„A kiedy cię pocałuję,
Trzy dni w gębie cukier czuję.”
Jan Kochanowski Pieśń świętojańska o Sobótce
Pieśni
Źródło: Pieśń świętojańska o Sobótce, Panna XI
Jan Kochanowski – polski poeta epoki renesansu, tłumacz, prepozyt kapituły katedralnej poznańskiej w latach 1564–1574, poeta nadworny Stefana Batorego w 1579 roku, sekretarz królewski i wojski sandomierski w latach 1579–1584. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych twórców renesansu w Europie i poetę, który najbardziej przyczynił się do rozwoju polskiego języka literackiego. Wikipedia

„A kiedy cię pocałuję,
Trzy dni w gębie cukier czuję.”
Jan Kochanowski Pieśń świętojańska o Sobótce
Pieśni
Źródło: Pieśń świętojańska o Sobótce, Panna XI
Jan Kochanowski Odprawa posłów greckich
Odprawa posłów greckich
Źródło: Odprawa posłów greckich, wyd. Księgarnia polska A.D. Bartoszewicza i M. Biernackiego, Lwów 1882, s. 21.
„Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na lipę
„To pan zdaniem mojem,
Kto przestał na swojem.”
Źródło: Księga aforyzmów, myśli, zdań, uwag i sentencji ze stu pisarzy polskich wybranych http://zbc.uz.zgora.pl/dlibra/doccontent?id=16594, Władysław Bełza (oprac.), Księgarnia H. Altenberga, Lwów 1888, s. 5.
„Gdzie się myśli nie zgodzą, tam przyjaźń dziurawa.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Do przyjaciela
„Żona uczciwa ozdoba mężowi
I najpierwsza podpora domowi.”
Źródło: Ignacy Chrzanowski, Stanisław Krzemiński, Henryk Galle, Wiek XIX sto lat myśli polskiej. Wypisy nr 274–462, Nakład Gebethnera i Wolffa, 1910, s. 460.
Źródło: Anna Wojnar, Z winem dobra myśl rośnie..., „Alma Mater” nr 118–119, styczeń-luty 2009, s. 80.
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na matematyka [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 12–13.
„Ty nie miej za stracone,
co może być wrócone.”
Pieśni
Źródło: Księgi Wtóre. Pieśń IX (Nie porzucaj nadzieje... )
„Cnota skarb wieczny, cnota klejnot drogi.”
Źródło: Na wszystko jest przysłowie, oprac. Stanisław Świrko, Stanisław Rozwadowski, Wydawn. Poznańskie, 1975, s. 33.
Jan Kochanowski Odprawa posłów greckich
Odprawa posłów greckich
Źródło: Odprawa posłów greckich, wyd. Księgarnia polska A.D. Bartoszewicza i M. Biernackiego, Lwów 1882, s. 8–9.
„Nie rzekł jako żyw żaden więtszej prawdy z wieka,
Jako kto nazwał Bożem igrzyskiem człowieka.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Człowiek Boże igrzysko [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 63.
Jan Kochanowski książka Pieśń V (inc. Wieczna sromota i nienagrodzona Szkoda)
Pieśni
Wariant: Cieszy mię ten rym: „Polak mądr po szkodzie”;
Lecz jeśli prawda i z tego nas zbodzie,
Nową przypowieść Polak sobie kupi,
Że i przed szkodą, i po szkodzie głupi.
Źródło: Księgi Wtóre. Pieśń V (Pieśń o spustoszeniu Podola)
„Znał kto kiedy poetę trzeźwego?
Nie uczyni taki nic dobrego.”
Źródło: Mieczysław Jastrun, Poeta i dworzanin, Warszawa 1955, PIW, s. 479.
Źródło: Wielka księga gier, łamigłówek i humoru 2002, Wydawnictwo Reader's Digest, red. naczelna: Adelsa Atelier Tourisme, Paryż 2000; red. naczelny polskiej wersji: Jacek Fronczak, Warszawa 2001, tłum. Magdalena Rodak.
Pieśni
Źródło: Księgi Pierwsze. Pieśń X
„I mały domek ma swego ducha opiekuńczego.”
Absque suo non est et parva casa lare. (łac.)
Źródło: Elegarium 1, III, 4
„Szedłem spać trzeźwo, a wstanę pijany.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: O doktorze Hiszpanie [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 16.
