Cytaty o nauczycielach

Zbiór cytatów na temat nauczyciel, ludzie, mienie, historia.

Najlepsze cytaty o nauczycielach

„Człowiek jest uczniem, cierpienie jego nauczycielem.”

Alfred de Musset (1810–1857) poeta i pisarz francuski

Mikołaj Kopernik (1473–1543) polski astronom, matematyk, lekarz, kanonik epoki Renesansu

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI–XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 92.

„Strata czasu jest, podobnie do śmierci, nieodwracalna.”

Piotr I Wielki (1672–1725) car Rosji, cesarz, z dynastji Romanowów

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 399.

„Jestem cesarzem rzymskim, a zatem stoję ponad gramatyką!”

Zygmunt Luksemburski (1368–1437) cesarz rzymsko-niemiecki

reakcja na uwagę prałata, który zwrócił uwagę cesarzowi na popełnienie błędu gramatycznego podczas przemowy na soborze w Konstancji.
Źródło: Melania Sobańska-Bodnaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek V-XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 328.

„Pana jest chwała, a mój wstyd.”

Hans Christian Andersen (1805–1875) duński pisarz i poeta

słowa Meislinga, nauczyciela Andersena, w czasie przypadkowego spotkania po latach na ulicach Odense (kiedy Andersen był już znanym pisarzem), przepraszające go za złe traktowanie w szkole i uznające jego wyższą pozycję. Słowa te bardzo wzruszyły Andersena.

„Miłość jest najlepszym nauczycielem.”

Pliniusz Młodszy (61–113) rzymski urzędnik, epistolograf

„Obywatelu ministrze, daliście nam pyszne żarcie.”

Madame Sans-Gene (1753–1835) księżna Gdańska, żona marszałka Lefèbvre'a

do Talleyranda po pewnym obiedzie (mająca plebejskie pochodzenie madame Sans-Gene nigdy nie poprawiła swoich manier i języka)
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard, Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, ISBN 83-01-12582-9, s. 166.

„(…) marnowałam tylko swój czas i czas nauczycieli.”

Keira Knightley (1985) aktorka brytyjska

o decyzji porzucenia szkoły dla filmu, którą podjęła jako nastolatka.
Źródło: Magdalena Poulian, 'Keira Knightley. Rzuciła szkołę dla filmu, „To i Owo” nr 46, 15 listopada 2011, s. 6.

„A propos, dlaczego pan nie trzyma powozu i koni?”

Ksawery Branicki (1816–1879)

znany ze swej oryginalności i roztargnienia Branicki zadał to pytanie, gdy odwiózł pewnego razu spieszącego się na umówione spotkanie Adama Mickiewicza; gdy przyjechali na miejsce, Braniki zadał to pytanie wówczas, kiedy Mickiewicz zwrócił uwagę, że gdyby nie tak dobre konie, byłby z pewnością się spóźnił; na powyższe pytanie rozbawiony Mickiewicz odpowiedział z udaną powagą: „Ze względów politycznych”
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard, Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, ISBN 83 stycznia 12582–9, s. 248.

„Co strawią nauczyciele, to jedzą uczniowie.”

Karl Kraus (1874–1936)

Cytaty o nauczycielach

„Czas to najlepsza cenzura, cierpliwość najdoskonalszy nauczyciel.”

Fryderyk Chopin (1810–1849) polski kompozytor i pianista XIX wieku

do rodziny 11 października 1845.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

O czasie, O cierpliwości

„Nieszczęściem ludzi jest to, że lubią być nauczycielami innych.”

Mencjusz (-372–-289 p. n. e.)

O nieszczęściu, O ludziach

„Pieprzyć głosowanie, pieprzyć podatki, pieprzyć naturę, pieprzyć szkolne i emerytalne dofinansowania! Pieprzyć śniadanie, pieprzyć bezpieczny seks… A tak, i pieprzyć też policję. Następna piosenka dedykowana jest wszystkim ojcom, którzy twierdzili, że staniecie się niczym! Ta piosenka dedykowana jest każdemu nauczycielowi, który stwierdził, że jesteście głupi! Ta piosenka jest dedykowana każdemu księdzu, który powiedział, że skończycie w piekle! Chcę, żebyście powtarzali: Walcz! Walcz! Walcz!”

Marilyn Manson (1969) kontrowersyjny muzyk amerykański

Fuck voting, fuck taxes, fuck nature, fuck retirement & college funds! Fuck breakfast, fuck save sex... Oh yeah, and fuck the police, too. This next song is for any dad that said you wouldn't amount to be anything at all! This song is for every teacher that said you were fucking stupid! And this song is for every priest that said you were going to hell! I want you to chant: Fight! Fight! Fight! (ang.)
wypowiedź przed piosenką The Fight Song.

O seksie, O naturze

„Czy ci, którzy 20, 30 lat temu dołączyli do sztafety pokoleń walczących o Polskę niepodległą, o zdrowym ustroju państwowym i katolicką, o Polskę wierną swojej tysiącletniej tradycji narodu będącego antemurale christianitatis, w swoich najbardziej pesymistycznych prognozach mogli sobie wyobrazić, że w wolnej i niepodległej Polsce działalność ustawodawcza będzie się sprowadzała do kserokopiowania zarządzeń zagranicznego i ponadpaństwowego ośrodka władzy? Że odzyskanie własności zagrabionej przez komunistów będzie drogą przez mękę, podczas gdy majątek publiczny będzie rozkradany i rozdawany aferzystom za bezcen? (…) Że nie tylko obce parlamenty będą uchwalały rezolucje potępiające takie polskie myślozbrodnie, jak antysemityzm czy homofobia, ale znajdą się i polscy eurodeputowani, którzy za tymi rezolucjami będą głosować? Że w imię obłędnej ideologii prawoczłowieczej zostanie odrzucone, jako rzekome barbarzyństwo, ius gladii [kara śmierci] dla złoczyńców, ale medialna kampania kłamstwa i nienawiści może doprowadzić do prawdziwie barbarzyńskiego zabójstwa dziecka w łonie małoletniej matki? Że największe świętości wiary katolickiej będą bluźnierczo a bezkarnie profanowane, a marszałkowie obu izb parlamentu przyłączą się do ataków na Ojca Świętego za jego gest otwarcia wobec niezłomnych obrońców Tradycji? Że minister oświaty będzie nasyłać urzędowe kontrole na politycznie niepoprawnych nauczycieli akademickich, a lobby sodomickie potrafi skutecznie zmusić katolicką uczelnię do odwołania konferencji naukowej? Że z wyższych uczelni zniknie wprawdzie nieskuteczna już stara wersja marksizmu-leninizmu, ale zastąpi ją nowocześniejsza wersja marksizmu kulturowego, promującego intelektualny syfilis pseudonauk w rodzaju feminizmu, gender studies czy queer? Nie, tego wszystkiego nie mogliśmy się spodziewać w najczarniejszych myślach. To, że z rozkładu komunizmu wyłoni się Polska tolerancjonistyczna dla każdej niegodziwości, a pogardliwie odpychającą każdą cnotę - nie mogło być nawet brane pod uwagę, bo przekraczało miarę wyobraźni. Kiedy kombatant walki o Polskę z któregokolwiek pokolenia słyszy, że kwestiami serio dyskutowanymi są definicja małżeństwa i parytet płci na listach wyborczych, musi zadawać sobie pytanie jak pan Zagłoba: „azali tylko ja jeden jestem trzeźwy in universo?".”

Jacek Bartyzel (1956) polski publicysta, działacz opozycji w czasach PRL

Źródło: Na ubitej ziemi. Moje awantury dwudziestolecia, Fijorr Publishing, Warszawa 2010, s. 6, 7.

O śmierci, O małżeństwie, O dzieciach, O kłamstwie

„Boże, Ty powołałeś Świętego Jana Bosko na ojca i nauczyciela młodzieży, spraw, abyśmy zapaleni taką samą miłością, starali się o zbawienie bliźnich i służyli Tobie samemu. [modlitwa za wstawiennictwem św. Jana Bosko. ]”

Jan Bosko (1815–1888) włoski duchowny katolicki, święty

Źródło: Św. Jan Bosko https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TS/swieci/s_jan_bosko.html, opoka.org.pl, 2 lutego 2007.

O młodzieży, O Bogu

„Dzielny nauczyciel umie innych nauczać nawet tego, na czym sam się nie zna.”

Tadeusz Kotarbiński (1886–1981) polski filozof

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Alfred Tarski, jeden z największych logików w historii, jest powszechnie uważany za „człowieka, który zdefiniował prawdę”. Jego prace o pojęciu prawdy i konsekwencji logicznej były kamieniem węgielnym współczesnej logiki i miały wielki wpływ na rozwój matematyki, filozofii, lingwistyki i podstaw informatyki. Tarski był charyzmatycznym nauczycielem, żarliwie promującym swoją koncepcję logiki jako podstawy wszelkiej racjonalnej myśli, bon vivantem i kobieciarzem. Rolę „wielkiego człowieka” odegrał w całej pełni.”

