Cytaty na temat cnota
strona 2

„Miłość „jako cnota” która dla bogatych powinna być najłatwiejszą, jest dla nich najtrudniejsza.”

Bazyli Wielki (329–379)

O miłości

„Doskonałość – to wcale nie cnota… a tylko pobożne życzenie dla wielu.”

Stefan Pacek (1938)

„Jest to cnota nad cnotami trzymać język za zębami.”

Mario Vargas Llosa książka Pantaleon i wizytantki

Pantaleon i wizytantki

„Epoka tamta była surowa i pełna gwałtu. Szatan wykorzystał ciemniejszą stronę Ewangelii – jego obraz Prawdy znajduje kulminację w zdaniu: Bóg jest niszczącym ogniem (…) jakim chwytem posługuje się szatan dzisiaj? Całkiem innym, ale może bardziej jeszcze niszczącym. (…) Przejął on jasną stronę Ewangelii – jej pociechy i przykazanie miłości, natomiast wszelki głębszy, lecz ciemniejszy wgląd w kondycję i przyszłość człowieka skazał na zapomnienie. Tak powstała religia, dla której cywilizowana era jest czymś naturalnym, a którą szatan zręcznie ubrał i przyozdobił w miraż prawdy. (…) Religia ta jest łatwa i przyjemna, życzliwość jest główną cnotą, a nietolerancja, dewocja i nadgorliwość są najgorszymi grzechami.”

John Henry Newman (1801–1890) angielski teolog katolicki, filozof, kardynał

Predigten [Kazania]
Źródło: tom I, s. 349, 350.

O Bogu, O religii, O przyszłości, Obraz

„Prawdziwa dobroć jest nie tylko cnotą i radością, ale i orężem, znacznie potężniejszym niż przemoc.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Rewolucja

Radość

„Słowa „cnota polityczna” to nonsens.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

„Co do mnie, uważam, że dopóki cnota nie opłaca się już na tej ziemi, dopóty etyka daremnie będzie ją sławić.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Kultura jako źródło cierpień (1930)

„Wystarczy umieć rozróżniać między porządkiem idealnym a porządkiem rzeczywistym, by zdać sobie sprawę, że nikt nie może głosić zasad moralnych wskazując na swój własny przykład, gdyż niczyja cnota nie sięga ideału tkwiącego w doktrynie. Opieranie nauczania moralnego na czymś innym niż prawda prowadziłoby do uzależniania wartości, jaką przypisuje się treści nauczania, od doskonałości nauczyciela. Wówczas przepowiadanie prawdy stałoby się niemożliwe. Gdyby kryterium pozwalającym księdzu prawdy wiary był jego doskonały, dorastający do nieskazitelności doktryny poziom moralny, nawet najbardziej świątobliwy ksiądz musiałby zrezygnować z nauczania. Tym czasem konieczne jest, „by wielu, jeśli nie wszyscy nauczali moralności wznoszącej się wyżej niż ich praktyka. Jest bowiem wymogiem urzędu nauczycielskiego (…), aby ludzie słabi, nawet ulegający niekiedy żądzom, głosili surowe i doskonałe zasady moralne. Nie należy oskarżać ich o dwulicowość, gdyż wypełniają w ten sposób powierzone im posłannictwo, zaś to, co głoszą, głoszą z przekonaniem, nie kryjąc – a czasami dając tylko do zrozumienia – że sami dalecy są od doskonałości, jakiej nauczają.””

Romano Amerio (1905–1997)

Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku
Źródło: s. 232, 233

O ludziach, O prawdzie, O wierze, O zrozumieniu

„Tolerancja jest cnotą ludzi bez przekonań.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

Źródło: Marcin Kornak, Brunatna księga 1987–2009, Stowarzyszenie Nigdy Więcej, 2009, s. 422.

O ludziach

„Co się zaś tyczy artykułów wiary, to bezwarunkowo niedozwolona jest różnica, którą chciano zaprowadzić między tzw. zasadniczymi a niezasadniczymi punktami wiary, jak gdyby pierwsze z nich musiały być uznane przez wszystkich, natomiast te drugie mogłyby pozostać do swobodnego uznania wiernych. Nadnaturalna cnota wiary ma swą przyczynę formalną w autorytecie objawiającego Boga i nie dopuszcza podobnej różnicy.”

Pius XI (1857–1939) papież

Encyklika Mortalium animos o popieraniu prawdziwej jedności chrześcijan

O Bogu, O wierze

„Nie wstyd, ale cnota żałować złego i poprawić; nie statek ale upór: źle zacząwszy popierać i gorzej czynić.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: op.cit., s. 49

„Co zaś do chrześcijańskiej pokory, to jest ona cnotą tylko wobec Boga; nie wobec ludzi. Wobec ludzi jest postawą niegodną wolnego człowieka. Tam przystoi tylko skromność – nie mylmy jej z pokorą. Pokora wobec ludzi oznacza płaszczenie się przed nimi i jest czymś wstrętnym.”

