1. Cytaty
  2. Autorzy
  3. Michał Bakunin

Michał Bakunin cytaty

Michaił Aleksandrowicz Bakunin, ros. Михаи́л Алекса́ндрович Баку́нин – rosyjski myśliciel, panslawista i rewolucjonista. Uznawany za jednego z ojców anarchizmu, a ściślej, jego kolektywistycznej wersji. Wikipedia  

✵ 18. Maj 1814 – 19. Czerwiec 1876  •  Natępne imiona Michail Alexandrowitsch Bakunin, Mijaíl Bakunin, Michail Aleksandrovič Bakunin, Michail Alexandrovič Bakunin, Mijaíl Alexándróvich Bakunin
Michał Bakunin Fotografia
Michał Bakunin: 142 cytaty109 Polubień

Michał Bakunin słynne cytaty

„Religia zabija człowieczeństwo, napełniając serca okrucieństwem.”

Michał Bakunin

Religia

„Państwo niweczy powszechną solidarność wszystkich ludzi i jednoczy ich część jedynie po to, by podbić, ujarzmić i zniszczyć wszystkich pozostałych.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Każda religia nakazuje cierpliwość, rezygnację, posłuszeństwo.”

Michał Bakunin

Religia

„Gdzie zaczyna się państwo, tam kończy się wolność jednostki i vice versa.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Cywilizacja gnije, barbarzyństwo nie osiągnęło jeszcze dostatecznej siły (…) chciałoby się dożyć wielkiego dnia Nemezis (…) Niech moi przyjaciele budują – ja pragnę zniszczenia, ponieważ jestem przekonany, że budować w martwocie ze zgniłych materiałów jest syzyfową pracą i że tylko z wielkiego zniszczenia mogą powstać nowe materiały, a z nich nowe organizmy”

Michał Bakunin

Społeczeństwo
Źródło: H. Temkinowa, Bakunin i antynomie wolności, Warszawa 1968

„To jawne odrzucanie zasad człowieczeństwa, które stanowi istotę państwa, jest z państwowego punktu widzenia najwyższym obowiązkiem i największą cnotą: nazywa się patriotyzmem i stanowi transcendentną moralność państwa. Moralność tę nazywamy transcendentną, ponieważ zazwyczaj wznosi się ona ponad poziom ludzkiej osobistej i społecznej moralności oraz sprawiedliwości, wskutek czego najczęściej jest z nimi sprzeczna. Tak na przykład zgodnie z zasadami zwykłej, ludzkiej moralności uznajemy za przestępstwo znieważanie, gnębienie, ograbianie, okradanie, zabijanie i ujarzmianie bliźnich. Z punktu widzenia patriotyzmu wszystko to jest obowiązkiem i cnotą, jeśli tylko utrwala lub wzmaga potęgę państwa i zwiększa jego chwałę. Wszystko to staje się obowiązkiem każdego obywatela-patrioty; każdy powinien gnębić, ograbiać, zabijać nie tylko obcych, ale nawet swoich współobywateli, ilekroć wymaga tego dobro państwa. To nam wyjaśnia, dlaczego od zarania dziejów, czyli od czasu powstania państw, polityka zawsze była (i jest nadal) dziedziną, w której – pod przykrywką wzniosłych frazesów – stale popełnia się i uprawia rozbój. Łotrowski proceder staje się tu czymś chwalebnym, uprawiany jest bowiem w imię patriotyzmu, transcendentnej moralności i najwyższych interesów państwa.”

Michał Bakunin

Patriotyzm

Michał Bakunin Cytaty o wolności

„Idea Boga implikuje wyrzeczenie się rozumu i sprawiedliwości ludzkiej, jest najbardziej stanowczą negacją wolności ludzkiej i w sposób nieunikniony doprowadza ludzi do niewolnictwa, zarówno w teorii jak i praktyce.”

Michał Bakunin

Religia

„Wolność albo jest pełna albo jej w ogóle nie ma, bez wolności nie ma rozumu, nie ma sprawiedliwości, nie ma dobrobytu, nie ma człowieczeństwa.”

Michał Bakunin

Wolność

„Jestem zdecydowanym zwolennikiem równości ekonomicznej i społecznej, ponieważ wiem, że bez tej równości wolność, sprawiedliwość, godność ludzka, moralność i dobrobyt jednostek, jak również pomyślność narodów, nie będzie nigdy niczym innym jak kłamstwem.”

Michał Bakunin

Egalitaryzm

„Wolność jest niepodzielna, nie można odciąć cząstki wolności nie zabijając jej całkowicie. Ta mała cząstka, którą odetniecie – stanowi istotę mojej wolności.”