Alfred Tarski (1901–1983) polski matematyk

O historii, O myślach, O matematyce, O myśleniu

„Byłoby wszystko piękne, gdyby nie przewrotne myślenie człowieka, które rodzi złe słowa i złe decyzje.”

Józef Zawitkowski (1938) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: Poruszająca homilia bp. Zawitkowskiego: Obudźcie się, ludzie nauki, kultury, prawnicy, profesorowie! Obudźcie się, księża, biskupi, nauczyciele! Obudź się, Polsko!, wpolityce.pl, 30 listopada 2013 http://wpolityce.pl/wydarzenia/68454-poruszajaca-homilia-bp-zawitkowskiego-obudzcie-sie-ludzie-nauki-kultury-prawnicy-profesorowie-obudzcie-sie-ksieza-biskupi-nauczyciele-obudz-sie-polsko

O ludziach, O myślach, O decyzjach, O nauce

„Kto zdobytą wiedzę pielęgnuje, a nową bez ustanku zdobywa, ten może być nauczycielem innych.”

Konfucjusz (-551–-479 p. n. e.) chiński myśliciel, filozof, nauczyciel i polityk, twórca konfucjanizmu; jego nauki głęboko wpłynęł…

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„(…) my, Żydzi, nie mamy przyszłości w diasporze. Nie tylko Hitler – cały świat był gotów rozszarpać nas na strzępy. Miałeś rację, kiedy napisałeś, że współcześni Żydzi mają w sobie element samobójczy. Taki Żyd nie umie żyć bez antysemityzmu – jeśli go nie ma, gotów jest go stworzyć. Musi krwawić za całą ludzkość – walczyć z reakcjonistami, martwić się o Chińczyków, Mandżurów, Rosjan, nietykalnych w Indiach i Murzynów w Ameryce. Głosi rewolucję, a jednocześnie pragnie dla siebie wszelkich przywilejów kapitalistycznych. Usiłuje zniszczyć nacjonalizm w innych ludziach, ale sam szczyci tym, że należy do narodu Wybranego. Jak takie plemię może istnieć wśród obcych?”

Isaac Bashevis Singer (1902–1991) pisarz amerykański, noblista

Źródło: Przyjaciel Kafki, Nauczyciel, ISBN 8372008647, s. 113.

O świecie, O przyszłości

„Ci, którzy twierdzą, że nie ma papieża, nadmiernie upraszczają problem. Rzeczywistość jest bardziej złożona. Jeżeli ktoś zacznie zgłębiać zagadnienie, czy papież może, czy nie może być heretykiem, szybko odkryje, że to nie taka prosta sprawa, jak mogłoby się z początku wydawać. Bardzo obiektywne studium Ksawerego de Silveiry dotyczące tego tematu wykazuje, że niemała liczba teologów uczy, iż papież może być heretykiem jako osoba prywatna, lecz nie jako nauczyciel Kościoła powszechnego.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Źródło: The New Mass and the Pope, 8 listopada 1979.

O problemach, O rzeczywostości

„Historia jest najlepszym nauczycielem, ale ma najgorszych uczniów.”

Indira Gandhi (1917–1984) indyjska polityk, premier Indii

O historii

„Samo życie jest twym nauczycielem i podlegasz nieustannej nauce.”

Bruce Lee (1940–1973) amerykański aktor i mistrz sztuk walki pochodzenia chińskiego

O życiu, O nauce

„Mianowany przed kilkoma miesiącami dyrektor gimnazjum, Rosjanin Mielnikow, z niesłychaną surowością wymagał od swych wychowanków ślepego posłuszeństwa i przywiązania do carskiej Rosji. Niezwykła ta opowieść rozpoczyna się bowiem w roku tysiąc dziewięćset drugim, gdy znaczna część Polski znajdowała się pod zaborem rosyjskim. Znienawidzony przez uczniów nowy dyrektor wykazywał szczególną gorliwość w dziele rusyfikacji polskiej młodzieży. Mało mu było tego, że wszystkie lekcje prowadzono wówczas w języku rosyjskim. Mielnikow, a pod jego wpływem i niektórzy nauczyciele pilnie przestrzegali, aby uczniowie w szkole w ogóle nie rozmawiali po polsku. Dyrektor wiele czasu poświęcał również badaniu stosunków panujących w rodzinach wychowanków. Na każdym kroku węszył nieprzychylność Rosji, co w szkole znajdowało odbicie w ujemnej ocenie postępów w nauce.”

Alfred Szklarski książka Tomek w krainie kangurów

Tomek w krainie kangurów
Źródło: rozdział 1

O młodzieży, O nauce, O czasie

„Należy z całą mocą powtórzyć w tych czasach społecznej i intelektualnej anarchii, gdy każdy sam siebie ustanawia nauczycielem i prawodawcą – społeczeństwo nie będzie zbudowane inaczej niż Bóg to uczynił. Społeczeństwo nie będzie zbudowane, o ile Kościół nie położy fundamentów i nie będzie kierował budową. Nie. Cywilizacji nie trzeba powtórnie odkrywać, nie trzeba budować nowego społeczeństwa na obłokach. To zostało już dokonane. Jest nim chrześcijańska cywilizacja i katolickie społeczeństwo. Należy je tylko ustanawiać i bezustannie przywracać, w oparciu o naturalne i boskie podwaliny, przeciwko wciąż odradzającym się atakom niezdrowych utopii, buntów i bezbożności: omnia instaurare in Christo.”

Pius X (1835–1914) patriarcha Wenecji, papież, święty Kościoła katolickiego

Źródło: encyklika Notre Charge Apostolique, 25 sierpnia 1910.

O Bogu

„Pamiętasz ten moment, kiedy jako dziecko, w wieku koło siedmiu lat, malujesz obrazek i niebo to niebieski pasek u góry kartki? I wtedy przychodzi ten moment rozczarowania, kiedy nauczyciel mówi ci, że tak naprawdę niebo zajmuje cała wolną przestrzeń na rysunku. I to jest ta chwila, kiedy życie zaczyna być coraz bardziej skomplikowane i nieco nudniejsze, ponieważ zamalowywanie kartki na niebiesko jest raczej nużącym zajęciem.”

Alan Rickman (1946–2016) aktor brytyjski

Źródło: Hard Talk Intervie (2001)

O życiu, O dzieciach, O rozczarowaniu, O wieku

„Kiedy jadę ze znajomymi samochodem, mówią czasami, że muszą uważać, bo wiozą skarb narodowy. Odbieram to w kategoriach żartu, ale bardzo miłego żartu, co się tu będę krygował przed panią. Ale to zobowiązuje.(…) Czasami ktoś mnie wypatrzy podczas konferencji i twierdzi, że nic więcej nie powie, ponieważ na sali jest Miodek. To taka kokieteria towarzyska. Ja to w pewnym sensie rozumiem, bo pamiętam, że, kiedy w pokoju przebywał któryś z moich dawnych nauczycieli, to nie miałem odwagi rozpocząć egzaminu i robiłem wszystko, żeby on sobie poszedł. Inaczej prowadzi się egzamin w obecności własnego ucznia, a inaczej w obecności własnego nauczyciela.”

Jan Miodek (1946) polski językoznawca, popularyzator wiedzy o języku polskim

Źródło: Wywiad z profesorem Janem Miodkiem dla „Monitora Polonijnego”, 7 marca 2011 http://nowa2.polonia.sk/index.php/monitor-polonijny/artykuly/47-wywiad-znprofesorem-janem-miodkiem-dla-qmonitora-polonijnegoq.html

O pokoju, Sens

„(…) nikt Witkacego nie czyta i nie rozumie. Witkacego trzeba poznać. Nie rozumieją tego nauczyciele i ci, którzy układają program nauczania. Tylko do nich trzeba mieć pretensje.
Na przykład w Cambridge Witkacego poznają jako filozofa, a nie pisarza dramatów. Stawia się go obok Kanta, Nietzschego i Freuda. To, że nikt Witkacego nie zna i każdy ma uszy czerwone, bo przeczytał kilka stron z erotyką, to jest problem. Najpierw trzeba zreformować oświatę, a potem nauczycieli… (…) Nam wpychają te lektury, które rozumieją nauczyciele, tzw. lektury „bezpieczne.””

Cezary Pazura (1962) aktor polski

A później mają pretensje, że nie rozumiemy Witkacego. Oczywiście, najprościej jest słuchać disco polo. Źródło: wywiad http://www.sewi.pl/wywiady/wywiad-cezary-pazura-relaz/

O problemach, O czytaniu

„Dążnością Rządu Polskiego być powinno, jest i będzie zawsze prowadzenie ludu Polskiego drogą prawdy, drogą wskazaną przez Boskiego Nauczyciela naszego.”

