Cytaty o dzieciństwie

Zbiór cytatów na temat dorosłość, dzieciństwo, mienie, nie żyje.

Najlepsze cytaty o dzieciństwie

„Dzieciństwo to miejsce, gdzie mieszka się przez całe życie.”

Rosa Montero (1951)

Źródło: Stąd do Tartaru

„W okienku miedziorytu,
tysiąc walecznych.”

Kornel Filipowicz (1913–1990) pisarz polski

Źródło: Dzieciństwo

„Być może każde dzieciństwo jest gorzkie.”

Eduardo Mendoza (1943) pisarz hiszpański

Sekret hiszpańskiej pensjonarki

„Los dał mi bardzo krótkie dzieciństwo.”

Alina Janowska (1923–2017) polska aktorka

Źródło: Iza Natasza Czapska, Miłość jest sztuką http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/miloscj.htm, „Życie Warszawy”, 28 kwietnia 2003.

„Dziecko i dzieciństwo to wyjątkowa łaska.”

Charles Péguy (1873–1914)

„Narody tak jak ludzie mają swój okres dzieciństwa.”

Henry St John, 1. wicehrabia Bolingbroke (1678–1751)

Nations, like men, have their infancy (ang.)
Źródło: On the Study and Use of History, letter 4 (1752)

„Piękne dzieciństwo ma się tylko raz.”

Bertolt Brecht (1898–1956) niemiecki pisarz, dramaturg, teoretyk teatru, inscenizator i poeta

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998

„Nie wierz nigdy w dzieciństwo kobiety!”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

Na wyżynach
Źródło: s. 112

„Życie nasze ma dwa dzieciństwa, ale nie ma dwóch wiosen.”

Joseph Conrad (1857–1924) pisarz angielski polskiego pochodzenia

„Nigdy nie jest za późno na szczęśliwe dzieciństwo…”

Angus Young (1955) australijski muzyk rockowy (AC/DC)

Maksimum rock’n’rolla

Cytaty o dzieciństwie

„Dlaczego właśnie ja sformułowałem zasadę względności? Ile razy zadaję sobie to pytanie, wydaje mi się, że przyczyna jest następująca: normalny dorosły człowiek w ogóle nie rozmyśla nad problemami czasu i przestrzeni. W jego mniemaniu przemyślał to już w dzieciństwie. Ja jednak rozwijałem się intelektualnie tak powoli, że czas i przestrzeń zajmowały moje myśli nawet wtedy, gdy stałem się już dorosły.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Janusz Fedirko, Einsteiniana, „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80.

O myślach, O czasie, O myśleniu, Pytanie

„Kiedy myślę o matce i latach naszego dzieciństwa, mogę stwierdzić, że istnieją rzeczy, które dają większą satysfakcję niż pieniądze, uznanie publiczności i nagrody”

Michael Jackson (1958–2009) amerykański muzyk, kompozytor i autor tekstów

Źródło: autobiografia Moonwalk

O pieniądzach, O matce, O myślach, O myśleniu

„Zanim mnie oskarżycie, spróbujcie pokochać, zajrzyjcie w wasze serca i zapytajcie: czy widzieliście moje dzieciństwo?”

Michael Jackson (1958–2009) amerykański muzyk, kompozytor i autor tekstów

Źródło: CNN, 16 maja 2005.

Serce

„Czasem mam jakieś przebłyski scen z dzieciństwa. Moje najwcześniejsze wspomnienia pochodzą chyba z pobytu w Disney World, kiedy miałem z pięć lat. Wszystko było takie wielkie i ekscytujące. Byłem zachwycony.”

Harry Styles (1994) brytyjski piosenkarz, autor tekstów i aktor

Źródło: Siła marzeń. Życie w One Direction, tłum. Dariusz Rossowski, Wydawnictwo JK, Łódź 2013, ISBN 978-83-7229-322-0, s. 11.

O czasie

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Te dzieci potrzebują czuć to samo, co inne dzieci. Bawić się, śmiać się i płakać, zawierać przyjaźnie, cieszyć się zwykłymi doświadczeniami dzieciństwa. Czuć się kochanymi, pielęgnowanymi i włączonymi w świat, w którym żyją, bez piętna, które AIDS na nich odcisnęło.”

