Cytaty o naturze

Zbiór cytatów na temat ptak, ryba, świat, koń.

Najlepsze cytaty o naturze

„Śmierć jest tym samym co narodziny, misterium natury.”

Marek Aureliusz (121–180) cesarz rzymski

Mikołaj Kopernik (1473–1543) polski astronom, matematyk, lekarz, kanonik epoki Renesansu

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI–XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 92.

„Niełatwo walczyć z naturą.”

Demostenes (-384–-322 p. n. e.) mówca grecki

„Natura nie czyni skoków.”

Gottfried Wilhelm Leibniz (1646–1716) niemiecki filozof, matematyk, inżynier-mechanik, fizyk i dyplomata

„moje jest wszystko
czego nie ma”

Mira Kuś (1958) poetka polska

Źródło: Transcendencja z tomu Natura daje mi tajemne znaki (1988)

„Natura jest napisana w języku matematycznym.”

Galileusz (1564–1642) Włoski astronom, astrolog, fizyk i filozof, twórca podstaw nowożytnej fizyki.

„Wszystko, czym jestem, to rozum i natura.”

David Hume (1711–1776) brytyjski filozof, pisarz i historyk

„Żyć w zgodzie z naturą.”

Zenon z Kition (-334–-263 p. n. e.) filozof grecki

„Człowiek jest z natury despotą i lubi być dręczycielem.”

Fiodor Dostojewski książka Gracz

Gracz

„Natura ludzka nie ma obowiązku być konsekwentną.”

Lucy Maud Montgomery (1874–1942) pisarka kanadyjska

Cykl Ania z Zielonego Wzgórza, 5. Wymarzony dom Ani (1917)

Cytaty o naturze

„Niekiedy człowiek zdaje się sądzić, iż twory jego cywilizacji nie mają sobie równych odpowiedników. Lecz, gdy upoiwszy oko barokową lub klasycystyczną fasadą pałacu, zagłębimy się w cienistą aleję ogrodową, gdy zamknie się za nami zielone listowie i ogarnie nas najpiękniejsza muzyka przyrody - cisza, przerywana jedynie śpiewem ptaków, wypadnie nam chyba zweryfikować dotychczasowe poglądy. Natura bowiem najlepszym i najmądrzejszym jest architektem i urbanistą.”

Marek Żukow-Karczewski (1961) polski historyk, publicysta i działacz społeczny

Źródło: Ogrody i sady w dawnej Polsce, „Aura” nr 11, listopad 1987, s. 17-18. http://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/works/508860

O muzyce, O ptakach, O ciszy, O nauce

„Człowiek ciągle jednak na serio traktuje wezwanie do czynienia sobie Ziemi poddaną pod każdym względem, a więc zapewne łatwo nie zrezygnuje z dostępnych możliwości eksperymentowania na wszystkim, co żyje. Taka jest ludzka natura, takie są koszta wrodzonej chęci poznania świata i rządzących nim praw. Nie należy mieć tu żadnych złudzeń.”

Marek Żukow-Karczewski (1961) polski historyk, publicysta i działacz społeczny

Źródło: Eksperymenty i doświadczenia medyczne na zwierzętach, Wolne Media, 21 maja 2013. http://wolnemedia.net/eksperymenty-i-doswiadczenia-medyczne-na-zwierzetach/

O zwierzętach

„Przez miliony lat natura potrafiła poradzić sobie z wieloma przeciwnościami, eliminując - jeżeli była taka potrzeba - niejedno ogniwo z łańcucha ewolucji. Obecnie człowiek zdaje się zapominać, że podobny los może spotkać również i jego, jeżeli naruszy odwieczną równowagę i odwieczne prawa natury.”

Marek Żukow-Karczewski (1961) polski historyk, publicysta i działacz społeczny

Źródło: Wkraczamy w erę ekologii?!, Centrum Edukacji Ekologicznej Wsi, Krosno 1995 http://books.google.pl/books/about/Wkraczamy_w_erę_ekologii.html?id=-TmqtgAACAAJ&redir_esc=y, ISBN 8385426248, s. 109.

O losie, O zapominaniu

„W odległych epokach człowiek żyjący w symbiozie z naturą, polował, aby żyć, tak jak to czyniła otaczająca go dzika zwierzyna. Udoskonalał metody łowieckie i prosił tajemnicze siły przyrody o pomoc w swoich łowach, o pomoc w przetrwaniu…”

Marek Żukow-Karczewski (1961) polski historyk, publicysta i działacz społeczny

Źródło: Polowania w dawnej Polsce, „Aura” nr 12, grudzień 1990, s. 25-27. http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.agro-b2d468e8-ed51-4072-8f12-08d1ce3bdd68?q=6b6600dc-b033-4fb3-a610-9b164bf1405b$19&qt=IN_PAGE

O sile, O pomocy, Odległy

„Natura wie, co robi. Ludzie na starość dziecinnieją, by mogli znaleźć wspólny język z wnukami.”

Andrzej Majewski (1966) pisarz i fotografik polski

O ludziach, O starości

„tak tak tak wcieram w siebie przeżutą radość nade mną rój os niestrawione resztki pokarmowe udają schizofreniczną przyjaźń pomiędzy kochankami las rąk w górze wirują przeciw naturze”

Tina Landryna

Źródło: Piosenka sex zatopiony w nirwanie

Radość, O kochankach, O przyjaźni

„Być rozumnym to największa cnota, a mądrość polega na tym, by mówić prawdę i postępować zgodnie z natura, słuchając jej głosu.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

O mądrości

„Wszystkie stworzenia, które są pod niebem, każde zgodnie ze swą własną naturą, służą, znają i są posłuszne swemu Stwórcy lepiej niż ty.”

Franciszek z Asyżu (1182–1226) święty katolicki, zakonnik, mistyk chrześcijański, stygmatyk, diakon

Źródło: Napomnienie V

„Pieprzyć głosowanie, pieprzyć podatki, pieprzyć naturę, pieprzyć szkolne i emerytalne dofinansowania! Pieprzyć śniadanie, pieprzyć bezpieczny seks… A tak, i pieprzyć też policję. Następna piosenka dedykowana jest wszystkim ojcom, którzy twierdzili, że staniecie się niczym! Ta piosenka dedykowana jest każdemu nauczycielowi, który stwierdził, że jesteście głupi! Ta piosenka jest dedykowana każdemu księdzu, który powiedział, że skończycie w piekle! Chcę, żebyście powtarzali: Walcz! Walcz! Walcz!”

