Cytaty o mądrości

Zbiór cytatów na temat szczęście, życie, świat, głupota.

Najlepsze cytaty o mądrości

„Mądrość to myśleć ze sceptycyzmem, a działać z optymizmem.”

Hermann Hesse (1877–1962) prozaik, poeta i eseista niemiecki, noblista

„Mądrość to córka doświadczenia.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

Źródło: Bogdan Suchodolski, Narodziny nowożytnej filozofii człowieka, PWN, 1968, s. 274.

„Mądrość tego świata jest głupstwem u Boga.”

Paweł z Tarsu (5–67) święty chrześciański, apostoł i misjonarz

„Muzyka jest większym odkryciem niż cała mądrość i filozofia.”

Ludwig van Beethoven (1770–1827) niemiecki kompozytor

Musik ist höhere Offenbarung als alle Weisheit und Philosophie. (niem.)

„Mądrość jest jedyną wartością, która nie dewaluuje się.”

Isokrates (-436–-338 p. n. e.) mówca grecki

„Lepsza jest uboga mądrość, niż głupie bogactwo.”

Diogenes z Synopy (-404–-322 p. n. e.)

„Mądrość przychodzi wraz z utratą złudzeń.”

George Santayana (1863–1952)

„Blichtr płynie z miasta, mądrość z pustyni.”

Frank Herbert książka Diuna

Wellington Yueh do Paula (na Kaladanie), Paul do Pardota Kynesa (przyjęcie w pałacu).
Diuna

„Wiedza nie jest tym samym co mądrość.”

Dan Millman książka Droga miłującego pokój wojownika

Droga miłującego pokój wojownika

„Mądrość: wiedza z depozytu serca.”

Antoni Regulski

Cytaty o mądrości

„Trudno dociec, od kiedy człowiek zaczął w sposób przemyślany dbać o zarost. Jest jednak faktem, że w wielu kulturach broda symbolizowała męską siłę, odwagę, rangę społeczną, godność, powagę, honor oraz mądrość. Mężczyzna mógł się na nią zaklinać składając przysięgę. (…) Brody i wszechobecne wąsy stały się z czasem istotnym elementem kultury sarmackiej, a tym samym kultury polskiej.”

Marek Żukow-Karczewski (1961) polski historyk, publicysta i działacz społeczny

Źródło: Co Sarmaci nosili na gębie, „Gazeta Krakowska” nr 228, 1 października 1993, s. 12.

O sile, O czasie

„Namiętność jest mądrością ciała; mądrość jest namiętnością duszy.”

Wojciech Wiercioch (1966)

Źródło: Złote myśli ludzi wielkiego umysłu, talentu i serca. Twórcy wizerunku Polski, Warszawa 2007.

O ludziach, O duszy, O myślach, O myśleniu

„Być rozumnym to największa cnota, a mądrość polega na tym, by mówić prawdę i postępować zgodnie z natura, słuchając jej głosu.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

O naturze

„Nieskończone koło myśli i czynu,
Nieskończona odkrywczość i eksperyment bez końca
Przynoszą wiedzę ruchu, lecz nie spokój…
Gdzie jest mądrość utracona w wiedzy?
Gdzie wiedza utracona wśród informacji?”

Thomas Stearns Eliot (1888–1965) poeta, dramaturg i eseista angielski

Źródło: Choruses from the Rock

O myślach, O wiedzę, O myśleniu

„Mądrość polega na tym, by poznać myśl, która wszystkim steruje.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak

O myślach, O myśleniu

„Mądrość, która kieruje się despotyzmem wobec jednostki, jest głupotą.”

Fiodor Dostojewski (1821–1881) pisarz rosyjski

Źródło: Przemysław Słowiński, Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze, Wydawnictwo Videograf, Chorzów 2013, ISBN 9788378351320, s. 5.

O kobietach, O pieniądzach, O głupocie, O seksie

„Zdobądź w młodości twej to, co wynagrodzi szkodę twej starości. I jeśli pojmiesz, że starość ma mądrość za pokarm, pracuj w ten sposób w młodości, by starości twej nie brakło pożywienia.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O starości

„Boże, daj nam pokorę, byśmy przyjęli w pokoju to, czego zmienić nie możemy, daj nam odwagę, aby zmienić to, co powinno być zmienione, i daj nam mądrość, abyśmy umieli odróżnić jedno od drugiego.”

Reinhold Niebuhr (1892–1971) amerykański teolog i etyk protestancki, duchowny Zjednoczonego Kościoła Chrystusa

O Bogu, O pokoju

„Spośród wszystkich sposobów, jakie ci wskazuje mądrość, dla osiągnięcia szczęścia, najskuteczniejszym, najpewniejszym i najsłodszym jest przyjaźń.”

Epikur (-341–-269 p. n. e.) grecki filozof

O przyjaźni

„W ślad za pychą nadciąga pohańbienie, mądrość jest z pokornymi.”

Salomon (-990–-931 p. n. e.) prorok biblijny oraz Koranu, król Izraela, syn i następca króla Dawida

Źródło: Księga Przysłów 11, 2

„Na nic się nie zda mądrość i przenikliwość, jeśli okazji nie potrafisz wykorzystać.”

Mencjusz (-372–-289 p. n. e.)

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Mądrość przychodzi przez miłość, milczenie i umartwienie. Największą mądrością jest umieć milczeć i nie zważać na słowa, uczynki i życie innych.”

Jan od Krzyża (1542–1591)

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 29.

O miłości, O życiu

„(…) dalekowschodnia mądrość powiada, że „kiedy mędrzec wskazuje Księżyc, idioci patrzą na palec”. Język to właśnie palec, który wskazuje na Księżyc.”