Romuald Traugutt (1826–1864) generał polski, dyktator powstania styczniowego

O ludziach

„Słaby to nauczyciel, który z pełnym żołądkiem rozprawia o poście; występować przeciw chciwości i zabójca potrafi; usta, myśli i ręce kapłana Chrystusowego powinny być w zgodzie.”

Hieronim ze Strydonu (345–420) pisarz chrześcijański, święty Kościoła katolickiego, ojciec Kościoła

Źródło: List 52.

O myślach, O myśleniu

„Zadaniem nauczyciela czy skautmistrza jest jedynie zachęcanie i wskazywanie właściwego kierunku.”

Robert Baden-Powell (1857–1941) brytyjski wojskowy, pisarz, twórca skautingu

Skauting

„Upokarzanie nauczycieli to kolejna po artystach, lekarzach i prawnikach wojna PiS-u z polską inteligencją. Zniszczenie najbardziej świadomych grup wspólnoty narodowej pozwala rządzić przez prymitywne manipulacje. Jedną z nich jest bezrefleksyjne bicie w huranarodowy bęben, jeszcze inną rozdawnictwo państwowych pieniędzy jako wyborczej zanęty, kolejną - gwałt na porządku prawnym, ubrany w szaty rzekomego uzdrawiania. (…) Dlatego z całego serca popieram strajk nauczycieli! Bez Waszej podmiotowości nie może być wolnej Rzeczpospolitej!”

Andrzej Saramonowicz (1965) polski scenarzysta, reżyser, producent, dziennikarz oraz dramaturg

nawiązanie do strajku nauczycieli w Polsce w 2019 roku Źródło: Saramonowicz wspiera strajk nauczycieli: Tak się nie buduje narodu. Tak się naród niszczy https://kultura.onet.pl/wiadomosci/saramonowicz-wspiera-strajk-nauczycieli-tak-sie-nie-buduje-narodu-tak-sie-narod/1yy4w04?utm_source=detal&utm_medium=synergy&utm_campaign=allonet_detal_popularne, onet.pl, 9 kwietnia 2019.

O wojnie, O inteligencji, Serce

„Jak kończyłem studia, to bardzo nie chciałem być nauczycielem, a szans na to, bym został wielkim i szanowanym pisarzem, raczej nie było sporych, więc wziąłem, co zostało. Czyli kabaret. Nikt nas nie znał, robiliśmy swoje, a jak wygraliśmy Pakę, to wszystko nagle ruszyło do przodu. Jak się zorientowałem, że zostałem kabareciarzem, to było już za późno, żeby się wycofać.”

Robert Górski (1971) polski twórca kabaretowy

Źródło: Wywiad, 2008 http://opole.gazeta.pl/opole/1,55261,5313361.html

O studiach

„Miałem doskonałego nauczyciela w dyrektorowaniu, Zygmunta Hübnera, z którym współpracowałem jako aktor, a potem reżyser przez dwanaście lat w Teatrze Powszechnym.”

Piotr Cieplak (1960) polski reżyser teatralny

Źródło: „Kurier Polski”, 28 lutego 1997

„Człowiek nie jest tworem okoliczności, to okoliczności są tworem człowieka.”

Benjamin Disraeli (1804–1881) polityk brytyjski

Źródło: M. Podzielska, Nauczyciel-lider. Jak budować autorytet?, WSiP, 2009, s. 38.

„Musimy się uczyć, bardzo wiele uczyć, żeby, jak powiedział towarzysz Lenin, tak jakoś dogonić i przegonić kapitalistycznych krwiopijców, żebyśmy korzystając z przykładu słynnych panfiłowców, Olega Koszewoja i Pawki Morozowa, potrafili pokonać i zniszczyć wrogów naszej ojczyzny i naszego ludowo-demokratycznego ustroju, żebyśmy tak jakoś poznali i zapamiętali to, czego nauczył nas lud pracujący i jego wielki przywódca i nauczyciel, generalissimus Józef Stalin i żebyśmy potrafili dobrze wypełnić nasze zadania w dziedzinie szkolenia bojowego i politycznego, pod koniec naszych ćwiczeń w tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym trzecim roku.”

Josef Škvorecký książka Batalion czołgów

Batalion czołgów

O ludziach, O ćwiczeniach, O ojczyźnie

„Magdalena Środa to już nie założycielka jakiegoś peryferyjnego zespołu, ale filozof, doktor habilitowany i nauczyciel akademicki Uniwersytetu Warszawskiego. Widząc, że bluźnierstwo jest bezkarne, a hucpa się opłaca, w wywiadzie dla „Super Expressu” bez żadnych skrupułów zadeklarowała: „Też mam ochotę podrzeć Biblię”. Wyobraźmy więc sobie panią doktor w trakcie realizacji swojej ochoty. Oto bierze do ręki Biblię Tysiąclecia, a może Biblię Gdańską, a może Pięcioksiąg w tłumaczeniu Laudera, a może po prostu hebrajską Torę lub zbiór Proroków bądź grecki Nowy Testament, i na oczach studentów oraz kolegów i koleżanek, wykładowców uniwersyteckich, drze na strzępy oraz wśród kpin i szyderstw rozrzuca na uniwersyteckim korytarzu albo w redakcji „Super Expressu” bądź w siedzibie „Gazety Wyborczej”, która od kilku lat systematycznie zamieszcza jej „złote myśli.””

Waldemar Chrostowski (1951)

Nikt nie protestuje? Nikomu to nie przeszkadza? Naprawdę?
Źródło: Antyewangelizacja w natarciu, „Nasz Dziennik” nr 217 (4148), 17–18 września 2011

O myślach, O myśleniu

„Wzrastanie i rozwój ucznia” to cele, pod którymi podpisują się obiema rękami wszyscy nauczyciele. Jednak metody nauczania prowadzą w rezultacie do tego, że uczniowie czują się beznadziejnie zależni, niedojrzali, dziecinni. Zamiast popierać rozwój odpowiedzialności nauczyciele stosują dyktat i kontrolę. Zamiast umacniać samodzielność, szkoły zwiększają zależność uczniów od nauczycieli, określając, czego, jak i kiedy powinni się uczyć, a także oczywiście zalecając, że powinni się uczyć bardzo dobrze.”

Thomas Gordon (1918–2002)

Wychowanie bez porażek
Źródło: s. 20

„Przyjęcie Schronienia w Dharmie jest warunkiem koniecznym do tego, aby zostać buddystą, ale do tego nie jest konieczna ani formalna ceremonia, ani guru, ani nauczyciel, ani przewodnik, gdyż Schronienie można przyjąć samemu.”

V Samdhong Rinpocze (1939)

Źródło: CZYM RÓŻNI SIĘ TRADYCJA GELUG OD INNYCH TRADYCJI BUDDYZMU TYBETAŃSKIEGO? http://www.zbigniew-modrzejewski.webs.com/tradycjagelug_index.html

„Jednak niektóre z tych bzdur były szkodliwe, gdyż maskowały wielkie zbrodnie. Na przykład nauczyciele w Stanach Zjednoczonych Ameryki w kółko wypisywali na tablicach tę datę, każąc dzieciom zapamiętywać je z dumą i radością:
1492
Nauczyciele mówili dzieciom, że w tym roku ludzie odkryli ich kontynent. W rzeczywistości w roku 1492 miliony istot ludzkich żyły na tym kontynencie pełnym, bogatym życiem. Po prostu w tym roku rozbójnicy morscy zaczęli ich oszukiwać, łupić i mordować.
A oto inny przykład szkodliwej bzdury, jakiej uczono dzieci: że rozbójnicy morscy w końcu utworzyli rząd, który stał się kagańcem wolności dla istot ludzkich na całym świecie. (…)
W rzeczywistości rozbójnicy morscy, którzy mieli największy udział w tworzeniu nowego rządu, trzymali niewolników. Używali ludzi zamiast maszyn i nawet kiedy już zniesiono niewolnictwo jako zbyt kompromitujące, oni i ich potomkowie nadal traktowali prostych ludzi jak maszyny. (…)
A dzięki czemu piraci mogli zabierać każdemu, co chcieli? Bo rozporządzali najlepszymi na świecie okrętami, byli najgorszymi ludźmi i mieli proch, czyli mieszaninę azotanu potasu, węgla drzewnego i siarki. (…)
Główny jednak oręż piratów stanowiła ich umiejętność zaskakiwania innych. Nikt nie mógł uwierzyć, że można być aż tak zachłannym i bezlitosnym, a potem było o wiele za późno.”