Marilyn Manson (1969) kontrowersyjny muzyk amerykański

Fuck voting, fuck taxes, fuck nature, fuck retirement & college funds! Fuck breakfast, fuck save sex... Oh yeah, and fuck the police, too. This next song is for any dad that said you wouldn't amount to be anything at all! This song is for every teacher that said you were fucking stupid! And this song is for every priest that said you were going to hell! I want you to chant: Fight! Fight! Fight! (ang.)
wypowiedź przed piosenką The Fight Song.

O seksie, O nauczycielach

„Zawsze intrygowała mnie w ludziach ta całkowicie niezrozumiała potrzeba nieustannego przemieszczania się z miejsca na miejsce bez wyraźnego powodu. Zamiast cieszyć się weekendem wolnym od pracy, wyjeżdżają na łono natury, gdzie gryzą ich komary, słońce przypieka na czerwono, a do spożywanego na trawie posiłku włażą mrówki i wpadają muchy. Albo jadą z ukradzioną komuś dziewczyną do Zakopanego, żeby romantycznie wdychać aromat owczych odchodów. Albo świadomie decydują się na potworne niewygody na tak zwanych działkach, gdzie żrą nadwęglone nad ogniem mięso, wdychają cuchnący dym z ogniska i śpią w iście spartańskich warunkach – podczas gdy wygodne mieszkanie z normalnym łóżkiem, łazienką z ciepłą wodą, telewizorem i lodówką stoi puste. Zboczeńcy, ani chybi! Zaś latem większość tego towarzystwa postanawia wyjechać na „wypoczynek”, z którego zawsze wraca się w stanie skrajnego wycieńczenia.”

Tomasz Beksiński (1958–1999) polski dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy, tłumacz

Opowieści z Krypty
Źródło: felieton Jaszczurka w bidecie, „Tylko Rock” nr 8 (96), sierpień 1999.

O trawie, O wodzie, O słońcu

„Stary – jakby ojciec dzieci,
Nie do boju, nie do trudu;
Dajmy mu na pośmiewisko,
Sprzeczne z naturą nazwisko (…).”

Juliusz Słowacki Kordian

Szatan – o generale Chłopickim.
Kordian

O dzieciach

„Kto chce poznać największe tajemnice natury, niechaj obserwuje i rozpatruje minima i maksima, przeciwieństwa i przeciwstawności.”

Giordano Bruno (1548–1600) włoski astronom, naukowiec i filozof

O tajemnicy

„Źle mierzy się postęp duchowny wedle oblicza, gestów, łatwości natury lub zamiłowania do samotności. Miarę tę należy brać z mocy, z jaką ktoś przezwycięża samego siebie.”

Ignacy Loyola (1491–1556) założyciel jezuitów, święty Kościoła Katolickiego

Sentencje wybrane św. Ignacego

O samotności

„Bóg nie jest jedną osobą w trzech ani trzema osobami w jednej, lecz Ojciec, Syn i Duch Święty są jedni w naturze jak może trzech mężczyzn mieć jedno serce.”

Brigham Young (1801–1877) amerykański polityk i prorok Kościoła mormonów

Źródło: Artur Wójtowicz SAC, Bóg mormonów, Kraków 2003, s. 51.

O Bogu, Serce

„Wilcza natura imperializmu niemieckiego nie zmieniła się od czasów Ulricha von Jungingena do czasów Konrada Adenauera.”

Władysław Gomułka (1905–1982) polski polityk komunistyczny, I sekretarz KC PZPR

przemówienie w trakcie odsłonięcia Pomnika Zwycięstwa Grunwaldzkiego. <br class="br">Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,76498,8147408,Adenauer_von_Jungingen__czyli_jak_komunisci_pod_Grunwaldem.html#ixzz0tyOKyz85, 17 lipca 2010

„Zdarza się, że ludzka natura wznosi się na wyżyny w chwilach próby, ale najczęściej w pokoju chorego widać więcej słabości niż siły. Więcej egoizmu i braku cierpliwości niż szlachetności i męstwa. Na świecie tak rzadko zdarza się prawdziwa przyjaźń! I niestety […], większość ludzi nie traktuje życia poważnie, aż do chwili, w której jest już na to za późno.”

Jane Austen książka Perswazje

tłum. Ewa Partyga (wyd.: Prószyński i S-ka, Warszawa 2010, s. 125).
Perswazje (1817)

O przyjaźni, O ludziach, O pokoju, O sile

„Miłość określana jest jako dręczące rojenie natury melancholijnej, które rodzi się wskutek ustawicznego rozmyślania o licu, gestach i obyczajach osoby przeciwnej płci. Remedium na to jest połączenie dwojga kochanków węzłem małżeńskim, i choroba minie.”

Awicenna (980–1037) perski lekarz, filozof i uczony

O miłości, O chorobach, O kochankach

„Uroczyście ogłaszamy, że życie ludzkie powinno być przekazywane poprzez rodzinę założoną przez małżeństwo, jedno i nierozerwalne, podniesione dla chrześcijan do godności sakramentu. Przekazywanie życia ludzkiego jest powierzone przez naturę aktowi osobowemu i świadomemu i jako takie jest poddane najmądrzejszym prawom Bożym, prawom nienaruszalnym i niezmiennym, które wszyscy powinni przyjąć i zachowywać. Nie można więc używać środków ani iść metodami, które mogą być dozwolone w przekazywaniu życia roślin i zwierząt. Niech więc wszyscy uważają życie ludzkie za święte, a to dlatego, że od samego początku wymaga działania Boga Stwórcy. Ten więc, kto odstępuje od tych Bożych praw, nie tylko uwłacza Jego Majestatowi i okrywa hańbą siebie samego i rodzaj ludzki, lecz także podważa u samych podstaw siłę społeczności, do której należy.”

Jan XXIII (1881–1963) papież

o sztucznym zapłodnieniu.
Encyklika Mater et Magistra

O życiu, O Bogu, O małżeństwie, O rodzinie

„W górach koniec wspinaczki jest bardzo naturalny - jest nim szczyt. Dookoła nieograniczona przestrzeń, słońce, czasem wiatr i deszcz, czasem mgła. A my na szczycie, poprzez wysiłek i zmęczenie oczyszczeni i wolni, choć na chwilę stajemy się cząstką natury.”