Olga Tokarczuk książka Moment niedźwiedzia

Moment niedźwiedzia
Źródło: s. 169

O idiotach

„Informacja nie jest wiedzą, wiedza nie jest mądrością, mądrość nie jest prawdą, prawda nie jest pięknem, piękno nie jest miłością, miłość nie jest muzyką. Muzyka jest najlepsza.”

Frank Zappa (1940–1993) amerykański muzyk rockowy, multiinstrumentalista, kompozytor

O miłości, O prawdzie, Cytaty o pięknie, O muzyce

„Prawda, mój kochany, istnieje! Lecz „nauka”, której pożądasz, jakaś absolutna, doskonała i wyłącznie mądrością obdarzająca nauka – nie istnieje. I nie powinieneś też wcale tęsknić do takiej doskonalej nauki, przyjacielu, lecz tylko do udoskonalenia samego siebie. Boskość jest w tobie, nie w pojęciach ani książkach. Prawdą się żyje, nie wykłada się jej. Przygotuj się do walk, Józefie, widzę, że już się one rozpoczęły.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

Mistrz gry szklanych paciorków (magister ludi) do Józefa Knechta podczas wizyty w domu mistrza po ukończeniu kastalskiej szkoły średniej.
Gra szklanych paciorków
Źródło: Gra szklanych paciorków (rozdz. Powołanie), tłum. Maria Kurecka, Wydawnictwo Poznańskie 1971, s. 81

O prawdzie, O książkach, O domu, O grach

„Wykształcenie nie pokrywa się z mądrością, znacznie więcej jest ludzi wykształconych niż mędrców.”

Janusz Pasierb (1929–1993) polski ksiądz, poeta, eseista, historyk sztuki

Życie duchowe

O ludziach, O wykształceniz

„Przyjaźń jest chyba największym darem, jaki mądrość może ofiarować, aby uczynić szczęśliwym całe życie.”

Epikur (-341–-269 p. n. e.) grecki filozof

O życiu, O przyjaźni

„Świętość, majestat, władza, prawo, moralność, miłość, śmieszność, głupota, mądrość, wszystko to wytwarza się z ludzi, jak alkohol z kartofli.”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Postać: Henryk
Ślub

O miłości, O ludziach, O alkoholu, O głupocie

„O sobie samym niewiele mniemać, a o innych zawsze jak najlepiej - to mądrość, to jest doskonałość. Nawet gdybyś widział, że ktoś jawnie grzeszy albo dopuszcza się zbrodni, nie
powinieneś uważać się za lepszego, bo nie wiesz, jak długo wytrwasz w dobrym. Wszyscy jesteśmy ułomni, lecz ty nie sądź, że ktoś mógłby być bardziej ułomny od ciebie.”

Tomasz à Kempis książka O naśladowaniu Chrystusa

The Imitation of Christ

„Życie jest krótkie i nie masz czasu, aby do wszystkiego dochodzić sam. Twoi nieżyjący przodkowie słono zapłacili za mądrość, którą zakumulowali, abyś ty nie musiał powtarzać ich błędów.”

Jordan Peterson (1962) kanadyjski psycholog

O czasie, O życiu

„Tathagata rodzi się od czasu do czasu w świecie jako Arhat, zupełnie oświecony, bogaty w mądrość i dobroć, Błogosławiony, Budda. Doskonale zna wszystkie światy i jest niedoścignionym przewodnikiem zbłąkanych śmiertelników, nauczając bogów i ludzi. Jego zrozumienie wszechświata jest takie, jakby go oglądał twarzą w twarz. (…) wie wszystko o wszystkich stworzeniach (…), a wiedzę tę czyni zrozumiałą i naucza jej innych. Prawda, którą głosi, jest cudowna w swym początku, cudowna w swym rozwoju i cudowna w swym spełnieniu: propaguje wzniosłe życie w całej swej czystości i doskonałości.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Kanon palijski, Digha Nikaya
Źródło: XIII, 40

O życiu, O Bogu, O ludziach, O prawdzie

„Czy Buddowie pojawiają się na świecie, czy nie, natura buddy wszystkich istot jest wieczna i niezmienna. To jest tak, że jest ona zasłonięta splamieniami. Kiedy Tathagata pojawia się na świecie, szeroko propaguje Dharmę, aby usunąć ich ignorancję i cierpienie i oczyścić ich uniwersalną mądrość.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Kanon Mahajany, Tathagatagarbha Sutra

O naturze, O cierpieniu

„Większa mądrość znajduje się w przyrodzie niż w książkach.”

Bernard z Clairvaux (1090–1153)

O książkach

„Mądrość polityczna polega często na mówieniu głupstw tam gdzie trzeba. Ależ na miłość boską, obywatelu, nigdy przecież na ich myśleniu.”

Henryk Józef Marian Elzenberg (1887–1967) polski filozof

Kłopot z istnieniem. Aforyzmy w porządku czasu

O miłości, O myślach, O myśleniu

„Mądrość jest dobrem, aczkolwiek jest pożądana nie sama dla siebie, ale z uwagi na konsekwencje.”

Arystyp (-434–-355 p. n. e.)

„Nie odrzucajcie wiary w nieśmiertelność duszy, mądrość Boga, wielkość życia, porządkiem widoczny we wszechświecie, piękno cielesne, uczucia rodzinne, małżeństwo, instytucje społeczne. Omijajcie szkodliwych pismaków, jak George Sand, Balzac, Aleksander Dumas, Musset, du Terrail, Féval, Flaubert, Baudelaire, Leconte i Strajk kowali!”