Diana Spencer (1961–1997) księżna Walii

Kochać się, O dzieciach, O świecie, O płaczu

„Cała psychologia współczesna pokazuje, że naszymi działaniami na poziomie emocji kieruje podświadomość. Są to wzorce ugruntowane na etapie naszego dzieciństwa, które później promieniują na całe życie.”

Agnieszka Trzos (1971)

Źródło: Artur Cichmiński, Od krytyków filmowych oczekuję rzetelnej, merytorycznej opinii. Rozmowa z Agnieszką Trzos, 25 maja 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=38127

O życiu

„Nie byłem wystarczająco utalentowany [jako aktor], a ojcu nie dorównałbym nigdy. Poza tym po dziurki w nosie miałem atmosfery aktorsko-filmowej związanej z osobą ojca i jego pracą. Latanie było zresztą moim marzeniem z dzieciństwa. Dziś dużą frajdę sprawia mi reakcja pasażerów, gdy dowiadują się, że ich samolotem kieruje facet o nazwisku de Funès. Tylko nieliczni wierzą, że to prawda.”

Olivier de Funès (1949) aktor francuski

Mój ojciec, Louis (1997)

O prawdzie, O facetach, O lataniu

„Już w dzieciństwie musiałem zdecydować, czy będę popychadłem czy popychającym. Wybrałem to drugie.”

Vin Diesel (1967) aktor amerykański

Źródło: Maria Wielechowska, Vin Diesel. Twardziel z zasadami, „To i Owo” nr 38, 17 września 2013, s. 4.

„Muzyka fascynowała mnie już od dzieciństwa. Pod koniec lat pięćdziesiątych zachwycałem się muzyką gitarową takich zespołów instrumentalnych, jak The Shadows i The Ventures. Zacząłem uczyć się grać na gitarze, gdy miałem 11 lat.”

Ricky King (1946)

Źródło: Muzyk znajduje prawdziwą harmonię, „Przebudźcie się!”, 8 stycznia 1989, s. 12–15 https://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/101988564.

O muzyce

„Bond nigdy nie dowierzał mężczyznom niskiego wzrostu. Od dziecka wyrastają z kompleksem niższości. Przez całe życie usiłują być więksi: więksi od innych, którzy z nich szydzili w dzieciństwie. Napoleon był niski, Hitler też. Wszystkie nieszczęścia na świecie są dziełem niskich mężczyzn.”

Ian Fleming książka Goldfinger

Goldfinger (1959)

O życiu, O dzieciach

„Zawsze byłem zwolennikiem socjalizmu, rozumianego jako uspołecznienie środków produkcji… Klucz do tego przekonania, tak jak ono stopniowo we mnie narastało, upatruję we wczesnym dzieciństwie, w tym wstydzie z powodu wszystkich przywilejów, jakimi się wtedy cieszyłem. Sam pan widzi, że nie ma w tym nic oryginalnego. Najradykalniejsi socjaliści często pochodzili właśnie z takich rodzin.”

Václav Havel (1936–2011) pisarz i prezydent Republiki Czeskiej

Źródło: rozmowa Antonína J. Liehma, „Literárne listy”, kwiecień 1968, cyt. za: Aleksander Kaczorowski, Czy Havel był komunistą?, krytykapolityczna.pl, 12 lutego 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/serwis-czeski/20130212/kaczorowski-czy-havel-byl-komunista

„W wieku dwudziestu lat jesteśmy tym, co uczyniło z nas wykształcenie, ale już około czterdziestu- tym, co powstało w wyniku własnych wyborów, jeżeli takich dokonaliśmy.
Młody człowiek staje się takim dorosłym, jakiego chciało jego dzieciństwo. Zaś człowiek dojrzały jest dzieckiem młodego człowieka.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Trucicielka

O dzieciach, O wykształceniz, O wieku

„Od dzieciństwa wiele znaków przyszłej dobroci wykazywał. Niektórych błogosławieństw i cnót początki pokazując. Między innymi świeciły w nim wrodzona pokora, modlitwy, gorącość i chęć do rzeczy duchowych, że od najmniejszej rozpusty i lekkomyślności dziecinnej wstrzymywał się i nic płochliwego nie czynił i dlatego przy dworze ojczystym wszyscy go szanowali.”