Michał Bakunin

Свобода неделима: нельзя отсечь ее часть, не убив целиком. Малая часть, которую вы отсекаете,-- это сама сущность моей свободы. (ros.) <br class="br">Wolność <br class="br">Źródło: Федерализм, социализм и антитеологизм http://az.lib.ru/b/bakunin_m_a/text_0110.shtml [w:] Философия. Социология. Политика., Правда, 1989.

„Kto chce wielbić boga, musi wyrzec się swej wolności i godności ludzkiej.”

Michał Bakunin

Religia

„Państwo jest to negacja wolności poszczególnych jednostek; całkowicie pozbawia je ono wolności w imię wolności wszystkich albo w imię ogólnego prawa.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

Michał Bakunin Cytaty o Bogu

„Wszystkie religie oraz ich bogowie, to nic innego jak wytwór fantazji łatwowiernych i naiwnych ludzi, którzy jeszcze nie dorośli do tego, by wznieść się w rejony czystego rozumowania i wolnej myśli, opartej na nauce.”

Michał Bakunin

Religia

„Skoro bóg jest prawdą, sprawiedliwością i życiem wiecznym, świat człowieka jest światem kłamstwa, niesprawiedliwości, śmierci.”

Michał Bakunin

Religia

„Religia zawsze broni silniejszych, uprzywilejowanych, na których spływa łaska i błogosławieństwo boże i którymi bóg szczególnie się opiekuje.”

Michał Bakunin

Religia

„Bóg istnieje – a więc człowiek jest niewolnikiem.”

Michał Bakunin

Religia

„Człowiek jest rozumny, sprawiedliwy, wolny – a więc boga nie ma.”

Michał Bakunin

Religia

„Stworzenie kultu Boga jako władcy w prostej linii doprowadziło do tego, iż człowiek stał się niewolnikiem przesądów i zabobonów głoszonych przez „przedstawicieli boga.””

Michał Bakunin

Religia

Michał Bakunin: Na czasie cytaty

„Radość niszczenia jest równocześnie radością tworzenia.”

Michał Bakunin

Die Lust der Zerstörung ist auch eine schaffende Lust.
Źródło: Die Reaktion in Deutschland, 1842

„W tym krwawym misterium zawsze ofiarą jest człowiek, kapłan zaś, który też jest człowiekiem, ale uprzywilejowanym przez łaskę – bożym katem; dlatego duchowni wszystkich religii, ci najlepsi, najbardziej humanitarni, mają niemal zawsze w głębi serca – a jeśli nie w sercu, to w wyobraźni, myśli, w uczuciach swych – każdy z nich kryje coś okrutnego i krwiożerczego.”

Michał Bakunin

Religia

„Słowo „demokracja” nie oznacza nic innego jak rządy ludu przez lud i dla ludu, słowo zaś „lud” – wszystkich obywateli (należy przez to rozumieć również obywatelki).”

Michał Bakunin

Wykorzystany fragment Wystąpienia gettysburskiego Abrahama Lincolna, 1863
Egalitaryzm

Michał Bakunin cytaty

„Religia zabija w ludziach poczucie sprawiedliwości, które jest czujnym strażnikiem braterstwa i bez którego nie do pomyślenia jest zwycięstwo pokoju.”

Michał Bakunin

Religia

„Niebo religii jest jedynie mirażem, w którym człowiek rozpromieniony wiarą długo dostrzega własny obraz, tyle że powiększony i odwrócony, to znaczy ubóstwiony.”

Michał Bakunin

Religia

„Zaciekłość, z jaką rządy bronią religii, dowodzi,, że z religią musimy walczyć dopóty, dopóki jej nie unicestwimy całkowicie.”

Michał Bakunin

Religia

„W chrystianizmie znajduje pełny wyraz istota wszelkiej religii: systematyczne i bezwzględne zubożanie, unicestwianie i poniżanie człowieka gwoli większej chwały istoty boskiej.”

Michał Bakunin

Religia

„My mówimy o sprawiedliwości opartej wyłącznie na sumieniu ludzkim, sprawiedliwości, która jest zgodna z sumieniem dziecka; jej istotę wyraża proste słowo: równość.”

Michał Bakunin

Egalitaryzm

„Początkiem religii jest strach.”

Michał Bakunin

Religia

„Religia niszczy twórczą energię, ponieważ każe gardzić życiem ziemskim, liczyć jedynie na osiągnięcie szczęśliwości w niebie.”

Michał Bakunin

Religia

„Kapitalizm jest źródłem powszechnej demoralizacji.”

