Cytaty o życiu
strona 22

Trudi Canavan Fotografia

„Życie jest wtedy dobre, gdy nie może się stać tematem porywającej opowieści.”

Trudi Canavan (1969)

Ostatnia z dzikich (2006)

Kurt Vonnegut Fotografia
Ray Bradbury Fotografia
Zygmunt Szczęsny Feliński Fotografia
Rafał Brzozowski Fotografia
Aleksiej Apuchtin Fotografia
Benedykt XVI Fotografia
Percival Lowell Fotografia
Arundhati Roy Fotografia
Karel Čapek Fotografia
Piotr Gontarczyk Fotografia
Robert A. Heinlein Fotografia
Marek Edelman Fotografia
Dag Hammarskjöld Fotografia

„Na swoją obronę – przeciw budowniczym systemów:
Twoje życie osobiste nie może mieć sensu trwałego, tobie tylko właściwego. Sens zaś pochodny uzyskać może jedynie przez włączenie się i podporządkowanie czemuś, co „jest niezmienne” i samo posiada „sens”. Czy tu chodzi o to, co skłonni jesteśmy obiektywizować, gdy mówimy o życiu przez duże Ż? Czy twoje życie może mieć sens, jako cząsteczka Życia? Czy Życie istnieje? Żyj, a zaznasz Życia jako rzeczywistości. Czy Życie ma „sens”? Zaznaj Życia jako rzeczywistości, a stwierdzisz że pytanie takie jest bezsensowne.
„Żyj”? Tak, żyj, odważ się na skok w życie; poddaj mu się bez zastrzeżeń. Odważ się na to, gdy zostaniesz wyzwany, bo tylko w świetle wyzwania będziesz mógł dostrzec rozstaje dróg i mieć nadzieję, że dokonasz świadomego wyboru i odwrócisz się plecami do swego życia osobistego, odmawiając sobie nawet prawa do obejrzenia się wstecz.
Będziesz mógł stwierdzić, że jako „prototyp” jesteś wolny od konieczności życia „w stadzie”.
Będziesz mógł stwierdzić, że twoje życie, podporządkowane Życiu, zachowuje w pełni swój sens, niezależnie od ram, w jakich je masz urzeczywistniać.
Będziesz mógł stwierdzić, że wolność ciągłego rozstawania się i nieustającej ofiary z siebie – nadaje przeżywanej rzeczywistości taką czystość i ostrość, że staje się naprawdę realizowaniem siebie samego.
Będziesz mógł stwierdzić, że podporządkowanie się, jako akt woli, wymaga ciągłego ponawiania; i przestaje istnieć z chwilą, gdy pozwolimy naszemu życiu osobistemu znów wślizgnąć się do centrum spraw.”

Dag Hammarskjöld (1905–1961) szwedzki polityk, dyplomata, ekonomista i prawnik
Michaił Kałasznikow Fotografia

„Z początku składałem rowery. Czasem udawało mi się też naprawiać zepsute kłódki. Było to trudne, ale bardzo podniecające życie.”

Michaił Kałasznikow (1919–2013) rosyjski konstruktor broni

Źródło: wywiad dla „Die Weltwoche”, tłum. „Forum”, 20 grudnia 2010.

Krzysztof Niewrzęda Fotografia
Natalia Partyka Fotografia

„Przepływają przez moją pamięć różne zabawne sceny oraz spotkania z najwybitniejszymi twórcami teatru. Rzeczywiście, chyba każdy z wielkich był chociaż raz w Kaliszu.”

o Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
Źródło: R. Kuciński, Mam dobre życie, „Kalisia Nowa”, 4-5–6/2010, s. 11.

Bodo Uhse Fotografia

„Ale miałem łzy w oczach, a ze łzami w oczach nie można walczyć, zasłaniają one pole bitwy i czynią człowieka nieudolnym.”