Kurt Vonnegut książka Śniadanie mistrzów

Teachers of children in the United States of America wrote this date on blackboards again and again, and asked the children to memorize it with pride and joy: 1492. The teachers told the children that this was when their continent was discovered by human beings. Actually, millions of human beings were already living full and imaginative lives on the continent in 1492. That was simply the year in which sea pirates began to cheat and rob and kill them. (ang.)
Śniadanie mistrzów

O dzieciach, O ludziach, O rzeczywostości, O wolności

„Nie ma naszej zgody na wprowadzanie zabójczych dla edukacji zmian w zabójczym dla demokracji tempie. Bez konsultacji, wysłuchania głosu rodziców, nauczycieli, uczniów, pracowników szkół i ekspertów oświatowych. Nie ma naszej zgody na kłamstwo i manipulację, którymi próbuje karmić nas MEN. (…) Nie zgadzamy się, by chora ambicja i bezmyślny opór Anny Zalewskiej – jednego z najgorszych ministrów obecnego rządu – pogrążyły edukacje i polską szkołę w chaosie na dekady.”

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk (1984) działaczka społeczna i polityczka

na demonstracji przeciwko planowanym przez PiS zmianom w szkolnictwie. Źródło: Razem: Nie zgadzamy się, by chora ambicja i bezmyślny opór Zalewskiej pogrążyły polską szkołę w chaosie na dekady http://300polityka.pl/live/2016/11/19/razem-nie-zgadzamy-sie-by-chora-ambicja-i-bezmyslny-opor-zalewskiej-pograzyly-polska-szkole-w-chaosie-na-dekady/, 300polityka.pl, 19 listopada 2016.

O kłamstwie, O demokracji, O rodzicach

„Jak mawiał mój nauczyciel, w szkole są dwa najważniejsze przedmioty: przysposobienie obronne, żeby wiedzieć, jak strzelać, i historia, żeby wiedzieć, do kogo.”

Michaił Dielagin (1968)

Źródło: „Forum”, 29 listopada 2010.

O historii

„Im gorzej nauczyciele będą traktowani przez państwo, tym marniejszej „jakości” ludzie będą zasilać tę grupę zawodową i tym więcej będzie wśród nich frustratów, którzy – zgodnie z „hierarchią dziobania” – poszukają obiektów od odreagowania swoich napięć w uczniach lokujących się w owej hierarchii jeszcze niżej od nich.”

Andrzej Samson (1947–2009) polski psycholog i psychoterapeuta

20 tysięcy godzin w budzie

O ludziach

„Mój tata opowiadał mi o nauczycielce ściągniętej ze Wschodu, która tłukła ich za rozmowy po kaszubsku.”

Danuta Stenka (1961) aktorka polska

Źródło: Zofia Fabjanowska-Micyk, Trening z kaszubskiego. Spotkania Danuta Stenka, „Zwierciadło”, maj 2012

„Świadome urzeczywistnianie wartości w kimś jest wychowywaniem innych.”

Georg Kerschensteiner (1854–1932) pedagog niemiecki

Źródło: Dusza wychowawcy i zagadnienie kształcenia nauczycieli (tł. z niem.), Warszawa 1936 s. 16, cyt. za: Stefan Kunowski, Podstawy współczesnej pedagogiki, Wyd. Salezjańskie, Warszawa 2004, s. 121.

O duszy

„Cały czas odwiedzają nas mieszkańcy Nysy. Wyrażają poparcie dla akcji, podpisują przy okazji protest w sprawie historii w szkole. Odwiedzili nas także związkowcy z „Solidarności”, nauczyciele, studenci. Tylko w sobotę przyszło do nas kilkadziesiąt osób. Jest zainteresowanie naszą akcją. Protest relacjonuje na bieżąco Radio Opole. Radio Maryja, „Nasz Dziennik”, „Gazeta Polska Codziennie”, „Nowa Trybuna Opolska” robiły materiały o naszej głodówce. Jest zainteresowanie tą akcją.”

Janusz Sanocki (1954) polski polityk

o proteście głodowym w obronie nauczania historii w Nysie. Źródło: Sanocki: Protest to etyczny obowiązek http://www.stefczyk.info/publicystyka/opinie/sanocki-protest-to-etyczny-obowiazek, stefczyk.info, 6 maja 2012

O historii, O czasie

„Nasza poczciwa, pszenno-buraczana homofobia jest łącznikiem między dawnymi a nowymi czasy. To coś, co III RP przejęła prosto z PRL bez większych modyfikacji. W tej jednej kwestii generał Kiszczak, który w latach 80. prześladował homoseksualistów w ramach operacji „Hiacynt”, ponad pokoleniami serdecznie przybija piątkę lustratorom z IPN, którzy odmawiają zajęcia się tym tematem. W kuriozalnym odrzuceniu wniosku poszkodowanych IPN napisał w 2008 r., że akcją zająć się nie zamierza, bo komunistyczny aparat przemocy postępował zgodnie z ówczesnym prawem. Co nie jest prawdą, ale pokazuje, że jest jedna kwestia, w której ubecy i lustratorzy łączą się w braterskim uścisku”

Wojciech Orliński (1969) polski dzienikarz

bez podtekstów proszę! Źródło: Z dziejów homofobii, czyli PRL-owscy nauczyciele polskiej prawicy, „Duży Format”, 25 lipca 2012 http://wyborcza.pl/duzyformat/1,127381,12192711,Z_dziejow_homofobii__czyli_PRL_owscy_nauczyciele_polskiej.html

„Kryzys, który przeżywa polska szkoła, to efekt panującego w niej liberalno-lewicowego doktrynerstwa. Uznano, że wychowanie nie leży w gestii szkoły. Że jest naturalnym procesem. Rolę nauczycieli ograniczono więc tylko do przekazywania młodym wiedzy. Skutki widzimy dziś wszyscy.”

Wiesław Chrzanowski (1923–2012) polityk polski

Źródło: „Przywróćmy w Polsce tradycyjne wychowanie”, wp.pl, 30 października 2006 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Przywrocmy-w-Polsce-tradycyjne-wychowanie,wid,8576410,wiadomosc_prasa.html

O szkole, O wiedzę

„Wszystko można wytłumaczyć, niczego nie można usprawiedliwić.”

Henry Becque (1837–1899) Francuski dramaturg i krytyk literacki

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard, Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, ISBN 83-01-12582-9, s. 166.

O historii, O wieku

„Czytam dużo klasyki i sensacji, a także literaturę polską. Ciągle wracam do Dostojewskiego, to mój życiowy nauczyciel. Natomiast za największego poetę uważam ks. Twardowskiego. Nie wiem, czy ktoś jeszcze na świecie pisze tak dobre i mądre wiersze, jak on. Gdybym mogła przyznawać Nobla, to dawno by go dostał! W jego wierszach jest coś szczególnego. Jeśli czegokolwiek chcemy się dowiedzieć o życiu, w prawdach prostych a nie natrętnych, to wszystko można znaleźć u ks. Twardowskiego. To „niezbędnik” w trudnych chwilach.”

Daria Trafankowska (1954–2004) aktorka polska

Źródło: Małgorzata Karnaszewska, Daria Trafankowska – Nie jestem kobietą luksusową http://www.nadobre.pl/18904/daria-trafankowska-nie-jestem-kobieta-luksusowa.html

O kobietach, O literaturze, O czytaniu

„Główną podporą lichwy, złodziejstwa i rozboju są książęta i panowie. Zabierają oni wszelkie stworzenie na swoją własność: ryby w wodzie, ptaki w powietrzu, rośliny na ziemi. I potem jeszcze głoszą biednym przykazanie: – nie kradnij! Sami zaś chwytają, co gdzie znajdą: obdzierają i łupią chłopa i rzemieślnika.”

Thomas Müntzer (1489–1525) teolog, reformator Kościoła katolickiego

O historii, O ptakach, O rybach, O wieku

„Gdybym był dyrektorem szkoły, pozbyłbym się nauczyciela historii i zastąpiłbym go nauczycielem czekolady; moi uczniowie uczyliby się choć jednego przedmiotu, który ich wszystkich dotyczy.”

Roald Dahl (1916–1990) pisarz brytyjski pochodzenia norweskiego

O historii

„Na Szląsku Górnym (w Prusach) zachowały w życiu potocznem mowę słowiańską następujące klasy: cała ludność wiejska rolnicza, a w miastach, zwłaszcza niewielkich, stany rzemieślnicze i robocze. Wszystkie inne klasy, jak kupcy, fabrykanci, urzędnicy, tak przybysze z innych prowincyj, jak i rekrutowani wśród miejscowej ludności, duchowieństwo, nauczyciele elementarni po wsiach i po miastach, oficyaliści dominialni (zwani na Szląsku z czeska urzędnikami), nie mówiąc już o większych posiadaczach ziemskich, którzy ulegli germanizacyi jeszcze za czasów piastowskich, wszystkie te klasy używają zwykle języka niemieckiego. Śmiało też powiedzieć można, że nie masz ani jednego człowieka na Szląsku Górnym, z wyjątkiem chyba najmłodszego pokolenia po miastach, który by nie władał językiem polskim, używając go zwłaszcza po wsiach w stosunkach z ludem […]. Lud nie czuje nawet swej odrębności plemiennej od Niemców. Nazwiska „Niemiec” i „Polak” mają tu swoje specyficzne znaczenie. Kto umie tylko po polsku, ten jest Polak, kto tylko po niemiecku – ten uważa się za Niemca. Lecz jeśli zapytać człowieka, posiadającego oba języki, jakiej jest narodowości, zawsze odpowie, że jest zarazem Polak i Niemiec […]. Kiedy ich upewniłem, że w naszym kraju taki sam lud, ten sam język i wiara, odpowiadali mi: „my nie są Polacy, my są Prusacy.””