Michał Bakunin

Kapitalizm

„Państwo nie może istnieć nie popełniając zbrodni, a jeśli jest zbyt słabe aby je popełniać, to przynajmniej musi ich pragnąć, musi je obmyślać.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Wszystkie religie są okrutne, wszystkie mają fundamenty we krwi; opierają się bowiem głównie na idei ofiary, czyli prowadzą do nieustannej rzezi Ludzkości poddanej nienasyconej zemście Boskości.”

Michał Bakunin

Religia

„Racja stanu! Słowa rzeczywiście straszliwe! Albowiem zdeprawowały i zhańbiły jeszcze większą ilość ludzi ze sfer oficjalnych i z klas rządowych aniżeli chrześcijaństwo. Gdy zabrzmią te słowa natychmiast wszystko milknie, wszystko znika: uczciwość, honor, sprawiedliwość, prawo, znika nawet litość, a wraz z nią logika i zdrowy rozsądek: czarne staje się białym, białe – czarnym, to co potworne – tym, co ludzkie, a najpodlejsze wiarołomstwa, najokrutniejsze zbrodnie uzyskują rangę czynów chwalebnych.”

Michał Bakunin

Patriotyzm

„Religia jest i była zawsze sojusznikiem tyranii.”

Michał Bakunin

Religia

„Jest rzeczą oczywistą, że wszystkie rzekomo ogólne interesy społeczeństwa, które Państwo ma reprezentować, a które w istocie rzeczy są tylko ogólną i stałą negacją prawdziwych interesów rejonów, gmin, stowarzyszeń, a także ogromnej liczby jednostek poddanych Państwu, stanowią abstrakcję, fikcję i kłamstwo i że Państwo jest jak obszerna rzeźnia, jak olbrzymi cmentarz, dokąd, w cieniu i pod przykrywką tej abstrakcji, wszystkie realne dążenia, wszystkie żywotne siły kraju przybywają, aby wspaniałomyślnie i błogo dać się w ofierze zabić i pogrzebać.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Państwo to tyle co przemoc, to znaczy władza oparta na przemocy.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Unicestwienie wszelkiego wyzysku i wszelkiego ucisku, zarówno politycznego lub prawnego jak i rządowo-administracyjnego, czyli tendencja do zniesienia podziału klasowego poprzez zrównanie wszystkich stanów pod względem ekonomicznym oraz likwidacji państwa, jako głównej ostoi wrogów ludu – taki jest właśnie program rewolucji socjalnej.”

Michał Bakunin

Rewolucja

„Zniesienie państw jest absolutną koniecznością.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Tylko rewolucja socjalna, która zastąpi rozkosz złudnego, a zarazem brutalnego wyuzdania ciała i duszy przez równie delikatną jak realną rozkosz obcowania z człowieczeństwem całkowicie spełnionym w każdej jednostce i we wszystkich razem.”

Michał Bakunin

Rewolucja

„Ta najnowsza forma państwa, oparta na rzekomej władzy i rzekomej woli ludu, wyrażanych przez rzekomych przedstawicieli ludu na rzekomo ludowych zebraniach, łączy w sobie dwa podstawowe i niezbędne dla ich rozkwitu warunki, a mianowicie: centralizację państwową i rzeczywiste uzależnienie rzekomego władcy-ludu od mniejszości, która sprawuje nad nimi intelektualne rządy; na pozór reprezentująca go, w rzeczywistości wyzyskuje go.”

Michał Bakunin

Demokracja

„Słowem, odrzucamy wszelkie prawodawstwo, wszelką władzę i wszelkie wpływy uprzywilejowanych, patentowanych, oficjalnych i uprawnionych, wpływy tych, którzy rządzą w rezultacie powszechnego głosowania, jesteśmy bowiem przeświadczeni, że ludzie ci wykorzystują swoje wpływy, jedynie na korzyść panującej i wyzyskującej mniejszości, a przeciwko interesom olbrzymiej ujarzmionej większości.”

Michał Bakunin

Demokracja

„W przeciwieństwie do ultrapacyfistycznych tendencji stowarzyszenie paryskiego i angielskiego nasza Liga [Pokoju i Wolności] głosi, że wierzy w pokój i pragnie go pod tym tylko warunkiem, że towarzyszyć będzie mu wolność.”

Michał Bakunin

Pacyfizm

„Własność, niszcząc solidarność międzyludzką, stoi na drodze do prawdziwej wolności człowieka.”

Michał Bakunin

Kapitalizm

„Bóg – to absolutna abstrakcja, to twór myśli ludzkiej.”

