Cytaty o starości

Zbiór cytatów na temat starość, młodość, życie, nie żyje.

Najlepsze cytaty o starości

„Starość: Szmat lat.”

Tadeusz Fangrat (1912–1993) poeta polski, satyryk, tłumacz literatury węgierskiej

„Na starość wymagania nasze rosną, a możliwości maleją.”

Stanisław Ignacy Witkiewicz książka Nienasycenie

Nienasycenie

„Czarne owce na starość siwieją.”

Krzysztof Bilica (1946)

Źródło: Krzysztof Bilica Myślnik. 303 aforyzmy z "Przekroju", Wydawnictwo Polskie, Wołomin 2009

„W młodości uczymy się, na starość rozumiemy.”

Marie von Ebner-Eschenbach (1830–1916) pisarka austriacka

In der Jugend lernt, im Alter versteht man. (niem.)
Źródło: Gesammelte Schriften von Marie von Ebner-Eschenbach Band 1, Paetel, Berlin 1893, s. 13

„Laska na starość ma pracowity dzień.”

Antoni Regulski

„Piekło kobiet to starość.”

François de La Rochefoucauld (1613–1680) pisarz i filozof francuski

„(…) kto z młodu nie wyszaleje, musi na starość.”

Łukasz Górnicki książka Dworzanin polski

Dworzanin Polski (1566)
Źródło: Księga Wtóra Dworzanina.

„Czym skorupka nasiąknie za młodu, tym na starość trąci.”

Ezop (-620–-564 p. n. e.) grecki bajkopisarz

„Starość odrywa od życia codziennego.”

Cyceron (-106–-43 p. n. e.) mówca rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk

A rebus gerendis senectus abstrahit. (łac.)

„Jedynie wino starość usprawiedliwia.”

Antoni Regulski

Kolacja u Pascala

Cytaty o starości

„Każdy, kto przestaje się uczyć jest stary, bez względu na to, czy ma 20 czy 80 lat. Kto kontynuuje naukę pozostaje młody. Najwspanialszą rzeczą w życiu jest utrzymywanie swojego umysłu młodym.”

Henry Ford (1863–1947) przemysłowiec amerykański, twórca masowej motoryzacji

O nauce

„Natura wie, co robi. Ludzie na starość dziecinnieją, by mogli znaleźć wspólny język z wnukami.”

Andrzej Majewski (1966) pisarz i fotografik polski

O ludziach, O naturze

„Starość jest litościwa: zanim zabierze życie, odbiera chęć do życia.”

Andrzej Majewski (1966) pisarz i fotografik polski

O życiu

„Kto za młodu starcem, na starość jak znalazł. (Andrzej Coryell)”

Andrzej Coryell

„Bo na starość różnie bywa. Śmierć zaglądnie w oczy, to wtedy i magister człowiek, i inżynier człowiek. Wtedy z życia niby z drzewa jesienią wszystkie liście opadną i jak goły pień człowiek zostaje. Wtedy już nie w świat go ciągnie, ale z powrotem do tej ziemi, gdzie urodził się, z której wyrósł, bo to jedyna jego ziemia na tym świecie. I nawet grób w tej ziemi jakby domem mu był.”

Wiesław Myśliwski książka Kamień na kamieniu

Kamień na kamieniu (1984)

O śmierci, O świecie, O domu, Jesień

„Zdobądź w młodości twej to, co wynagrodzi szkodę twej starości. I jeśli pojmiesz, że starość ma mądrość za pokarm, pracuj w ten sposób w młodości, by starości twej nie brakło pożywienia.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O mądrości

„Ten, kto ma spokojne i pogodne usposobienie, łatwiej przyjmuje starość.”

Platon (-427–-347 p. n. e.) grecki filozof

„Kto za młodu nie był socjalistą, ten na starość będzie skurwysynem, ale kto na starość socjalistą pozostał, ten jest po prostu głupi.”

Otto von Bismarck (1815–1898) niemiecki polityk

Cytaty przypisywane

„Starość we wszystko wierzy. Wiek średni we wszystko wątpi. Młodość wszystko wie.”

Oscar Wilde (1854–1900) angielski poeta, prozaik i dramatopisarz

O wieku

„Kto nie był socjalistą za młodu, ten na starość będzie skurwysynem.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

odpowiadając na zarzuty endecji.
Źródło: Andrzej Garlicki Józef Piłsudski 1867–1935, Kraków 2008.

„Starość ma te same apetyty co młodość, tylko nie te same zęby.”

Magdalena Samozwaniec (1894–1972) pisarka polska

Źródło: Wielka księga mądrości, wybór Jacek i Tomasz Ilga

„Całe życie żyliśmy jakby na walizkach. Tysiące przejść, niepewności, załamań. Ciągła prowizorka, tymczasowość, byle do jutra. A kiedyś zacznie się prawdziwe życie. No i masz. Przychodzi starość i gdzie to prawdziwe życie?”

Tadeusz Konwicki (1926–2015) polski prozaik, scenarzysta, reżyser

Zwierzoczłekoupiór

O życiu

„Starość i małżeństwo mają podobieństwo: obojga sobie życzymy, a jak przyjdą, często jesteśmy smutni.”