Stanisław Kostka (1550–1568) polski kleryk, święty Kościoła katolickiego

akta procesu kanonizacyjnego.
O Stanisławie Kostce
Źródło: o. Joachim Roman Bar OFMConv., ks. Stanisław Bońkowski, Święty Stanisław Kostka, t. 8. Warszawa, Akademia Teologii Katolickiej, 1987, seria Polscy święci. s. 168.

„Niczego nie żałuję. Ani nieudanych małżeństw, ani przegranych meczów, ani innych rozczarowań, których trochę w życiu miałem. Może tylko trochę szkoda, że w dzieciństwie karmiony byłem smalczykiem i boczusiem.”

Jan Tomaszewski (1948) piłkarz polski (bramkarz)

Źródło: sport.pl, 2 stycznia 2009 http://www.sports.pl/Pilka-nozna/Skoro-jest-cyrk-to-musi-byc-klaun-,artykul,40844,1,279.html

O małżeństwie, O sporcie

„Dziecko widzi więcej. Widzi świat w całym swoim pięknie. Ono czuje, że Bóg stworzył dobry świat. Ja już to zatracam. Ale mam pamięć i wracam do wspomnień z dzieciństwa. Nie jest to sentymentalizm w stylu, że „kiedyś to było lepiej…”. Nie! Dziecko żyje w rajskiej krainie. A potem musi uczestniczyć w kulturze, bo każą mu dorośli. Tak, to jest chyba jakaś kara! No a potem ta szkoła!”

Tomasz Budzyński (1962) polski wokalista rockowy, malarz, poeta

Źródło: Marcin Jakimowicz, O Woodstocku, małym białym ubranku i przyjściu antychrysta z Tomkiem Budzyńskim rozmawia Marcin Jakimowicz, 2tm23. art. pl http://www.2tm23.art.pl/wywiady2.html

O Bogu, O dzieciach, O świecie, O szkole

„Jak długo można gapić się na ocean, choćby się go uwielbiało od dzieciństwa? Jak długo można obserwować przypływy i odpływy, bez gorzkiej myśli, która dopaść może każdego, kto wpatruje się w morze, że życie zostało ci dane, jak każdemu, tylko jeden raz, przypadkowo, kapryśnie i bez określonego powodu?”

Philip Roth książka Everyman

Everyman

O życiu, O myślach, O morzu, O myśleniu

„To, czego uczymy się w dzieciństwie, nigdy nie idzie na marne…”

Kazuo Ishiguro książka Pejzaż w kolorze sepii

Pejzaż w kolorze sepii (1982)

„Kaczyńscy mają w sobie to szczególne nawiedzenie. Widać w dzieciństwie mieli jakieś fatalne zabawki i zamiast jeździć na rowerze i kopać piłkę, czytali patriotyczne czytanki. I to im się w tych głowach zalęgło.”

Kazimierz Kutz (1929–2018) polski reżyser filmowy, teatralny i telewizyjny; działacz polityczny i senator RP

Źródło: pardon.pl http://www.pardon.pl/artykul/10013/polityk_po_kaczynscy_to_osoby_psychopatyczne, 1 listopada 2009

O czytaniu

„Zacząłem się rozczarowywać metodami opracowanymi przez psychiatrię do pomocy ludziom. Ortodoksyjna teoria postrzega ludzką osobowość jako produkt osobistego materiału genetycznego odziedziczonego po przodkach poprzez swych rodziców, i modyfikującego wpływu środowiska prenatalnego i postnatalnego. Dostrzegłem, że niektóre przypadki nie mogły być właściwie wytłumaczone za pomocą genetyki, wpływu środowiska lub kombinacji obydwu. Mówię tu o takich rzeczach jak fobie z wczesnego dzieciństwa, niesamowitych zdolnościach rozwiniętych spontanicznie, dzieciach przekonanych o swej niewłaściwej płci, wrodzonych deformacjach, różnicach między bliźniętami jednojajowymi, a nawet takich rzeczach jak nieracjonalne preferencje kulinarne.”