„Próżno uciec, próżno się przed miłością schronić,
Bo jako lotny nie ma pieszego dogonić?”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: O miłości [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 20.
„Upitym
Lepiej leżeć niż zabitym.”
Źródło: Księga toastów i humoru biesiadnego, op. cit., s. 148.
„Doktor nie puścił, ale drzwi puściły.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: O doktorze Hiszpanie [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 16.
„A szkoda zwać człowiekiem, kto bydlęce żyje (…).”
Pieśni
Źródło: Księgi Wtóre. Pieśń XIX
„Jeśli nie grzeszysz, jako mi powiadasz,
Czego się miła! tak często spowiadasz?”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na nabożną [w:] Fraszki, wyd. K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s.8.
Jan Kochanowski Odprawa posłów greckich
Odprawa posłów greckich
Źródło: Odprawa posłów greckich, wyd. Księgarnia polska A. D. Bartoszewicza i M. Biernackiego, Lwów 1882, s.9.
„A jeśli komu droga otwarta do nieba,
Tym co służą Ojczyźnie.”
Pieśni
Źródło: Księgi Wtóre. Pieśń XII
„Bo z nas Fortuna w żywe oczy szydzi,
To da, to weźmie, jako się jej widzi.”
Pieśni
Źródło: Pieśni Wtóre. Pieśń IX
Jan Kochanowski książka Psałterz Dawidów
Psałterz Dawidów
Źródło: Psalm 3: Domine, quid multiciplicati sunt, qui tribulant me
„Trzeźwość a miara to są najważniejsze stróże zdrowia naszego.”
Źródło: Księga toastów i humoru biesiadnego, wybór i oprac. Leszek Bubel, wyd. „Zamek”, Warszawa 1995, s. 148.
„Nie dbają moje papiery
O przeważne bohatery;”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na swoje księgi [w:] Fraszki, wyd. K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s.4.
„A mnie ubóstwo dlatego wydaje się godnym pochwały, że nie grozi mu złodziej ani okrutny wróg.”
At mihi pauperitas vel ob hoc laudanda videtur, quod nec fur illi nec ferus hostis abest. (łac.)
Elegie
Źródło: Elegia III, 2
Pieśni
Źródło: Księgi Wtóre. Pieśń XXIII
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: O żywocie ludzkim [w:] Fraszki, wyd. K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s.5.
„Nigdy nie brak w miłości obawy.”
Defit nunquam in amore timor. (łac.)
Elegie
Źródło: Elegia XII
„Jakoby też rok bez wiosny mieć chcieli,
Którzy chcą, żeby młodzi nie szaleli.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na młodość [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 17.
Jan Kochanowski książka Psałterz Dawidów
Psałterz Dawidów
Źródło: Psalm 2: Quare fremuerunt gentea
„Nie uciekaj przedemną dziewko urodziwa!”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Do dziewki [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 64.
Pieśni
Źródło: Księgi Wtóre. Pieśń XXV (Czego chcesz od nas, Panie...)
„Biedna starości! wszyscy cię żądamy,
A kiedy przyjdziesz, to zaś narzekamy.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na starość [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 17.
„Szeląg dam od wychodu, nie zjem jeno jaje;
Drożej sram, niźli jadam; złe to obyczaje.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na ucztę [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 45.
„Szlachetne zdrowie,
Nikt się nie dowie,
Jako smakujesz,
Aż się zepsujesz.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na zdrowie [w:] Jana Kochanowskiego dzieła polskie, tom 1, wyd. Tow. Akc.S. Orgelbranda S-ów 1919, s. 328.
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: O miłości [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 38.
„Kto tak mądry, że zgadnie,
Co mu jutro przypadnie?”
Pieśni
Źródło: Księgi Pierwsze. Pieśń IX
„Nic wiecznego na świecie:
Radość się z troską plecie (…).”
Pieśni
Źródło: Księgi Wtóre. Pieśń IX
„Świętym cię zwać nie mogę; ojcem się nie wstydzę,
Kiedy wielki kapłanie! syny twoje widzę.”
Jan Kochanowski książka Fraszki
Fraszki
Źródło: Na świętego ojca [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 43.
Jan Kochanowski Odprawa posłów greckich
Odprawa posłów greckich