie chcę wygonić.”

Eldo (1979) polski raper

Nie pytaj o nią
Źródło: Twarze

O życiu, O czasie, O przeszłości

„Smutek jest ważnym słowem w definicji świata. Leży u podstaw wszystkiego, jest piątym żywiołem, kwintesencją.”

Olga Tokarczuk książka Prowadź swój pług przez kości umarłych

Prowadź swój pług przez kości umarłych

„Aszer Rubin uważa, że większość ludzi jest głupia i że to głupota ludzka sprowadza na świat smutek. Nie jest to grzech ani cecha, z którą człowiek się rodzi, ale zły pogląd na świat, błędna ocena tego, co widzą oczy. W rezultacie ludzie spostrzegają wszystko osobno, każdą rzecz w oderwaniu od pozostałych. Prawdziwa mądrość to sztuka łączenia wszystkiego ze wszystkim, wtedy wyłania się prawdziwy kształt rzeczy.”

Olga Tokarczuk książka Księgi Jakubowe

Księgi Jakubowe
Źródło: s. 866.

O mądrości, O ludziach, O głupocie, O świecie

„To prawda, nie mam potrzeby opowiadania o swoim życiu. Fakt, że jestem skryta, nie znaczy, że mam coś na sumieniu. Nie dręczy mnie też smutek ani depresja. Po prostu jest we mnie melancholia. Dobrze mi z tym.”

Sade Adu (1959) brytyjska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów i producentka muzyczna

Źródło: Sade. Po raz pierwszy wystąpi w Polsce, „Życie na Gorąco” nr 40, 6 października 2011, s. 29.

O życiu, O prawdzie

„Jestem w trakcie pisania książki o zespole przez co miewam różne dziwne sny, czasami bardzo mroczne. Zawsze ciepło wspominam tamte lata, ten entuzjazm, który nam towarzyszył. Smutek pojawia się, kiedy myślę o Ianie, jego zmaganiach z chorobą i tragicznym finale.”

Peter Hook (1956) muzyk brytyjski

odpowiedź na pytanie „ Jak wspominasz czasy Joy Division?” Źródło: Karolina Wanat, „Myliliśmy się i to jak bardzo” (rozmowa z Peterem Hookiem), muzyka.wp.pl, 10 lutego 2012 http://muzyka.wp.pl/interviewId,650366,page,2,title,Mylilismy-sie-i-to-jak-bardzo-rozmowa-z-Peterem-Hookiem,wywiad.html

O książkach, O muzyce, O myślach, O myśleniu

„Dopiero teraz zobaczyłem, ile ojca kosztował smutek.
– Piątą klepkę – mawiała potem Franny.”

John Irving książka Hotel New Hampshire

Hotel New Hampshire (1981)

„Nadzieja jest odwieczną wszystkich ludzi piastunką: kołysze nas bezustannie i smutki nasze usypia.”

Klementyna Hoffmanowa (1798–1845) polska pisarka, pionierka polskiej literatury dziecięcej

O ludziach, O nadziei

„Smutek Węgrów bierze się w wielkiej mierze z kuchni. Należałoby przeprowadzić fundamentalne badania dietetyczno-psychologiczne na temat węgierskiego sposobu odżywiania na narodowe i egzystencjalne nastroje.”

Krzysztof Varga (1968) polski pisarz

Gulasz z turula

„Pod twym rumieńcem mieszkam, pod twym uśmiechem
dziewczyno
pod chłopca hardym spojrzeniem”

Leszek Elektorowicz (1924–2019) poeta i prozaik polski

Źródło: Smutek, „Życie Literackie” nr 11, 11 marca 1956, s. 3. http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14798

O życiu, O uśmiechu

„Nawet ja smutek w sobie mam.
Gdy już zgasną światła, zniknie magia,
Pragnę byś przytulił mnie i ukoił lęk.”