Bodo Uhse (1904–1963)

o reakcji na prawdę o Stalinie.
Źródło: Krytyka i samokrytyka na konferencji kulturalnej SED, „Życie Literackie” nr 45, 10 listopada 1957, s. 11 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14888

Wacław Niżyński Fotografia

„Wyglądam jak On [Jezus], tylko Jego spojrzenie jest spokojne, a moje oczy ustawicznie rozglądają się wokoło. Jestem człowiekiem ruchu, a nie bezczynności.”

Wacław Niżyński (1889–1950) tancerz i choreograf rosyjski, pochodzenia polskiego

Pamiętnik
Źródło: Colin Wilson, Outsider-artysta (Niżyński), „Życie Literackie” nr 10, 9 marca 1958, s. 6, tłum. Maria Traczewska http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14904

Maria Niklińska Fotografia
Anita Ekberg Fotografia

„Kiedy wyświetlano film w Nowym Jorku, dystrybutor rozmieścił reprodukcje ze sceną w fontannie na bilbordzie wielkim jak drapacz chmur. Moje nazwisko widniało pośrodku wielkimi literami, a Felliniego było na dole małymi. Teraz nazwisko Felliniego jest wielkie, a moje malutkie.”

Anita Ekberg (1931–2015) aktorka szwedzka

When the film was presented in New York, the distributor reproduced the fountain scene on a billboard as high as a skyscraper. My name was in the middle in huge letters, Fellini’s was at the bottom, very tiny. Now the name of Fellini has become very great, mine very little. (ang.)
o filmie Słodkie życie (La Dolce vita) z 1960.
Źródło: Paweł Soszyński, Kultura na Rauszu: Rzymska orgia, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/2000-kultura-na-rauszu-rzymska-orgia.html

Julian Przyboś Fotografia

„Kwili świst przepiórki tego lata: erkaemu w żytach.”

Julian Przyboś (1901–1970) poeta i eseista polski

Źródło: Nalot nocny

„Czy jestem muzą? Nie wiem, ale sprzyjam komponowaniu; staram się zachęcić go do pisania muzyki. Wszyscy znają Maksymiuka – dyrygenta a on ma – myślę – spory talent do komponowania. Jeśli Jurek pisze muzykę to najpierw komponuje od nuty do nuty dopiero później nazywając to pieśnią, a jeśli jest to pieśń to potrzebne są słowa i ja je piszę a nawet podśpiewuje.”

Ewa Maksymiuk (1990)

Źródło: Agnieszka Libudzka, Ewa Maksymiuk: Nie wiem czy jestem muzą, ale porządkuję życie Jerzego (wywiad), pap.pl, 11 lutego 2013 http://paplife.pap.pl/palio/html.run?_Instance=cms_paplife.pap.pl&_PageID=9&dep=82040&kat=13&depStart=1&_CheckSum=387119261

Albert Einstein Fotografia
Tallib Fotografia

„(…) nie żałuję niczego, bo człowiek zawsze ponosi odpowiedzialność za swoje wybory. Moje życie z Adamem było niezwykłe, kolorowe. Ogromnie dużo mu zawdzięczam i to jest nie do przecenienia. Żałowanie czegokolwiek świadczyłoby o głupocie.”

o małżeństwie z Adamem Hanuszkiewiczem.
Źródło: Iwona Kłopocka, Adam miał zawsze motyle skrzydła, „Nowa Trybuna Opolska” nr 110, 12 maja 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/139105.html

Ayn Rand Fotografia
Olga Tokarczuk Fotografia

„Prawdą jest, że przy moich szowinistycznych, faszystowskich poglądach, przy mojej pozycji klasowej (…) wstąpiłem do partii komunistycznej jedynie jako wróg w obłudnych zamiarach, zatajając moją rzeczywistą działalność, ale od czasu, gdy zostałem uwięziony, poddałem całe moje życie nowej ocenie.”

György Pálffy (1909–1949)

słowa, które wygłosił w 1949 r. na swoim procesie po wielu miesiącach tortur w stalinowskim więzieniu.
Źródło: Lazar Brankov, Laszlo Rajk i jego wspólnicy przed Trybunałem Ludowym, cyt. za: Roman Bäcker, Gnoza polityczna, w: Totalitaryzm. Geneza. Istota. Upadek, Toruń 1992.