Ian Stevenson (1918–2007) psychiatra kanadyjski

Źródło: wywiad dla magazynu „Omnia” http://reluctant-messenger.com/reincarnation-proof.htm

O dzieciach, O rodzicach, O pomocy, O osobowości

„Przede wszystkim baśnie Andersena, najlepiej z ilustracjami kongenialnego Jana Marcina Szancera. Z późniejszego okresu cykl „Ani z Zielonego Wzgórza”. Te książki są jak latarnie, które zawsze świecą niezależnie od tego całego „śmietnika”, który nas zalewa.”

Agnieszka Fatyga (1958) polska aktorka i śpiewaczka

odpowiedź na pytanie którą książkę z dzieciństwa wspomina szczególnie.

O książkach

„Mnie Bóg, w życiu moim, nigdy nie był potrzebny – od najwcześniejszego dzieciństwa, ani przez pięć minut – byłem zawsze samowystarczalny.”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Wariant: Mnie Bóg, w życiu moim, nigdy nie był potrzebny - od najwcześniejszego dzieciństwa, ani przez pięć minut - byłem zawsze samowystarczalny.
Źródło: J. Kijewski, Ateista, Wyd. Trzecia Droga, Nowy Jork 1999

O Bogu

„Dziennikarze często mnie pytają, jak to jest być prawnuczką prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego oraz premiera Władysława Grabskiego. Dużo o nich w dzieciństwie słyszałam, ale bardziej w kontekście tego, komu pomogli, co zrobili dobrego dla Polski. Pradziadek Wojciechowski był bardzo skromny, uczynny. Często mawiał: „Jeśli jesteś wykształcony, zadowolony ze swojego życia, to twoim obowiązkiem jest zajmowanie się tymi, którzy tego nie potrafią, musisz wziąć za nich odpowiedzialność.””

Małgorzata Kidawa-Błońska (1957) polska polityk i producentka filmowa

Źródło: Boję się tylko samotności, „Pani” nr 11, 2011 http://www.styl.pl/magazyn/wywiady/news-boje-sie-tylko-samotnosci,nId,384860

O samotności

„Podświadomość – oprócz tego, że odziera z uroku nasze dzieciństwo, wypacza uczucia, przypomina to, co pragniemy zapomnieć na zawsze, obniża naszą nikczemną kondycję, jednym słowem, targa nasze życie na strzępy – gdy przychodzi jej ochota, w ramach rekompensaty, zastępuje budzik.”

Eduardo Mendoza (1943) pisarz hiszpański

Sekret hiszpańskiej pensjonarki

O życiu, O emocjach

„Mama z babcią odkrywały przede mną przyrodę, pokazywały mi w trawie robaczki, motylki.”

Monika Jaruzelska (1963) polska dziennikarka, stylistka, projektantka mody

wspominając wypady z rodziną na Mazury w dzieciństwie.
Źródło: Witold Filler, Od Pierwszych Dam do Dody Elektrody. Sławne żony sławnych mężów, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 2006, ISBN 8305134288, s. 15.

O książkach, O rodzinie, O wiedzę, O trawie

„Jak powiedziałem w radiu Kraków, że Dzieci z Bullerbyn we wczesnym dzieciństwie zrobiły na mnie największe wrażenie, to pani redaktor zapytała, czy w dzieciństwie byłem dziewczynką.”

Piotr Rowicki (1975)

Źródło: Beata Rudzińska, W „Dzieciach z Bullerbyn” rozpoznawałem otaczającą mnie rzeczywistość – rozmowa http://qlturka.pl/2015/12/08/w-dzieciach-z-bullerbyn-rozpoznawalem-otaczajaca-mnie-rzeczywistosc-rozmowa-z-piotrem-rowickim/, qlturka.pl, 8 czerwca 2009

O dzieciach, O literaturze, O wrażeniach, O rzeczywostości

„Niektórzy ludzie w swoich środowiskach uczą się uległości i lęku wobec nowości. Im więcej gotowych rozwiązań otrzymywali w dzieciństwie, nawet w bardzo słabym stopniu realizujących ich potrzeby, tym gorzej radzą sobie samodzielnie. Zamiast poszukiwać szans, pełniejszego sposobu realizowania się w życiu poprzestają na dotychczasowym, nierzadko frustrującym poziomie realizacji potrzeb.”