Bogusław Wolniewicz (1927–2017) filozof polski

Źródło: s. 127

O Bogu, O ludziach

„Miłość jest naszą odpowiedzią na najwyższe wartości. Nie może być niczym innym. Człowiek, który sprzeniewierzy się własnym wartościom i własnej wizji istnienia i będzie głosił, że miłość to nie radość z własnego ja, lecz jego negacja, że cnotą nie jest duma, lecz litość, ból, słabość lub poświęcenie, że największą miłość rodzi nie podziw, lecz chęć wsparcia, nie odzew na wartości, lecz na skazy - zostanie rozdarty na dwie części. Jego ciało nie będzie mu posłuszne, nie będzie reagować na wdzięki kobiety, którą rzekomo kocha, zamiast tego każąc mu pragnąć najnędzniejszej z możliwych dziwek. Ciało zawsze będzie się kierować żelazną logiką jego najgłębszych przekonań: jeśli człowiek uwierzył, że wady są zaletami, potępił własne istnienie jako zło, a zatem zło będzie go pociągać. Potępił siebie, więc będzie czuł, że tylko zepsucie może mu dawać radość. Zrównał cnotę z bólem, więc uzna, że jedynym źródłem przyjemności jest występek. A potem będzie wrzeszczał, że jego ciało odczuwa podłe pragnienia, których umysł nie potrafi pokonać, że seks jest grzechem, a prawdziwa miłość czystym stanem ducha. I będzie się zastanawiał, dlaczego miłość potrafi go jedynie nudzić, a seks - zawstydzać.”

Ayn Rand książka Atlas zbuntowany

Atlas zbuntowany

O miłości, O kobietach, O bólu, O przyjemności

„Celibat kroczył poprzez historię pod wieloma imionami. Były to imiona Joanny d’Arc, Elżbiety I, królowej Anglii, i Florence Nightingale. Ale także Mahatmy Gandhiego z jego osobliwymi eksperymentami w dziedzinie brahmaczarii, podczas których poddawał próbie swą cnotę poprzez spędzanie nocy z młodymi nagimi kobietami.”

Elizabeth Abbott (1946)

Historia celibatu (1999)

O kobietach, O historii

„Wstrzemięźliwość bowiem pomaga nie tylko jednej, ale w ogóle wszystkim cnotom.”

Hieronim ze Strydonu (345–420) pisarz chrześcijański, święty Kościoła katolickiego, ojciec Kościoła

„Prześladowana cnota wzrasta.”

Lukan (39–65)

Crescit sub pondere virtus. (łac.)

„Może człowiek staje się szaleńcem, kiedy próbuje odgrywać rolę boga. Mówi się, że pokora jest cnotą chrześcijańską, teraz rozumiem dlaczego. Pokora pozwala zachować rozum i człowieczeństwo.”

Agatha Christie książka Spotkanie w Bagdadzie

Postać: Victoria Jones
Spotkanie w Bagdadzie (1951)

O Bogu, O zachowaniu

„Płciowa cnota u mężczyzny uchodzi za większą hańbę niż niecnota u kobiety.”

Alfred Aleksander Konar (1862–1940)

O kobietach

„Wytrwałość to cnota, ale nie zawsze chodzi o to, by wszyscy widzieli, jak ciężko się nad czymś pracuje.”

Randy Pausch (1960–2008)

Ostatni wykład

„Cnota – czcze słowo. Gdzież jest krzyż Golgoty?
Jest Bóg na świecie… O! jest! – Cielec złoty!”

Aleksander Michaux (1839–1895) poeta i tłumacz polski pochodzenia belgijskiego

Źródło: Na dziś I

O Bogu

„Donosicielstwo było i jest znane w różnych cywilizacjach. Na ogół jednak nie było nigdy podnoszone do godności cnoty. W cywilizacji Nowej wiary jest zalecane jako cnota podstawowa dobrego obywatela.”

Czesław Miłosz książka Zniewolony umysł

Zniewolony umysł

O wierze

„W pozornym ciele bywa czasem niewielka cnota.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: op.cit., s. 33.

O czasie

„Wierzymy, że posiadanie sceptycznego i dociekliwego umysłu nie jest przywarą, a bycie naiwnym i przesądnym nie jest cnotą.”

Ben Klassen (1918–1993)

Biblia Białego Człowieka

„Człowiek czynu bardziej jest skłonny patrzeć na ludzkie charaktery przez pryzmat swych interesów niż przez wzgląd na nie same i dlatego jego sąd wypaczony jest przez namiętności. Gdy zaś filozof kontempluje w swej samotni ludzi i ich zachowania, jego abstrakcyjne podejście do przedmiotu badań jest tak chłodne i beznamiętne, że na żadną emocję nie ma tam miejsca i rzadko kiedy czuje on różnicę pomiędzy występkiem a cnotą. Historia – znajdując się pomiędzy tymi skrajnościami – ogląda rzeczy z właściwego punktu widzenia.”

David Hume (1711–1776) brytyjski filozof, pisarz i historyk

Źródło: O studiowaniu historii (ang. Of the Study of History) (1741), tłum. Piotr Michalski

O ludziach, O zachowaniu, O historii, O charakterze

„Krainy, gdzie zadomowił się despotyzm i zbytek, pozbawione są całkowicie patriotyzmu, dzieje się tak dlatego, ze wraz z wolnością i cnotą zniknęło tam szczęście, dlatego, ze nie ma ojczyzny dla niewolników, którym kraj służy za niewygodne więzienie; dlatego, że los panującego i narodu nie wzrusza wcale nieszczęśników, którzy nie mają nic do stracenia; dlatego, że ruina państwa czyni nader małe wrażenie na ludziach zepsutych i lekkomyślnych, którzy cieszą się tylko chwilą i nie troszczą się o nieprzyjemną przyszłość.”

Paul d'Holbach (1723–1789)

Etokracja, czyli rząd oparty na moralności (1776)

O losie, O szczęściu, O wrażeniach, O wolności

„Zalecam, abyś Twe zdrowie oszczędzała nie dla pieszczot, ale żebyś mogła Bogu doskonalej służyć, bo wiem dobrze, jak łatwo przekroczyć granice roztropności, bez której przecież nie może istnieć żadna cnota.”