Comte de Lautréamont (1846–1870) poeta francuski

Poezje

O Bogu, O małżeństwie, O wierze, Cytaty o pięknie

„Ty, Boże, prawdą, ja kłamstwem. Ty stabilnością, ja niestabilnością. Ty jasnością, ja zamętem. Ty mądrością, ja ignorancją. Ty czystością, ja żądzą. Ty pokorą, ja pychą.”

Carlo Carretto (1910–1988) włoski eremita, pisarz katolicki

O Bogu, O kłamstwie

„Mądrość niektórych ogranicza się do ograniczania mądrzejszych.”

Władysław Grzeszczyk (1935) polski aforysta

„Wciąż w kółko męczy się i trudzi;
Wciąż w kółko głupiec idzie do łona.
Wciąż w kółko rodzi się i umiera;
Wciąż w kółko noszą go do grobu.
Ale ten, kogo mądrość jest szeroka jak świat,
nie rodzi się w kółko,
Bo osiągnął ścieżkę
nieodradzania się.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Kanon palijski, Samyutta Nikaya
Źródło: VII,12 Udaya Sutta

O świecie, O głupcach

„Mądrość jest szeptem samotnika z samym sobą pośród gwarnego targowiska.”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

„Bóg w wyrokach swoich niezbadany, powołując nasze Zgromadzenie do samodzielnego życia w Kościele świętym, powierza mu myśl swoją: Mądrość Przedwieczna domaga się od stworzeń uwielbienia dla swej Sprawiedliwości.”

Wincenta Jadwiga Jaroszewska (1900–1937) polska zakonnica

przesłanie o misji zgromadzenia. Źródło: Mariusz Trojnar – Sługa Boża Wincenta od Męki Pańskiej Jadwiga Jaroszewska. http://mtrojnar.rzeszow.opoka.org.pl/swieci/wincenta_jaroszewska/zycie.htm

O Bogu, O sprawiedliwości, O myślach, O myśleniu

„Ani czas, ani mądrość nie zmieniają człowieka – bo odmienić istotę ludzką zdolna jest wyłącznie miłość.”

Paulo Coelho książka Jedenaście minut

Jedenaście minut (2003)

O miłości, O czasie

„Męka – gdy miłość sama nie wybiera. Słuchać oczyma to mądrość miłości.”

William Shakespeare (1564–1616) angielski poeta i dramatopisarz

O miłości

„(…) wiedzy nie należy mylić z mądrością, to dwie zupełnie różne sprawy. Mądrości można nabrać tylko dzięki doświadczeniom, często tym trudnym. Mądrość, która jest w stanie odmienić wasze życie, pochodzi z rozmów z ludźmi, z książek oraz z informacji, jakie do was docierają za pośrednictwem radia i telewizji. Oczywiście przez cały czas otrzymujecie także błędne informacje, które mogą odmienić wasze życie. Pochodzą one z rozmów z ludźmi, z książek oraz z radia i telewizji.”

Andy Andrews (1959)

Mistrz

O życiu, O książkach, O wiedzę, O czasie

„Mięśnie dłoni muszą być wyćwiczone i dobrze rozgrzane, żebym mógł się swobodnie wyrazić. Żeby one mogły opowiedzieć coś za mnie. Bo dłonie mają swoją mądrość, jakby były prowadzone. I tak jakby prowadziły mnie. Wtedy muzyka uwalnia się sama i żyje już własnym życiem. A ja pozostaję sam.”

Leszek Możdżer (1971) polski pianista jazzowy

Źródło: „Zwierciadło”, nr 5/1927, maj 2007

O muzyce

„Mądrość jest nieskończona; im bardziej się w nią zagłębisz, tym bardziej jej potrzebujesz.”

Luc de Clapiers de Vauvenargues (1715–1747)

„Boże! Proszę, daj mi siłę, abym pogodził się z tym, czego zmienić nie mogę; odwagę, abym zmienił to, co zmienić mogę i mądrość, abym potrafił odróżnić jedno od drugiego.”

Reinhold Niebuhr (1892–1971) amerykański teolog i etyk protestancki, duchowny Zjednoczonego Kościoła Chrystusa

O Bogu, O sile

„Głupota jest zawsze wystarczająca, mądrość nigdy.”

Sławomir Mrożek (1930–2013) polski dramatopisarz, prozaik i rysownik

O głupocie

„wspomnienia o przyjaciołach, którzy odeszli,
i pamięć ukochanej żony
więcej są niźli mądrość.”

Harry Martinson (1904–1978) dramaturg i malarz szwedzki, noblista

przekład: Leonard Neuger
Źródło: Li Kan żegna się pod drzewem

O odejściu

„Bo ten, kto sądzi, iż sam posiadł mądrość, język i rozum, innym niedosięgłe bliżej poznany – okaże się pusty.”

Sofokles Antygona

Antygona

„Piękno, mądrość i sprawiedliwość mieszczą się w tym tylko, co jest rozdarte.”