Maciej Bennewicz (1961)

Życie na Ziemi. Poradnik dla kosmitów (2013)

O ludziach, O poszukiwaniu

„W trakcie rewolucji chciałem być głosem humanizmu przeciw masowym rozstrzeliwaniom pokonanych przeciwników. Spędziwszy dzieciństwo w czasie wojny domowej w Hiszpanii, nauczyłem się panować nad namiętnościami (…) Jestem optymistą, bo wierzę w siłę tej wyspy, w niewyczerpaną czułość kubańskich kobiet, w wyobraźnię prostych ludzi (…).”

Eloy Gutiérrez Menoyo (1934–2012)

Źródło: Były przyjaciel Fidela Castro oskarża w testamencie: Zrobiliście z Kubańczyków niewolników, wyborcza.pl, 28 października 2012 http://wyborcza.pl/1,75477,12754242,Byly_przyjaciel_Fidela_Castro_oskarza_w_testamencie_.html

O kobietach, O wojnie, O ludziach, O sile

„Pejzaż z czasów dzieciństwa jest pewną formą tożsamości, jest czymś własnym, do czego każdy pielgrzym pragnie powrócić.”

Marcela Serrano (1951)

Meksykańska szarada

„Świnoujście jest miejscem mojego dzieciństwa. I tak jak dzieciństwo, jest to już zamknięty rozdział w moim życiu. Tam mieszkają moi kochani dziadkowie i lubię to miejsce odwiedzać. Wychowanie nad Bałtykiem, dziadek marynarz i pewna tradycja sprawia, że jestem zakochana w morzu. Uwielbiam leżeć na plaży, słyszeć szum fal i skrzek mew. Z pewnością jestem morskim zwierzakiem, ale osiadłym w Warszawie.”

Andżelika Piechowiak (1980) polska aktorka

Źródło: „Jestem morskim zwierzakiem” – wywiad z Andżeliką Piechowiak, 2 marca 2010 http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/5867/Jestem-morskim-zwierzakiem-wywiad-z-Andzelika-Piechowiak.html

Kochać się

„Dzieciństwo jest dobre dlatego, że każdy dzień zaczyna życie na nowo, bez ciężaru dnia wczorajszego.”

Anna Kamieńska (1920–1986)

Notatnik 1973–1979
Źródło: s. 240

O życiu

„Mistyk to ktoś, kto wyrzekł się własnego umysłu przy pierwszym zetknięciu z umysłami innych. Gdzieś w dzieciństwie, gdy jego pojmowanie rzeczywistości zderzyło się z cudzymi twierdzeniami, arbitralnymi rozkazami i sprzecznymi żądaniami, ogarnął go tak przemożny lęk przed niezależnością, że wyrzekł się rozumu. Mając wybór między "ja wiem" a "oni mówią", wybrał autorytet innych, wolał się podporządkować, niż zrozumieć, wolał wierzyć, niż myśleć. Wiara w nadprzyrodzoność zaczyna się od wiary w wyższość innych. Jego poddanie się przybrało formę uczucia, że musi ukryć brak zrozumienia, że inni posiadają jakąś tajemną wiedzę, której sam jest pozbawiony i że w jakiś niedostępny mu sposób potrafią tak zaczarować rzeczywistość, by odpowiadała ich życzeniom.”

Ayn Rand książka Atlas zbuntowany

Atlas zbuntowany

O wierze, O emocjach, O myślach, O zrozumieniu

„Coś w tym jest, że im dalej jesteśmy od swojego dzieciństwa, tym staje się ono nam bliższe… Przy końcu życia powracamy do jego początków. Dawne obrazy są coraz bardziej wyraźne, podczas gdy pamięć wczorajszego dnia zaciera się niczym stuletnie wspomnienie. Może to tak ma być – powrót do punktu wyjścia.”