Wanda Rutkiewicz (1943–1992) alpinistka polska

Źródło: Na jednej linie, współpraca autorska: Ewa Matuszewska, Wydawnictwo ISKRY, Warszawa 2010, s. 30

O wysiłku, O czasie, O słońcu, O współpracy

„Wszystkie światowe rozrywki mają jeden nieunikniony koniec, którym jest smutek; posiadanie kończy się stratą, budowanie rozpadem, spotkanie rozstaniem, narodziny śmiercią. Ponieważ nieuchronnie doświadcza się skutków swoich działań, należy już od samego początku wyrzec się posiadania, gromadzenia, budowania i spotkań. Najlepszym lekarstwem jest urzeczywistnienie ostatecznej prawdy o naturze rzeczywistości, dzięki wskazówkom oświeconego Guru.”

Milarepa (1052–1135)

O śmierci, O smutku, O narodzinach, O rzeczywostości

„Szaleństwo i długie piesze spacery to okno z najrozleglejszym widokiem na ludzką naturę (…).”

John Katzenbach (1950)

Opowieść szaleńca

O szaleństwie

„To będziesz chodził głodny. Chyba, że zmienisz pracę.
– Na jaką?
– Na byle jaką. Zostań kapłanem. Byłbyś niezły z twoimi skrupułami, z twoją moralnością, z twoją wiedzą o naturze ludzi i wszelkiej rzeczy. To, że nie wierzysz w wszelkich bogów, problemu stanowić nie powinno. Mało znam kapłanów, którzy wierzą. Zostań kapłanem i przestań użalać się nad sobą.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

rozmowa Jaskra i Geralta.
Ostatnie życzenie
Źródło: Głos rozsądku V

O Bogu, O ludziach

„Dawni ludzie nie potrzebowali sportu: byli zdrowi i silni z natury. Dziś sport zabija wszystko, zastępuje nawet sztukę, która upada coraz bardziej. Ja sam bardzo lubię narty, ale nie znoszę, jak z was, sportsmanów, robi się największe chwały narodów i kiedy wasze idiotyczne rekordy zajmują tyle miejsca w gazetach, gdzie tego miejsca nie ma na poważną artystyczną krytykę – bo ta, która jest, to są bzdury – i na polemikę w kwestiach sztuki.”

Stanisław Ignacy Witkiewicz książka Pożegnanie jesieni

Atanazy do Tvardstrupa.
Pożegnanie jesieni

O ludziach, O sporcie

„Homoseksualiści są gorsi niż psy i świnie, są wybrykiem natury i obrazą godności ludzkiej. Homoseksualizm przywlekli do Afryki biali kolonizatorzy. I zostawmy go białym.”

Robert Mugabe (1924–2019) polityk Zimbabwe

Źródło: Afryka zabija gejów, wyborcza.pl, 5 marca 2010 http://wyborcza.pl/1,76842,7626679,Afryka_zabija_gejow.html#ixzz0vkLCgAPw

O psie

„Człowiek podejrzliwy z natury wystawiony jest na nieszczęście. Podejrzliwość jest jak kwas, trawi naczynie, w którym się znajduje, pożera tego, kto ją żywi: dniem i nocą strzec się całego rodzaju ludzkiego, nieustannie głowić się nad tym, jak uniknąć intryg i udaremnić spiski, jakiego użyć fortelu, żeby z daleka dostrzec zastawioną na niego sieć – to wszystko są korzenie wszelkiej szkody. To one nie dają człowiekowi żyć.”

Amos Oz (1939–2018) pisarz izraelski

Giuda

O nieszczęściu

„Lubię spacerować i łączyć się z naturą. Podziwiam Jezioro Genewskie, jeśli mogę, idę tam. Kocham zwierzęta, dużo czytam. Lubię rozmawiać z ludźmi, którzy interesują się inteligencją, mogącymi wymienić się pomysłami.”

Ivett Gyöngyösi (1993) węgierska pianistka

Szeretek sétálni és a természettel öszszekapcsolódni. Imádom a Genfi-tavat, ha tehetem, oda járok. Szeretem az állatokat, rengeteget olvasok. Szeretek beszélgetni az emberekkel, érdekel az intelligencia, kivel miről lehet eszmét cserélni. (węg.)
Źródło: Miesięcznik kulturalny „Pepita Magazin”, Gyöngyösi Ivett: Amikor koncertezem energia születik, lipiec 2019, s. 65.

O zwierzętach, O inteligencji, Kochać się, O czytaniu

„Pragnienie wykorzystania sił natury dla swoich potrzeb towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Trzeba przyznać, że często się to udawało i udaje.”

Marek Żukow-Karczewski (1961) polski historyk, publicysta i działacz społeczny

Źródło: Woda - napęd doskonały?, Wolne Media, 19 października 2012. http://wolnemedia.net/woda-naped-doskonaly/

„Dzieci to absolutny id. Są z natury bodaj najbardziej niemoralnymi i agresywnymi stworzeniami na tej Bożej ziemi.”

Harlan Coben (1962) amerykański pisarz

Cykl z Myronem Bolitarem, Najczarniejszy strach (2000)
Źródło: rozdział 22

O dzieciach

„Małżeństwo z dwóch linii przerywanych tworzy jedną ciągłą, stawia przed dwoma pozbawionymi celu życiami zadanie i podwaja siłę każdego z nich do jego wykonania; daje dwom wątpiącym naturom powód do życia i coś, dla czego warto żyć.”

Mark Twain (1835–1910) amerykański pisarz, satyryk, humorysta

O małżeństwie, O sile

„Błaznem jest ten, kto odtrąca uciechy, jakich natura mu dostarcza. Nie trzeba ani gonić za nimi, ani od nich uciekać – trzeba je przyjmować.”

Michel de Montaigne (1533–1592) filozof francuski

„Człowiek musiał popsuć trochę swoją naturę, bo nie rodzi się wilkiem, a jest wilkiem.”

Voltaire (1694–1778) francuski pisarz epoki Oświecenia, filozof, dramaturg i historyk

„Każdy idiota potrafi podążać za naturą, ale czy nie jest prawdziwie wielką rzeczą powiedzieć: „Kocham cię tak bardzo, że złamię dla ciebie wszystkie prawa przyrody?””

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

o homoseksualizmie

Kochać się

„Szczególnie nurtowało mnie następujące pytanie: jaką część powinna posiadać w dziele natura? Gdzie należy się zatrzymać? Czy należy malować bezpośrednio z natury, czy tylko obserwować i następnie sobie przypominać? Zbyt duża wolność przeraża mnie, biednego naśladowcę, ale z drugiej strony mam w głowie tyle obrazów wywołanych przez rozgrywające się przede mną permanentne widowisko, że natura wobec nich wydaje mi się mała i banalna.”