Italo Calvino (1923–1985) pisarz włoski

Wicehrabia przepołowiony (1952)

O sprawiedliwości, Cytaty o pięknie

„W Rzeczypospolitej naszej kwitły sztuki wyzwolone, nauki, rozmaite piękne i chwalebne umiejętności, [lecz] uległy one, nie wiem doprawdy, w jaki sposób, zaniedbaniu i poszły w zapomnienie. Cóż uczynił ten niezwykły mędrzec? (…) tych, którzy szykowali się do działalności publicznej, kazał kształcić w zasadach retoryki, a tych, którzy skłaniali się ku kontemplacji, polecał uczyć podstaw filozofii i wdrażać ich do badania natury (…). Wiele [też] troski wykazywał cesarz o studiującą młodzież, poświęcając jej dużo uwagi, dopuszczając do swego stołu, czyniąc z niej swoich domowników, obdarowując ją pieniędzmi, zachęcając [do pracy] życzliwymi słowy. Nie trzeba też było wiele czasu, aby dzięki jego rozumnemu postępowaniu wykształciła się cała gromada ludzi biegłych w nauce i sztukach. Z ich to liczby wybierał władca tych, których zaszczycał godnością sędziów, wysokich urzędników, biskupów, a wszelkie gałęzie nauki i wiedzy znów zakwitły w państwie Rzymian, wzbogacając je, ozdabiając mądrością.”

Konstantyn VII Porfirogeneta (905–959) bizantyński cesarz, uczony, mecenas

O Konstantynie VII Porfirogenecie
Źródło: anonimowa kontynuacja kroniki Teofanesa z lat 813–961, cyt. za: M.H. Serejski (oprac.), Upadek Cesarstwa Rzymskiego i początki feudalizmu na Zachodzie i w Bizancjum. Materiały źródłowe do historii powszechnej epoki feudalnej

O ludziach, O młodzieży, O historii, O wiedzę

„Módl się nie o rzeczy, ale o mądrość i odwagę.”

H. Jackson Brown, Jr. (1940)

Mały poradnik życia
Źródło: s. 54

„Wiek nie przynosi mądrości automatycznie. Może przynieść wiedzę. Ale mądrość to nie jest krem, którym smarujesz się wieczorem i rano budzisz się mądrzejszy.”

Jeanne Moreau (1928–2017) aktorka francuska

O wieku

„Oceniamy mądrość człowieka na podstawie jego nadziei.”

Ralph Waldo Emerson (1803–1882) filozof amerykański

„Poprzez swoje nauki Budda zaszczepił świętość i mądrość w ludziach. Nauki Buddy są bardzo święte i mają głębokie wewnętrzne znaczenie.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Budda Pournima Źródło: Sai Baba on Buddha, saibaba.ws http://www.saibaba.ws/articles1/saibabaonbuddha.htm

O nauce

„Jednak najczęstszym objawem głupoty, wręcz można powiedzieć, jej współczesnym przejawem, jest przeciętność. Mądrość ma odwagę sprzeciwić się przeciętności i banalności. Jej diagnostą był hiszpański filozof i pisarz J. Ortega y Gasset: „Być może mylę się, ale wydaje mi się, że obecnie pisarz, kiedy bierze do ręki pióro, by napisać coś na znany mu gruntownie temat, powinien pamiętać o tym, że przeciętny czytelnik, dotąd tym problemem nie zainteresowany, nie będzie czytał dla poszerzenia własnej wiedzy, lecz odwrotnie — po to, by wydać na autora wyrok skazujący, jeśli treść jego dzieła nie będzie zbieżna z banalną przeciętnością umysłu owego czytelnika.”

Tadeusz Gadacz (1955) polski filozof i religioznawca

Źródło: "Pochwała mądrości" http://www.iumw.pl/o-madrosci/articles/wyklad-prof-gadacz.htmlWykład:

O głupocie, O wiedzę, O czytaniu

„Mądrość każe raczej przewidywać złe niż dobre.”

Bolesław Prus (1847–1912) polski pisarz i publicysta

Źródło: Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia, oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 70.

„Praca to wysiłek, lecz także mądrość i wytrwałość; nie chodzi tu o użycie brutalnej siły wobec materii, lecz o to, by wiedzieć, co się chce zrobić i dlaczego.”

Eduardo Mendoza (1943) pisarz hiszpański

Rok potopu

O wysiłku, O sile

„Do wyboru mając śmierć własną i śmierć przyjaciela
Wybieraliśmy jego śmierć, myśląc zimno: byle się spełniło.

Uszczelnialiśmy drzwi gazowych komór, kradliśmy chleb,
Wiedząc że dzień następny cięższy będzie od poprzedniego.

Jak należy się ludziom poznaliśmy dobro i zło.
Nasza złośliwa mądrość nie ma sobie równej na ziemi.

Należy uznać za dowiedzione, że jesteśmy lepsi od tamtych,
Łatwowiernych, zapalnych a słabych, mało sobie ceniących
życie.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

Źródło: Dziecię Europy, Nowy Jork, 1946 http://www.milosz.pl/w_de.php.

O życiu, O śmierci, O myślach, O złu

„Ale ja nie widzę siebie w partii Giertycha z prostego powodu. Formacja, której przywódca ma monopol na całą prawdę i mądrość, na dłuższą metę nie ma szans.”

Tadeusz Cymański (1955) polski ekonomista i polityk

odpowiedź na pytanie Marka Sterlingowa i Marka Wąsa: „Czy pan, gorący katolik, bardziej niż do PiS nie pasowałby do LPR?”.
Źródło: „Duży Format” nr 3/664, 6 stycznia 2006

„Wyraźniej niż kiedykolwiek dotąd w swych dziejach ludzkość stoi dziś na rozdrożu. Jedna droga prowadzi w rozpacz i skrajną beznadziejność, druga w totalne unicestwienie. Módlmy się o mądrość właściwego wyboru.”

Woody Allen (1935) amerykański scenarzysta, reżyser, producent i aktor pochodzenia żydowskiego

More than any other time in history, mankind faces a crossroads. One path leads to despair and utter hopelessness. The other, to total extinction. Let us pray we have the wisdom to choose correctly. (ang.)