Roman Giertych Fotografia
Virginia Woolf Fotografia

„Życie pozbawione iluzji jest rzeczą ponurą.”

Virginia Woolf (1882–1941) angielska pisarka

Chwile wolności. Dziennik 1915–1945 (2007)

Tadeusz Komorowski Fotografia

„Im trudniejsze dla nas nadchodzą czasy, tym więcej hartu, zwartości i poświęcenia mamy z siebie wydobyć. Nagrodą naszą nie będą zaszczyty, lecz wewnętrzne poczucie spełnionego obowiązku względem Narodu i Ojczyzny. Przed tymi, którzy spełniając swój żołnierski obowiązek złożyli życie w ofierze, często nieznanymi bohaterami i bohaterkami, chylimy nasze czoła. Obecnie, gdy odgłosy walki w Europie ucichły, myśli nasze zwracają się ku Polsce takiej, jaką ukochaliśmy, ku Polsce, za którą przelewaliśmy krew, ku Polsce wolnej, niepodległej i demokratycznej. Do takiej Polski prowadzi nasza droga. Droga ta może być przed nami jeszcze daleka, ale wierzę głęboko, że sprawiedliwości dziejowej stanie się zadość i że utrudzony żołnierz polski nie tylko powróci na łono swej wolnej nieumniejszonej Ojczyzny, lecz tworząc zbrojne ramię Narodu, stać będzie na wieki na straży jej niepodległości i granic. W naszych modłach codziennych Boga Wszechmogącego gorąco o to błagamy. Żołnierze! Wykonujcie swe obowiązki wierni ideałom, przyświecającym naszej walce, posłuszni rozkazom Prezydenta Rzeczypospolitej, Najwyższego Zwierzchnika Sił Zbrojnych, oraz prawom Rzeczypospolitej, pomni na nasze sztandary, na których widnieje dewiza: BÓG, HONOR i OJCZYZNA.”

Tadeusz Komorowski (1895–1966) polski generał, dowódca AK, polityk emigracyjny

Źródło: Tadeusz Bór-Komorowski w relacjach i dokumentach, opracował Andrzej Kunert, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2000, s. 425–426.

Friedrich Nietzsche Fotografia
Stanisław Lem Fotografia
Ewa Nowak Fotografia
Octavio Paz Fotografia
Edmondo De Amicis Fotografia
Anthony Hopkins Fotografia

„Moje życie nie jest żadnym z moich interesów.”

Anthony Hopkins (1937) aktor brytyjski

Źródło: nieoficjalna polska strona Anthony’ego Hopkinsa.

Graham Masterton Fotografia
Joanna Szczepkowska Fotografia

„(…) pisarz to ktoś, kto naprawdę poświęca pisaniu życie, kto należy do fachu, do środowiska, kto z nim dialoguje. Ja na razie tylko występuję jako pisarka. To za mało, żeby mnie tak nazywać.”

Joanna Szczepkowska (1953) aktorka polska

Inne wypowiedzi
Źródło: „Rzeczpospolita”, 25 października 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/anmbg.htm

Bob Dylan Fotografia

„Go nie męczy życie
lecz dręczy umieranie.”

Bob Dylan (1941) amerykański muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor, poeta

Źródło: It’s Alright Ma (I’m Only Bleeding)

„Życie i śmierć określają się wzajemnie przez siebie.”

Oskar Hansen (1922–2005) polski architekt

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/architektura-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/Ny17/content/oskar-nikolai-hansen

Jan Sztaudynger Fotografia

„Mówi o swoim stylu.
Stylu? Słusznie – z tylu.”

Jan Sztaudynger (1904–1970) poeta polski, satyryk

Źródło: Na pewnego dramaturga, Fraszki, „Życie Literackie” nr 16, 15 kwietnia 1956, s. 11 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14806

Robert Moskwa Fotografia

„Życie jest jedną wielką niespodzianką i tylko nam, czasami wydaje się, że trzymamy w dłoniach ster zdarzeń. Ale jesteśmy w błędzie. Na szczęście.”