Patrycja Markowska (1979) piosenkarka polska

Słowa: Patrycja Markowska (wersja polska), Gdy zgasną światła
Nie zatrzyma nikt

„W Sobiborze mordowano ludzi od kwietnia 1942 do października 1943. Szacuje się, iż w ciągu półtora roku Niemcy doprowadzili tu do zagłady co najmniej 250 tysięcy Żydów. Ale szacunki są niepewne. Można by sądzić, że ten rodzaj nieścisłości będzie trudny do zniesienia dla współczesnych. Jest inaczej. Marek Bem działa w osamotnieniu, a jego placówka nie staje się miejscem międzynarodowego współdziałania, pozostając polem lokalnej walki o przetrwanie. Nie dziwi jego smutek, gdy 1 listopada zastaje na „swym” cmentarzysku – cztery znicze. Sobibór bez skoordynowanego wysiłku stanie się jeszcze bardziej „nierzeczywisty”. Auschwitz stanowi wyrazistszy symbol nie tylko dlatego, że zgładzono tam więcej ludzi; samo miejsce pozostaje realne: widzi się dawny obóz eksterminacji, a nie – las. Śmierć masowa w Sobiborze nie jest mniej ważna, ale zdecydowanie słabiej może oddziaływać na wyobraźnię współczesnych. Stąd wniosek, że Sobibór to poważny wspólny obowiązek. Pewnie dziś większy niż Auschwitz, skoro tam nie sposób wyobrazić sobie „czterech zniczy"…”

Zbigniew Gluza (1955) polski redaktor i animator życia społecznego

Źródło: Przedmowa (styczeń 2010) w: Sobibór z serii Żydzi polscy, op. cit., s. 5–6.

O śmierci, O ludziach, O wysiłku, O walce

„Bóg stworzył wszystko i wszystkim rządzi i Bóg położy kres każdemu złu. Kto zaś w to nie wierzy, pozostaje mu tylko bezbrzeżny smutek zwątpienia i droga donikąd. A to jest właśnie najgorsza pokusa. Taki właśnie pesymizm jest głównym sprzymierzeńcem komunizmu. Na imię mu rozpacz.”

Jan Bielatowicz (1913–1965) polski pisarz

Literatura na emigracji
Źródło: s. 136.

O Bogu, O rozpaczy

„Po 11 września 2001 roku, gdy mieliśmy tragedię w Ameryce, także na Łotwie pojawiła się arabofobia. Wtedy stwierdziłem, że muszę odejść od orientowania się tylko na Liban i założyłem Centrum Kultury Arabskiej. Mamy tam nie tylko Libańczyków, ale także Egipcjan, Jordańczyków, Syryjczyków, Sudańczyków. Razem jest nas paręset osób. Troszczymy się o sprawy arabskie. A jakie są problemy? W Rydze nie ma ani jednej arabskiej ambasady. Ja zajmuję się Arabami, pomagam im w sprawach prawnych. Zabieramy także głos na temat tego, co się dzieje w krajach arabskich. Mówimy o tradycji, wielkiej kulturze krajów arabskich. Walczymy z islamofobią, mówimy, że Arabowie to nie tylko muzułmanie. A więc co robimy: tłumaczymy, prowadzimy dialog, piszemy artykuły, działamy w NGO’s, uczestniczymy w konferencjach… Mówimy o prawach człowieka i wartościach europejskich. Jesteśmy mostem między Łotwą a światem arabskim.”

Hosams Abu Meri (1974)

o pracy na rzecz społeczności arabskiej. Źródło: Hosams Abu Meri: gdy patrzę na wojnę w Syrii, odczuwam smutek, radiownet.pl, 20 września 2014 http://www.radiownet.pl/publikacje/hosams-abu-meri-gdy-patrze-na-wojne-w-syrii-odczuwam-smutek

O wojnie, O świecie, O odejściu

„Swoje książki pisała z ogromną pasją. Ogromnie poważnie podchodziła również do swoich pacjentek. Towarzyszyła im z oddaniem, przeżywała ich problemy zdrowotne oraz smutki i radości. Może mało o tym dziś pamiętamy, ale Michalina Wisłocka była w Polsce pionierem leczenia niepłodności. Kiedy mówimy o rozrodzie wspomaganym i metodzie In vitro, musimy pamiętać o jej osobie.”

Zbigniew Izdebski (1956) seksuolog polski

o Michalinie Wisłockiej Źródło: Michalina Wisłocka. Między "Sztuką kochania" a leczeniem niepłodności, polskieradio.pl, 1 października 2013 http://www.polskieradio.pl/7/179/Artykul/945194,Michalina-Wislocka-Miedzy-Sztuka-kochania-a-leczeniem-nieplodnosci

O książkach, O sztuce

„Dopisałeś szczęśliwe zakończenie. Pomyślałem, że chyba niezupełnie. Ale wiedziałam, że uwzględniając wszystkie okoliczności – smutek, nieszczęście, miłość – sprawy mogły się potoczyć znacznie gorzej.”

John Irving książka Hotel New Hampshire

Hotel New Hampshire (1981)

O miłości, O nieszczęściu

„Na tym polega przyjaźń, że troszczymy się o bliskich, odgadujemy ich ukryte pragnienia, radości, smutki.”