Platon (-427–-347 p. n. e.) grecki filozof

O małżeństwie

„Kiedy człowiek jest młody, najbardziej liczy się powłoka jego ciała, wygląd zewnętrzny. Na starość coraz bardziej liczy się wnętrze, a nasz wygląd mało kogo obchodzi.”

Philip Roth książka Everyman

Everyman

O wyglądzie

„Bardziej niebezpieczna jest iskra na starość niż pożar w młodości.”

Dimitrios Kamburoglu (1852–1942)

„Kto nie był za młodu socjalistą, ten będzie na starość kanalią.”

Georges Clemenceau (1841–1929) francuski pisarz, lekarz i polityk

„Starość to czas dawania. Jesteś jak jabłonka obwieszona jabłkami, które już tobie są niepotrzebne. Nieważne jest już rozmnażanie się, tylko żeby obdzielić innych tym, co masz i historiami, wspomnieniami, myślami.”

Olga Tokarczuk (1962) polska pisarka

Źródło: Robię porządki. Z Olgą Tokarczuk rozmawiali Michał Cichy i Włodzimierz Nowak, „Nasza Tokarczuk. Dodatek specjalny Gazety Wyborczej”, 12 października 2019, s. 6.

O czasie

„Toć odrobina tego zmienić zdolna
Czarne na białe, szpetne na urodne,
A złe na dobre, podłe na szlachetne,
Starość na młodość, tchórza na rycerza.
Na co to, bogi? To zdolne odciągnąć
Kapłanów waszych od waszych ołtarzy,
Wyrwać poduszkę spod głów zdrowych ludzi
(…)
Złodziejom daje godność i pokłony,
Na senatorskiej ławie ich osadza.
Zwiędłą już wdowę w nowe stadło wiedzie;
Tej, którą nawet szpital trędowatych
Od drzwi by swoich odepchnął ze wstrętem,
Wdzięk i woń daje wiosennego ranka.
(…)
Widomy Boże, wszystkie przeciwieństwa
Ty w jednym możesz połączyć uścisku!
W każdym języku każdą wygrasz sprawę!
O, ty, probierczy serc ludzkich kamieniu!
Przypuść, że podniósł bunt człek, twój niewolnik,
Twoją potęgą zniszcz ród jego cały,
By mogły bestie tym światem zawładnąć!”

William Shakespeare Tymon Ateńczyk

Źródło: Tymon Ateńczyk, akt IV, 1608, tłum. Leon Ulrich.

O Bogu, O ludziach, O świecie, Serce

„Ja dopiero patrzę w stecz. Jak Boga kocham, przez 50 lat o tym nie myślałem. Dopiero na starość (…) Co mnie obchodziło, że w RAF-ie, czy gdzie indziej (…) mnie kariera u Anglików czekała. Ja wybrałem więzienie, ale byłem Polakiem, a to się liczy!”

Stanisław Skalski (1915–2004) lotnik polski, generał

Źródło: Wspomnienia Stanisława Skalskiego, TVP 1998 http://video.google.com/videoplay?docid=-2879117620400293390#

O Bogu, O myślach, O czekaniu, O myśleniu

„Proszę się nie obrazić, ale wydaje mi się, że w Polsce mamy do czynienia z całkowicie nietrafionym duszpasterstwem dzieci i młodzieży. Wina tkwi w mojej opinii w pomyłkach osób duchownych. Obserwujemy dwie skrajności. Pierwsza jest taka, że księża całkowicie zaniedbują apostolstwo wśród młodych, wychodząc z założenia, że prędzej czy później do Kościoła i tak trafią. Kiedyś faktycznie tak było. Człowiek młody często odwracał się od Pana Boga, zaniedbywał wiarę, czasem nawet żył niemoralnie. Ale później nawracał się. Bo mu się życie nie ułożyło, bo się zestarzał i zaczął myśleć o śmierci, wreszcie zwyczajnie zmądrzał. Tymczasem teraz młodzi ludzie są tak silnie zindoktrynowani przez antykatolicką ideologię, że na starość trudno im będzie wrócić do Kościoła. (…) Druga postawa jest całkowitym przeciwieństwem tej pierwszej. Są księża, którym się wydaje – niestety na tym zazwyczaj poprzestają – że są „młodzieżowi”. Sztucznie używają slangu ulicznego, paradują z młodzieżą bez sutanny, czasem nawet każą sobie mówić po imieniu. Organizują Mszę św. „młodzieżową”, w czasie której młodzi ludzie grają na gitarach elektrycznych i perkusji, wszyscy stoją wokół ołtarza i podnoszą ręce w trakcie Modlitwy Pańskiej, czasem nawet przyjmują Komunię Świętą „na rękę.””