Robert Moskwa (1965) aktor polski

Źródło: Moment napięcia cięciwy – czwarta część rozmowy z Robertem Moskwą http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/1195/Moment-napiecia-cieciwy-czwarta-czesc-rozmowy-z-Robertem-Moskwa.html

Jacek Kuroń Fotografia
Aśwagosza Fotografia
Jan Sztaudynger Fotografia
Juan Rulfo Fotografia
Bob Marley Fotografia

„Tworzenie muzyki, to życie przez które muszę przejść.”

Bob Marley (1945–1981) jamajski muzyk reggae

To make music is a life that I have to live (ang.)

„Życie tam jest ekscytujące i trudne. Przemysł filmowy rządzi się podobnymi prawami, jak w Polsce, ale jest znacznie ostrzejsza konkurencja. Sukces wynosi na szczyty, tylko, że płaci się za niego ogromną cenę.”

o USA.
Źródło: Jestem ciekawa świata, „Tele Tydzień”, nr 45, 7 listopada 2005 http://www.plebania.pl/wywiady/dryzner.html

Nick Hornby Fotografia
Terencjusz Fotografia
Lew Tołstoj Fotografia

„Jeżeli ulepszasz życie innych przemocą na pewno czynisz to dla własnej korzyści.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Rewolucja

Marcin Orliński Fotografia
Joanna Szczepkowska Fotografia
Maciej Kozłowski Fotografia
Jacek Woroniecki Fotografia

„Od 17 lat jestem bezrobotny. Poświęciłem życie odkłamywaniu historii Polski, ktoś napisał nawet, że ja walczę swoimi filmami o amnestię dla naszej historii. Dlaczego więc, do cholery, mam dziś tak strasznie pod górę? Najgorsze, że zlikwidowali mi Profil. Dostałem tylko lakoniczne pisemko, nawet nie mieli odwagi zaprosić mnie na rozmowę. Ja rozumiem zasady kapitalizmu, rozumiem, że teraz samemu trzeba zarobić, znaleźć sponsorów, a nie czekać na dotację. Tylko że nikt mi nie dał szansy. Profil zlikwidowano nagle i bezprawnie. Napisałem w tej sprawie dziesiątki skarg i listów. Pisałem do premierów, do Sejmu, do Senatu. Do Jana Marii Jackowskiego, który był wtedy szefem sejmowej komisji kultury. Po tygodniach oczekiwania zaproponował mi, że się wstawi u ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego, żeby mnie przyjął na audiencję. Ale nic z tego. Ja wchodzę drzwiami, a Dąbrowski ucieka oknem. Pisałem do premiera Buzka - to odpisał, że to leży w kompetencji resortu kultury. I tak w koło Macieju. Nie zarabiałem i wpadłem w kłopoty finansowe. W pewnym momencie przestałem płacić składki na Stowarzyszenie Filmowców, bo nawet 10 złotych było dla mnie ważne. No to mnie skreślili, chociaż pisałem, że jestem w trudnej sytuacji.”

Bohdan Poręba (1934–2014) reżyser polski

Źródło: Poręba chce zmartwychwstać, wyborcza.pl, 4 marca 2008 http://wyborcza.pl/1,76842,4981478.html?as=7&startsz=x

Edyta Bartosiewicz Fotografia

„Kłamstw kto kłamstw raz nauczony jest,
Kłamstwem kłamstwem ma skażoną krew,
Na kłamstwie swoje życie budować chce.”