Marcin Sianko (1975)

Źródło: Jolanta Majewska, Marcin Sianko ciągle w kitlu, teletydzien.pl, 29 maja 2012 http://www.teletydzien.pl/gwiazdy/news-marcin-sianko-ciagle-w-kitlu,nId,609015

O przyjaźni

„Wszystko, czego doświadczamy w życiu, także smutek i cierpienie pozostają w naszej pamięci. Ale cierpienia nie należy w sobie pielęgnować.”

Halina Frąckowiak (1947) piosenkarka polska

Źródło: Dramat Haliny Frąckowiak, wp.pl, 23 maja 2012 http://muzyka.wp.pl/gid,658277,page,9,title,Dramat-Haliny-Frackowiak,galeria.html

O muzyce, O cierpieniu

„Na myśl o Niemcach często ogarnia mnie wielki smutek: jacyż potrafią być wspaniali jako jednostki, a zarazem jacy godni pogardy jako naród…”

Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) niemiecki poeta

Pozostałe
Źródło: John Altman, Gry szpiegów, motto

O myślach, O myśleniu

„Muzyka powinna wzbogacać film, choć można to różnie rozumieć. Oczywiście zadaniem muzyki jest wzbudzać emocje, jak strach czy smutek. Myślę, że dobre połączenie obrazu z muzyką, jest wtedy, gdy wrażenia widza są wzbogacone, pogłębione, niezależnie od gatunku filmowego.”

Kenji Kawai (1957) kompozytor japoński, twórca muzyki filmowej

Źródło: Wywiad, 2005 http://soundtracks.pl/index.php?op=show&ID=408

O strachu, O muzyce, O myślach, O wrażeniach

„A smutek nadal przypomina strach. A może raczej uczucie niepewności. Lub oczekiwania – oczekiwania, że coś się wydarzy. Nadaje to życiu stałe piętno tymczasowości.”

Clive Staples Lewis (1898–1963) angielski pisarz, historyk, filozof i teolog

Smutek

O strachu, O emocjach

„Jak źle
odbity sztych. I donikąd rozpryskuje się

jad skorpiona, wyryty na nim. By się tu i ówdzie
zmieszać z osoczem kogoś, kto odczuwa biały
smutek świata. Rozpięty w ciszę morską. Która trwa.
Jak delfin na okrężnej drodze przez morza.”

Aleš Debeljak (1961–2016)

Słownik ciszy
Źródło: „Dekada Literacka” 1991, nr 28, tłum. Katartna Salamun-Biedrzycka

„Był tłusty i spocony, manipulował nami, zarówno Marlonem Brando, jak i mną. Byłam zbyt młoda, by stwierdzić, że wiem lepiej. Marlon później mówił także, że czuł się zmanipulowany, więc możecie sobie wyobrazić, co czułam. Ludzie myśleli, że jestem taka, jak kobieta w filmie, ale to nie byłam ja.”

Maria Schneider (1952–2011) aktorka francuska

Czułam smutek, bo traktowano mnie jak symbol seksu. o Bernardo Bertoluccim. Źródło: Nie żyje Maria Schneider. Gwiazda „Ostatniego tanga w Paryżu”, polskieradio.pl, 3 lutego 2011 http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/306134,Nie-zyje-Maria-Schneider-Gwiazda-Ostatniego-tanga-w-Paryzu

O kobietach, O ludziach, O seksie, O gwiazdach

„Nasz smutek jest radością…, bo mieć cząstkę z Ukochanym nie jestże to szczęście?”

Maria Angela Truszkowska (1825–1898) polska założycielka felicjanek, błogosławiona katolicka

zalecenia dla sióstr felicjanek Matki Angeli.
Źródło: o. Joachim Roman Bar, s. Elżbieta Cherubina Frankowska, Polscy święci. Służebnica Boża Maria Angela Truszkowska, t. 7, op. cit., s. 114.

O szczęściu, O matce, Radość

„Zegar chodził, lecz potykając się co sekundę, rozsiewał zwątpienie. Bo co sekundę przystawał jakby. Na chwilę. Niewielką. Prawie niezauważalną. Wystarczająco jednak długą, by uznać, że stanął na zawsze; że nigdy już nie poruszy choćby jedną ze swoich wskazówek. Każda z takich chwil budziła więc niepokój. Groziła bowiem utrudnioną orientacją w czasie. Lub wręcz utratą tej orientacji. Niczym w stanie odurzenia, kiedy to wnioski wysnuwane z przesłanek podporządkowane są omamom. Kiedy radości mylą się z zachwytami, a smutki z tragediami. Kiedy faktyczne intencje zanikają we wszechogarniającym przejaskrawieniu. Straszyła dezorientacją i niespójnością. A także nadmierną kondensacją treści – mnożeniem się jej utajonych elementów wynikającym z tego, iż jakikolwiek detal w każdym momencie mógł zostać zaakcentowany w dowolny sposób. Zatrważała koniecznością przekładania każdego przedmiotu, działania lub pojęcia i każdej postaci na idee i znaczenia. W jednej z takich chwil gwałtowny powiew myśli porwał materię, która pomknęła przez przestrzeń, nie pozostawiając po sobie najmniejszego śladu.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Second life
Źródło: s. 6