Michał Bakunin

Religia

„Każda tyrania ma tylko jeden cel: utrwalenie swojej władzy.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Wolność jest ostatecznym celem rozwoju ludzkiego.”

Michał Bakunin

Wolność

„Społeczeństwo jest naturalnym sposobem istnienia zbiorowości ludzkiej. Społeczeństwem nigdy nie rządzą kanony prawne, lecz obyczaje i tradycja. Bodźcem rozwoju społeczeństwa nie jest myśl i wola prawodawcy, lecz inicjatywa poszczególnych jednostek.”

Michał Bakunin

Społeczeństwo
Źródło: M.A. Bakunin, Pisma wybrane, Warszawa 1968

„Spośród wszystkich bogów kiedykolwiek uwielbianych przez ludzi Jehowa jest bogiem niewątpliwie najbardziej zawistnym, najbardziej próżnym, najbardziej okrutnym, najbardziej niesprawiedliwym, najbardziej krwiożerczym, jest największym despotą i największym wrogiem godności i wolności ludzkiej.”

Michał Bakunin

Religia

„Jest rzeczą oczywistą, że tylko wtedy ludzkość otrzyma wolność i tylko wtedy prawdziwe interesy społeczeństwa, wszystkich grup, wszystkich organizacji miejscowych, zarówno jak wszystkich jednostek, które tworzą społeczeństwo, będą mogły znaleźć pełne zaspokojenie, kiedy Państwa przestaną istnieć.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Państwo jest najbardziej jaskrawym, najbardziej cynicznym i najbardziej pełnym zaprzeczeniem tego co ludzkie.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Poza społeczeństwem człowiek nie tylko nie byłby wolny, lecz nie zdołałby się nawet przeobrazić w prawdziwego człowieka, to jest istotę posiadającą świadomość swego istnienia, istotę czującą, myślącą i mówiącą.”

Michał Bakunin

Społeczeństwo
Źródło: M.A. Bakunin, Pisma wybrane, Warszawa 1968

„Wszelka władza posiada naturalną skłonność do samoutrwalania się i twierdzenie iż kiedyś sama obumrze jest naiwną iluzją.”

Michał Bakunin

Socjalizm

„Wolność absolutna i miłość absolutna – oto nasz cel; wyzwolenie ludzkości i całego świata – to nasze przeznaczenie.”

Michał Bakunin

Wolność

„Masy ludowe są gotowe zawsze do ofiar; są one brutalną, nieokiełznaną siłą, zdolną przez heroiczne czyny urzeczywistnić cele pozornie niemożliwe do osiągnięcia.”

Michał Bakunin

Rewolucja

„My rewolucjoniści-anarchiści jesteśmy wrogami państwa oraz wszystkiego co państwowe.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Oto droga dla ludu, droga szeroka prowadząca do rzeczywistego i najpełniejszego wyzwolenia, dostępna każdemu i właśnie dlatego naprawdę ludowa, droga anarchistycznej, socjalnej rewolucji, która się rodzi spontanicznie wśród ludu, burzy wszystko, cokolwiek stawia opór bujnemu rozkwitowi ludowego życia, by później z samych najgłębszych i istotnych jego treści wyłonić nowe formy wolnej społeczności.”

Michał Bakunin

Rewolucja

„Jeżeli Bóg nie istnieje trzeba go stworzyć; jest to klapa bezpieczeństwa.”

Michał Bakunin

Religia

„Tak ukształtowane przyszłe państwo będzie wyzyskiwać masy.”

Michał Bakunin

Socjalizm

„Nie o to chodzi, czy będzie rewolucja, czy też jej nie będzie, lecz o to, czy rezultat jej będzie pokojowy, czy krwawy.”

Michał Bakunin

И так, не в том вопрос, будет-ли или не будет революция, а в том: будет-ли исход ее мирный или кровавый? (ros.) <br class="br">Pacyfizm <br class="br">Źródło: Народное дѣло: Романов, Пугачев или Пестель? http://books.google.pl/books?id=elnNAAAAMAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false, Trübner &amp; Co., 1862, s. 15.

„Każda rewolucja polityczna, która za cel natychmiastowy i bezpośredni nie ma równości ekonomicznej, jest z punktu widzenia praw i interesów ludowych zamaskowaną reakcją i hipokryzją.”

Michał Bakunin

Rewolucja

„Propagowany przez Marksa system będzie zhierarchizowanym i silnie scentralizowanym organizmem, gdzie aparat rządzący skoncentruje w swych rękach wszystkie siły wytwórcze, tworząc nową uprzywilejowaną naukowo-polityczną warstwę.”