O rozpaczy

„W te święta trzeba ogrzewać innych. Swoją dobrocią, swoją miłością, ale także swoją mądrością. Mądrością odpowiedzialną, która sprawia, że wszystko, co czynimy, w różnych wymiarach naszego życia osobistego, rodzinnego i publicznego, służy autentycznemu dobru każdego człowieka – od chwili jego poczęcia aż do naturalnej śmierci. Służy także właściwemu rozumieniu tego, kim jest kobieta i kim jest mężczyzna.”

Marek Jędraszewski (1949) polski biskup katolicki

Źródło: Spotkanie opłatkowe w Pałacu Poznańskiego http://archidiecezja.lodz.pl/new/?news_id=f794363c30fdce4030cacb65939c21cb, archidiecezja.lodz.pl, 20 grudnia 2012

O śmierci, O kobietach

„Sama wiedza bez Boga nie wystarcza. Przykład: Niemcy – naród, który wydał wielu uczonych, filozofów, noblistów – doprowadził jednocześnie do wybuchu II wojny światowej i stał się sprawcą śmierci milionów ludzi. Mądrość to synteza wiedzy, dobroci, uczciwości i tych wartości, które wyraża Ewangelia.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia na zakończenie młodzieżowej pielgrzymki do Rostkowa, miejsca urodzin św. Stanisława Kostki, 20 września 2003

O śmierci, O Bogu, O wojnie, O ludziach

„Dotarła do owej szczęśliwej chwili żądnej sukcesów kobiety, kiedy nareszcie cynizm przemienia się w mądrość: wyzwolona z okowów moralności, cieszy się życiem takim, jakie jest, i mężczyznami, jacy po prostu są – nie oburza jej już nic.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Odette i inne historie miłosne

O kobietach, O sukcesie

„Imiona i nazwy, jak muzyka, powiedział mi raz Biralbo z mądrością trzeciego albo czwartego ginu, wyrywają czasowi istoty i miejsca, do których się odnoszą, ustanawiają czas teraźniejszy, posługując się jedynie tajemnicą ich dźwięków.”

Antonio Muñoz Molina (1956)

Źródło: Zimą w Lizbonie, „Dekada Literacka” nr 11 (94), 1994, tłum. Jadwiga Konieczna-Twardzikowa

O tajemnicy, O muzyce, O zimie, O czasie

„Puszczenie jest ceną za dojrzewanie i mądrość. Cierpienie umierania jest cierpieniem nowych narodzin. Stara koncepcja, teoria, sposób życia, widzenie świata muszą umrzeć. Wtedy wygrywa życie.”

Willigis Jäger (1925) filozof niemiecki, benedyktyn i mistrz zen

O życiu, O narodzinach, O cierpieniu

„Dla pokoju na świecie i dla pożytku wszystkich czujących istot głoszę nowinę pokoju wraz z nową mądrością i nową metodą.”

Dharma Sangha (1990)

Kazanie z 8 października 2010 Źródło: dharmasangha.info http://www.dharmasangha.info/index.php/teachings/249-teachings-given-on-october-8th-2010

O pokoju

„Ciężką pracą, w pocie czoła ludzie wiedzę zdobywają, jednak w porównaniu z ropuchem mądrość mają bardzo małą.”

Hugh Laurie książka Sprzedawca broni

Sprzedawca broni (1996)

O ludziach

„Głupota pcha do przodu, by być widoczną. Mądrość zostaje w tyle, by widzieć.”

Carmen Sylva (1843–1916) El\xbfbieta Otylia Luiza, kr\xf3lowa rumu\xf1ska; c\xf3rka ksi\xeacia Hermana Wied-Neuwied; \xbfona kr\xf3l…

O głupocie

„Egzaminy są straszne nawet dla najlepiej przygotowanych, gdyż największy głupiec może spytać o coś, na co nie może odpowiedzieć najmądrzejszy człowiek.”

Charles Caleb Colton (1777–1832)

Examinations are formidable even to the best prepared, for the greatest fool may ask more than the wisest man can answer. (ang.)

O głupcach

„Mądrość buduje dom, głupota własną ręką go obala.”

Salomon (-990–-931 p. n. e.) prorok biblijny oraz Koranu, król Izraela, syn i następca króla Dawida

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O głupocie, O domu, O myślach, O myśleniu

„Karol Darwin (…) koncentrował się na cechach, które w świecie skonstruowanym przez mądrość doskonałą byłyby nie na miejscu. Dlaczego, na przykład, rozsądny stwórca miałby jedynie na kontynencie australijskim stworzyć całą galerię torbaczy, odgrywających tam role należące na wszystkich innych kontynentach do ssaków łożyskowych? Darwin napisał nawet książkę poświęconą orchideom, aby dowieść, że ich struktury, wykształcone dla zapewnienia zapłodnienia przez owady, to tandeta zbudowana z elementów, których przodkowie orchidei używali do innych celów.”

Stephen Jay Gould (1941–2002) biolog amerykański

Źródło: Mądrość natury, czyli dlaczego muchówka pożera swoją matkę od środka, w: Niewczesny pogrzeb Darwina. Wybór esejów, Biblioteka Myśli Współczesnej, PIW, Warszawa 1991, str. 19.

O matce, O myślach, O naturze, O myśleniu

„Spryt jest darem, rozsądek – zaletą, a mądrość cnotą.”

Karel Čapek (1890–1938) pisarz czeski

„Mądrość jest najsubtelniejszą, najbardziej uduchowioną z form panowania, nie nad ludźmi, lecz nad światem.”