O myślach, O czasie, O myśleniu

„W Madrycie doszło do aktów tolerancji. Ofiarami byli młodzi pielgrzymi. Oto nasza przyszłość w soczewce. Nadzieją prawa mniejszości. Cywilizacja życia zderzyła się z kulturą śmierci. W Madrycie. Z jednej strony półtora miliona pielgrzymów, z drugiej setki protestujących. Przyszli przeszkadzać w modlitwie. Bili pielgrzymów. Po raz pierwszy od 26 lat uczestnicy Światowych Dni Młodzieży spotkali się z taką niegościnnością. Z fizyczną agresją. Incydenty te były jednak tylko marginesem. Młodzi poza uczestniczeniem w spotkaniach religijnych po prostu się bawili. Na ulicach, placach. I wtedy widać było po nich, czym jest Radość. Ta Radość, którą Elżbieta zobaczyła na twarzy młodziutkiej Miriam. Radość, którą daje spotkanie, spotykanie się z Bogiem. A naprzeciwko Radosnych garstka wesołkowatych. I agresywnych. Gdy zbierają się w podobnej ilości na Paradzie „Miłości”, widać najlepiej różnicę. Wulgarność, obsceniczność i głęboko skrywany smutek. To tak naprawdę jest bardzo proste. Życie i śmierć. Każdy musi wybierać.”

Robert Tekieli (1961) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Nie da się zagadać strachu, „Gazeta Polska”, 26 sierpnia 2011

O życiu, O śmierci, O Bogu, O młodzieży

„Smutek! o smutek! – głaz nie do przebicia -
Kiedy świadomość życie jak piorun rozszczepi,
A razem błyskawicą gdy olśni, oślepi -
I oto stoisz wobec drzazg swojego życia.”

Władysław Orkan książka Z martwej roztoki

Źródło: Bluszcz i drzewo w: Z martwej roztoki, wyd. Spółka nakładowa „Książka”, Kraków 1912, s. 106.

O życiu, O książkach, O drzewach

„Gdy ogarnie nas smutek, trzeba połączyć się z tłumem. Samotność podsyca ponure myśli.”

Théophile Gautier książka Romans mumii

Romans mumii (1858)
Źródło: s. 52

O myślach, O samotności, O myśleniu

„Na Łotwie mamy dziwną sytuację. Tutaj „prawicowy” nie do końca oznacza „prawicowy”, a „lewicowy” prawie wcale nie jest „lewicowym”. Jako socjaldemokracja prezentuje się tutaj partia „Zgoda”, która jest grupą z jednej strony ludzi o poglądach centrowych, z drugiej – radykalnie lewicowych, z trzeciej – jest po prostu partią zbudowaną na pryncypiach etnicznych. Z kolei co oznacza prawica na Łotwie? Bliskość ku Europie, NATO, jasny kierunek geopolityczny, walutę euro, Schengen. A co z lewicą? Oni mówią o sobie, że są lewicą, ale tęsknią za Wschodem, współpracą z Moskwą czy Putinem, wsparciem od administracji rosyjskiej. A partia SCP, także centrolewicowa, chciała przybliżać Łotwę do Europy, wyrwać ją z przestrzeni postsowieckiej. Dlatego mój wybór. I tak się złożyło, że łotewskim centrolewicowom, progresywistom bliżej było do prawicowej Nowej Ery czy Związku Obywatelskiego niż do ugrupowania, które tęskni za Moskwą. Stąd w 2010 roku powstanie partii Vienotība. Która jest prawicowa, ale nie radykalna. Zależy nam na wyborcy umiarkowanym.”

Hosams Abu Meri (1974)

o podziale na prawicę i lewicą na Łotwie.