Edyta Bartosiewicz (1965) polska piosenkarka, autorka piosenek, producentka muzyczna

Źródło: utwór Skłamałam

Guillermo Cabrera Infante Fotografia

„A więc: potrzebuję życiowej rady.
– Ale jakiego rodzaju? – powiedział stłumionym głosem.
– Nie wiem. Naprawdę nie wiem, co mam robić ze swoim życiem. Nie mogę zostać w mojej wsi. Tam nie ma przyszłości, dla nikogo.
– Więc co chcesz robić?
– Sam chciałbym to wiedzieć. Czy może mi pan pomóc? Chciałbym studiować.
Nie zastanawiał się długo.
– Gdzie? Szkoły są wszędzie. Co chcesz studiować?
– Teatr.
– Ty? Aktorem?
– Nie, chciałbym pisać dla teatru, dla telewizji. – Tak powiedziałem: dla telewizji. Poruszyło się we mnie wahadło złudnej nadziei, oscylując pomiędzy wstydem a głodem.
– Wiesz przecież, co to za życie. Dużo deprawacji. To nie dla chłopca ze wsi, takiego jak ty.
– Ale proszę pana, ja zjeździłem już kawał świata. Napisałem także coś niecoś.
Powinienem był mu powiedzieć, że przemierzyłem świat od naszej wsi do Hawany, gdzie wyczerpał się zasób mojej energii, że napisałem tomik sonetów i kilka opowiadań. Ale nic mu nie powiedziałem, głód mój przybrał na sile: do tej chwili znosiłem go z łatwością, zapomniawszy o nim nawet w samo południe, gdy z każdą chwilą robiło się coraz upalniej wewnątrz zamkniętego pokoju. Znowu spojrzałem na aniołka i poczułem się jeszcze bardziej głodny. Gdyby marcepanowa książeczka istniała naprawdę, gdyby zamiast kartek miała francuskie ciasta… Patrzyłem na aniołka, na jego twarz. Wydawało mi się, że ofiaruje mi otwartą książeczkę.
Znowu spojrzałem na niego i wydawało mi się, że się do mnie uśmiecha. Czyżby głód uświęcał?”

Guillermo Cabrera Infante (1929–2005) pisarz kubański
Katarzyna Michalak Fotografia

„Oby żadne innowacje
nie przeszły przez…deklamacje!”

Witold Degler (1915–1985)

Źródło: Dotyczy niektórych uchwał, Fraszki, „Życie Literackie” nr 32, 5 sierpnia 1956, s. 12 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14822

Wolf Biermann Fotografia
Isaiah Berlin Fotografia

„Marks przygotował atak na społeczeństwo burżuazyjne w chwili, w której osiągnęło ono szczytowy punkt swego rozkwitu materialnego. W tym samym roku Gladstone w mowie budżetowej pogratulował swym rodakom ich „zaraźliwego pomnażania bogactwa i potęgi”, którego świadkiem były poprzednie lata, upływające w nastroju rosnącego optymizmu i powszechnego zaufania. W tym świecie Marks jest postacią odizolowaną, zgorzkniałym wrogiem, gotowym na wzór wczesnych chrześcijan czy francuskich enragè (wściekłych) odrzucić wszystko, czym ten świat jest i do czego dąży, nazywając jego ideały bezwartościowymi, a jego cnoty grzechami, potępiając jego instytucje tylko za to, że są burżuazyjne, a więc należą do skorumpowanego, tyrańskiego i irracjonalnego społeczeństwa, które musi być unicestwione raz na zawsze. W epoce, która niszczyła swoich wrogów środkami potężnymi, choć działającymi wolno i dyskretnie, zmuszając Carlyle'a i Schopenhauera do ucieczki w odległe cywilizacje lub idealizowaną przeszłość, doprowadzając swego arcywroga Nietzschego do histerii i szaleństwa, Marks pozostał odporny i niezmiennie groźny. Jak starożytny prorok, dopełniający dzieła wyznaczonego mu przez niebiosa, z wewnętrznym spokojem opartym na jasnej i niewzruszonej wierze w harmonijne społeczeństwo przyszłości, objawiał wszystkim znaki rozkładu i ruiny, które widział na każdym kroku. Zdawało mu się, że stary ład wali się powoli przed jego oczami. Zdziałał więcej, niż ktokolwiek dla przyśpieszenia tego procesu, chcąc skrócić finalną agonię poprzedzającą koniec.”