Henryk Józef Marian Elzenberg (1887–1967) polski filozof

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O świecie, O myślach, O myśleniu

„W życiu wypełnionym pożądaniami przyjemności których się poszukuje prowadzą niechybnie do smutku i rozczarowania. Tylko wtedy gdy współistnieją trzy wartości: Mądrość, służba dla innych i Prawość, można znaleźć spełnienie w życiu.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Budda Pournima Źródło: Sai Baba on Buddha, saibaba.ws http://www.saibaba.ws/articles1/saibabaonbuddha.htm

O przyjemności, O rozczarowaniu, O poszukiwaniu

„Na pierwszej łyżeczce
było napisane
Mądrość pustyni
tonie w szaleństwie morza
Na drugiej (…)
Kto w czas wrzucony
ten rozumie wieczność
Na trzeciej (…)
Siejesz rady
zbierasz plewy
Na czwartej (…)
Męstwo to żółw
stary, uparty i bez wyobraźni
Na piątej (…)
Przestańcie już pytać
Kto pomnaża wiedzę pomnaża smutek
Na szóstej (…)
Eneasz wlókł za sobą sznur pamięci
przez całą drogę aż do wtórej Troi
Na siódmej (…)
Kto wynalazł strach?
Złotooki lew czy srebrnowełnisty baranek?”

Andrzej Busza (1938) polski poeta, eseista, krytyk literacki

Źródło: Hagia Sophia, tłum. Bogdan Czaykowski

O smutku, O strachu, O czasie, O szaleństwie

„Nie można pokonać smoka, bo ten, kto go zabił, sam staje się smokiem. To mądrość ludów Azji. Szkoda, że Europa tego nie rozumie – tak mówił Andriej.”

Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz

Zabić smoka. Ukraińskie rewolucje.
Źródło: s. 61.

O ludziach

„Mądrość polega na tym, aby nie być szalonym, jeśli tylko usprawiedliwiają to okoliczności.”

Jean Cocteau (1889–1963) francuski poeta, powieściopisarz, dramaturg i krytyk

La sagesse est d'être fou lorsque les circonstances en valent la peine. (fr.)

„Rozum to jest największa k… a diabelska; z natury swojej i sposobu bycia jest szkodliwą k… ą; jest prostytutką, prawdziwą k… ą diabelską, k… ą zeżartą przez świerzb i trąd, którą powinno się zdeptać nogami i zniszczyć ją i jej mądrość. Rzuć jej w twarz plugastwo, aby ją oszpecić. Rozum jest utopiony i powinien być utopiony w Chrzcie… Zasługiwałby na to, ohydny, aby go wyrzucono w najbrudniejszy kąt domu, do wychodka.”

Marcin Luter (1483–1546) teolog i reformator religijny

kazanie o rozumie w Wittenberdze z 1546.
Cytaty przypisywane
Źródło: Jacques Maritain, Trzej reformatorzy, Luter, Kartezjusz, Rousseau, wyd. Fronda, 2005

O domu, O naturze

„Głównym zajęciem płatnych służalców w polityce jest przerabianie głupoty swych panów na mądrość, podłości – na uczciwość, tchórzostwa – na odwagę i cuchnących słów na pachnidła.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

O głupocie

„Potrzebowałem odpoczynku. Czułem się wypalony, miałem wrażenie, że kiszę się we własnym sosie. Nie miałem pojęcia, co zrobić ze swoją karierą. I nagle przypomniałem sobie mojego dawnego nauczyciela aktorstwa. To był taki stary, siwowłosy mędrzec, który zawsze kojarzył mi się trochę z postaciami z bajek. Wyobrażałem go sobie jako czarodzieja, który wita podróżnych na leśnej drodze i mówi: „Jeśli poczęstujesz mnie chlebem, spełnię twoje trzy życzenia”. Udzielał nam wskazówek, które w tamtych czasach wydawały się proste i oczywiste, ale dopiero kiedy człowiek znalazł się na pewnym etapie życia, rozumiał, że kryła się w nich mądrość. Jedna z jego rad brzmiała: „Nie można przez cały czas zajmować się tym samym i nie popaść w rutynę. Jeśli nie chcesz stracić artystycznej formy, to raz na jakiś czas musisz zrobić sobie przerwę. Dzięki temu będziesz w stanie dokonywać lepszych wyborów w przyszłości.””

Mel Gibson (1956) amerykański aktor, reżyser i producent filmowy

I rzeczywiście, miał rację. Uważam, że decyzja o kilkuletnim urlopie była słuszna. Z tym większą przyjemnością wróciłem do aktorstwa. Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Czułem się wypalony. Yola rozmawia z Melem Gibsonem, 23 kwietnia 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=64928

O przyjemności, O wrażeniach, O decyzjach, O nauczycielach

„Aszer Rubin uważa, że większość ludzi jest głupia i że to głupota ludzka sprowadza na świat smutek. Nie jest to grzech ani cecha, z którą człowiek się rodzi, ale zły pogląd na świat, błędna ocena tego, co widzą oczy. W rezultacie ludzie spostrzegają wszystko osobno, każdą rzecz w oderwaniu od pozostałych. Prawdziwa mądrość to sztuka łączenia wszystkiego ze wszystkim, wtedy wyłania się prawdziwy kształt rzeczy.”

Olga Tokarczuk książka Księgi Jakubowe

Księgi Jakubowe
Źródło: s. 866.

O ludziach, O głupocie, O świecie, O smutku

„Mądrość i cnota złym zdaje się zdrożną,
Gnój pachnie gnojkom.”