Paul Sérusier (1864–1927) malarz francuski

O wolności, Obraz, Pytanie

„Już gotowy! mimo czary
Wyszedł jakiś człowiek godny (…)
Jest to stara twarz Rzymiana
Na pieniądzu wpół zatarta.
Dajmy mu na pośmiewisko
Sprzeczne z naturą nazwisko;
Ochrzcijmy imieniem Czarta.”

Juliusz Słowacki Kordian

Diabli i Szatan – o Czartoryskim.
Kordian

„Ona nie może znieść błędu. Ona jest przeciwko wszelkim herezjom. Ona jest z natury również przeciwko wszystkiemu, co przeciwstawia się prawdzie. Ona jest przeciwko wszystkiemu, co przeczy świętości, przeciwko wszystkim grzechom, jakie tylko mogą istnieć, nawet najdrobniejszym. (…) Garrigou-Lagrange nazywa ją „Matką Bożą od Nienawiści”, ponieważ nienawidzi błędnej nauki i odczuwa nienawiść do grzechu. Leży to w Jej naturze, nie może znieść błędu i grzechu, albowiem błąd i grzech to dzieła szatana, który przyniósł je na świat! Wiecie, że Ona została stworzona po to, aby podeptać głowę węża, aby zniszczyć szatana i jego plemię. Zjednoczmy się więc z Najświętszą Maryją Panną, pozostańmy mocno z Nią związani, a Ona uchroni nas zarówno przed błędem jak i przed grzechem, i zachowa nas w prawdzie i świętości.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

o Matce Bożej.
Źródło: s. 258, 259

O nienawiści, O świecie, O błędach, O matce

„Aby uczynić zło, człowiek musi najpierw uznać je za dobro albo za rzecz rozumną i zgodną z prawem. Taka już jest, na szczęście, natura człowieka, że dla swoich czynów musi on szukać usprawiedliwienia. (…) Ideologia – to ona dostarcza upragnionego usprawiedliwienia łotrostwu i koniecznej, wieloletniej odporności zbrodniarzowi. Potrzebna mu jest teoria społeczna, która pomoże mu – przed sobą samym i przed innymi – wybielić własne postępki i słyszeć – nie wyrzuty, nie przekleństwa, tylko pienia pochwalne i wyrazy czci. W ten sposób inkwizytorzy szukali oparcia i usprawiedliwienia w chrześcijaństwie, konkwistadorzy – w chwale ojczyzny, kolonizatorzy – cywilizacji, hitlerowcy – w rasie, jakobini i bolszewicy – w równości, braterstwie i szczęściu przyszłych pokoleń.”

Aleksander Sołżenicyn (1918–2008) rosyjski prozaik, noblista

Archipelag Gułag

O szczęściu, O złu, O ojczyźnie

„Niewielu zdaje sobie sprawę z tego, że ich życie, istota ich charakteru, zdolności ich i zuchwalstwa wypływają tylko z wiary w bezpieczeństwo otoczenia. Odwaga, spokój, zaufanie; uczucia i zasady; wszystkie wielkie i wszystkie błahe myśli należą nie do jednostki, tylko do tłumu; do tłumu, który wierzy ślepo w niewzruszoną siłę swych instytucji i swej moralności, w potęgę swej policji i swej opinii. Ale zetknięcie z nagą, nieokiełznaną dziczą, z pierwotną naturą i pierwotnym człowiekiem, wzbudza w sercu nagły i głęboki niepokój.”

Joseph Conrad książka Opowieści niepokojące

Opowieści niepokojące

O życiu, O wierze, O emocjach, O zaufaniu

„Uważam, że moja suczka jest bardzo szczera. Nie sądzę, że ona wie że jest w USA. Natura nie rozróżnia granic, flag, krajów.”

Serj Tankian (1967) wokalista rockowy (SOAD)

I consider my dog very honest. I don’t think she knows she’s in the U.S. Nature doesn’t discriminate between borders, flags, countries. <br class="br">Źródło: wywiad Betsy Rothstein, Serj Tankian, lead singer for System of a Down, „The Hill”, 21 maja 2008 http://thehill.com/capital-living/20-questions/20858-serj-tankian-lead-singer-for-system-of-a-down

„Jeżeli twierdzisz, że natura zaprojektowała Cię abyś jadł mięso, to najpierw zabij własnoręcznie to co zamierzasz zjeść. Zrób to, uzbrojony jednak tylko w to, w co wyposażyła Cię natura, bez pomocy noża, tasaka czy topora.”

Plutarch (46–127) pisarz antyczny

O pomocy

„Absolutny, prawdziwy i matematyczny czas sam z siebie i ze swojej własnej natury płynie równo i bez związku z czymkolwiek zewnętrznym.”

Isaac Newton (1643–1727) angielski naukowiec, odkrywca m.in. prawa powszechnego ciążenia

klasyczne pojęcie czasu.
Philosophiae naturalis. Principia mathematica (1687)

O czasie

„W najprawdziwszym sensie tego słowa jesteśmy dziećmi teatru. Natura jest teatrem samym w sobie. Ludzie są na łonie tej natury jak teatru samego w sobie aktorami, po których niewiele się już można spodziewać.”

Thomas Bernhard (1931–1989) austriacki pisarz i dramaturg

Autobiografia

O dzieciach, O ludziach, Sens

„Społeczeństwo odtrąca talenty niezupełne, jak natura uprząta istoty słabe lub niedokształcone.”

Honoriusz Balzac Komedia ludzka

Komedia ludzka, Cykl Stracone złudzenia, Wielki człowiek z prowincji w Paryżu

„Dlaczego w naszym języku jest tak mało słów na określenie zieleni? Każdy listek i każde drzewo mają swój własny odcień. To kolejny przykład tego, jak bardzo natura wyprzedza człowieka.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro: Kiedy zaczęła się wojna

O drzewach

„całe zło w świecie bierze się ze sprzecznych z naturą sztucznych instytucji i struktur, które krępując wolną, spontaniczną działalność jednostek uniemożliwiają realizację naturalnych, wrodzonych ideałów równości i sprawiedliwości.”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Wolność

O sprawiedliwości, O złu

„Poznaj swoją godność, chrześcijaninie! Stałeś się uczestnikiem Boskiej natury, porzuć więc wyrodne obyczaje dawnego upodlenia i już do nich nie powracaj. Pomnij, jakiej to Głowy i jakiego Ciała jesteś członkiem. Pamiętaj, że zostałeś wydarty mocom ciemności i przeniesiony do światła i królestwa Bożego.”