Lucjan Malinowski (1839–1898) językoznawca polski

o mieszkańcach Górnego Śląska.

O ludziach, O wierze, O zachowaniu

„Ojciec Krąpiec to wielki nauczyciel dla ludzi zajmujących się sprawami politycznymi.”

Mieczysław Ryba (1969) polski historyk

Źródło: O ludzką politykę, naszdziennik.pl, 16 maja 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20080516&typ=mi&id=mi22.txt

O ludziach

„Jak się czuje koń?”

Elihu Root (1845–1937) amerykański prawnik i polityk, laureat pokojowej Nagrody Nobla

z telegrafu do Williama Tafta, który telegrafował w 1900 z Filipin, że czuje się dobrze i jeździ konno (Root żartobliwie nawiązał do faktu, że Taft ważył ok. 300 funtów, czyli ok. 150 kg)
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard, Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, ISBN 8301125829, s. 381.

O historii, O wieku, Koń

„Mamy wszyscy różne życia przed sobą. Wszyscy chcemy stworzyć sobie najbardziej bezkonfliktowe i harmonijne warunki. Wszyscy chcemy osiągnąć pełnię życia. Czy musimy zwracać się do książek i nauczycieli, do nauki, religii, filozofii, czy musimy wiedzieć tak dużo – i tak mało! – ażeby obrać jakąś drogę? Czy nie możemy być w pełni rozbudzeni i świadomi bez tortur, na które sami się skazujemy?”

Henry Miller (1891–1980) pisarz amerykański

O książkach, O religii, O nauce

„Program Hitlera w Mein Kampf, poza sprawami rasowymi, jest taki sam jak program SLD, Platformy czy PiS. No, weźcie i przeczytajcie. Wszystkim chodzi o sprawy Polski. Tak samo Hitler chciał dobrze dla Niemiec. A że potem przyjął metody takie, które nie są do zaakceptowania w żadnym systemie, to już inna sprawa. Natomiast co do propagandy, był to dobry mówca, miał świetnych nauczycieli. Niektórzy mogliby się od niego sporo nauczyć, choćby mowy ciała.”

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

Źródło: „Polityka” nr 7, 2002

„Obecnie wszystkie nauki ożyły i wróciły do czci, języki zmartwychwstały: grecki, bez którego wstydem jest, aby ktoś mógł się mienić uczonym, hebrajski, chaldejski, łaciński. Kwitnie sztuka drukarska, tak wyborna, tak udoskonalona, którą wynaleziono swego czasu z natchnienia bożego, tak jak broń palną z podszeptu szatana. Świat jest pełen ludzi uczonych, najwspanialszych księgarni, najświatlejszych nauczycieli i sądzę, że ani za czasów Platona, ani Cycerona nie było takich ułatwień w nauce jak obecnie.”

François Rabelais (1494–1553) francuski pisarz

Źródło: O nauce i uczonych

O ludziach, O świecie, O sztuce, O nauce

„Znajomość (…) historii czynów dokonanych w kraju i poza granicami jest uważana przez ludzi mądrych za rodzicielkę i nauczycielkę życia.”

Jan Długosz (historyk) (1415–1480) polski kronikarz

Antiquitatis enim et historiae et rerum forisque gestarum notitia virtutis parens et vitae magistra a sapientibus habita est. (łac.)
Historiae Polonicae praefatio

O ludziach, O historii

„Wielki w cnotach fundator świętych świątyń, opieka uciśnionych, rózga bluźnierców, nauczyciel obyczajów.”

Henryk I Brodaty (1163–1238) polski książę z dynastii Piastów śląskich

epitafium nagrobne

„Jesteśmy tutaj, ponieważ totalne państwo PiS próbuje karać za to, że ktoś przyszedł na czarno ubrany do pracy. Zaraz rozpocznie się coś, co ma znamiona procesu Kafki – absurdalne zarzuty sformułowane tylko dlatego, że nauczycielki przyszły na czarno ubrane do pracy. Co więcej – nie manifestowały swoich poglądów, nie mówiły o czarnym proteście, zrobiły jedynie zdjęcie, które umieściły na portalu społecznościowym.”

Borys Budka (1978) polski polityk

wypowiedź przed posiedzeniem komisji dyscyplinarnej orzekającej w sprawie nauczycielki ze szkoły w Zabrzu, obwinionej przez śląskiego kuratora oświaty o niedozwolone solidaryzowanie się z protestami przeciw obostrzeniu ustawy antyaborcyjnej z października 2016. Źródło: „Czarny protest” - komisja dyscyplinarna uniewinniła nauczycielkę, która ubrała się na czarno http://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-czarny-protest-komisja-dyscyplinarna-uniewinnila-nauczycielk,nId,2350375, rmf24.pl, 10 lutego 2017.

O zdjęciach

„Jeżeli ktoś nie rozumie, że wszystkie istoty wszystkich sześciu sfer bytu były kiedyś jego rodzicami, nigdy nie spotka dobrego ani nawet złego nauczyciela.”

Tilopa (928–1009)

Źródło: buddyzmwprost.com.pl http://www.buddyzmwprost.com.pl/index.php?id=41

O rodzicach

„Chcę, aby najbliższy okres był dla polskiej szkoły czasem stabilizacji i spokojnego wdrażania zainicjowanych wcześniej działań. Dzisiaj najważniejsza jest pomoc nauczycielom i dyrektorom we włączaniu do praktyki szkolnej wprowadzonych projektów. Na tym zamierzam się skupić. Ważny jest również dialog ze środowiskiem, wsłuchiwanie się w głosy rodziców i nauczycieli oraz reagowanie na ich potrzeby. Natomiast nadrzędną wartością musi być zawsze dobro uczniów, bo to oni są najważniejsi.”

Krystyna Szumilas (1956) polski polityk

Źródło: gazetaprawna.pl, Nowa minister edukacji Krystyna Szumilas: najbliższy czas - czasem stabilizacji w szkole, 21 listopada 2011 http://praca.gazetaprawna.pl/artykuly/568111,nowa_minister_edukacji_krystyna_szumilas_najblizszy_czas_czasem_stabilizacji_w_szkole.html

O rodzicach, O czasie, O pomocy

„Pokolenie wojskowych, które zrobiło zamach stanu w siedemdziesiątym szóstym roku dorastało i szkoliło się do wojaczki w czasach głębokiej współpracy między Argentyną i Trzecią Rzeszą. Mistrzami wojskowych nauczycieli pokolenia generałów Jorge Videli, Emilia Massery, Roberta Violi, Leopolda Galtieriego – przywódców junty – byli nazistowscy zbrodniarze.”

Uki Goñi (1953)

Źródło: The Real Odessa, Granta Books, London-New York 2002.

O współpracy

„Urodziłem się z pewnymi predyspozycjami w kierunku nauk ścisłych, zwłaszcza matematyki. Od najmłodszych lat interesowały mnie rzeczy niesamowite: gwiazdy, magia, koncepcje, które rządzą światem. Miałem przy tym sporo szczęścia, mój ojciec był inżynierem elektronikiem, miał w biblioteczce wiele książek, do których miałem dostęp. Wyrastałem w okresie zimnej wojny, kiedy powszechna była fascynacja wyścigiem kosmicznym. W szkole w Nowym Jorku miałem wspaniałych nauczycieli fizyki, później świetnych wykładowców na Uniwersytecie w Chicago i Princeton.”

Frank Wilczek (1951) fizyk amerykański, noblista

Źródło: „Rzeczpospolita”, 20 listopada 2007 http://www.rp.pl/artykul/70340.html

O wojnie, O książkach, O świecie, O nauce

„Ludzie mówili mi: Justin, mogłeś robić wszystko. Dlaczego zostałeś nauczycielem? Odpowiadałem, że to oczywiste: nie ma nic lepszego od uczenia. (…) Jak każdy, kto kiedykolwiek stanął przed klasą pełną nastolatków, wiem, że nie możesz udawać. Musisz być autentyczny, jeśli chcesz mieć u nich jakikolwiek szacunek.”

Justin Trudeau (1971) kanadyjski polityk

Źródło: Katarzyna Wężyk, Prowadź nas, Trudeau http://wyborcza.pl/magazyn/1,124059,20408078,prowadz-nas-trudeau-sylwetka-premiera-kanady.html, wyborcza.pl, 16 lipca 2016.