Maria Angela Truszkowska (1825–1898) polska założycielka felicjanek, błogosławiona katolicka

zalecenia dla sióstr felicjanek Matki Angeli.
Wariant: Zalecam, abyś Twe zdrowie oszczędzała nie dla pieszczot, ale żebyś mogła Bogu doskonalej służyć, bo wiem dobrze, jak łatwo przekroczyć granice roztropności, bez której przecież nie może istnieć żadna cnota. [zalecenia dla sióstr felicjanek Matki Angeli. ]
Źródło: o. Joachim Roman Ba, s. Elżbieta Cherubina Frankowska, Polscy święci. Służebnica Boża Maria Angela Truszkowska, t. 7, op. cit., s. 98.

O Bogu, O zdrowiu, O matce

„Występek i cnota są takimi samymi produktami, jak cukier i kwas siarkowy.”

Hippolyte Taine (1828–1893) francuski filozof, historyk i krytyk literacki

„Takie ślepe zaufanie Jezusowi podbija Jego Serce, bo On zaufania zawieść nie może… Niech żadna dusza nie mówi, że coś jest dla niej niemożliwe, że to było tylko dla świętych. Czy święci własną mocą zdobyli cnotę, czy własną mocą stali się świętymi? To Jezus w nich działał, a czynił to dlatego, bo Mu działać pozwolili, bo nie ufając sobie, ufali Jezusowi. To jest tajemnica działania Bożego w duszy, to jest sekret świętości.”

Leonia Nastał (1903–1940) polska zakonnica

Pisma Sługi Bożej Leonii Marii Nastał siostry Profeski Zgromadzenia Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej w Starej Wsi, t. 1, s. 150.
Źródło: o. Joachim Roman Bar, s. Janina Bernadeta Lipian – Polscy święci. Służebnica Boża Leonia Maria Nastał, t. 2, op. cit., s. 311.

O tajemnicy, O duszy, O zaufaniu, O siostrze

„Oddychać… Ponownie uwierzyć w cnotę, piękno, dobroć, miłość… Czuć jak wokół tańczy na fali tysiąc innych żagli, które nadyma wiatr, unoszonych tym samym zrywie, ku temu samemu wezwaniu. Kiedy złote morze ujrzy pojawiającą się biel, Rewolucja będzie w drodze, na czele flotylli dusz.”

Léon Degrelle (1906–1994) belgijski polityk faszystowski

O miłości, Cytaty o pięknie, O duszy, O morzu

„Dotarły do mnie liczne relacje, że sporo młodych Polek i Polaków „straciło cnotę” przy akompaniamencie „Wspomnień” w mojej interpretacji. Cóż mogę powiedzieć? Jestem zaszczycony będąc gorącym zwolennikiem jak najwcześniejszej, pozamałżeńskiej inicjacji seksualnej. Życie jest zbyt krótkie, by czekać nie wiadomo na co. Do roboty!”

Maciej Zembaty (1944–2011) polski poeta, scenarzysta, muzyk, bard i tłumacz

Źródło: komentarz z wkładki do „35 × Leonard Cohen – śpiewa Maciej Zembaty”.

O życiu, O relacjach, O śpiewie, O czekaniu

„Taki jest ostateczny cel tego strasznego systemu obojętności względem każdej religii, który sprzeciwia się samemu rozumowi. Apostołowie błędów, objętych tym okropnym systemem, znoszą różnicę wszelką między cnotą a występkiem, prawdą a błędem, uczciwością a niegodziwością i utrzymują, że ludzie mogą osiągnąć zbawienie w jakiejkolwiek religii, jak gdyby kiedykolwiek mogła nastąpić zgoda między sprawiedliwością a niesprawiedliwością, między światłem a ciemnościami, między Chrystusem a Belialem.”

Pius IX (1792–1878) papież

Źródło: encyklika Qui pluribus

O ludziach, O religii, O sprawiedliwości, O błędach

„Niewątpliwie w SLD baron pomorski [Jerzy Jędykiewicz] najlepiej uosabia tak krytykowany ostatnio styk polityki i biznesu, z czego Jędykiewicz zdaje się czynić wręcz cnotę. Dla SLD jest niezastąpiony.”

Janina Paradowska (1942–2016) dziennikarka polska

O politykach lewicy
Źródło: „Polityka” nr 33, 6 sierpnia 2003

O biznesie

„Dość bogaty, kto w cnotę nie ubogi.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: op.cit., s. 15

„Męstwo jak każda cnota musi mieć wewnętrzny umiar, a skoro go nie posiada paczy się i wyradza w wadę. Takim zwyrodnieniem męstwa jest zuchwalstwo, które polega na nierozumnym i bezcelowym narażaniu się na niebezpieczeństwa.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

W szkole wychowania
Źródło: Cnota kardynalna męstwa, s. 210

„Przyjmowanie na siebie cudzych win nie jest cnotą i nie służy nikomu (…). Kiedy człowiek niewinny umiera jak baranek ofiarny dla zbawienia innego człowieka, świat nie staje się przez to lepszy, a w dodatku przyzwyczaja się, że tak można. Przyznawanie bólowi właściwości terapeutycznych jest właściwe tylko kulturom prymitywnym. Dlaczego pozwoliłeś się oskarżyć, skoro naprawdę jesteś niewinny?”

Eduardo Mendoza książka Niezwykła podróż Pomponiusza Flatusa

Niezwykła podróż Pomponiusza Flatusa

O świecie

„Cnota i nałóg są tak spokrewnione jak węgiel i diament.”