Leon I Wielki (390–461) papież, Doktor Kościoła, święty w Kościele katolickim i prawosławnym

Źródło: Kazanie I o Narodzeniu Pańskim, 3

„Nauki ścisłe zaczynają się od założenia, że w końcu będzie można zrozumieć naturę, w każdej, nawet całkiem nowej dziedzinie, ale nie możemy czynić żadnego założenia a priori, co do znaczenia słowa „zrozumieć.””

Werner Heisenberg (1901–1976) fizyk niemiecki

O nauce

„Zdumiewa się, i słusznie, cały świat nad nami, nad radami naszymi, (…) zdumiewa się i sama natura, która najmniejszemu i najlichszemu dawszy sposób obrony zwierzęciu, nam tylko samym nie siła jakaś, albo nieuniknione przeznaczenie, ale jakoby z umysłu jakiego nasadzono ujmuje złośliwość. O, dopiero zdumieje się potomność, że po takich zwycięstwach i tryumfach, po tak szeroko na świat rozgłoszonej sławie, spotkała nas teraz, ach, żal się Boże, wiekuista hańba i niepowetowana szkoda, gdy się tedy widzimy bez sposobów i prawie bezradni albo niezdolni do rady.
(…) jeszcze czterdzieści dni i Niniwa zniszczoną zostanie.”

Jan III Sobieski (1629–1696) król Polski i wielki książę litewski od 1674

Źródło: Henryk Olszewski, Sejm Rzeczypospolitej epoki oligarchii 1652–1763, Poznań 1966, s. 26.

O Bogu, O świecie, O sile, O zwierzętach

„Oddaję nutę w nieskażonej prostocie (tj. o ile skażenie nie pochodzi z winy śpiewających) tak jak wybiegła z ust ludu, bez żadnego przystroju harmonijnego, bo mam przekonanie, że najdzielniejszą jest w samorodnej, niczem nie zmąconej czystości jak ją natura natchnęła.”

Oskar Kolberg (1814–1890) etnograf polski

Źródło: Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce, słowo wstępne

O ludziach, O muzyce

„Jeżeli będziesz żył wedle swojej natury, nigdy nie będziesz biedny: jeżeli wedle ludzkich mniemań – nigdy nie będziesz bogaty.”

Epikur (-341–-269 p. n. e.) grecki filozof

Źródło: Jarosław Gronert, Astrologia od początku, Pabianice 2007, s. 144.

„Natura odpowiada tylko wtedy, gdy się jej stawia właściwe pytania.”

Niels Bohr (1885–1962) duński fizyk, noblista

Pytanie

„Wolność to możność działania jednostki i atrybut natury ludzkiej.”

Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) francuski polityk i filozof

O wolności

„Mam swoje skrzywienie, uważam mianowicie, że literatura i sztuka nigdy nie powinny być narzędziem pochwały. Powinny obnażać to, co mroczne, pokazywać ciemne strony i niesprawiedliwości społeczeństwa, a także mroczną stronę ludzkiej duszy, złą część człowieczej natury.”

Mo Yan (1955) chiński pisarz, noblista

wykład na Wolnym Uniwersytecie Hongkongu (2005). <br class="br">Źródło: Katarzyna Sarek, SAREK: Milczący noblista [Literacki Nobel dla Mo Yana http://kulturaliberalna.pl/2012/10/16/sarek-milczacy-noblista-literacki-nobel-dla-mo-yana/, kulturaliberalna.pl, 16 października 2012]

O sztuce, O duszy, O literaturze

„Społeczeństwo oparte na literze prawa i nigdy nie mierzące wyżej nie jest w stanie wykorzystać pełnego zakresu ludzkich możliwości. Litera prawa jest zbyt chłodna i sformalizowana, aby mieć korzystny wpływ na społeczeństwo. Ilekroć tkanka życia przeplata się z relacjami natury prawnej, powstaje atmosfera duchowej miernoty paraliżującej najszlachetniejsze ludzkie impulsy. (…) Kiedy problem osiągnie określony poziom, myślenie kategoriami prawnymi powoduje pewien paraliż i uniemożliwia ludziom dostrzeżenie pełnej skali i znaczenia wydarzeń.”

Aleksander Sołżenicyn (1918–2008) rosyjski prozaik, noblista

Źródło: A World Split Apart, Nowy Jork, 1978, s. 17–19, 39

O myślach, O problemach, O relacjach, O myśleniu

„Albowiem natura, w wielu rzeczach macocha raczej niż matka, taką nieszczęsną właściwość zaszczepiła w ludzkich duszach – i to zwłaszcza w mądrzejszych – że każdy człowiek jest z siebie niezadowolony, a podziwia innych. Skutkiem tego to więdną i giną wszystkie dary, cała uroda i wytworność życia.”

Erazm z Rotterdamu książka Pochwała głupoty

Quandoquidem id mali natura, non paucis in rebus noverca magis quam parens, mortalium ingeniis insevit, praecipue paulo cordatiorum, ut sui quemque poeniteat, admiretur aliena. Quo fit ut omnes dotes, omnis elegantia decorque vitae vitietur pereatque. (łac.)
Pochwała głupoty

O duszy, O matce

„Natura dała nam jeden język, a dwoje uszu po to, ażebyśmy słuchali dwa razy więcej, niż mówimy”

Zenon z Kition (-334–-263 p. n. e.) filozof grecki

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Tam, gdzie panuje ogromna chęć uczenia się, z natury rzeczy mamy do czynienia z mnóstwem dyskusji, bogatym piśmiennictwem i różnorodnością poglądów; dla zacnych ludzi bowiem poglądy to nic innego, jak stale pogłębiana wiedza.”

John Milton (1608–1674) poeta i pisarz angielski

O ludziach, O wiedzę

„Być twardym w bólu, nie życzyć sobie tego, co jest nieosiągalne lub bezwartościowe, być zadowolonym z dnia takiego jaki jest; we wszystkim szukać dobra i cieszyć się naturą i ludźmi takimi, jacy są; pocieszyć się po tysiącach gorzkich chwil jedną, która jest piękna, a sercem i umiejętnościami dawać co najlepsze nawet wtedy, gdy nie ma za to podziękowania.”