Michał Bakunin

Socjalizm

„Jeśli rewolucja socjalna nie zniesie państwa nazajutrz po swym zwycięstwie, zwycięstwo to okaże się płonne, a wyzwolenie mas równie odległe jak i poprzednio.”

Michał Bakunin

Socjalizm

„Niewolnicy boga muszą być niewolnikami kościoła i państwa, ponieważ państwo jest pobłogosławione przez kościół.”

Michał Bakunin

Religia

„Skoro bóg jest władcą, człowiek jest niewolnikiem.”

Michał Bakunin

Religia

„Lecz oto zjawia się Szatan, pierwszy wolnomyśliciel i pierwszy bojownik o emancypację światów; on ukazuje pierwszym ludziom jak wielką hańbą jest ich zwierzęca ignorancja i posłuszeństwo; wyzwala człowieka, na jego czole wyciska pieczęć wolności i człowieczeństwa, skłaniając go do nieposłuszeństwa i spożycia owocu poznania.”

Michał Bakunin

Religia

„Nic bardziej nie zagraża moralności jednostki ludzkiej niż przyzwyczajenie do wydawania rozkazów. Musi ono zdemoralizować nawet najlepszych, najmądrzejszych, najszlachetniejszych, najbardziej bezinteresownych i nieskazitelnych. Jest tak dlatego, że ze sprawowaniem władzy jest nierozerwalnie związana pogarda dla mas ludowych i przesadne wyobrażenie o swoich własnych zasługach.”

Michał Bakunin

Państwo, władza
Źródło: M.A. Bakunin, Pisma wybrane, Warszawa 1968

„Aby wzniecić rewolucję socjalną nie wystarczy nędza i rozpacz; niezbędny jest jeszcze wspólny całemu ludowi ideał.”

Michał Bakunin

Rewolucja

„Oświadczamy, że jesteśmy wrogami wszelkiej rządowej, państwowej władzy, wrogami ustroju państwowego w ogóle, i sądzimy, że lud może być tylko wówczas szczęśliwy i wolny, gdy sam stworzy swoje życie, gdy sam zorganizuje się od dołu ku górze poprzez samodzielne i całkowicie swobodne zrzeszenia, bez żadnej oficjalnej kurateli.”

Michał Bakunin

Państwo, władza

„Tylko rewolucja socjalna będzie miała tę siłę, aby zamknąć za jednym zamachem wszystkie karczmy i wszystkie kościoły.”

Michał Bakunin

Rewolucja

„Wolność i pomyślność zbiorowa są rzeczywiste tylko wówczas, jeżeli reprezentują sumę wolności i pomyślności indywidualnych.”

Michał Bakunin

Wolność

„Rewolucje pojmujemy jako rozkiełznanie tego, co nazywają teraz złymi namiętnościami i zburzenie tego, co w tymże języku zowie się obaleniem istniejącego porządku.”

Michał Bakunin

Rewolucja

„Pragnę dla każdego takiej wolności, w której wolność jednych nie będzie kamieniem granicznym dla drugich, lecz w której znajdą oni potwierdzenie oraz możliwość rozszerzenia swojej wolności w nieskończoność; pragnę wolności jednostki, nieograniczonej przez wolność wszystkich, wolności w solidarności, wolności w równości; wolności tryumfującej nad brutalną siłą i zasadą władzy, która była zawsze tylko idealnym wyrazem tej siły; wolności która obaliwszy wszystkich bożków niebiańskich i ziemskich, stworzy i zorganizuje nowy świat na gruzach wszystkich Kościołów i wszystkich Państw.”

Michał Bakunin

Wolność

Podobni autorzy

Fiodor Dostojewski Fotografia
Fiodor Dostojewski100
pisarz rosyjski None
Lew Tołstoj Fotografia
Lew Tołstoj120
pisarz rosyjski None
Aleksander Puszkin Fotografia
Aleksander Puszkin29
poeta rosyjski None
Nikołaj Gogol Fotografia
Nikołaj Gogol86
rosyjski dramaturg i powieściopisarz None
Anton Czechow Fotografia
Anton Czechow59
rosyjski nowelista i dramatopisarz None
Wasilij Rozanow Fotografia
Pierre-Joseph Proudhon Fotografia
Pierre-Joseph Proudhon88
francuski polityk i filozof None
Ralph Waldo Emerson Fotografia
Ralph Waldo Emerson78
filozof amerykański None
Alexis de Tocqueville Fotografia
Alexis de Tocqueville40
francuski myśliciel i polityk None
Piotr Kropotkin Fotografia