Tadeusz Fangrat (1912–1993) poeta polski, satyryk, tłumacz literatury węgierskiej

„Niewinność to śmieszna cnota.”

Stendhal (1783–1842)

„Póki nie znasz takiej wolności, której bronią się nie zdobędzie ani nie utraci, która z tych samych źródeł wypływając, co pobożność, sprawiedliwość, umiarkowanie i wszelka prawdziwa cnota, zagości w twoim sercu jako skarb najdroższy i jedyny, wtedy bądź pewnym, że prędzej czy później ktoś, bez broni nawet się obywając, wywłaszczy cię z wolności, którą tak się puszysz i przechwalasz, żeś ją zdobył bronią.”

John Milton (1608–1674) poeta i pisarz angielski

Źródło: Druga obrona (ang. Defense of the English People), 1654, tłum.J. Zychowicz.

O sprawiedliwości, O wolności, Serce

„Sądzę, że na świecie istnieje jedna, tylko jedna historia – ta która napawa nas lękiem i natchnieniem, tak że żyjemy jakby w pewnym seryjnym filmie nieustających myśli i roztrząsań. Ludzie w swym życiu, w rozumowaniu, w pożądaniach i ambicjach, w swym skąpstwie i okrucieństwie, a także w dobroci i wspaniałomyślności – są uwikłani w matnię dobra i zła. Myślę, że to jest jedyna nasza historia i że rozgrywa się ona na wszystkich poziomach uczuć i inteligencji. Cnota i występek były wątkiem i osnową naszej najpierwszej świadomości i pozostaną tkaniną ostatniej, i to na przekór wszelkim przemianom, jakie możemy narzucić polom, rzekom i górom, ekonomii i obyczajom. Nie ma innej historii. Człowiekowi, który strząśnie już z siebie pył i śmierć życia, pozostaną tylko twarde, jasne pytania: czy to życie było dobre, czy złe? Czy postępowałem dobrze, czy źle?”

John Steinbeck książka Na wschód od Edenu

Na wschód od Edenu

O życiu, O śmierci, O ludziach, O emocjach

„Tak więc nie ma w sercu ludzkim żadnej wrodzonej moralności, a stwórca wszechświata nie nałożył na człowieka żadnego obowiązku; gdyby było inaczej, czyż Bóg nie uświadomiłby nam tych nakazów przez jakieś widoczne znaki, aby mogły być łatwo rozumiane przez wszystkich ludzi? (…) Zło i dobro moralne są dlatego czysto relatywne i bynajmniej nie absolutne. Pojęcia te różnią się zasadniczo u rozmaitych ludów, narodów i jednostek. Fakty pozostają te same, ale różne są nasze sądy spraw tych dotyczące (…) Cnota zaś aczkolwiek piękna nie jest głosem niebios, ale jest nawet przeciwna prawom Natury; człowiek cnotliwy jest więc istotą nienaturalną…”

Jean-Paul Marat (1743–1793) jeden z przywódców Wielkiej Rewolucji Francuskiej

Źródło: Jean-Paul Marat, Listy polskie

O Bogu, O ludziach, O naturze, O złu

„Roztropność to cnota ze wszystkich najbardziej dla człowieka użyteczna, ale ludzkie uczucia, sprawiedliwość, szczodrość i obywatelska postawa to przymioty najbardziej użyteczne dla innych.”

Adam Smith książka Teoria uczuć moralnych

Teoria uczuć moralnych

O sprawiedliwości, O emocjach

„Bo to jest w dzieciach najpiękniejszą cnotą, gdy trudy dla rodziców ponoszą z ochotą.”

Sofokles (-496–-406 p. n. e.) grecki dramaturg

O dzieciach, O rodzicach

„Bywa i w niemęskim ciele męski rozsądek i cnota.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: op.cit., s. 8

„Cnota wypływa ze sprawiedliwości. Człowiek niesprawiedliwy może powodować tylko złe czyny. Nie daj się zwieść powierzchownością urzędników waszego personelu i nigdy nie zatrudniaj nikogo, kto jest chciwy na materialne korzyści, ponieważ tacy ciemiężą lud, który mi Bóg powierzył. W postępowaniu wobec moich żołnierzy i poddanych, których oddaje pod twą odpowiedzialność, postępuj tak; wobec młodszych jak wobec własnych dzieci, wobec starszych jak z własnym ojcem i wobec osób w twoim wieku jak z braćmi.”

Sulejman Wspaniały (1494–1566)

fragment rozkazu do podległych dowódców wojskowych.
Źródło: Jerzy S. Łątka, Sulejman II Wspaniały

O Bogu, O dzieciach, O ludziach, O sprawiedliwości

„Cnota byłaby stosunkowo prostą sprawą, gdyby nie trzeba było stale się w niej ćwiczyć.”

Sharon Stone (1958) aktorka amerykańska

„Wiele tych kobiet, które nie ubierają się przyzwoicie, zawraca młodych ludzi z dobrej drogi, hańbi ich cnotę i szerzy cudzołóstwo, przez co trzęsienia ziemi są silniejsze.”

Kazem Sedigi

Źródło: Forum, 19 lipca 2010.

O kobietach, O ludziach

„Dogmaty wiary zaś tłumią życie intelektualne, wolną wolę człowieka, jego naukowe inicjatywy. Ponadto nauka Kościoła uznająca cnotę za symbol czystości ducha wywołuje przesądy, które czynią z kobiety kompletną niewolnicę.”