Kajetan Rajski (1994) pisarz

Prawie dosłownie zaglądają kapłanowi do kielicha. Zbyt się spoufalają. Widziałem mnóstwo takich przypadków. Później ci ludzie nie traktowali poważnie ani księdza, ani Kościoła, który ów kapłan reprezentuje. <br class="br">Źródło: ks. Andrzej Antoni Klimek, Prawdziwy mężczyzna... czyli kto? http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&id=3537, opiekun.kalisz.pl, 7 sierpnia 2015

O życiu, O śmierci, O Bogu, O dzieciach

„Jak długo będą istnieć narodziny, starość, choroba i śmierć tak długo będzie też nirwana, bo brak narodzin pochodzi z narodzin, a nieśmiertelność leży pogrzebana w samym środku śmierci.”

Ajahn Lee (1907–1961)

The Craft of the Heart

O śmierci, O chorobach, O narodzinach

„(…) mierzymy sukces nieco inną miarą,
czy decyzje dadzą ci wstyd, czy chwałę na starość”

Ten Typ Mes (1982)

Źródło: My

O decyzjach, O sukcesie

„Człowiek w naszych czasach walczy z rzeczami, z którymi nie powinno się walczyć, bo są nieuchronne. Istnieje ogromna presja, żeby być sprawnym i megaestetycznym. A starość, tak zresztą jak śmierć, po prostu jest. Buddyści twierdzą, że jeżeli jesteśmy w stanie zawalczyć z jakimś problemem, to powinniśmy to zrobić, natomiast jeśli nie da się z czymś walczyć, to trzeba przestać o tym myśleć, bo to nie ma sensu.”

Katarzyna Nosowska (1971) polska piosenkarka rockowa

„Zwierciadło” nr 6/1928, czerwca 2007

O śmierci, O myślach, O myśleniu, Sens

„Ludzie na starość nie mądrzeją, stają się tylko ostrożniejsi.”

Ernest Hemingway (1899–1961) pisarz amerykański

O ludziach

„Ale to trudno, co robić, nie narzekam, bo i co mi z tego przyjdzie, gdybym narzekała. Czy przez to się coś poprawi? Jeszcze Bogu dziękuję, że mam kąt rodzinny na starość, że dzieci moje zdrowe, że mi tu z wami dobrze…”

Zofia Nałkowska książka Dom kobiet

Dom kobiet
Źródło: Pisma wybrane, Czytelnik, Warszawa 1956, s. 643.

O Bogu, O dzieciach

„Starość nie czyni nas zdziecinniałymi, jak ludzie twierdzą, lecz odkrywa w nas ciągle jeszcze prawdziwe dzieci.”

Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) niemiecki poeta

Pozostałe

O dzieciach, O ludziach

„System przymusowych ubezpieczeń emerytalnych, który ma zapewnić utrzymanie osobom starszym z podatków na osoby zarabiające (ludzi młodych) ma szczególnie szkodliwy wpływ na więzi między rodzicami, dziadkami i dziećmi. Osoby w podeszłym wieku nie potrzebują już pomocy swoich dzieci, jeśli nie zgromadziły środków na starość a młodzi (którzy mają mniej zgromadzonego bogactwa) muszą utrzymywać starych (którzy w normalnych warunkach dysponują większymi rezerwami środków) zamiast odwrotnie – tak jak zwykle w rodzinie. Oprócz tego więc, że ludzie decydują się na posiadanie mniejszej liczby dzieci – co potwierdza fakt, że od wprowadzenia nowoczesnej polityki bezpieczeństwa socjalnego wskaźnik urodzeń spadł o połowę, zmniejszył się także szacunek, którym młodzież tradycyjnie darzyła osoby starsze. Nasiliły się też zjawiska wskazujące na rozpad i nieprawidłowe funkcjonowanie rodziny: liczba rozwodów, nieślubnych dzieci, rodziców wychowujących samotnie dzieci, osób samotnych, aborcji, a także przypadków znęcania się nad dziećmi, przypadków złego traktowania rodziców i współmałżonka, życia według alternatywnych wzorców.”

Hans-Hermann Hoppe (1949)

O dzieciach, O ludziach, O młodzieży, O rodzinie

„Starość jest okresem, gdy kończą się obowiązki, gdy kończą się rozterki miłosne i światopoglądowe, gdy kończy się walka i można w spokoju przyzwoicie przeżyte konsumować życie. I można tak jak za młodu cieszyć się wiosną, słońcem, zapachem kwitnącego bzu i muzyką, i widokiem tych, których się kocha.”

Nadzieja Drucka (1898–1986)

O życiu, O wiośnie, O walce, Kochać się

„Cenię w literaturze starość, nie dojrzałość, lecz mądrą, wyzbytą z pragnień starość, sam takiej literatury próbuję, jeżeli jestem w stanie przyjąć artystyczne nowatorstwo, to tylko pod warunkiem, że jego rdzeniem jest starość.”

Eustachy Rylski (1944) polski prozaik, dramaturg, scenarzysta

Źródło: Po śniadaniu, „Newsweek Polska”, nr 12/08.

O literaturze

„Starość jest podła – zabija fizyczną sprawność, przynosi choroby i odziera z godności.”