Monika Jaruzelska (1963) polska dziennikarka, stylistka, projektantka mody

Rodzina
Źródło: s. 51

O wspomnieniach, Obraz

„Ja połknąłem bakcyla animacji, jak wielu z nas, już w dzieciństwie. Traktowałem postacie z filmów animowanych tak, jakby istniały naprawdę. Barwny świat kreskówek był najwyraźniej lepszym miejscem niż mój posępny dom rodzinny w Queens. Chciałem stać się częścią tego świata.”

Jerry Beck (1955)

Źródło: Wstęp w: Sztuka animacji. Od ołówka do piksela historia filmu animowanego pod red. Jerry’ego Becka, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2006, ISBN 832134433X, s. 6.

O świecie, O sztuce, O domu, O historii

„Jesteś zerem. Słyszał w dzieciństwie.
Wszystko mi jedno. Myślał. Aż poznał
drugą połówkę. Pletli razem trzy po trzy
w czterech ścianach, które znali jak swoje
pięć palców. Pal sześć!”

Adrian Szary (1983)

machali ręką
na przyszłość.
Źródło: Numerologia z tomu CV

O myślach, O przyszłości, O myśleniu

„Jesień bardziej kojarzy się z końcem niż początkiem. Ale zacznę od jesieni. Mglista wilgoć wżera się w ciało. Próchnieją kości nóg i rąk. W stawach rechoczą żaby reumatyzmu. Najbliższy staje się kaloryfer. Do niego można się przytulić, jak kiedyś do pieca, który zmarł – „tam””

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

razem z babką i dzieciństwem.
Poszukiwanie całości
Źródło: s. 58

O piekle, Jesień

„Dowiedziawszy się, że ustanowiono u nas dynastię dwugłową, wielostronną, nie miałem już powodu, by kryć się z moimi uczuciami monarchistycznymi, tlącymi się we mnie od wczesnego dzieciństwa; toteż jąłem ronić łzy, wrzeszczeć, skakać na jednej nodze wokół stołu, w prawej ręce wznosząc triumfalnie zielono-pomarańczową flagę zrobioną z pończochy.”

Mircea Horia Simionescu (1928–2011)

Bibliografia ogólna (Bibliografie generală)

O emocjach, O łzach

„Pamięć tak rozpaczliwie stara się nas opuścić. Pamięć wie, że nie jesteśmy w stanie znieść jej towarzystwa. Pamięć potrafi zrobić z nas skończonych głupców. Posłuchaj tylko starych śmiertelników, którym nie pozostało nic prócz wspomnień z dzieciństwa. Jakże często mylą tych, co są obok nich, z ludźmi, którzy od dawna już nie żyją, a w dodatku nikt ich nie słucha.”

Anne Rice książka Krew i złoto

Krew i złoto

„Kobiety zazwyczaj od wczesnego dzieciństwa są uczone, by polegać na mężczyznach, jeśli idzie o podejmowanie decyzji i inicjowanie zmian. Czarownicy, którzy mnie uczyli, kładli bardzo duży nacisk na to, że jest niezbędne, aby kobiety rozwijały swój intelekt i wzmacniały zdolność do analizy oraz abstrakcji, w celu lepszego rozumienia otaczającego nas świata.”

Taisha Abelar (1944–1998)

Magiczna podróż
Źródło: Wstęp

O kobietach, O decyzjach

„Na temat moich felietonów powstało sporo prac magisterskich, więc ja się o sobie dużo dowiaduję. Gdy wydałam zbiór opowiadań Fragmenty z życia lustra, to dopiero pytania czytelników zaczęły mnie naprowadzać na klucze interpretacyjne. A odpowiedzi na ogół mają swoje korzenie w dzieciństwie.”

Joanna Szczepkowska (1953) aktorka polska

Inne wypowiedzi
Źródło: „Existence” nr 3, jesień 2009.

Pytanie

„Miłość jest bezsprzecznie największym skarbem w życiu człowieka. Odgrywa największą rolę w ustalaniu mierników wartości, którymi człowiek kieruje się przy podejmowaniu ważnych decyzji i wyborze stylu życia. Kto w dzieciństwie nie zaznał miłości, ten jest nieszczęśliwy i przyjmuje mierniki wartości, które w późniejszym życiu nie pozwalają mu zaznawać szczęścia.”