Mario Vargas Llosa książka Raj tuż za rogiem

Postać: Flora Tristan
Raj tuż za rogiem

O życiu, O kobietach, O wierze, O nauce

„Wierność – cnota, którą powinno się okazywać, ale nie zawsze.”

Omar Sharif (1932–2015) aktor egipski

O wierności

„Słabi nigdy nie potrafią przebaczać. Przebaczenie jest cnotą silnych.”

Mohandas Karamchand Gandhi (1869–1948) Indyjski przywódca polityczny i religijny

O przebaczeniu

„Co u zwykłego człowieka jest wadą, u władcy staje się cnotą, jeśli swoim postępowaniem ocala przez to państwo.”

Zbigniew Nienacki (1929–1994) polski pisarz

Ja, Dago Piastun

„Nie może kochać ludzi, kto kocha pieniądze, rozkosz i władzę. Ten kocha ludzi prawdziwie, kto kocha cnotę.”

Epiktet (50–138) filozof rzymski

O pieniądzach, O ludziach, Kochać się

„Sumienie nie działa jak bezbłędna maszyna. Jest to sprawność, cnota, którą trzeba z największą starannością pielęgnować, jak najcenniejszą, subtelną roślinę.”

Stefan Swieżawski (1907–2004) polski historyk filozofii

Źródło: Nazywanie dobra i zła: Stefan Świeżawski, „Arka” nr 43, styczeń-luty, 1993, s. 5.

„Kobieta powinna mieć naukę bez pedanterii, talent bez pretensji, cnotę bez dumy, szczęście bez świadków, wesołość bez wielbicieli.”

Klementyna Hoffmanowa (1798–1845) polska pisarka, pionierka polskiej literatury dziecięcej

O kobietach, O szczęściu, O nauce

„Cnota i nałóg są tak spokrewnione jak węgiel i diament.”

Karl Kraus (1874–1936)

„Cnota wiarę, a wiara dobrą cnotę rodzi.”

Wacław Potocki (1621–1696) poeta, epik, satyryk i moralista

O wierze

„Prawdziwa cnota krytyk się nie boi.”

Ignacy Krasicki książka Monachomachia, czyli Wojna mnichów

Monachomachia
Źródło: Monachomachia, Pieśń VI, w: Dzieła Krasickiego, wyd. U Barbezata, Paryż 1830, s. 44.

„Agresywne rydwany neomarksistowskich, zrodzonych w sześćdziesiątych latach XX wieku, teorii wychowawczych, sieją zniszczenie w edukacji, pozbawianej jakiegokolwiek ładu etycznego. Równają one ze sobą – dobro i zło, podłość i szlachetność, prawdę i fałsz, zboczenie i cnotę – prowadząc w ten sposób rzesze młodych ludzi do kompletnego chaosu moralnego i łamiąc bezwzględnym atakiem politycznym i medialnym tych ludzi, którzy buntują się jeszcze przeciw totalitaryzmowi ateistycznego libertynizmu, dążącego konsekwentnie do zastąpienia w życiu i świadomości Europejczyków etosu judeochrześcijańskiego tak zwaną „poprawnością polityczną”, z jej kompletnym relatywizmem etycznym, egoistycznym hiperindywidualizmem, krańcowym hedonizmem i ścigającym zawzięcie jakiekolwiek ślady patriotyzmu kosmopolityzmem.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w archikatedrze gnieźnieńskiej podczas nieszporów ku czci św. Wojciecha, 24 kwietnia 2004

O ludziach, O złu, O wieku

„Milczenie jest cnotą głupich.”

Francis Bacon (filozof) (1561–1626) angielski filozof

Silence is the virtue of fools. (ang.)
Źródło: Jerzy Bralczyk, Polak potrafi. Przysłowia, hasła i inne polskie zdania osobne, wyd. Świat Książki, 2006, s. 147.

O książkach, O świecie

„Skromność powinna być cnotą tych, którym brak innych cnót.”

Stanisław Leszczyński (1677–1766) król Polski

La modestie devrait être la vertu de ceux à qui les autres manquent. (fr.)
Źródło: Joseph de Laporte, L’esprit des monarques philosophes, Marc-Aurele, Julien, Stanislas et Frederic

„Zachodnia ściana Zadniego Kościelca
Trudno było
Dobić się
Do jej łóżka
Ale gdy
Wbijałem hak
Traciła cnotę
W ponurym zacięciu
Które przeszliśmy
Razem
W zeszłym sezonie
W zachodniej ścianie
Zadniego Kościelca”

Marek Konecki (1949)

Erotyki górskie

„Dobry pan cnotą i powagą miłość sobie jedna; zły postrachem usiłuje, przecię nie dokaże.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: op.cit., s. 51

O miłości

„Zaprosił na kolację gość
Uroczą Michalinkę,
Bo nie mógł się napatrzeć dość
Na jej uroczą minkę.
Ze złością rzekła Miła: „Nie!
pan mnie masz za kokotę,
Ja w życiu nic nie cenię tak (…)
Ach tak, jak moją cnotę!”
Gdzie na nic wulkan wrzących czuć,
Tam puszczaj w ruch gotówkę,
Więc rzekł jej: „Fochy głupie rzuć,
Ja dam ci stufrankówkę!” (…)
Nazajutrz do Zmigrydra mknie
Z samego zaraz ranka,
Zakupi mnóstwo – to się wie,
Wysoki jest kurs franka.
Lecz ach, tu Miłę trafił szlag,
Iluzja prysła złota,
Bo stufrankówka była tak (…)
Prawdziwa… jak jej cnota!…”