O wojnie, O ludziach, O wsparciu, O współpracy

„Rozbij się i podpal
wszystkie gwiazdy eksplodują dzisiaj
jak stałeś się tak zdesperowany?
jak pozostałeś żywy?
pomóż mi proszę
spal smutek swoich oczu
chodź i odżyj
znowu nie kłam, że umrzesz”

Courtney Love (1964) amerykańska gitarzystka, wokalistka i aktorka, żona Kurta Cobaina

utwór Courtney Love Malibu o Kurcie Cobainie.

„Człowiek to jedyne zwierzę, które potrafi odczuwać smutek rozłożony liniowo na osi czasu. Naszym przekleństwem jako gatunku jest, że zostaliśmy uwięzieni przez czas, że musimy interpretować życie jako szereg następujących po sobie wydarzeń, jako historię – i że kiedy nie potrafimy zrozumieć, na czym polega ta historia, czujemy się zagubieni.”

Douglas Coupland (1961)

Życie po Bogu

O życiu, O historii, O czasie, O zwierzętach

„Chodźcie, chodźcie moje smutki, tęsknoty, nieokreślone marzenia – do tego niewodu, w którym pośniecie. Taki los ryb i wszystkiego, co żyje. Więc i ta śmieszna potrzeba, która wychodzi z serca blada, tęskna, jak Goplana i chwyta się pierwszego sznura żurawi – zginąć musi…”

Tadeusz Miciński (1873–1918) pisarz i poeta polski

Nauczycielka (1896)

O losie, O marzeniach, Serce

„Jaki ten naród jest wielki, wszyscy na chwilę są jedni,
za chwile dzień powszedni znów wszystkich zobojętnił,
zaraz będziemy znów pędzić, dziś na ulice wyszliśmy,
To do dziś widzę tak boli, wiesz co mam na myśli,
za chwilę większość zapomni, znów będziemy się dzielić,
może postawią gdzieś pomnik by o nich nie zapomnieli,
znowu powrócą bariery, powrócą spory i kłótnie,
popatrz ten naród jest chory, sorry wiem to okrutne,
dziś mają smutek na twarzach, by jutro znów się obrażać,
to ta mentalność tak nasza, przepraszam to mnie przeraża,
cały ten naród z bazaru, za chwile znów będzie w normie,
cały ten naród przegrany, skrzywdzonych tak przez historie!”

Tede (1976) polski raper

Źródło: Dokąd idziesz Polsko

O historii, O myślach, O myśleniu

„A któż tam idzie, któż tam idzie
W ogromniastej takiej gromadzie?
– Białorusini.

(…)
A kto ich tam, nie jeden milion,
Krzywdę nieść nauczył, przebudził ze snu?
– Bieda, smutek.

A czegoż to im się zachciewa,
Pogardzanym przez wieki, im ślepym, głuchym?
– Ludźmi się nazywać.”

Janka Kupała (1882–1942) białoruski poeta i pisarz

А хто там ідзе, а хто там ідзе У агромністай такой грамадзе? – Беларусы. (…) А хто гэта іх, не адзін мільён, Крыўду несьць наўчыў, разбудзіў іх сон? – Бяда, гора. А чаго ж, чаго захацелась ім, Пагарджаным век, ім, сьляпым, глухім? – Людзьмі звацца. (białorus.) Źródło: wiersz A któż tam idzie? http://wiersze.wikia.com/index.php?title=A_któż_tam_idzie?&useskin=monobook, 1905–1907

O wieku

„Kiedy zaczęła się arabska wiosna, napisałem artykuł dla łotewskiej prasy. Sens był taki: „ok., to dobrze, że jest demokracja. Ale co się stanie, po tym, jak ludzie będą wybierać demokratycznie?”. Kiedy dowiedziałem się, że zaczynają powstawać radykalnie islamskie grupy, napisałem kolejny artykuł. Że nie mamy już „arabskiej wiosny”, tylko „arabską jesień”. Będzie zatem gorzej. A co mamy w Syrii: tysiące zabitych, inwalidów, miliony uchodźców. To już nie jest walka o demokrację, a o coś innego. 40% mieszkańców Libanu to uchodźcy z Syrii. Mamy katastrofę służby zdrowia. Katastrofę systemu edukacji i bezpieczeństwa. Kiedy połowę ludności stanowią uchodźcy, rząd musi zapewnić lekarstwa, oświatę, bezpieczeństwo. Ekonomia Libanu się zapada. Mamy parędziesiąt procent bezrobotnych, bo Syryjczycy pracują za najniższe stawki. Jedni popierają opozycję, drudzy reżim w Damaszku. Mamy nawet grupy terrorystyczne. Tak więc dla Libanu nastał czas straszny, nawet gorszy niż wcześniejsza wojna domowa. Bo wtedy wiedziałeś, o co chodzi. Gdzie jest wróg. A teraz terrorystą może być twój sąsiad.”