Woody Allen (1935) amerykański scenarzysta, reżyser, producent i aktor pochodzenia żydowskiego

Źródło: Paweł T. Felis, Woody Allen: Rzeczywistość jest nie do zniesienia http://wyborcza.pl/1,75475,9227906,Woody_Allen__Rzeczywistosc_jest_nie_do_zniesienia.html?utm_source=RSS_aol&utm_medium=RSS&utm_campaign=6481029, „Gazeta Wyborcza”, 10 marca 2011

O chorobach, O rzeczywostości

„Człowiek na starość przypomina emerytowanego aktora, który siedzi na widowni i smętnie spogląda jak jego ulubione role gra kto inny.”

Magdalena Samozwaniec książka Szczypta soli, szczypta bliźnich

Szczypta soli, szczypta bliźnich

O grach

„Będę miała mnóstwo wnuków i zamieszkam gdzieś na wsi. Zawsze chciałam osiedlić się w Toskanii. Chętnie otoczyłabym się gromadą ludzi. Uwielbiam zgiełk, wiesz, kiedy coś się dzieje. Gdy dzieci się śmieją lub gdy płaczą… Wtedy wiadomo, że wokół ciebie jest rodzina. A ja na starość będę miała wielką rodzinę. Wiem, że tak będzie.”

Nicole Kidman (1967) amerykańska i australijska aktorka i piosenkarka

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=13621

O dzieciach, O ludziach, O rodzinie, O zamieszkaniu

„Starość jest nagrodą. Pozwala długo widzieć bliskich. A to jest najważniejsze piękno na świecie widzieć, jak twoje dzieci dojrzewają, nawet starzeją się. Starość jest wewnętrzną pięknością, tylko ludzie jej tak nie traktują.”

Aida Kosojan-Przybysz (1969) ormiańska wizjonerka i piosenkarka

Źródło: rozmowa Waldemara Sulisza, Trzeba umieć być szczęśliwym, dziennikwschodni.pl, 2 stycznia 2011 http://www.dziennikwschodni.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20110102/MAGAZYN/763034046

O dzieciach, O ludziach, Cytaty o pięknie

„System państwowych ubezpieczeń w połączeniu z jeszcze starszym systemem przymusowego szkolnictwa publicznego, w zasadniczy sposób podważa instytucję rodziny i osobistej odpowiedzialności. Zakres i horyzont czasowy osobistego zabezpieczenia zmniejsza się a wartość małżeństwa, rodziny, dzieci i związków z krewnymi obniża się, ponieważ jednostka czuje się zwolniona z obowiązku zapewnienia sobie dochodów, dbania o zdrowie, bezpieczeństwo, zgromadzenie środków do życia na starość i zapewnienia edukacji dzieciom. Nagradzane są nieodpowiedzialność, krótkowzroczność, niedbalstwo, choroby a odpowiedzialność, dalekowzroczność, staranność, zdrowie i konserwatyzm są karane.”

Hans-Hermann Hoppe (1949)

O małżeństwie, O dzieciach, O zdrowiu, O chorobach

„Bez wątpienia starość jest dziwką. I to taką bez odrobiny godności.”

John Grogan (1958)

Marley i ja. Życie, miłość i najgorszy pies świata

„Podziwiać można starość drugich, własna jest nieprzyzwoita.”

Jerzy Andrzejewski książka Miazga

Miazga
Źródło: s. 217.

„Człowiek na starość dziecinnieje.”

Sofokles (-496–-406 p. n. e.) grecki dramaturg

„Nadużycia młodości – weksel na starość, który trzeba będzie płacić z procentami za trzydzieści lat.”

Charles Caleb Colton (1777–1832)

„Ogólnie biorąc, kraj, który umiał stworzyć najpiękniejsze dzieciństwo i najświeższą starość, niewątpliwie ma coś najlepszego na tym łez padole.”

Karel Čapek (1890–1938) pisarz czeski

Listy z podróży

O dzieciństwie

„Nie wiem, czy to za sprawą urodzenia, czy z łaski Bożej, ale uwielbiam honory, uczty mnie nie nudzą, uroczystości mnie cieszą. Nie wiem, czy na starość nie stanę się zblazowana…”

Maria Charlotta Koburg (1840–1927)

w liście do ojca z początków jej małżeństwa z Maksymilianem.
Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, op. cit., s. 137.

O małżeństwie, O ludziach, O chorobach, O literaturze

„Starość jest jak wszystko inne. Aby odnieść sukces, musisz wcześnie zacząć.”

Fred Astaire (1899–1987) amerykański aktor, tancerz i wokalista

O sukcesie

„Starość nie chroni nas przed miłością, ale miłość chroni nas przed starością.”

Coco Chanel (1883–1971) francuska projektantka mody

O miłości

„Nie ma człowieka, który się niczego nie boi. Oprócz tego, że, jak każdy, martwię się też o zdrowie moich najbliższych, to boję się samotności na starość. Boję się, że nie znajdę osoby, z którą będę mógł spędzić resztę życia.”

Zbigniew Bartman (1987) polski siatkarz

Źródło: m-volley.pl http://m-volley.pl/artykul/zobacz/zbigniew-bartman-od-dziecka-powtarzalem-ze-bede-gral-w-reprezentacji-i-na-pewno-mi-sie-uda-618

O dzieciach, O zdrowiu, O samotności

„Starość w pewien sposób unieważnia noc i dzień. Pory wysiłku i odpoczynku następują po sobie w szybszym rytmie. Może to życie po prostu się spieszy.”