Konrad Tom (1887–1957) polski aktor, reżyser i scenarzysta, narodowości żydowskiej

Źródło: Cnota i flota

„Zaledwo zrodzi się cnota, rodzi przeciwko sobie zawiść; i prędzej spotkasz ciało bez cienia niż cnotę bez zawiści.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

„Próby poskramiania polskiego patriotyzmu widzimy od 22 lat. A w zasadzie od ’45 roku, choć teraz mamy do czynienia z nową odsłoną. Komunizm był próbą – jak mówiono – nowego, innego patriotyzmu, ale jego racją główną była zależność od Związku Sowieckiego. Od ’89 roku zaczęto nam tłumaczyć – w ogromnym skrócie – że polskość jest jakimś brzemieniem, przeszkodą w procesie transformacji, modernizacji, że patriotyzm jest niebezpieczną cnotą, Jeśli w ogóle nią jest. Pojawiały się w „Gazecie Wyborczej” próby wmawiania nam, że patriotyzm to faszyzm. Plan zakładał, że mamy się rozpłynąć w wyższej wspólnocie, jaką stanowi Unia Europejska etc. To oczywiście nonsens, bo nie ma wspólnoty europejskiej, nie ma narodu europejskiego, ludu europejskiego, społeczeństwa europejskiego, nie ma demokracji europejskiej. I ten proces trwa.”

Bronisław Wildstein (1952) dziennikarz polski

Źródło: Wildstein: Renegaci nie zwyciężą z patriotami, stefczyk.info, 28 kwietnia 2012 http://www.stefczyk.info/publicystyka/opinie/wildstein-renegaci-nie-zwycieza-z-patriotami

O ludziach, O demokracji

„Cnota to nie nagłe olśnienie, ale powolny, trudny, a niekiedy mozolny podbój.”

Léon Degrelle (1906–1994) belgijski polityk faszystowski

„Oba, kot i pies są bogate w cnoty i talenty, ale pies ma o jeden talent za dużo: pozwala się tresować, i o jedną cnotę za mało: nie kryje w sobie żadnych tajemnic.”

Erich Kästner (1899–1974) niemiecki pisarz młodzieżowy, satyryk, krytyk teatralny

O tajemnicy, O kotach

„Niechże tedy pilności przyłożą rodzice, aby syny swoje temi naukami wyćwiczyli, … aby je powściągali od rozkoszy; bo gdzie te panują, tam się cnota ostać nie może… A nie tylko niech i je ciągną do mierności jedzenia i picia, ale też niech je zwyczają ku wycierpiemu zimna i gorąca i twardej pościeli: tylko tego strzec, aby co siłom ich i zdrowiu nie szkodziło, o które trzeba pilne staranie mieć, aby myśl wolniejsza była a do wszytkiego gotowsza i ostrzejsza. Niechby im też zakazowali towarzystwa ze złemi ludźmi, słowa i sprawy wszytkie ich niechajby sterowali ku czci a przystojności, ku sprawiedliwości, skromności, cichości i ku skłonności; zaś sprośności, krzywdy, gniewu, zazdrości, nadętości, zbytku i okrutności niecił się im każą pilno strzec… Niechajże tedy tego pilnie patrzą, aby chłopięta i dzieweczki pierwszych młodych lat swych nie wiodły w próżnowaniu; niechaj się starają, aby zawżdy co robiły i iżby liczbę roboty ich od nich wybierali.”

Andrzej Frycz Modrzewski książka Commentariorum de Republica emendanda libri quinque

O poprawie Rzeczypospolitej (1551)
Źródło: Księga I. O obyczajach, tłum. Cyprian Bazylik

O zdrowiu, O sprawiedliwości, O jedzeniu, O myślach

„U kobiet cnota, u Polaków rozum nie popłaca.”

Jan Fedorowicz (1811–1870)

O kobietach

„Zastanawiając się nad rozmaitością etyk, widzimy tym jaśniej, że nie może być syntez pomiędzy cywilizacjami. Luter zezwalał panującym na bigamię, a Kalwin wymagał od rządów tylko tego, żeby przestrzegać kalwińskiej prawowierności. W turańskiej cywilizacji kwestie etyczne nie istnieją zgoła poza etyką rodową lub obozową; te zaś obie nam obojętne. Żydowska cywilizacja posiada aż cztery etyki, dwie dla współwyznawców, dwie względem „gojów”, po jednej w Palestynie i po jednej w „golusie”. W bizantynizmie i w braminizmie jarzmo obowiązków można zrzucić z siebie w każdej chwili. Na Rusi wieków średnich raz w raz ten i ów kniaź Rurykowicz zrzucał „kraestnoje cjełowanie”, tj. unieważniał i odwoływał swą przysięgę. W Petersburgu powszechnym było, aż do naszych czasów, wśród inteligencji, przekonanie, że „przecież można zrzec się obowiązku”. Różnice pojęć o moralności sięgają jednak jeszcze dalej: czyż przyjęto by u nas do klasztoru człowieka żonatego i ojca rodziny, zgłaszającego się, ponieważ pragnie „poświęcić więzy niższe dla celów wyższych?””

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

W cywilizacji bramińskiej takie porzucenie rodziny uchodzi za cnotę. Tam w ogóle wszelkie obowiązki są czasowe, bo można się od nich uwolnić kiedykolwiek doraźnie. Jakżeż wobec takich odmienności można mówić o jakiejś moralności „powszechnej”?
O cywilizacjach
Źródło: Państwo i Prawo, Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 105–106.