O ludziach

„Widz dla twórcy jest po prostu innym twórcą. To on ma zdecydowanie rację, a nie socjologowie, politycy, pedagodzy itd. Gdyby widz był istotnie podporządkowany twórcy, tzn. gdyby był jednostką masy (socjologowie), bądź obywatelem, którego należy zindoktrynować (politycy), bądź wreszcie dzieckiem, które należy wyedukować (pedagodzy), wówczas nie można by też mówić o twórcy. Nie jest on przecież ani pomocą społeczną, ani propagandzistą, ani nauczycielem w szkole.”

Pier Paolo Pasolini (1922–1975) włoski pisarz, poeta i reżyser filmowy

Źródło: Kino niepopularne, „Nuovi Argomenti” nr 20/1970, tłum. Mateusz Salwa.

O dzieciach, O pomocy

„Syn Indjanki i syryjskiego żyda, były nauczyciel szkoły powszechnej, lichwiarz i sługus amerykańskich dolarowiczów 33 stopnia, bolszewik, dusza przeklęta, obciążona krwią męczenników. Komunista-milioner, właściciel olbrzymich, zrabowanych majątków w różnych stanach Meksyku, których wartość w przybliżeniu wynosi 1 miljard i 500 miljonów. Twarz zwierzęca, spojrzenie srogie i ponure, usta grube, jednem słowem wszelkie znamiona zarozumialca, żyda, przepełnionego nienawiścią i chciwością jednostki przeżytej, krwiożerczej, zbrodniczej, znieprawionej i śmiesznej. Zbrodniarz, który już stracił rachubę swych zbrodni, pajac, który śmie głosić: „Jestem osobistym wrogiem Chrystusa!””

Plutarco Elías Calles (1877–1945)

Człowiek dojrzały albo do więzienia, albo na szubienicę.
konterfekt Plutarco Callesa nakreślony przez redaktorów polskiego „Przewodnika Katolickiego” (nr 16, 21 kwietnia 1935).
Źródło: Marcin Kula, Tadeusz Łepkowski, Robert Mroziewicz, Ryszard Stemplowski, Jan Szemiński, Dzieje Ameryki Łacińskiej, tom II (1870/1880–1929), Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1979, s. 257.

O książkach, O duszy, O wiedzę, Chrystus

„Samorządy niech się nie zasłaniają kryzysem, bo nauczycielom podwyżki i wyższe średnie się należą.”

Sławomir Broniarz (1958) Prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego

Źródło: Artur Radwan, Finanse gmin zagrożone. Dobiją je przywileje nauczycieli, dziennik.pl, 25 stycznia 2012 http://nauka.dziennik.pl/edukacja/artykuly/376482,nauczyciele-dobijaja-gminy-czternasta-pensja.html/

O nauce

„Do gruntu poznać Egipt i tą specjalnością służyć Ojczyźnie – oto moje zadanie.(…) Niech we mnie Uniwersytet Jagielloński pozyska nauczyciela historii starożytnego Wschodu, w szczególności zaś egiptologii.”

Tadeusz Smoleński (1884–1909)

23 marca 1907 r.
Źródło: list do Tadeusza Koziebrodzkiego z 3 maja 1908, Joachim Śliwa, TADEUSZ SMOLEŃSKI (1884–1909). W stulecie krakowskich wykopalisk w Egipcie, „Alma Mater”, nr specjalny, nr 98, 2008, s. 196.

O historii, O ojczyźnie

„Szkoły nie można zreformować z zewnątrz, bo najważniejsza część jej działalności rozgrywa się w sferze psychologicznej, jest „dzianiem się” pomiędzy uczniami i nauczycielami, którego za pomocą urzędniczych rozporządzeń zmienić niepodobna.”

Andrzej Samson (1947–2009) polski psycholog i psychoterapeuta

20 tysięcy godzin w budzie

O pomocy

„Dopiero po drugiej wojnie światowej „pedagog” znaczy powszechnie każdego praktyka nauczyciela, co ma podkreślać, że nauczyciel powinien być przede wszystkim wychowawcą.”

Stefan Kunowski (1909–1977) profesor, pedagog, autor teorii warstwicowej, poeta

Podstawy współczesnej pedagogiki
Źródło: s. 30

O wojnie

„W państwowej szkole praca skupia się głównie na nauce przedmiotów objętych programem nauczania. Obecność na lekcjach jest obowiązkowa; tumany z matematyki muszą siedzieć na lekcji i robić, co w ich mocy. W szkole musi panować dyscyplina i nie może być hałasu, ale przecież wolne dzieci robią wiele hałasu. Wszystko jest przeciw nauczycielowi budynki, brak przestrzeni do zabawy, uporządkowanie, a w rzeczywistości cały system edukacji.”

Alexander Sutherland Neill (1883–1973) pedagog brytyjski

Źródło: Wolność w edukacji, EID http://www.eid.edu.pl/archiwum/1996,94/styczen,115/wolnosc_w_edukacji,443.html

O dzieciach, O rzeczywostości, O wolności, O nauce

„Nauczyciele akademiccy, którzy ze względów politycznych nie otrzymali tytułów profesorskich, przez cały czas trwania socjalizmu w Polsce, a najstarsi nawet w latach okupacji, tworzyli grupę budującą państwo kapitalistyczne. Osiągali to pracując nad doskonaleniem własnej osobowości intelektualnej, etycznej i przekazując te zasady poza swoje środowisko. Dlatego dzisiaj niezbędne jest maksymalne wykorzystanie tych ludzi do przebudowy naszej ojczyzny.”

Andrzej Rychlik (1955) polski polityk

Źródło: wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 31 stycznia 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/2c0dcfb20e64e66fc12575050045fb0c?OpenDocument

O ludziach, O czasie, O osobowości, O ojczyźnie

„Katastrofa jest naturalną częścią mojej ewolucji – szeptał Tyler – w kierunku tragedii i unicestwienia. (…) – Zrywam moje przywiązanie do rzeczy fizycznych i dóbr materialnych – szeptał Tyler – bo tylko niszcząc siebie, mogę uruchomić całą moc ducha. (…) – Wyzwoliciel, który zniszczy moją własność – powiedział Tyler – walczy o uratowanie mojego ducha. Nauczyciel, który usuwa z mojej drogi wszelką własność, uczyni mnie wolnym.”

Chuck Palahniuk (1962)

tłum. Lech Jęczmyk
Podziemny krąg (1996)

„Zdarzali się nauczyciele sadyści, lubujący się w zadawaniu kar, jak np. niemiecki nauczyciel Haberle w swoim pamiętniku wyliczył, że w ciągu 51 lat i 7 miesięcy szkolnego żywota wymierzył 1 175 250 uderzeń kijem, rózgą, liniałem i ręką, 1 115 800 uderzeń po głowie nawet przy pomocy Biblii i katechizmu, 18 200 policzków i wytargania za uszy oraz 8 082 kary klęczenia lub trzymania pręta w podniesionych rękach, czyli licząc w bilansie kar szkolnych, około 13 tysięcy dni nauki (po 250 rocznie) przeciętnie wypada 178 kar dziennie!”

Stefan Kunowski (1909–1977) profesor, pedagog, autor teorii warstwicowej, poeta

Podstawy współczesnej pedagogiki
Źródło: s. 109

O karze, O nauce, O pomocy

„W epoce upadku świata starożytnego i pojawienia się chrześcijaństwa „reakcyjna” była obrona zasad starożytnego oświecenia i starożytnej cywilizacji, natomiast „postępowa”, a nawet „rewolucyjna” była obrona tych zasad duchowych, które później zatriumfowały w kulturze średniowiecznej. Twórczy ruch, rewolucja ducha tamtych czasów, prowadziły ku „mrokom Średniowiecza”. To nie ostatni obywatele, nie ostatni pisarze i filozofowie świata starożytnego, ale nauczyciele i Ojcowie Kościoła byli ludźmi prawdziwego ruchu duchowego”.(…) Stary świat, który upada i do którego nie może być powrotu, jest właśnie światem nowożytnym z racjonalistycznym Oświeceniem, z indywidualizmem i humanizmem, z liberalizmem i demokratyzmem, ze wspaniałymi monarchiami narodowymi i polityką imperialistyczną, z potwornym systemem gospodarki industrialno-kapitalistycznej, z potężną techniką oraz pozornymi zdobyczami i pomyślnością, z wyuzdaną i bezgraniczną żądzą życia, z ateizmem i bezdusznością, z brutalną walką klas i socjalizmem jako ukoronowaniem epoki. Z ochotą gotowi jesteśmy śpiewać słowa pieśni rewolucyjnej „Starego wyprzyjmy się świata”, rozumiejąc pod „starym światem” właśnie świat nowożytny skazany na zagładę.”