Andrzej Stasiuk (1960) pisarz polski

Opowieści galicyjskie
Źródło: Babka

O życiu, O wysiłku, O nocy

„Bez względu na kondycję naszego ciała, trzeba korzystać z duszy.”

Jan Kobuszewski (1934–2019) polski aktor filmowy i teatralny

Źródło: Ewa Jaśkiewicz, Starość nie jest dla mięczaków, „Tele Tydzień” nr 29, 16 lipca 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/143472.html

O duszy

„Starość jest pewną formą zła i dźwigamy nie tyle brzemię lat ile naszych czynów.”

François Mauriac (1885–1970) pisarz francuski, noblista

„Jeśli chrześcijaństwo rzeczywiście ma zniknąć, jak twierdzi wielu, czeka nas to, co przed jego pojawieniem zdarzyło się już starożytnym, długotrwały upadek moralny, występna i niespokojna starość, po której ostatecznie, nie wiem skąd i jak, przyjdzie kolejna odnowa.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, Listy

O czekaniu

„Młodość sądzi, starość rozgrzesza.”

Carmen Sylva (1843–1916) El\xbfbieta Otylia Luiza, kr\xf3lowa rumu\xf1ska; c\xf3rka ksi\xeacia Hermana Wied-Neuwied; \xbfona kr\xf3l…

„Jest różnica między dojrzałością a starością. Dojrzałość to pewna mądrość życiowa oparta na wewnętrznej wolności, a starość to stawianie sobie niepotrzebnych ograniczeń i uleganie sztywnym konwenansom, zgorzknienie wobec świata, który nie zaspokoił nas tak, jak by się chciało.”

Małgorzata Foremniak (1967) aktorka polska

Źródło: „Tele Tydzień”, nr 25, 18 czerwca 2007

O mądrości, O wolności

„Najprzykrzejsi kobiet nieprzyjaciele są: w młodości rozsądek, zwierciadło na starość.”

Stefan Witwicki (1801–1847)

O kobietach

„Każdego wieczoru i każdego ranka, odkąd pies dostał tej choroby skóry, Salamano nacierał go maścią. Ale uważał, że jego prawdziwą chorobą była starość, a ze starości nie można wyleczyć.”

Albert Camus książka Obcy

Obcy (1942)

O chorobach

„Wspinać się tak mozolnie na tę górę, żeby dowiedzieć się, że ta góra nazywa się starość. Oczekiwać wspaniałego widoku ze szczytu, a ten widok – to śmierć. Lęk młodości przed starością to lęk przed szczytem.”

Anna Kamieńska (1920–1986)

Notatnik 1973–1979
Źródło: s. 149

O śmierci, O górach

„Ot, i jesień gospodarna,
Już się zbliża uroczyście;
Poskładała złote ziarna,
Pozłociła drzewom liście.
(…)
Kto pracował całe lato,
Ten z zimowej szydzi grudy:
Oh! bo jesień mu bogato,
Umie spłacić wszystkie trudy.
(…)
Tylko próżniak i ladaco,
Niech nie żąda jej litości;
Bo kto z młodu gardzi pracą,
Ten na starość słusznie pości.”

Władysław Bełza (1847–1913) polski poeta

Źródło: wiersz Jesień

O lecie, Jesień

„Mówi się często, że starość to utrata godności, zaś śmierć to jej odzyskanie – być może, lecz pod warunkiem, że ktoś przejdzie obok w momencie śmierci i ułoży ciało w pozycji godnej; śmierć bowiem ma to do siebie, że lubi uderzać w chwilach, kiedy się jej najmniej oczekuje.”

Maxime Chattam (1976) francuski pisarz powieści kryminalnych

Otchłań zła
Źródło: rozdział 6

O śmierci

„„Kim jest ten człek o białych włosach, który tu, o woźnico,
rękę opiera na lasce, z oczami ukrytymi pod brwiami,
z powykręcanymi, obwisłymi kończynami, – czy to jego przewina,
czy taka jego natura, czy wypadek jaki?”

Tak zapytany, zdradził woźnica królewiczowi sekret,
który powinien być pilnie skrywany, myśląc w swej
prostocie, że to nic zdrożnego, tak oto bogowie zaćmili mu umysł:

„To starość go złamała – ten złodziej
urody, burzyciel siły, przyczyna niedoli, niszczyciel
radości, zatrata pamięci, wszystkich zmysłów wróg.

On również dzieckiem będąc mleko pił i, z biegiem czasu,
nauczył się po ziemi stąpać, i krok po kroku dorastał
na mocnego młodzieńca a potem, krok za krokiem, się starzał.”

Po takiej odpowiedzi królewicz, z pewnym przerażeniem, wypowiedział te
słowa do woźnicy: Co?! Czy to zło dosięgnie również mnie?” A
woźnica znów mu odpowiedział:

„Przyjdzie na pewno z biegiem czasu, po wielu
latach, nawet do mojego długowiecznego pana; cały świat wie o tym, że starość
będzie niszczyć ich urodę i się tym nie przejmuje.””