O inteligencji, O wieku

„Cnota najwspanialsze szlachectwo.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: Przysłowia mów potocznych, albo przestrogi obyczajowe, radne, wojenne http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=92602, wyd. Karola Pollaka, Sanok 1855, s. 21

„Kościół propagował w średniowieczu ideę świętości. Najkrótsza do niej droga wiodła poprzez karierę duchowną, gdyż zdecydowana większość średniowiecznych świętych rekrutowała się spośród duchowieństwa. Czasami tylko pojawiała się między nimi jakaś księżniczka, która przedkładała własną cnotę nad obowiązek zapewnienia mężowi dynastycznego potomstwa.”

Jerzy Jankowski (1887–1941)

Monarsze sekrety

Księżniczka

„Kunszt to natury w małych rzeczach pokazać misterstwo, a wewnętrzną cnotą nagradzać, komu z wierzchu barwy albo wzrostu ujęła.”

Wespazjan Kochowski (1633–1700) polski historyk i poeta

Źródło: Wespazjan Kochowski, Psalm XIII. w Psalmodya polska, Kraków 1859.

O naturze

„Zło wyrządzone w dobrej sprawie jest cnotą.”

Robert Ludlum (1927–2001) pisarz amerykański

Protokół Sigmy

O złu

„Skromność to cnota, ale nie siła.”

Krecia P. (1934–2010) dziennikarka, tłumaczka

O sile

„Miłość jest cnotą serca a nie rąk.”

Joseph Addison (1672–1719) angielski pisarz i polityk

O miłości, Serce

„Cierpliwość jest cnotą – mruknął Smok sentencjonalnie – a cnota powinna być nagrodzona. Tak przynajmniej jest w każdym uczciwym westernie.”

Stanisław Pagaczewski (1916–1984) polski prozaik i poeta

Trylogia Baltazar Gąbka, 3. Gąbka i latające talerze
Źródło: rozdział I, Bardzo długa noc

O cierpliwości, O nocy

„Uczciwość polega na uznaniu faktu, że to, co nierzeczywiste, jest nierzeczywiste i nie może mieć żadnej wartości, że ani miłości, ani sławy, ani pieniędzy nie zdobywa się za pomocą oszustwa — że próba zdobycia wartości poprzez oszukiwanie cudzych umysłów stanowi akt wynoszenia swoich ofiar ponad rzeczywistość, stwarzanie sytuacji, w której sam stajesz się pionkiem w rękach ich ślepoty, niewolnikiem ich bezmyślności i uników, podczas gdy ich inteligencja, rozumność i spostrzegawczość stają się wrogami, których musisz się bać i wystrzegać — że człowiek nie chce żyć jako istota uzależniona, szczególnie zaś uzależniona od cudzej głupoty, ani jako dureń czerpiący wartość z otumaniania innych durniów — że uczciwość nie jest obowiązkiem społecznym ani poświęceniem dla dobra innych, lecz najbardziej samolubną cnotą, jaką może praktykować człowiek: odmową poświęcenia rzeczywistości własnego istnienia na rzecz cudzych iluzji.”

Ayn Rand książka Atlas zbuntowany

Atlas zbuntowany

O głupocie, O inteligencji, O rzeczywostości, O pomocy

„Od dawna jestem przywiązana do tej idei [epistemologii cnoty, przyp. TS]. Analizując różnego rodzaju historie niekonwencjonalne, doszłam swojego czasu do wniosku, że szczerość jest nie tylko użyteczną kategorią analizy, lecz staje się pryncypium pracy historyka, ważniejszym od dążenia do prawdy, gdyż jest ona warunkiem jej osiągnięcia. Szczerość intelektualna (intellectual honesty) to zarazem cnota i wartość, która – obok rzetelności, sumienności, odwagi intelektualnej, otwartości, krytyczności, umiarkowania i odpowiedzialności – staje się dla historyka po prostu obowiązkiem.”

Ewa Domańska (1963)

Źródło: Historia egzystencjalna. Krytyczne studium narratywizmu i humanistyki zaangażowanej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012, s. 177.

O historii, O czasie, O szczerości

„Pani, której nikt nie kusił, nie może szczycić się swoją cnotą.”

Michel de Montaigne (1533–1592) filozof francuski

„Cnota waszym żywiołem, a rzemiosłem słowa!”

Jan Paweł Woronicz (1757–1829) polski biskup, prymas

Źródło: Assarmot, 1805

„Próbowałem wszystko uszlachetnić, wszystkiemu nadać godność. Może to był mój błąd. Jeśli miałem jakiś dar, to właśnie ten. Może nadmiernie wierzyłem w cnotę; w pojednanie – poprzez sięgnięcie ku wyższej sferze.”

Léon Blum (1872–1950) francuski polityk

Źródło: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności…, op. cit., s. 63.