Nikołaj Bierdiajew (1874–1948)

Źródło: Nowe średniowiecze

O świecie, O śpiewie, O walce

„Warunki są bardzo ciężkie, ale jeśli panu się zdaje, że ten bitwę wygra, kto się z pola wycofał, to niech pan chłopcom historii nie wykłada.”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

właścicielka podupadającego majątku do nauczyciela swych dzieci
Barcikowscy
Źródło: s. 26

O dzieciach, O historii

Anna Zalewska (1965) polska polityk, nauczycielka

Autorka: Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Razem: Nie zgadzamy się, by chora ambicja i bezmyślny opór Zalewskiej pogrążyły polską szkołę w chaosie na dekady http://300polityka.pl/live/2016/11/19/razem-nie-zgadzamy-sie-by-chora-ambicja-i-bezmyslny-opor-zalewskiej-pograzyly-polska-szkole-w-chaosie-na-dekady/, 300polityka.pl, 19 listopada 2016. na demonstracji przeciwko planowanym przez PiS zmianom w szkolnictwie. O Annie Zalewskiej

O kłamstwie, O demokracji, O rodzicach

„Przechodzimy więc do lata 1905 roku: matka jest z trojgiem dzieci w petersburskim majątku; ojca zatrzymują w stolicy sprawy polityczne. Podczas jednego ze swoich krótkich pobytów u nas, w Wyrze, zauważył, że obaj z bratem czytamy i piszemy po angielsku, nie znamy jednak rosyjskiego alfabetu (pamiętam, że nie potrafiłem przeczytać po rosyjsku niczego prócz takich słów jak kakao). Postanowiono zatem, że wiejski nauczyciel będzie przychodził co dzień, żeby dawać nam lekcje i prowadzić na spacery.”

Vladimir Nabokov (1899–1977) pisarz rosyjski

Tamte brzegi

O dzieciach, O matce, O czytaniu

„Kto potrafi tu coś zrozumieć, gdy widzi tych cichych ludzi o dziecięcych twarzach, o brodach apostołów! Każdy podoficer jest większym wrogiem rekrutowi, każdy nauczyciel uczniowi, niż my im, a oni nam. A przecież wypuścić ich na wolność – będziemy się znowu nawzajem tępili.”

Erich Maria Remarque książka Na Zachodzie bez zmian

Na Zachodzie bez zmian (1929)

O ludziach, O wolności

„Moi przyjaciele ciągle nie wiedzą, czy chcą być lekarzami, czy nauczycielami. Kiedy z nimi rozmawiam, mówią mi, że mają egzaminy następnego dnia, a ja na to: „Ha, ha, ha, macie test”, na co oni: „Avril, zamknij się!””

Avril Lavigne (1984) muzyk rockowy, wokalistka

„Najlepszym nauczycielem jest czas.”

Menander (-342–-291 p. n. e.) starożytny poeta grecki, przedstawiciel komedii nowej i komedii charakterów

O czasie

„Dlatego, Najjaśniejszy Panie, ów szlachcic ma brodę siwą, a głowę czarną, że więcej pracował gębą niż głową.”

Mikołaj Wolski (1762–1803)

wyjaśniając królowi, dlaczego pewien szlachcic w Ogrodzie Saskim miał siwą brodę i jednocześnie zupełnie czarne włosy.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 465.

O historii, O wieku

„Większość nauczycieli traci czas na zadawanie pytań, które mają ujawnić to, czego uczeń nie umie, podczas gdy nauczyciel z prawdziwego zdarzenia stara się za pomocą pytań ujawnić to, co uczeń umie lub czego jest zdolny się nauczyć.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Janusz Fedirko, Einsteiniana, „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80.

O czasie, O pomocy, Pytanie

„Od roku 1999 jestem prezesem diecezjalnym Stowarzyszenia Rodzin Katolickich i dla mnie ochrona życia, organizowanie marszów dla życia, uczestnictwo w sympozjach, współpraca z Federacją Ruchów Obrony Życia, rozpowszechnianie wszelkich materiałów promocyjnych, rozmowy z młodzieżą – byłem nauczycielem w szkole katolickiej w Chojnicach – to wszystko są niemalże codzienne działania. Myśmy przeszli bardzo długą drogę od początku lat 90. w uświadamianiu społeczeństwu, co to jest aborcja – to już przestał być zabieg: w świadomości funkcjonuje, iż jest to zabijanie dziecka. I dalej powinniśmy iść w kierunku, że to zabijanie powinno zniknąć całkowicie. Przeszliśmy pewne etapy, gdzie udawało się w niedoskonałych ustawach zaostrzać tę dowolność dokonywania czynów haniebnych, jakim jest mordowanie dzieci poczętych. I dlatego tutaj moja działalność jest jakby stała, a nie jednorazowa, bo przez lata ten problem gdzieś zawsze wynikał w mojej działalności społecznej.”

Piotr Stanke (1957) polski polityk

Źródło: Moratorium na wykonywanie aborcji 2008, naszdziennik.pl, 7 maja 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20080507&typ=po&id=po41.txt

O dzieciach, O młodzieży, O problemach, O współpracy

„Szukam nauczyciela i mistrzaniech przywróci mi wzrok słuch i mowęniech jeszcze raz nazwie rzeczy i pojęcianiech oddzieli światło od ciemności.”

Tadeusz Różewicz (1921–2014) polski poeta, dramaturg, prozaik

Źródło: Ocalony [w:] Słowo po słowie, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 2003, s. 9.

O świetle

„Parę dni temu premier powiedziała, że będziemy tworzyć dobrą bezpieczną szkołę. Apelujemy: nie burzcie tego, co mamy. Nie niszczcie dorobku gimnazjów, nie niszczcie tego, co tysiące nauczycieli przez ostanie lata tworzyło. Szkoła potrzebuje wsparcia i zmian, ale nie przy pomocy koparek i dźwigów, a tak rozumiemy reformę serwowaną przez PiS. Nie chcemy żadnej reformy. Nie potrzebujemy rewolucji, nie potrzebujemy Anny Zalewskiej.”

Sławomir Broniarz (1958) Prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego

Źródło: Likwidacja gimnazjów, Nie dla chaosu w szkole. Broniarz: Nie chcemy reformy, nie potrzebujemy Zalewskiej http://www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/likwidacja-gimnazjow-protest-znp-broniarz-nie-chcemy-reformy-nie-potrzebujemy-zalewskiej,86938.html, portalsamorzadowy.pl, 19 listopada 2016.

O szkole, O wsparciu, O pomocy

„Dla mojego śp. Brata Lecha i dla mnie Najwspanialsza, Najukochańsza, Najlepsza i Niezastąpiona Mama, najlepszy nauczyciel, najlepszy przyjaciel i niezachwiane wsparcie. Pozostała nim także w ostatnich, najtrudniejszych latach życia, po smoleńskiej tragedii, w bardzo ciężkiej chorobie. Dzielnie znosiła cierpienie, spokojnie i z godnością przyjęła śmierć. Pozostała po Niej niemożliwa do wypełnienia pustka. Syn Jarosław.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

treść nekrologu po śmierci matki zamieszczonego w „Gazecie Polskiej Codziennie”.

O śmierci, O chorobach, O matce, O wsparciu

„Nie przestawajcie zalecać z gorliwością i usilnym naleganiem Różańca maryjnego, formy modlitwy tak drogiej Dziewiczej Matce Boga i tak często propagowanej przez Papieży, za pomocą której daje się wiernym najdoskonalszy środek wypełniania w sposób przyjemny i skuteczny zalecenia Boskiego Nauczyciela: „Proście, a będzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie, kołaczcie, a otworzą wam””

Paweł VI (1897–1978) papież

Mt 7,7
Źródło: encyklika Mense maio, 29 kwietnia 1965.

O Bogu, O matce, O pomocy

„Jeszcze w domu rodzinnym rodzice uczyli nas, że jeśli już czegoś się podejmujemy, to musimy dać z siebie wszystko. A ja uwielbiałam się uczyć. Jeśli czegoś nie rozumiałam, nigdy nie sądziłam, że to może być wina nauczyciela, bo źle wytłumaczył. Podobnie było z językami. Tata uważał, że nigdy nie będziemy mogły czuć się obywatelkami świata, jeśli nie będziemy się ich uczyły. Dlatego i ja, i moje dwie siostry pilnie chodziłyśmy na lekcje. Takie podejście do obowiązków miałam przez całe życie. Taka już chyba jestem. Całopalna. Jeśli się czegoś podejmuję, daję z siebie wszystko.”