Isaiah Berlin (1909–1997) brytyjski filozof i historyk idei pochodzenia rosyjskiego

Źródło: Karol Marks. Jego życie i środowisko

Stephen Chbosky Fotografia
Czesław Mozil Fotografia
Hayley Williams Fotografia

„Czasami życie rzuca ci w oczy brud, który kłuje cię tak, że nie możesz widzieć przez parę minut. Nawet po jego wyjęciu twoje oczy są całe czerwone i obraz jest gówniany… ale w końcu, czy to przez łzy, a może tylko przez czas… zaczynasz widzieć jeszcze wyraźniej niż wcześniej.”

Hayley Williams (1988) Wokalistka Paramore

Sometimes life throws dirt in your eyes and it stings and you can’t see for a few minutes. Even after you get it out your eyes are all red and your vision is shitty… but eventually, whether through tears or maybe just time… you start to see even clearer than before. (ang.)

Andrzej Bobola Fotografia
Monika Pyrek Fotografia
Andrzej Braun Fotografia

„Życie owiewa wiatru chłodem
I fakty w prosty warkocz splata,
W każdy dzień nowy wchodzę co dzień
jak w nowy tom historii świata.”

Andrzej Braun (1923–2008)

Źródło: Mój trud codzienny, „Życie Literackie” 1951, nr 6 (15 kwietnia), s. 3 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14097

Irvine Welsh Fotografia
Paulo Coelho Fotografia
Leon Knabit Fotografia
Elfriede Jelinek Fotografia
Martine Rothblatt Fotografia

„1. Życie jest celowe
2. Śmierć jest opcjonalna
3. Bóg jest technologią
4. Miłość jest podstawą”

cztery prawdy religii założonej przez Martine.
Źródło: Lisa Miller, The Trans-Everything CEO, „New York Magazine”, 7 września 2014 http://nymag.com/news/features/martine-rothblatt-transgender-ceo/

Cywia Lubetkin Fotografia

„To było bardzo dziwne, że niektórzy żydowscy chłopcy i dziewczęta widząc wielkiego wroga z całym jego uzbrojeniem byli jednak radośni i weseli. Dlaczego? Wiedzieliśmy, że nasz koniec już nadszedł. Wiedzieliśmy już wcześniej, że nas pokonają ale wiedzieliśmy też, że oni zapłacą wysoką cenę za nasze życie. Rzeczywiście tak się stało. To trudne do opisania i znajdzie się pewnie wielu, którzy nie uwierzą w to ale kiedy Niemcy (hebr. גרמנים, Germanim) podeszli blisko, znaleźli się u stóp naszej mocno obsadzonej placówki i minęli nas w szyku i kiedy my wtedy rzuciliśmy bomby i granaty ręczne i kiedy zobaczyliśmy niemiecką krew przelewającą się po ulicach Warszawy po tym jak tak wiele żydowskiej krwi i łez wcześniej popłynęło ulicami Warszawy poczuliśmy w sobie wielką radość i już nie było ważne co się stanie następnego dnia. Była wśród nas wielka radość, wśród żydowskich bojowników. Nagle stał się cud, oto wielcy niemieccy „bohaterowie” wycofali się w ogromnej panice w obliczu żydowskich granatów i bomb. Godzinę później zauważyliśmy jak niemiecki oficer zachęcał żołnierzy do wyjścia do walki i przyniesienia rannych. Nikt z nich się nie ruszył i zostawili swoich rannych, którym później my odebraliśmy broń.(…) Mieliśmy wielu towarzyszy po stronie aryjskiej i Icchak Cukierman był wśród nich. Ich głównym zajęciem w pierwszych dniach były dodatkowe dostawy broni i rzeczywiście po wielu staraniach udało się to osiągnąć.”

Cywia Lubetkin (1914–1978)

Źródło: Film Fighters in the Warsaw Ghetto z Archiwum Yad Vashem, Zeznanie Cywii Lubetkin na procesie Adolfa Eichmanna w Jerozolimie, 3 maja 1961 https://www.youtube.com/watch?v=pin_H8rcfPQ

Magik (raper) Fotografia

„Życie nasze składa się z krótkich momentów.
Cudownych chwil, czy przykrych incydentów.”