William Shakespeare Król Lear

Wisdom and goodness to the vile seem vile:
Filths savour but themselves. (ang.)
książę Albanii do Goneryli.
Król Lear
Źródło: akt IV, scena II, wyd. Gebethner i Wolff, Kraków 1913, s. 76.

„To, czego potrzebujemy w Stanach Zjednoczonych, to nie podziały, to czego potrzebujemy w Stanach Zjednoczonych to nie nienawiść, to czego potrzebujemy w Stanach Zjednoczonych to nie przemoc i bezprawie, ale miłość, mądrość i współczucie między ludźmi, a także poczucie sprawiedliwości dla tych, którzy ciągle cierpią w granicach naszego kraju, nie ważne czy będą biali czy czarni.”

Robert F. Kennedy (1925–1968)

1968, Indianapolis.

O miłości, O nienawiści, O sprawiedliwości, O cierpieniu

„Moja definicja mądrości jest następująca: Mądrość, to znajomość przyczyn rzeczy. Można jeszcze dodać: przyczyn dla człowieka najważniejszych i ważnych. Skoro mamy przyczyny rzeczy, mamy podstawy wyciągać wnioski, jakie będą tej rzeczy skutki. Znać istotę rzeczy, jej przyczyny i prawidłowo przewidywać skutki – to jest prawdziwa mądrość.”

Jan Kwaśniewski (1937–2019) polski lekarz i propagator diet

Dieta optymalna, Tłuste życie
Źródło: s. 59

„Istniejące wokół nas ultradźwięki, ultrazapachy i ultrauczucia pozostają poza zasięgiem zwykłego postrzegania. Doświadczyć ich można jedynie w głębi medytacji, która rozprasza wszelkie niejasności i wątpliwości, a przynosi precyzję, ostrość i mądrość widzenia; świadomość teraźniejszości twojego świata.”

Chögyam Trungpa (1939–1987)

Źródło: Małgorzata Kronenberger, Muzykoterapia. Podstawy teoretyczne do zastosowania muzykoterapii w profilaktyce stresu, Mediatour, Szczecin 2003, ISBN 8391200620.

„Mądrość Stalina,
rzeka szeroka,
w ciężkich turbinach,
przetacza wody,
płynąc wysiewa
pszenicę w tundrach,
zalesia stepy,
stawia ogrody.”

Adam Ważyk (1905–1982) poeta polski

Źródło: poemat Rzeka

„Choćbyśmy nawet mogli stać się uczonymi uczonością drugich, mądrzy możemy być jedynie własną mądrością.”

Michel de Montaigne (1533–1592) filozof francuski

„Nie wiem, co godniejsze wyboru, bogactwo czy mądrość, ale widzę, że mędrcy przychodzą do drzwi bogaczy.”

Simonides z Keos (-556–-468 p. n. e.) liryk grecki

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O bogactwie, O myśleniu

„Otóż za prawdziwymi wartościami w życiu – takimi zwłaszcza, jak mądrość i szczęście – nie można gonić, aby je złapać. Są wartości, które przychodzą do nas tam, gdzie sami jesteśmy, jeżeli tylko im pozwolimy – jeżeli przestaniemy się tak bardzo starać i pozwolimy, żeby sprawy toczyły się własnym torem.”

Benjamin Hoff (1946)

Te Prosiaczka
Źródło: Skłonność tygrysa, s. 79

O szczęściu

„Taką mądrość mają politycy dzisiejszy, którzy nauczają panów i królów, aby o religią… i o ludzkie zbawienie nie dbali i dla niego nic nie czynili, tylo doczesnego pokoju i dobrego mienia poddanych swoich pilnując, zbawiennych potrzeb ich zaniechali. Taka mądrość słusznie się też zowie nie tyło ziemską, ale i bydlęcą. Bo także bydło dobre swoje cielesne z przyrodzonej skłonności obmyśla i o nie się stara; o duszę, której nie ma wiecznej i rozumnej, nie dbając.”

Piotr Skarga (kaznodzieja) (1536–1612) polski teolog, pisarz i kaznodzieja

O pokoju, O religii, O duszy

„Z wiekiem przychodzi życiowa mądrość, która mówi, że kobiety trzeba szanować, ponieważ ich rola w naszym życiu jest naprawdę duża i to wbrew temu, co się może wydawać przy zbyt częstym czytaniu Hemingwaya czy Hłaski. Ja tymczasem cierpiałem wręcz na lekkie „zatrucie” Hłaską.”

Olaf Lubaszenko (1968) aktor i reżyser polski

Źródło: Twórcy czytają recenzje. Olaf Lubaszenko w Stopklatce http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=53366

O kobietach, O cierpieniu, O czytaniu, O wieku

„(…) cała historia ludzkiego życia to walka pomiędzy mądrością a głupotą.”

Philip Pullman (1946) pisarz angielski

Mroczne materie III: Bursztynowa luneta (2000)

O głupocie, O historii, O walce

„Człowiek bowiem jest jedynym zwierzęciem, które ma prostą postawę, bo jego natura i istota są boskie. Otóż funkcją właściwą istocie najbardziej zbliżonej do bóstwa jest myśl i mądrość. Lecz funkcja ta nie byłaby łatwa do wykonania, gdyby część górna organizmu bardzo ciążyła, bo ciężar utrudnia w wysokim stopniu działanie rozumu.”

Arystoteles książka O częściach zwierząt

O częściach zwierząt
Źródło: ks. IV w: Dzieła wszystkie, t. 3, Warszawa 1992, s. 739, tłum. R. Siwek.

O myślach, O naturze, O zwierzętach, O myśleniu

„Mądrość doradców polega na ich milczeniu.”