Hosams Abu Meri (1974)

o współczesnej sytuacji krajów arabskich.

O wojnie, O ludziach, O demokracji, O wiośnie

„Wzięła go pod rękę. Miała łzy w oczach. Chciała dotrzymać mu kroku, chciała żeby było choć trochę cieplej. Do podartych, związanych sznurkiem butów wciskał się śnieg. Rozdarte, związane sznurkiem serce zalewał smutek.”

Paullina Simons (1963) pisarka

Jeździec Miedziany

O butach, O łzach, Serce

„Izolowany pionek rozsiewa smutek na całej szachownicy.”

Ksawery Tartakower (1887–1956) szachista Polski i Francji

„Jesteśmy tak ślepi, że nie wiemy, kiedy się martwić, a kiedy cieszyć; oddajemy się prawie zawsze fałszywym radościom i smutkom.”

Monteskiusz (1689–1755) francuski filozof i pisarz

Radość

„Jeszcze poczekajmy, jeszcze się nie śpieszmy,
smutkom się nie dajmy zwieść,
rozżalonym naszym sercom nie wierzmy.”

Bronisław Brok (1906–1975)

Źródło: Jeszcze poczekajmy do muzyki Jerzego Wasowskiego, 1960

Serce

„Melancholia, tęsknota, smutek, zniechęcenie
Są treścią mojej duszy…”

Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865–1940) polski poeta, nowelista, powieściopisarz i dramaturg

Źródło: Zamyślenia w: Poezye tom II, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1901, s. 151.

O duszy

„Tymczasem media stworzyły atmosferę końca świata. Płaczą i sugerują, że inni powinni płakać. Stworzył się taki płaczliwy wór, z którego wydostać się jest ciężko. Należy to dozować – i smutek, i płacz. Ludzie muszą normalnie żyć. Brakowało mi żałoby typu obywatelskiego.”

Wiesław Godzic (1953) polski socjolog i filmoznawca

o relacjonowaniu katastrofy smoleńskiej w mediach. Źródło: gazeta.pl http://krakow.gazeta.pl/krakow/1,44425,7773181,Godzic__Media_stworzyly_atmosfere_konca_swiata.html

O ludziach, O płaczu

„Wszelką radość płaci się smutkiem jej zgonu.”

Leopold Staff (1878–1957) poeta polski

Źródło: Radość i smutek szczęścia i chwili

Radość

„To człowiek niezwykle wrażliwy, który ma w sobie wiele pogody ducha i niezłomności, ale jednocześnie jest przecięty smutkiem. Mimo to nie poddaje się nigdy. Takich ludzi nie da się niczym „dobić”. Nie „dobiją” ich kopalnie, nie „dobije” ich smutek, tragedie, zawsze wyjdą na swoje, ponieważ się nawzajem kochają. To jest rodzaj pewnych klanów rodzinnych, opartych na potężnym matriarchacie. On daje szanse na przetrwanie całej rodziny. Takie jest przynajmniej moje wrażenie, choć nie jestem pewien, czy coś się nie zmieniło, bo niestety, jak wiemy, nowe zawsze miażdży stare.”

Krzysztof Globisz (1957) aktor polski

obraz Ślązaka wg aktora.

O ludziach, O wrażeniach, O pogodzie, Kochać się

„(…) czasem, kiedy zostajemy oderwani od obrządków jakiegoś pospolitego nawyku, którego istnienia nawet nie byliśmy świadomi, ogarnia nas smutek i poczucie, że życie nie będzie już takiej jak wcześniej.”

Orhan Pamuk (1952) turecki pisarz, laureat Nagrody Nobla

Nowe życie
Źródło: str. 185

O życiu, O czasie

„Na życie, piękne, pełne życie składają się wszystkie składniki: szczęście, smutek, dobro, zło.”

Olga Špátová (1984)

Źródło: W hołdzie mistrzowi. Wywiad z Olgą Špátovą, Stopklatka, 13 października 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=70199

O życiu, O szczęściu, O złu

„Napisałem, że jedną z najbardziej zaraźliwych rzeczy, jakie znam, jest śmiech. Ale zarazić się można również smutkiem. Inaczej jest ze strachem. On nie jest równie zaraźliwy jak śmiech i smutek, to dobrze. Ze strachem jest się niemal całkiem sam na sam.”