Aśwagosza (80–150)

Źródło: Buddha-carita III, 28–33, poemat epicki opisujący życie Buddy

O życiu, O Bogu, O dzieciach, O świecie

„(…) Diabeł po to stworzył młodość, byśmy popełniali błędy, a Bóg wymyślił dojrzałość i starość, byśmy mogli za te błędy zapłacić.”

Carlos Ruiz Zafón (1964)

Cykl Trylogia mgły, Pałac Północy (1994)
Źródło: rozdział Ostatnia noc Chowbar Society

O Bogu, O nocy

„Starość jest dobra, tylko trzeba nad tym pracować. Zapominam. Nie poznaję. Mogłabym się tym martwić, a ja w tym szukam niespodzianki. Więcej razy mogę się cieszyć, a tak byłoby mi nudno.”

Irena Kwiatkowska (1912–2011) aktorka polska

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 2 marca 2011

O zapominaniu

„Starość nie powinna być w większej mierze celem młodości, niż opieka nad młodością celem starości.”

Cyril Northcote Parkinson (1909–1993)

„Jest w nas jednocześnie życie i śmierć, jawa i sen, młodość i starość – wzajemnie się zmieniają.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

O życiu, O śmierci, O snach

„Wolfgang Loitzl – starość, która potrafiła odnieść sukces.”

Włodzimierz Szaranowicz (1949) polski dziennikarz sportowy

Skoki narciarskie, Bischofshofen 2009

O sukcesie

„Jeśli pojmiesz, że starość ma mądrość za pokarm, pracuj w ten sposób w młodości, by starości twej nie brakło pożywienia.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O mądrości

„Kiedy człowiek jest młody, próbuje wyprzedzić świat. Potem zaledwie dotrzymuje mu kroku, aż wreszcie zaczyna być przez świat wyprzedzany.”

Sławomir Mrożek (1930–2013) polski dramatopisarz, prozaik i rysownik

Źródło: Baltazar, rozdział Starość

O świecie

„Starość może być i cielesna, i duchowa. Często młodzi czują się starsi niż ci, którzy naprawdę są w podeszłym wieku.”

Gabriela Muskała (1969) polska aktorka

Źródło: „Gazeta Łódzka”, 10 sierpnia 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/przeskoczycs.htm

O wieku

„Chciałbym zagrać starego Cyrana, który sam ze sobą i wyimaginowanym duchem Christiana rozmawia i tłumaczy się przed nim z krzywdy, jaką mu zrobił, niejako zmuszając go do samobójstwa. Bo przecież Christian poszedł do ataku, "wziął pierwszą kulę", bo nie chciał żyć. Dla tego niesłychanego człowieka, jakim był Cyrano, to na starość musiała być klątwa… Móc pokazać jego zmagania to byłoby ciekawe.”

Wiktor Zborowski (1951) aktor polski

Źródło: Beata Kęczkowska, "Mistrz i Małgorzata", Michaił Bułhakow (audiobook z serii "Mistrzowie Słowa", biblioteka gazety wyborczej), Warszawa 2012, s. 18n.

O samobójstwie

„(…) A życzymy sobie, ażeby katolicy nie tylko stronili od błędów, lecz także od sposobu myślenia, czyli od tak zwanego ducha modernistów. Kto bowiem tym duchem jest przejęty, ten odrzuca ze wstrętem wszystko co trąci starością, a wszędzie we wszystkim chciwie czegoś nowego szuka: w sposobie mówienia o rzeczach Bożych, w wykonywaniu kultu świętego, w urządzeniach katolickich, a nawet w samych praktykach prywatnej pobożności.”

Benedykt XV (1854–1922) papież

Encyklika Ad bestissimi Apostolorum

O myślach, O myśleniu

„Czuję się starym artystą w sensie fizycznego bycia na ziemi i doświadczenia. W duszy nie mam najmniejszego poczucia starości. Mój mistrz Julian Przyboś na swoje 60. urodzin powiedział o sobie, że jest „niemniej śmieszniej dożywotnio młody”. Ja – po przekroczeniu 61 lat i nikogo nie kokietując, mogę powiedzieć to samo. Nie gardzę starością, cieszę się z niej, ale moje wewnętrzne doznawanie nie różni się od tego, kiedy miałem 16 lat.”

Bogusław Kierc (1943)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 23 stycznia 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/muludzie.htm

O duszy, O urodzinach, Sens

„Starość spogląda na świat przez pryzmat rozsądku, a nie uczucia.”

Nikołaj Gogol (1809–1852) rosyjski dramaturg i powieściopisarz

O świecie, O emocjach

„(…) przy ograniczeniu ścisłym zakresu wrażeń, życie wewnętrzne rozrasta się jak jemioła.”

Zofia Nałkowska (1884–1954) pisarka polska, publicystka i dramatopisarka

Źródło: Agenor albo starość przykładna, [w:] Pisma wybrane t. 1, Czytelnik, Warszawa 1956, s. 270.

O życiu, O wrażeniach

„Długowieczność w sensie maksymalnego czasu przeżycia pojedynczej osoby nie zmieniła się wiele z postępem cywilizacji.”