Magik (raper) (1978–2000) raper polski, pseud. Magik (Kaliber 44, Paktofonika)

Paktofonika
Źródło: utwór Chwile ulotne

Hans Christian Andersen Fotografia

„Życie każdego człowieka jest baśnią napisaną przez Boga.”

Hans Christian Andersen (1805–1875) duński pisarz i poeta

Hvert menneskes liv er et eventyr skrevet med Guds finger. (duń.)

Ewa Klajman-Gomolińska Fotografia
Jack Kerouac Fotografia
Dōgen Fotografia

„Gdy wróciłem do Japonii, przebywałem w świątyni Kennin-ji przez jakieś dwa lata. Miała ona stanowisko tenzo, ale tylko z nazwy – nie było tam nikogo, kto spełniał te obowiązki. Skoro nikt nie widział jasno, że praca tenzo sama w sobie jest działaniem buddy, nic dziwnego, że nie było tam nikogo, kto by z wiarą sprawował ten urząd.”

Dōgen (1200–1253) mistrz Zen

o urzędzie tenzo – kucharza w klasztorze zen
Źródło: Mistrz Zen Dōgen, Rōshi Koshō Uchiyama, Jak przyrządzać swoje życie. Zalecenia dla kucharza w klasztorze zen, przeł. Jacek Dobrowolski, Jaworze 2013, s. 32

James Hetfield Fotografia
Leopold Tyrmand Fotografia

„Twardy jest zawód górnika, twardy i wymagający niezwykłego hartu, wykuwający surowość dla siebie i innych, pełen uporczywej, znojnej walki z węglowymi skałami, walki, w której tężeją mięśnie i serca. Twardy jest zawód marynarza, chłostanego przez wichry i uginającego się pod sztormami i twardzi są ludzie morza na chybotliwych deskach pokładu, dla których nieustępliwość i siła muskułów stanowią nieraz o całym życiu. Ale najtwardsi pod słońcem, wszędzie, na wszystkich równoleżnikach i południkach są ludzie przemysłu gastronomicznego. Twardzi są warszawscy kelnerzy, szatniarze, barmani, muzycy z nocnych lokali. Życie ich upływa w nieustannej walce. Wobec pertraktacji z pijanym warszawiakiem praca w kamieniołomach wydaje się fabrykowaniem dziecięcych baloników. Starożytni galernicy uciekliby w popłochu na widok katorżniczej roboty, jaką wykonuje warszawski kelner w sobotnie wieczory, zaraz po pierwszym każdego miesiąca. Toteż kelnerzy ci mają twarde serca, nic nie jest w stanie ich wzruszyć, rozpogodzić, przyjąć sympatią dla świata. Nic – ani uprzejmość, ani ubóstwo, ani młodzieńcza naiwność, ani radość życia. Imponuje i moc, urzeka ich siła i twardość innych, korzą się tylko przed realnymi korzyściami. Gotowi są służyć tym wątpliwym wartościom, nie zdając sobie sprawy, jak bardzo czynią niesłusznie. Usprawiedliwia ich jedno: atmosfera nocnego lokalu, w którym spędzają życie…”

Leopold Tyrmand książka Zły

Zły

„To ja odmówiłem Alicji Tysiąc zabiegu. Jej życie i zdrowie wcale nie było zagrożone. Tutaj każdy znający się na rzeczy lekarz odpowie pani tak jak prof. Chazan: w przypadku tej pacjentki wystarczyło wykonać cięcie cesarskie, aby nie narażać jej na pogorszenie czy utratę wzroku.”

Romuald Dębski (1956–2018) polski lekarz

Źródło: rozmowa Aleksandry Szyłło, Dębski: Jestem z pacjentką na dobre i na złe, „Duży Format” http://wyborcza.pl/duzyformat/1,139142,16171511,Debski__Jestem_z_pacjentka_na_dobre_i_na_zle.html, wyborcza.pl, 18 czerwca 2014.

Katarzyna Bogucka-Krenz Fotografia
Monika Szwaja Fotografia
Bolesław Prus Fotografia