Jostein Gaarder książka Dziewczyna z pomarańczami

Dziewczyna z pomarańczami

O strachu, O śmiechu

„Nie martw się!
Bo przyjdzie wiosna znów!
Zawoła: „Przebudź się, ziemio! Przebudź
Z głębokiego snu!”
Znów wyjrzy słońce,
Zazielenieje trawka na łące,
Wybuchnie wiosna i jak wiatrem rozwieje
Mój smutek i zmartwienie!”

Maksim Bahdanowicz (1891–1917) białoruski poeta, krytyk literacki, historyk

не нудзіся! Прыйдзе вясна! Гукне: „Прачніся, зямля! прабудзіся З цяжкага сна!” Сонца прагляне, зазелянее Траўка ў лугу, Гукне вясна і, як ветрам, развее Гора-нуду! (białorus.) Źródło: wiersz Przyjdzie wiosna http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Przyjdzie_wiosna&useskin=monobook, 1908

O wiośnie, O słońcu

„A więc i bogaczom zdarza się cierpienie!” – pomyślałem i mimo woli uśmiechnąłem się złośliwie. Uśmiechnąłem się… nie dlatego, żebym coś miał przeciwko małżonkom Hōjōya. Ja, który już czterdzieści lat cieszę się złą sławą, uśmiecham się, ilekroć widzę niedolę innych ludzi, zwłaszcza tych szczęśliwszych na co dzień (z okrutnym wyrazem twarzy). Także i tamtej nocy smutek dwojga ludzi bawił mnie jak przedstawienie kabuki (ironiczny uśmiech). Chyba nie mnie jednego takie rzeczy bawią.”

Ryūnosuke Akutagawa (1892–1927) japoński pisarz

Cytaty z opowiadań
Źródło: Dług wdzięczności, przekład: Krystyna Okazaki

O ludziach, O uśmiechu, O cierpieniu

„Nielegalne zyski przynoszą nagłe radości i długotrwałe smutki.”

Antyfanes (-388–-311 p. n. e.)

„Mam to do siebie, że dociskam sprawę do końca. Po próbach, już w nocy, wymyślam sceny na następny dzień. I tak przez dwa miesiące. Niekończący się dopływ adrenaliny. Po zakończonej produkcji, niezależnie od tego jak udanej, pojawia się dziwny smutek. Czuję się zbędny, każdy wie, co ma robić, a mnie już nikt nie potrzebuje. Więc najbardziej przyjemny jest sam moment powstawania. Tę sytuację można porównać do dziecka, które idzie w świat i na zawsze opuszcza rodzica. – To dziecko jest zwierciadłem dla rodzica: projekcją jego lęków i pragnień. – Sztuka ma sens tylko wtedy, kiedy uwzględnia wymiar intymny. Nie chodzi o eksploatowanie własnego ego, tylko o punkt odniesienia – dla mnie wyznacznik arcydzieła.”

Mariusz Treliński (1962) polski reżyser operowy, filmowy i teatralny.

Źródło: „Tygodnik Powszechny”, 29 kwietnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20945

O dzieciach, O świecie, O sztuce, O rodzicach

„Miłość ci wszystko wybaczy,
Smutek zamieni ci w śmiech.
Miłość tak pięknie tłumaczy
Zdradę i kłamstwo i grzech.”

Julian Tuwim (1894–1953) polski poeta

Źródło: piosenka Miłość ci wszystko wybaczy

O miłości, O kłamstwie, O zdradzie, O śmiechu

„Trzeba wiedzieć, że z mózgu samego płyną nasze przyjemności, radość, śmiech, wesołość, a także nasze smutki, ból, żałość i łzy…”

Hipokrates (-460–-370 p. n. e.) grecki lekarz

O bólu, O przyjemności, O śmiechu, O łzach

„Kończę dzień, jak zwykle, w obliczu morza, tego wieczora pełnego przepychu w świetle księżyca, który na powolnej fali zapisuje arabskie znaki fosforyzującymi kreskami. Niebo i wody nigdy się nie kończą. W jak dobrym towarzystwie przebywa smutek!”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

Dzienniki z podróży

„(…) wychowałem się w tradycji pieśni niemieckiej i w śpiewie potrafię oddać raczej smutek, melancholię czy głębię; dużo trudniej jest mi zaśpiewać coś wesołego, z ducha włoskiego, choć prawdopodobnie jest to równie głębokie.”