Wilhelm II Hohenzollern (1859–1941) król Prus i cesarz Niemiec

opinia o wzorcu niemieckiego mieszczanina, 3 marca 1904.

Serce

„Im dłuższa jest droga w miłości, tym więcej wybredna natura doznaje rozkoszy.”

Blaise Pascal (1623–1662) filozof, matematyk i fizyk francuski

„Każdy zwolennik teorii ewolucji musi przyznać, że umysłowe władze wyższych zwierząt, lubo tak różne od naszych pod względem stopnia rozwoju, są jednak tej samej natury, co i nasze, i mają równą własność doskonalenia się.”

Karol Darwin (1809–1882) biolog angielski

O zwierzętach

„Jest naturą kobiet nie kochać nas, kiedy je kochamy, a kochać, gdy my ich nie kochamy.”

Miguel de Cervantes (1547–1616) pisarz hiszpański

O kobietach, Kochać się

„(…) [antykoncepcja] wykracza przeciw prawu Bożemu i prawu natury, a ci, którzy coś takiego robią, obciążają się ciężkim grzechem.”

Pius XI (1857–1939) papież

Encyklika Casti connubii o małżeństwie chrześcijańskim

„Dziwne jest, że człowiek jest dumny raczej z tego, co mu dała natura, niż z własnych zasług.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

Źródło: Aforystyka dwudziestolecia, op. cit., s. 39.

„Nic tak nie odmładza, jak prawdziwie niedorzeczny kawał. Właśnie najgłupsze prawa natury są najbardziej smakowite.”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

„Dla każdego, kto się boi, jest samotny albo nieszczęśliwy, stanowczo najlepszym środkiem jest wyjście na zewnątrz, gdzieś, gdzie jest się zupełnie sam na sam z niebem, naturą i Bogiem. Bo dopiero wtedy, tylko wtedy, czuje się, że wszystko jest tak, jak być powinno i że Bóg chce widzieć ludzi szczęśliwymi wśród prostej, ale pięknej natury. Jak długo to istnieje, a będzie na pewno zawsze istnieć, wiem, że we wszystkich okolicznościach, istnieje zawsze pociecha na każde zmartwienie. I wierzę mocno, że natura potrafi ukoić każde cierpienie.”

Anne Frank (1929–1945) Żydówka, autorka dziennika

O Bogu, O ludziach, O cierpieniu

„Zwierzę nie może zgrzeszyć, ponieważ nie może zbuntować się przeciw swojej naturze. Musi postępować według swej natury. My możemy grzeszyć, ponieważ jedynie powinniśmy postępować zgodnie z naszą naturą.”

Fulton John Sheen (1895–1979) amerykański duchowny katolicki, arcybiskup

Wstęp do religii
Źródło: s. 35

O zwierzętach

„Być może dlatego tak dobrze się tu czuję, że znam także drugą stronę świata – i ponura klimatyzacja w hotelu jest połową yin i yang natury, której drugą połową jest zielony krajobraz malezyjskiej dżungli. I w jakiś magiczny sposób łączą się ze sobą, stanowiąc całość. I być może dlatego nie potrafię wybrać żadnego z nich na stałe, bo zawsze brakuje mi jakiegoś elementu z tego drugiego świata.”

Beata Pawlikowska (1965) polska pisarka, podróżniczka, dziennikarka, tłumacz

Blondynka Tao. Wyprawa samochodami przez dżunglę w Malezji

„Relaksacyjne walory lekarstw natury są potężne, choć zwyczajne: biedronka na liściu, wróbelek ze źdźbłem trawy w dziobie, (…). spadająca gwiazda, nawet tęczowe błyski w rozbitym szkle na ulicy mogą sprawić cud…”

Clarissa Pinkola Estés (1945)

Źródło: Małgorzata Kronenberger, Muzykoterapia. Podstawy teoretyczne do zastosowania muzykoterapii w profilaktyce stresu, Mediatour, Szczecin 2003, ISBN 8391200620.

O gwiazdach, O trawie

„Nigdy nie wierz tym, którzy mówią: „Kto raz stał się złodziejem, zawsze nim pozostanie”. Lub: „Marnujesz swoje pieniądze na to bezwartościowe stworzenie”. Chrześcijanie tak nie twierdzą. Możesz odrzucić swą starą naturę i przyoblec się w nową. Ponieważ łaska jest odrodzeniem, nie ma większego znaczenia, jaka była twoja dawna natura.”

Fulton John Sheen (1895–1979) amerykański duchowny katolicki, arcybiskup

Wstęp do religii
Źródło: s. 91, 92

O pieniądzach

„Natura lubi się ukrywać.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

„Czyż jednak w największej nawet izolacji wolni jesteśmy od działania praw natury?”

Fiodor Dostojewski książka Biesy

Biesy
Źródło: cz. 3 (1,1)

„(…) człowiek jest zły z natury. Gdyby tak nie było, gdybyśmy byli z gruntu uczciwi, tobyśmy się w każdym sporze starali tylko o to, aby dojść do prawdy, nie bacząc na to, czy zgadza się ona z naszym pierwotnie wygłoszonym zdaniem, czy też ze zdaniem przeciwnika; byłoby rzeczą obojętną albo przynajmniej całkiem drugorzędną. Ale tak jak się rzeczy mają, jest to sprawa główna, wrodzona zaś próżność, tak szczególnie drażliwa na punkcie zdolności umysłowych, nie chce dopuścić do tego, aby nasze pierwotne twierdzenie okazało się fałszywe, a twierdzenie przeciwnika słuszne. Wydawałoby się wobec tego, że każdy powinien by po prostu starać się nie wysuwać innych twierdzeń jak tylko słuszne i w tym celu najpierw myśleć, a potem dopiero mówić. U większości ludzi jednak do wrodzonej próżności dołącza się jeszcze gadatliwość i wrodzona nieuczciwość. Ludzie gadają, zanim pomyślą; jeżeli zaś potem widzą, że twierdzenie ich było błędne i że nie mają racji, to pragną jednak, aby się chociaż wydawało, jak gdyby było na odwrót. Dążenie do prawdy, które bywa chyba na ogół jedynym bodźcem podczas wysuwania pozornie słusznego twierdzenia, zostaje teraz całkowicie usunięte przez próżność; co słuszne, ma się wydawać niesłusznym i odwrotnie.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

Erystyka, czyli sztuka prowadzenia sporów

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Stań się cząstką Natury: rośnij w niej i z nią. Jeśli poprawnie rozumiesz i słuchasz jej praw, stajesz się jej integralną częścią i ktoś, kto atakuje ciebie, będzie atakował samą Naturę. Nie ma takiego, kto mógłby przełamać jej prawa.”