Jerzy Vetulani (1936–2017) profesor nauk przyrodniczych, psychofarmakolog, neurobiolog, biochemik

Źródło: Stanisława Golinowska, Tomasz Grodzicki, Renata Tobiasz-Adamczyk, Starość i starzenie się – trudne wyzwanie przyszłości, „Alma Mater” nr specjalny 154, 2013, s. 19.

O czasie, O przyszłości, Sens

„Starość urzeczywistnia marzenia młodości; widzimy to na przykładzie Swifta: w młodości budował dom dla wariatów, na starość sam tam poszedł.”

Søren Kierkegaard (1813–1855) duński teolog i filozof

O marzeniach, O wariatach, O domu

„Starość może być bardzo smutna, ale jedno jest pewne: trzeba zrobić wszystko, żeby była radosna.”

Jan Nowicki (1939) polski aktor, pedagog

Źródło: „Dziennik Teatralny” http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/22871

O czytaniu

„Nie starość, ale młodość starców czyni ich obcymi otoczeniu.”

Hugo Steinhaus (1887–1972) polski matematyk

„Powiadają, że starość nie chroni przed miłością, ale miłość chroni przed starością.”

Roma Ligocka (1938) polska malarka i pisarka

Tylko ja sama

O miłości

„Jedyna rzecz, której się boję, to starość. Nienawidzę jej.”

John Lennon (1940–1980) muzyk rockowy, członek The Beatles

„Myślał, że starość otwiera to trzecie okno, którym widzi się wszystko na wskroś, które pozwala rozumieć, jak działa świat. Ale nic się nie wyjaśniło.”

Olga Tokarczuk książka Prawiek i inne czasy

Prawiek i inne czasy

O świecie, O myślach, O myśleniu

„Ani ciszy, ani pełnego mroku, bez odblasku neonów srebrzącego firankę. Ani zapachu ziół, wilgotnej kory sosen, butwiejących liści – przez uchylone okno sączyły się się do pokoju aromaty nocnego ogrodu. Wdychałem je głęboko, z uczuciem błogości. Dobrze mi było. Zobaczyłem w ciemnościach nieszczerze uśmiechniętą twarz Agnieszki, usłyszałem jej głos ni to napastliwy, ni z poczuciem winy: O co chodzi, Jarek, niech skonam, czepiasz się głupstw! To Zbych mnie wyciągnął do kina, nie ja go! A ty nie byłeś w cyrku z Marylą? Nieprawda, żadnej draki ci nie zrobiłam, zmyślasz. Dobra, niech będzie, to ja kupiłam bilety – i co z tego? Ty przecież miałeś mecz, wiedziałam, że nie pójdziesz, dlatego ci nie proponowałam. Pójdziesz na ten film z Marylką? Proszę bardzo, wcale nie będę zazdrosna… Te ostatnie słowa były niedobre, bo zabrzmiały szczerze. I uśmieszek Agnieszki – ironiczny, chłodny, jakby prowokujący. Zrozumiałem wtedy, że mnie już nie kocha, że szuka pretekstu, aby zerwać, że chce chodzić ze Zbychem. Dlaczego nie śmie powiedzieć mi tego wprost? Czyżby kołatały w niej resztki uczucia, którym byliśmy przepełnieni wtedy, na obozie harcerskim, owej bezksiężycowej, gwieździstej nocy, kiedy staliśmy na mostku dotykając się ramionami i patrząc w posrebrzoną wodę? A następnego dnia widzieliśmy parę staruszków idących wolno pod rękę i Agnieszka powiedziała, że my kiedyś też będziemy tak szli – ona i ja. I że starość musi być straszna, ale ze mną nie boi się nawet starości.
Ładnie umiała mówić. Jej rzęsy trzepotały przy tym jak dwa czarne motyle, a oczy jaśniały łagodnym blaskiem przez mgłę.”

Aleksander Minkowski (1933–2016) polski prozaik, reportażysta, scenarzysta filmowy

Ząb Napoleona

O pokoju, O emocjach, O zerwaniu, O wodzie

„Młodość się chełpi, że wszystko otrzyma, starość jest nieubłagana.”

Jean de La Fontaine (1621–1695) jeden z czołowych przedstawicieli klasycyzmu francuskiego, bajkopisarze

„Starość dopada cię wtedy, gdy większość ludzi w twoim notatniku z adresami to lekarze.”

Harrison Ford (1942) aktor amerykański

Źródło: Jan Janssen, Harrison Ford. Nigdy nie odejdę na emeryturę, „To i Owo” nr 42, 15 października 2013, s. 5.

O ludziach, O odejściu

„Jakiż jednak jest odstęp między naszym początkiem i końcem, tamtym w obłędzie żądzy i zachwycie rozkoszy, tym w zniszczeniu wszystkich organów i zapachu zgnilizny zwłok. Jeśli idzie o dobrobyt i radowanie się życiem, droga prowadzi też między obydwoma stale w dół: słodko marzące dzieciństwo, radosna młodość, utrudzone życie męskie, kaleka, często żałosna starość, męki ostatniej choroby i wreszcie agonia. Czy nie wygląda to, jakby istnienie było pomyłką, której skutki ujawniają się stopniowo coraz bardziej?”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

Źródło: Uzupełnienia do nauki o nicości istnienia

O życiu, O chorobach, O nauce, O dzieciństwie

„Starość nie jest niczym innym, jak tylko powtórzeniem wieku dziecięcego.”