Danuta Hübner (1948) polski polityk

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/viewpointer/1/artykul/danuta-huebner-pani-europa.html

O życiu, O domu, O rodzicach, O siostrze

„Musimy zrozumieć, że ściąganie to pierwsza nowotworowa komórka, którą wpuszczamy do organizmu społecznego. Jeśli tolerujemy ściąganie, to dopuszczamy też pewien stopień korupcji, godzimy się na nieprzestrzeganie reguł gry. (…) Tu nie pomoże CBA, ABW czy ustanowienie Centralnego Biura Antyściąganiowego i innych służb uzbrojonych w broń długą, krótką i pałki. Rodzice, nauczyciele, wykładowcy muszą dzieciom powiedzieć, że liczy się uczciwość. To jest, niestety, robota na wiele lat dla nas wszystkich.”

Łukasz A. Turski (1943) fizyk polski

Źródło: Ściąganie jest jak korupcja w futbolu, polskatimes.pl http://www.polskatimes.pl/opinie/wywiady/108951,sciaganie-jest-jak-korupcja-w-futbolu,id,t.html#material_2

O dzieciach, O rodzicach

„Pamiętaj, bez entuzjazmu nie sposób nic wielkiego na świecie uczynić.”

Henri de Saint-Simon (1760–1825) francuski historyk, socjalista utopijny

na łożu śmierci do swojego ucznia.
Źródło: Roman Ossowski, Nauczyciel-wychowawca w edukacji specjalnej w: Pedagogika specjalna. Wobec potrzeb teraźniejszości i wyzwań przyszłości pod redakcją Marii Chodkowskiej, wyd. UMCS, Lublin 1998.

O śmierci, O przyszłości

„Czas jest najlepszym nauczycielem, ale nieczęsto ma dobrych uczniów.”

François Mauriac (1885–1970) pisarz francuski, noblista

Źródło: Jarosław Gronert, Astrologia od początku, Pabianice 2007, s. 33.

O czasie

„Kuba i Buba potrafią czasami doprowadzić do szału nie tylko rodziców czy pozostałych członków rodziny, ale także zupełnie obcych ludzi. Jak również nauczycieli.”

Grzegorz Kasdepke (1972)

Źródło: Bon czy ton. Savoir-vivre dla dzieci

O dzieciach, O ludziach, O rodzicach

„Owocne nauczanie zależy od wielu czynników, ale jeden jest najważniejszy – w jakim stopniu nauczycielowi uda się nawiązać z uczniem szczególny stosunek – coś w rodzaju łączności, więzi czy pomostu, jest to umiejętność nawiązania kontaktu.”

Thomas Gordon (1918–2002)

Wychowanie bez porażek
Źródło: s. 15

„Czas jest wielkim nauczycielem, tyle tylko, że zabija swoich uczniów.”

Hector Berlioz (1803–1869) francuski kompozytor

O czasie

„Obawiam się, że pójdziemy drogą charakterystyczną dla systemów autorytarnych. Zostanie wybrany na drodze konkursu jeden podręcznik – czy to z historii czy z języka polskiego, w którym będzie jedynie słuszna interpretacja rzeczywistości, jedynie słuszne komentarze odautorskie i wszyscy będą się z tej książki uczyć. A musimy pamiętać, że jedną z największych zdobyczy w polskiej edukacji był pluralizm podręcznikowy, czyli wolność nauczyciela.”

Sławomir Jacek Żurek (1967) Filolog i historyk

Źródło: „Szkoła ma wykształcić elektorat PiS”. Profesor z KUL-u mocno uderza w reformę edukacji http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,21351262,szkola-ma-wyksztalcic-elektorat-pis-profesor-z-kul-u-mocno.html, tokfm.pl, 9 lutego 2017.

O książkach, O szkole, O historii, O rzeczywostości

„Gdziekolwiek kładziony jest nacisk na życie w Prawdzie, Spokoju i Miłości – w jakiejkolwiek religii lub języku, przez jakiegokolwiek nauczyciela – tam mamy Odwieczną Drogę Prawości.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Misterium Sai
Źródło: s. 45

O życiu, O religii

„Dla aktora przede wszystkim ma znaczenie to, żeby grać. Żeby nieustannie się gimnastykować. Dotyczy to zresztą każdej dziedziny. Nauczyciel, lekarz czy kierowca bez praktyki wypada z obiegu, bo świat idzie do przodu i wszystko się zmienia. Tak samo jest w przypadku naszego zawodu. Jeżeli się nie gra, to po prostu zatraca się gotowość, która jest potrzebna, żeby grać rzeczy najprzeróżniejsze.”

Artur Żmijewski (aktor) (1966) polski aktor

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=21561

O świecie, O grach

„Dobry nauczyciel literatury nie wymaga od ucznia, by wiedział, w którym roku umarł Homer, a w którym urodził się Adam Mickiewicz, ale uczy rozpoznawać piękno, a tym samym mnożyć przyszłe przyjemności konsumenta piękna.”

Jerzy Płażewski (1924–2015) polski krytyk i historyk filmu

Język filmu
Źródło: s. 9

O przyjemności, Cytaty o pięknie, O literaturze

„Potrzebowałem odpoczynku. Czułem się wypalony, miałem wrażenie, że kiszę się we własnym sosie. Nie miałem pojęcia, co zrobić ze swoją karierą. I nagle przypomniałem sobie mojego dawnego nauczyciela aktorstwa. To był taki stary, siwowłosy mędrzec, który zawsze kojarzył mi się trochę z postaciami z bajek. Wyobrażałem go sobie jako czarodzieja, który wita podróżnych na leśnej drodze i mówi: „Jeśli poczęstujesz mnie chlebem, spełnię twoje trzy życzenia”. Udzielał nam wskazówek, które w tamtych czasach wydawały się proste i oczywiste, ale dopiero kiedy człowiek znalazł się na pewnym etapie życia, rozumiał, że kryła się w nich mądrość. Jedna z jego rad brzmiała: „Nie można przez cały czas zajmować się tym samym i nie popaść w rutynę. Jeśli nie chcesz stracić artystycznej formy, to raz na jakiś czas musisz zrobić sobie przerwę. Dzięki temu będziesz w stanie dokonywać lepszych wyborów w przyszłości.””

Mel Gibson (1956) amerykański aktor, reżyser i producent filmowy

I rzeczywiście, miał rację. Uważam, że decyzja o kilkuletnim urlopie była słuszna. Z tym większą przyjemnością wróciłem do aktorstwa. Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Czułem się wypalony. Yola rozmawia z Melem Gibsonem, 23 kwietnia 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=64928

O mądrości, O przyjemności, O wrażeniach, O decyzjach

„Nacjonalizm, który głosimy, jest miłością przede wszystkim. Jest to całkiem takie samo uczucie, jakie wiąże jednostkę z jej rodziną, ponieważ ojczyzna jest tylko obszernym domem rodzinnym, a naród jest wielką rodziną (…) Według mnie najważniejszym pytaniem, jakie powinni młodzi ludzie stawiać sobie i swym nauczycielom, jest: „skoro kochamy nasz naród, ze wszystkimi jego dobrymi i złymi cechami, jak możemy przetworzyć tę miłość na pożyteczną służbę?”

Michel Aflak (1910–1989) arabski polityk i publicysta

Ku odrodzeniu (1940) Źródło: Tadeusz Fryzeł, Baasizm – polityczna doktryna Socjalistycznej Partii Odrodzenia Arabskiego – Baas http://web.archive.org/20110814142055/trzeciswiat.wordpress.com/2011/04/09/baasizm-baas/

O miłości, O ludziach, O rodzinie, O emocjach

„Nie szukam autorytetów na zewnątrz, tylko chcę zaufać sobie, nie negując mądrych nauczycieli.”

Damian Aleksander (1976) polski aktor

Źródło: „ABC” nr 14/18, 21 lutego 2005 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/9327.html

O zaufaniu

„Niech wie Bolesław, że jako wieprz w kałuży otoczony został przez psy moje i łowców.”

Jarosław I Mądry (978–1054)

obrażając Bolesława I Chrobrego przed bitwą w 1018.
Źródło: Melania Sobańska-Bodnaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek V-XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 110.

O psie, O historii, O wieku, Wieprz

„Nie turbuj się waszmość, czego to ludzie nie plotą!”

Zygmunt I Stary (1467–1548) król polski i wielki książę litewski

gdy pewien magnat, chcąc zostać kanclerzem, rzekł do króla: "Ludzie plotą, że mam zostać kanclerzem"
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 83-01-12438-5, s. 119.

O ludziach, O historii, O wieku

„Dostaję informacje od nauczycieli, że słowo to coraz częściej pojawia się w szkolnych wypracowaniach. Wchodzi do polszczyzny. Jestem jednak temu przeciwny. Nawet jakby znaczyło to coś zupełnie innego, pochodzenie i brzmienie tego wyrazu zupełnie mi nie odpowiadają.”

Jan Miodek (1946) polski językoznawca, popularyzator wiedzy o języku polskim

o słowie „zajebiście”. Źródło: gazeta.pl, 13 listopada 2008 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,61085,3734222.html