Ian Bostridge (1964) angielski tenor

Źródło: Karolina Kolinek, Cielesność muzyki, dwutygodnik.com, marzec 2013 http://www.dwutygodnik.com/artykul/4350-cielesnosc-muzyki.html

„Nie tylko jego twarz, ale cała postać wyrażała tak wielki smutek, że nie odważyłam się go pocieszać nawet najmniejszym gestem. Było jasne, że chce pozostać sam na sam ze swą żałobą. Wydawało mi się, że zmalał: czapka niemal zakrywała mu twarz, oczy tonęły w powstrzymywanych z wysiłkiem łzach. Gdy nasze grono postąpiło naprzód wraz z tłumem żałobników, poszedł za nami bez oporu, tak jakby wdzięczny był, że prowadzimy go do zmarłej towarzyszki.”

Andżelika Bałabanowa (1878–1965)

opisując reakcję Włodzimierza Lenina na śmierć Inessy Armand.
Źródło: Nigel Cawthorne, Życie erotyczne wielkich dyktatorów, tłum. Zofia Domaniewska, wyd. Puls, ISBN 1859170676, s. 51.

O życiu, O śmierci, O wysiłku, O zmarłych

„Dwadzieścia cztery smutki,
To zwykła nasza doba,
I dzień jest nie za krótki,
I noc się nam podoba.”

Jan Brzechwa (1898–1966) polski poeta

Źródło: Doba

O nocy

„Jedna dusza rządzi oboma ciałami, dzieląc swoje pragnienia, obawy i smutki z tą istotą i ogółem zwierzęcych organów.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O duszy

„Znużony jestem w sercu i smutek mam w duszy.”

Henri de Régnier (1864–1936) francuski poeta i pisarz, symbolista, członek Akademii Francuskiej; uważany za jednego z najbardziej licząc…

Źródło: Nocturn, Liryka francuska. Serya druga, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa 1911, s. 17, tłum. Bronisława Ostrowska.

O duszy, Serce

„Smutki trzeba dzielić, a radości mnożyć.”

Leon Knabit (1929) polski duchowny katolicki, benedyktyn, katecheta

„Zbawiciel powiedział: Będziesz wiele cierpieć w zastępstwie innych i znosić cierpienia już teraz. Twoje cierpienie, twój smutek i opuszczenie służą mi do tego, by zbawiać dusze.”

Anneliese Michel (1952–1976)

O duszy, O cierpieniu

„Cóż bowiem są smutki, jeśli nie myszy, które gryzą ziarna wesołości złożone w naszych sercach?”

Henryk Sienkiewicz książka Pan Wołodyjowski

Pan Wołodyjowski
Źródło: rozdział VI

Serce

„Gdy byłam mała, ludzie mówili, żeby tata zmienił moje imię, bo oznacza smutek. On jednak zwykle odpowiadał, że kryje się za nim też odwaga.”

Malala Yousafzai (1997) najmłodsza noblistka

Źródło: Film o najmłodszej laureatce Nagrody Nobla, „Angorka” (dodatek do tygodnika „Angora”), nr 45 (1325), 8 listopada 2015, s. 5.

O ludziach, O odwadze

„Kobiety chętnie dzielą z nami słodycze życia, ale niechętnie dzielą smutek i ubóstwo.”

Hezjod epik grecki

O kobietach

„W chwilach niedoli człowiek szuka pociechy w tym, że zespala swój smutek ze smutkiem innych.”

Milan Kundera Żart

Żart

„Prawdziwy smutek już sam w sobie jest bezprzedmiotowy, (…) i właśnie swoją bez mała figlarną bezprzedmiotowością dowodził niczym niezmąconej siły.”

Günter Grass książka Blaszany bębenek

Blaszany bębenek

O sile

„My musimy być matkami… wychowując, musimy stać się matkami duchowymi. Ale nie takimi, które umieją tylko morały prawić, a same brzydzą się upośledzonymi dziećmi i kalekami… musimy mu zastąpić matkę…, trzeba dać mu troszkę serca, nie tylko dać mu kawałek chleba, ale wczuć się w jego radości i smutki, musimy poznać jego życie! I dlatego system rodzinkowy… jest rzeczą konieczną, aby każde dziecko miało rodzinę… wielką rolę w wychowaniu odgrywa słodycz i łagodność, czym więcej nimi przenikniemy wychowanie, tym lepszy skutek osiągniemy.”

Wincenta Jadwiga Jaroszewska (1900–1937) polska zakonnica

zalecenia z sierpnia 1934 dla sióstr Benedyktynek Samarytanek o „systemie rodzinkowym”. Źródło: Siostry Benedyktynki Samarytanki Krzyża Chrystusowego – Przesłanie Matki Wincenty Jadwigi Jaroszewskiej. http://www.samarytankiosb.pl/zalozycielka2e.html

O życiu, O dzieciach, O rodzinie, O matce