Morihei Ueshiba (1883–1969) japoński twórca aikido

„To Marksa należałoby „postawić z powrotem na nogi”, zachowując jego pogląd na naturę kapitału, a odrzucając jego pogląd na naturę ludzką. Tymczasem robi się odwrotnie. Lewacki „humanizm” odrzuca ekonomikę Marksa, a zachowuje jego antropologię, wracając tak do jednej z form socjalizmu przedmarksowskiego opisanej już w Manifeście komunistycznym.”

Bogusław Wolniewicz (1927–2017) filozof polski

„Przyjaźń należy do natury ducha, a nie posiadania.”

Roman Mleczko (1962)

O przyjaźni

„Najbardziej palącą potrzebą ludzkiej natury jest pragnienie bycia ważnym.”

John Dewey (1859–1952) amerykański filozof, pedagog

„Każdy ma prawo wiedzieć wszystko: oto fałszywy slogan fałszywej epoki. Znacznie większą wartość ma już dziś utracone prawo człowieka, by nic nie wiedzieć: mianowicie prawo jego boskiej duszy, by nie pozwalał się napełniać śmieciami, bezsensami i pustą gadaniną. Osoba, która pracuje i prowadzi rozsądne życie, nie ma żadnej potrzeby przesadzonej i nadmiernej informacji. Pośpiech i powierzchowność są duchowymi chorobami XX wieku i już się o nich nie pisze w prasie. Takie spojrzenie jest przeciwne jej naturze. Prasa zamieszcza tylko sensacyjne nagłówki.”

Aleksander Sołżenicyn (1918–2008) rosyjski prozaik, noblista

Źródło: Mowa harwardzka.

O życiu, O chorobach, O duszy, O wieku

„Kobieta jest z natury zła, jej egoizm zwycięża bowiem miłość.”

Fiodor Dostojewski (1821–1881) pisarz rosyjski

O miłości, O kobietach, O egoiźmie

„Pierwszą mą myślą był zatem majestat królewski, drugą: wielkość państwa. Znalazłem Francję mniejszą od samej siebie. Wszystko dawne zmniejszyło się, z wyjątkiem języka, który przekraczając granice Francji pozostał nadal francuskim. Narody niegdyś nam podległe, teraz wyrzekały się nas – w naszym języku. Byli Francuzami, a wrogami Francji; zbroiła się Francja – przeciwko samej sobie: wróg posługiwał się nami przeciwko nam, a Francuz był równocześnie zwycięzcą i zwyciężonym, równie waleczny na cudzą chwałę, jak własną zgubę.
Taki był przeto cel mojej polityki: przywrócić Galii granice, które jej ustaliła sama natura: Francuzom dać z powrotem króla francuskiego: utożsamić Galię z Francją i gdziekolwiek rozciągała się Galia starożytna, wskrzesić tam nową.”

Armand Jean Richelieu (1585–1642) francuski książę, kardynał

Testament polityczny (1642)

O myślach, O myśleniu

„Chodzi tu oto, aby zaakcentować samoistność, a więc autonomiczność działań, a lepiej: czynów osoby. Natura to – zgodnie z Arystotelesem – substancja rozpatrywana jako źródło działań. Jeśli pośród substancji indywidualnych ta, która jest obdarzona rozumem, zasługuje na specjalną nazwę osoby, to właśnie dlatego, że obok rozumności przysługuje jej ów szczególny sposób działania (…). Charakter działania wynika ze sposobu istnienia działającego. To, co działa rozumnie, czyni tak dlatego, że jego akty wypływają z jego podmiotowej samoistności jako sposób jego istnienia.”

Władysław Stróżewski (1933) polski filozof

Źródło: Historia filozofii średniowiecznej pod. red. J. Legowicza, Warszawa 1975, s. 421.

O historii, O charakterze

„Rozejrzyj się wokół i naucz się rozumieć różnorodne piękno świata, porządek natury, wszystko to, co Bóg nam oferuje. Szybko zrozumiesz, jakie wartości w życiu mają rzeczywisty i nieprzemijający sens.”

Robert Baden-Powell (1857–1941) brytyjski wojskowy, pisarz, twórca skautingu

Skauting i Bóg

O Bogu, Cytaty o pięknie, Sens

„A może chodzi o to, że żyję samotnie? Ludzie mający towarzystwo przywykli widzieć się w lustrze takimi, jakimi widzą ich przyjaciele. Nie mam przyjaciół: czy dlatego moja skóra jest taka naga? Można by powiedzieć – tak, można by powiedzieć, że to natura bez ludzi.”

Jean-Paul Sartre książka Mdłości

Mdłości (1938)

O ludziach

„Miłość to tylko brudny trik natury, by zagwarantować istnienie ludzkości.”

William Somerset Maugham (1874–1965) pisarz angielski

O miłości

„Marek Aureliusz odnosił się do chrześcijan z prawdziwą pogardą. Uważał, że ich stosunek do śmierci i fanatyczne, radykalne spojrzenia na męczeństwo oraz gotowość oddania życia za wiarę płynie nie z filozoficznej świadomości, że każda rzecz osiąga swój kres zgodnie z prawami natury, z dostojnej wiedzy o konieczności oddzielenia duszy od ciała, ale z bezmyślnego uporu, głupoty i przybierania sztucznej, tragicznej pozy. I to go właśnie doprowadzało do wściekłości, furii.”

Marek Aureliusz (121–180) cesarz rzymski

Autorka: Maria Dzielska <br class="br">Źródło: Maria Dzielska: Nie wyobrażam sobie świata bez chrześcijaństwa https://www.rp.pl/Wywiady-i-rozmowy/312219943-Maria-Dzielska-Nie-wyobrazam-sobie-swiata-bez-chrzescijanstwa.html, rp.pl, 31 lipca 2018

O wiedzę, O głupocie, O śmierci, O duszy

„Oto prawdziwa radość z życia: bycie wykorzystanym do celu, który sam uważasz za szczytny; bycie doszczętnie zużytym, zanim oddadzą cię na złom; bycie żywiołem natury zamiast miałkim, gorączkowym, samolubnym kłębkiem cierpień i żalów, narzekającym na to, że świat nie zajmuje się sprawianiem ci szczęścia.”