Lidia Jasińska

„Największą mądrością jest umieć jednoczyć, nie rozbijać.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

„Na ustach rozumnych jest mądrość, na grzbiecie głupca kij.”

Salomon (-990–-931 p. n. e.) prorok biblijny oraz Koranu, król Izraela, syn i następca króla Dawida

„Mądrość przychodzi wtedy, kiedy nie jest już nam do niczego przydatna.”

Gabriel García Márquez książka Miłość w czasach zarazy

Miłość w czasach zarazy (1985)

„Mądrość jest zawsze tam,
gdzie swe kroki stawia Pan.”

Ras Luta (1982)

Uratuj siebie (2013)
Źródło: Każdy nowy dzień

„Muszę przyznać, że kiedy zobaczyłem ten wielobarwny tłum, tych różnorodnych ludzi z bliskich i dalekich krajów, którzy przybyli tu, aby wejść do Świątyni Jehowy, zrozumiałem i wysoko oceniłem mądrość władców Rzymu, którzy starali się zawsze utrzymywać dobre stosunku z Żydami. Pojąłem, dlaczego obdarzyli ich przywilejami i dlaczego szanowali ich religię. Naród, który mimo swego rozproszenia wśród innych ludów potrafił zdobyć takie wpływy, zasługuje na to, aby się z nim liczono.”

Szalom Asz (1880–1957) żydowski pisarz

Mąż z Nazaretu
Źródło: s. 75

O ludziach, O religii

„Mądrość jest to wspaniały pałac bez ścian, wystawiony na wszystkie wiatry, burze, mrozy i skwary; głupota jest to duszna i ciemna chatka o grubych, szczelnie ułożonych ścianach, nie dopuszczająca żadnych zmian atmosfery. Nie dziw, że większość ludzi woli mieszkać w takiej chatce niż w takim pałacu.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

O ludziach, O głupocie

„Świat jest namiętnością, jest także wolą, ale nie mądrością.”

Henri Frédéric Amiel (1821–1881)

O świecie

„O, targowiska warszawskie! Czyż jest coś bardziej poetyckiego w wielkim mieście niż targowisko? Czyż współczesna, wielkomiejska metropolia zdolna jest zdobyć się na inny objaw plastycznego liryzmu poza kolorową paletą hali targowej? Czy może się cokolwiek równać w sile uczuciowej ekspresji z obraźliwymi rozmowami i zjadliwym targowaniem się przy rytualnym obrzędzie zakupów nabiału i owoców, warzyw i mięsa, ryb i kasz, pieczywa i kartofli? Trzeba być człowiekiem oschłym i zimnym, by nie dać się unieść wzruszeniu na widok gigantycznych połaci surowej wołowiny, by nie zatopić się w smutku wobec czarno-srebrzystych złóż ryb, wobec rozwartych z wysiłku, różowawych pyszczków świeżych karpi, by nie wydać okrzyku zachwytu stanąwszy oko w oko z brunatnymi kopcami włoszczyzny, by nie zatrzymać się w nostalgicznej zadumie przed nieskalaną, śnieżną bielą ciągnących się hen w dal szeregów twarogu! Jedynie człowiek płytki nie ulega tajemniczej poetyczności ciasnych i ciemnych straganów z bielizną, obuwiem i odzieżą, budki z pończochami, czapkami i nićmi, kramów z norymberszczyzną, pasmanterią i konfekcją, stoisk z częściami rowerowymi, zardzewiałym żelastwem, zamkami, kłódkami, rurami do piecyków i odpadkami ślusarskimi. Jedynie człowiek tępy i brutalny nie przystanie w pełnym szacunku podziwie przed grubymi, opatulonymi w zwały odzienia, starymi jak drzewa i głazy przekupkami warszawskimi, przysiadłymi od wieków za kolorowymi szańcami świeżego, smakowitego towaru; i tylko człowiek głupi nie wsłucha się w ich kłótliwy dialog, nabrzmiały surową, zgrzytliwą i prastarą mądrością, wiecznie nową dzięki swej roziskrzonej humorem przyziemności.”

Leopold Tyrmand książka Zły

Zły

O wysiłku, O sile, O wieku, O odzieży

„Mądrość to wypoczynek w światłości.”

Joseph Joubert (1754–1824)

„Gdzie wielka rządzi pycha albo wielkie pieniądze, tam łatwo powstaje urojenie, że uważa się swoją zachciankę za mądrość.”

Jeremias Gotthelf (1797–1854)

Czarny pająk

O pieniądzach

„Cierpienie uczy mądrości, a mądrość – spokoju ducha.”

Feliks Rajczak (1938–1987)

Źródło: Ambaje

O cierpieniu

„Na głupotę nie zawsze pomaga mądrość. Na głupotę często pomaga głupota.”

Edward Stachura (1937–1979) polski poeta, prozaik, pieśniarz i tłumacz

Dziennik. Zeszyty podróżne 1

O głupocie

„Myślenie to rzecz niezdrowa, prawdziwą mądrością zaś – nie snuć żadnych myśli.”

Anatole France (1844–1924) powieściopisarz i krytyk francuski

O myślach, O myśleniu

„Mądrość zebrana przez lata nauczyła mnie, że każde doświadczenie jest formą poszukiwania.”

Ansel Adams (1902–1984) amerykański fotograf

In wisdom gathered over time I have found that every experience is a form of exploration. Źródło: James R. Miller, Visions From Earth http://books.google.pl/books?id=Ff_JCA6wYY4C, Trafford Publishing, 2004, s. 134.

O poszukiwaniu