O błędach

„Sutanna jest symbolem, symbolem ducha Naszego Pana Jezusa Chrystusa, ducha ubóstwa, ducha wyrzeczenia, ducha czystości. A cóż innego głoszą kapłani jak nie te cnoty? Cnotę ubóstwa, posłuszeństwa, czystości, pokory, wyrzeczenia, czego wzorem i symbolem jest sutanna. Zrezygnowanie z sutanny oznacza w oczach wiernych, w oczach ludzi w pewnym sensie zrezygnowanie z ideału Naszego Pana Jezusa Chrystusa, którego nasi wierni potrzebują, aby wytrwać w cnocie.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Źródło: s. 210

O ludziach, Sens, Chrystus

„Ale z tego niedoszłego starcia pozostanie mu już, aż do końca chyba, rosnące przeświadczenie, że cnota ma szpony i umie mordować, że świat moralny i duchowy podlega powszechnemu prawu okrucieństwa.”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Dziennik 1957-1961

O świecie

„Jednakże zdołałem pojąć, jak fałszywym mitem jest haute cuisine, wytworna kuchnia (…) Już sama strata czasu na ich przygotowanie jest nonsensem (…) Panuje również złudny pogląd, że przyrządzenie niezwykle wyszukanej potrawy to zajęcie bardziej 'twórcze' niż gotowanie rzeczy prostych. (…) Pretensjonalna angielska gospodyni nie tylko myli się uważając umiejętność przygotowywania pracochłonnych, wyszukanych potraw za cnotę, lecz także często wykorzystuje ten swój bałamutny kunszt z myślą o tych, którzy w istocie nie znajdują żadnej przyjemności w jedzeniu. Większość moich przyjaciół z teatru była już tak zalana, kiedy podawano pierwsze solidne danie, że nie miała na nie wcale apetytu albo prawie nie zdawała sobie sprawy, co przed nimi postawiono.”

Iris Murdoch (1919–1999) anglo-irlandzka pisarka i filozofka

The Sea, the Sea

O jedzeniu, O gotowaniu, O przyjemności, O stracie

„Człowiek jest panem przeciwieństw, dzięki niemu istnieją, a więc jest od nich dostojniejszy. Dostojniejszy od śmierci, zbyt dostojny dla niej, bo głowa jego jest wolna. Dostojniejszy od życia, zbyt dostojny dla niego, bo serce jego jest pobożne. […] Nie dam śmierci panować nad mymi myślami! Bo na tym polega dobroć i miłość ludzka, na niczym innym. Śmierć jest wielką potęgą. Odkrywamy przed nią głowę i zbliżamy się do niej na palcach. […] Rozum niemądrze wygląda wobec śmierci, bo jest jedynie cnotą, śmierć natomiast jest wolnością, ucieczką, bezkształtem i rozkoszą. […] rozkoszą, a nie miłością. Śmierć i miłość: nie rymują się ze sobą, byłby to niesmaczny i fałszywy rym! Miłość przeciwstawia się śmierci, ona jedna, nie rozum; i jest mocniejsza od śmierci. Ona jedna, nie rozum, budzi dobre myśli. […]Człowiek w imię dobroci i miłości nie powinien dać śmierci panować nad swoimi myślami. I z tym się budzę…”

Thomas Mann książka Czarodziejska Góra

The Magic Mountain

O myślach, O myśleniu, O miłości, O wolności

„Mocna to zbroja z poczciwością cnota,
ta sławy strzeże a broni kłopota.”

Mikołaj Rej (1505–1569) polski poeta i prozaik renesansowy

Źródło: Złote ziarna zebrane z dzieł pisarzy polskich, op. cit.

„Cnota jest tak można królowa, że jej władzy ani śmierć, ani żaden strach nigdy przekazić nie może.”

Mikołaj Rej (1505–1569) polski poeta i prozaik renesansowy

Źródło: Złote ziarna zebrane z dzieł pisarzy polskich, wybór Władysław Bełza, Poznań 1907

O strachu, O śmierci

„Nie spotkałem jeszcze nikogo, ktoby cnotę kochał tak jak urodę.”

Konfucjusz (-551–-479 p. n. e.) chiński myśliciel, filozof, nauczyciel i polityk, twórca konfucjanizmu; jego nauki głęboko wpłynęł…

Źródło: Myślę, więc jestem: aforyzmy, maksymy, sentencje, Czesława i Joachim Glenskowie (oprac.), op. cit., s. 191.

Kochać się

„My, Polacy (…), żyjąc w świecie globalnym, chcemy się izolować, zajmować wyłącznie swoimi problemami. Z naszego zamknięcia czynimy cnotę i to jest nasz dramat.”

Henryk Muszyński (1933) polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński

Źródło: Abp Muszyński: w naszej historii były i są momenty podłe https://wiadomosci.onet.pl/kraj/abp-muszynski-w-naszej-historii-byly-i-sa-momenty-podle/mm22mep, onet.pl, 15 lipca 2018

„Na tej głębokiej wierze w Boga budował w swoim życiu wszystko. Każde działanie wynikało z jego przekonania o istnieniu Boga i że ten Bóg jest tu na ziemi przy nas. I jeszcze jedna rzecz, jedna cnota, która zawsze się przebijała. Była to jego dobroć do każdego człowieka. Ojciec Święty zawsze był przeciwnikiem zła i potępiał je, choć bardzo kulturalnie. Jednocześnie, będąc przeciwnikiem zła, nie był przeciwnikiem człowieka. Każdemu z kim się spotykał miał w zanadrzu coś dobrego do powiedzenia.”

Albin Małysiak (1917–2011) polski duchowny katolicki, biskup

o Janie Pawle II. <br class="br">Źródło: Jan Paweł II i ks. bp Albin Małysiak http://www.zrodlo.krakow.pl/rocznik-2012/numer-29-2012/bl-jan-pawel-ii-i-ks-bp-albin-malysiak/, krakow.pl

O wierze, O Bogu

„Cierpliwość, cnota, zalecana biednym przez bogatych, nieszczęśliwym przez szczęśliwych.”

Kazimierz Bartoszewicz (1852–1930) polski historyk, publicysta, satyryk

Źródło: Słownik prawdy i zdrowego rozsądku

O cierpliwości

Cytaty na temat cnota strona 2

Cytaty na temat cnota
strona 2