George Bernard Shaw (1856–1950) dramaturg i prozaik irlandzki, noblista

This is the true joy in life, the being used for a purpose recognized by yourself as a mighty one; the being thoroughly worn out before you are thrown on the scrap heap; the being a force of Nature instead of a feverish selfish little clod of ailments and grievances complaining that the world will not devote itself to making you happy. (ang.)
przemowa podczas ceremonii wręczania nagród w Brighton School of Arts.
Źródło: Art and Public Money, „Sussex Daily News”, 7 marca 1907

Radość, O świecie, O cierpieniu

„Inna sprawa, czy należy podważać wiarę w osobowego Boga. Freud w ostatniej publikacji opowiedział się za tym. Ja nigdy nie przyłożyłbym do tego ręki. Otóż tego rodzaju wiara wydaje mi się lepsza niż brak jakiegokolwiek transcendentalnego poglądu na życie, a wątpię, czy można by znaleźć bardziej wzniosły środek zaspokajania potrzeb natury metafizycznej, który byłby użyteczny dla równie wielu ludzi.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Antony Flew, Bóg istnieje, wyd. Fronda, Warszawa 2010, ISBN 9788362268658, s. 130–131.

O wierze, O ludziach, O życiu, O Bogu

„Naturze nie należy zadawać gwałtu, lecz trzeba ją przekonywać; a przekonamy ją, zaspokajając pragnienia konieczne i te pragnienia naturalne, które nie przynoszą szkody, a zdecydowanie odrzucając pragnienia szkodliwe.”

Epikur (-341–-269 p. n. e.) grecki filozof

Źródło: Gnomologicum Vaticanum Epikureum

„Uważam, że taka jest nasza natura, by być i kobietą, i mężczyzną jednocześnie. By być i aktywnym, i pasywnym. Sądzę, że każdy mężczyzna powinien zostać chociaż raz w życiu spenetrowany, po to, by zrozumieć, jak to jest. Wysunęłam swoją własną teorię, że to pomogłoby załagodzić agresję, jaka panuje na tym świecie.”

Grace Jones (1948) piosenkarka i aktorka amerykańska

Źródło: Strona oficjalna http://www.theworldofgracejones.com/15.html

O kobietach

„Mam taką szczęśliwą naturę, iż nigdy nie mogę się martwić dłużej niż pół godziny.”

Michał Choromański książka Schodami w górę, schodami w dół

Schodami w górę, schodami w dół (1965)
Źródło: s. 108

„U podstaw dzisiejszego podziału zawodów leży milcząco przyjęte założenie, że praca może być traktowana jako produkcyjna tylko wtedy, gdy jej istotą jest przekształcanie użyteczne przedmiotów martwych bądź zwierząt. Oparte o siłę wykorzystywanie człowieka przez człowieka nie jest uważane dzisiaj za pracę produkcyjną, w przeciwieństwie do wszelkich wysiłków skierowanych na podtrzymanie ludzkiego życia przez wykorzystanie pozaludzkiego środowiska. Ekonomiści wierni tradycji klasycznej uważają „opanowywanie natury przez człowieka” za cechę charakterystyczną działalności produkcyjnej. To „produkcyjne” panowanie nad naturą oznacza panowanie człowieka nad zwierzętami i nad żywiołami. Linia podziału przebiega między człowiekiem a zwierzęciem.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O wysiłku, O sile, O zwierzętach

„Złożony charakter natury ludzkiej, sprzeczności i konflikty będąc częścią każdego z nas, są wspaniałym źródłem refleksji.”

Lidia Jasińska

Źródło: Oficjalna strona pisarki http://www.jasinskalidia.pl/o_mojej_tworczosci.html

O charakterze

„Jest to właściwość ludzkiej natury, że tracimy zapał, kiedy nasze marzenia zaczynają się materializować.”

Eduardo Mendoza (1943) pisarz hiszpański

Rok potopu

O marzeniach

„W rzeczywistości, zanim nazizm, faszyzm itd. stały się ideologiami, najpierw były uczuciami. Wszystkie ideologie, w tym marksizm stanowią tylko usprawiedliwienie i alibi dla pewnych uczuć, dla pewnych pasji, instynktów wynikających również z biologicznej natury.”

Eugène Ionesco (1909–1994) francuski dramaturg pochodzenia rumuńskiego

Źródło: Adam Michnik, Rezygnacja z człowieczeństwa, „Gazeta Wyborcza”, 20–21 lutego 2010.

O emocjach, O rzeczywostości

„Próba dotarcia do wielkiej posiadłości
Autentycznej natury rzeczywistości
Bez autentycznych schodów tego co relatywne
Nie jest podejściem, które mądry powinien stosować.”

Bhawjawiweka (500–578)

Źródło: Serce Środkowej Drogi, III, 12

O rzeczywostości

„Z naszych obserwacji wynika, że Natura brzydzi się mieszaniem gatunków. Nigdzie w królestwie Natury nie znajdziemy różnych gatunków, które się ze sobą krzyżują i mieszają geny. Nie tylko widzimy, że różne gatunki – na przykład ptaków – nie krzyżują się ze sobą, ale także ich podgatunki tego nie robią mimo, że czasami żyją w tym samym lesie, w tym samym środowisku.”

Ben Klassen (1918–1993)

Odwieczna Religia Natury

O ptakach

„Czasem wszystko zależy od jednego słowa wypowiedzianego w odpowiedniej chwili. Nie znał przyczyny tej osobliwej natury życia, ponieważ zbawienne słowo nie zawsze było najbardziej trafne czy logiczne, lecz tak właśnie było.”

José Carlos Somoza książka Trzynasta dama

Postać: dr. Eugenio Ballesteros
Trzynasta dama

O czasie

„Nigdy nie słyszałem, żeby ta choroba miała nazwę, była to po prostu choroba Heroda, ani też, żeby ktokolwiek inny był na nią kiedykolwiek chory; jej symptomami był wilczy głód, po którym następowały wymioty, gnijący żołądek, trupi oddech, robaki rozmnażające się w miejscach wstydliwych i permanentna wodnista wydzielina z jelit. Choroba powodowała ból nie do zniesienia i rozpalała do szaleństwa i tak już dziką naturę.”

Herod Wielki (-74–-3 p. n. e.) król Judei

Źródło: Robert Graves, Klaudiusz i Messalina, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 23–24.

O głodzie, O bólu, O chorobach, O historii