Arystoteles (-384–-321 p. n. e.) Filozof starożytnej Grecji

O wieku

„Miłość nigdy nie sięga tak szybko jak w młodości i nigdy tak daleko jak na starość.”

Wojciech Bartoszewski (1955) polski aforysta

O miłości

„Młodość widzi szczęście migocące w przyszłości. Starość spogląda w przeszłość ku szczęściu młodości; zamiast nadziei – ma radość rozpamiętywania nadziei.”

Samuel Taylor Coleridge (1772–1834) poeta angielski

O szczęściu, O przeszłości, O przyszłości, Radość

„Nie ma nic smutniejszego niż spustoszenia, jakie czyni starość.”

Agatha Christie (1890–1976) pisarka angielska

Inne cytaty

„Kiedy przychodzi starość, zwyczaje stają się tyranią.”

Gustave Flaubert (1821–1880) powieściopisarz francuski

„Dobrze tak nie pamiętać, naprawdę. Każdemu polecam amnezję na starość.”

Irena Kwiatkowska (1912–2011) aktorka polska

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 2 marca 2011

„Biedna starości! wszyscy cię żądamy,
A kiedy przyjdziesz, to zaś narzekamy.”

Jan Kochanowski książka Fraszki

Fraszki
Źródło: Na starość [w:] Fraszki, wyd.K. Bartoszewicz, Kraków 1883, s. 17.

„Wszędy indziej przewodzi starość, prócz łożnicy.”

Adam Naruszewicz (1733–1796) polski duchowny katolicki, jezuita

„Kochać się za młodu, a ożenić na starość, jest to słuchać przez cały dzień śpiewu skowronka latającego w powietrzu, a wieczorem jeść pieczeń z niego.”

Jean Paul (1763–1825) pisarz niemiecki, humorysta

O piekle, Kochać się

„Co wiać dziecię z młodu igra, na starość się k 'temu miewa.”

Marcin Bielski (1495–1575) pisarz polski

Źródło: Antologia poezji głupich i mądrych Polaków, wybór Ludwik Stomma, Gdańsk 2000.

„Jest tak zajęty, że starość musi poczekać.”

Antoni Regulski

Kolacja u Pascala

„Jak mawiał rzecznik stanu wojennego Jerzy Urban, „rząd się sam wyżywi”. Ty też byś się mógł sam wyżywić, ale rząd Ci za dużo zabiera dla siebie. Musisz więc liczyć, że rząd zapewni Ci na starość emeryturę. W końcu, jak sądzisz, płacisz „składki ubezpieczeniowe”. Ale jesteś w błędzie. Płacisz podatek celowy przeznaczany na dziś wypłacane emerytury, który dla zmylenia Cię rząd nazywa „składką”.”

Robert Gwiazdowski (1960) ekonomista polski, komentator gospodarczy

Źródło: Podatek zwany składką http://www.rp.pl/artykul/1036684.html, rp. pl, 6 sierpnia 2013

„Nie ma tu z kim rozmawiać,
zwój wierszy wart każdej ceny.”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Starość Owidiusza, 1987

„Próżnowanie osłabia, praca wzmacnia; tamto przyspiesza starość, ta młodość długo utrzymuje.”

Paracelsus (1493–1541)

Źródło: Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia, oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 62.

„Pan Pietrzak dostrzegł (…) w surowej ocenie tego wydarzenia powrót cenzury politycznej, wprowadzanej przez Tuska i jego kompanów. Pani Zapendowska – okazuje się, jego zdaniem, być osobą stojącą na straży interesów zdrajców narodu, którzy chcieliby powrotu ingerencji partyjnych urzędników w dzieła wybitnych twórców. Do takich autor zaliczył p. Rosiewicza i oczywiście siebie. Żal tylko, że obaj panowie są już za starzy na lekcje u Eli Zapendowskiej – wcześniej nie było takich pedagogów i dlatego musieliśmy przez lata znosić cierpliwie ich wokalne wyczyny.”

Antoni Kopff (1944)

jurorzy programu Must Be The Music negatywnie ocenili występ chłopca, który śpiewał patriotyczną piosenkę z repertuaru Andrzeja Rosiewicza, najostrzej zareagowała Elżbieta Zapendowska. <br class="br">Źródło: Starość musi się wyszumieć?, 22 kwietnia 2011 http://1944kopff.bloog.pl/id,329382163,title,Starosc-musi-sie-wyszumiec,index.html?ticaid=5c326

O śpiewie

„Starość nie jest niczym innym, jak tylko powtórzeniem wieku dziecięcego.”

Antyfanes (-388–-311 p. n. e.)

O wieku

„W chwili, w której umiera w nas dziecko, zaczyna się starość.”

François Mauriac (1885–1970) pisarz francuski, noblista

O dzieciach