Robert Gordon (1944)

Źródło: Miłość – najistotniejszy warunek szczęścia, „Psychology Today”

O miłości, O decyzjach

„(…) poszłam za głosem marzenia z dzieciństwa. Bardzo wcześnie, bo w wieku kilku lat, obejrzałam filmy Polańskiego (m. in. Nóż w wodzie) i wywarło to na mnie ogromne wrażenie. Polański stał się moim idolem! Zawsze myślałam, że to musi być wspaniałe: wymyślać różne rzeczy, zamieniać marzenia w rzeczywistość… A później okazało się, że to jednocześnie bardzo ciężka praca i nie zawsze wszystko się w niej udaje…”

Natalia Koryncka-Gruz (1958) polska reżyserka filmowa

Źródło: Natalia Koryncka-Gruz – Zła nie można lekceważyć http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/802/Natalia-KorynckaGruz-Zla-nie-mozna-lekcewazyc.html

O marzeniach, O myślach, O wrażeniach, O rzeczywostości

„Kraj białostocki bardzo mnie inspiruje. Wzrusza. Jest podstawą. Bazą. Na pewno to, co robię wyrasta z doświadczeń dzieciństwa. Ze szczęśliwego dzieciństwa. Z całej kolekcji wspomnień. Drobiazgów. Szczegółów. Z tamtych klimatów. I wyrasta bardzo świadomie. Uważam, że powinno się znać swoją przeszłość. Swoje korzenie. Tradycje. To bardzo ułatwia poszukiwanie tego, co wartościowe. Uniwersalne. Zrozumiałe dla innych ludzi. Uczonych i nie uczonych. W kraju i zagranicą.”

Małgorzata Dmitruk (1974)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_dmitruk_malgorzata

O ludziach, O poszukiwaniu, O przeszłości

„Dzieciństwo to mała stacyjka kolejowa, przez którą czas przejeżdża bez zatrzymania.”

Eva Almassy (1955)

Źródło: „Forum”, 23 maja 2011.

O czasie

„W dzieciństwie żyjemy w blasku nieśmiertelności – niebo jest równie bliskie i rzeczywiste, jak brzeg morza. Obok skomplikowanych szczegółów świata pojawia się prostota: Bóg jest dobry, dorośli znają odpowiedzi na wszystkie pytania, istnieje coś takiego, jak prawda, a sprawiedliwość działa miarowo bezawaryjnie, niczym zegar.”

Graham Greene (1904–1991) angielski powieściopisarz i dramaturg

Źródło: Ministerstwo strachu

O Bogu, O prawdzie, O strachu, O sprawiedliwości

„Ja jestem dzieckiem rock’n’rolla. Zawsze, gdy pracuję, to w tle słychać muzykę. Słucham zarówno muzyki z lat mojego dzieciństwa, jak i tej z lat sześćdziesiątych, ale współczesnej również.”

Simon R. Green (1955)

Źródło: Marta Mentek, Rozmowy: Simon R. Green, coolturka.com.pl, 18 kwietnia 2012 http://www.coolturka.com.pl/2012/04/18/rozmowy-simon-r-green/

O dzieciach

„Niewiele jest źródeł humoru tak niezawodnych jak umysł dziecka. Większość rysowników – którzy sami są podobni do dzieci – uznaje ten fakt. Gdy jednak starają się przedstawić cały chaos dzieciństwa, prawie zawsze oszukują. Nie tworzą rozpoznawalnych postaci dziecięcych, ale wysoce irytujących – choć dowcipnych – miniaturowych dorosłych. Trudno powiedzieć, czy przypisać to lenistwu czy słabej pamięci, ale większość autorów zabawnych dialogów młodzieżowych (łącznie ze sprawcami „dzieci” państw Cosby z serialu Bill Cosby Show) demonstruje zaskakujący brak wyczucia. A może to kwestia niewiary w siłę oryginalnego materiału źródłowego, którym jest dzieciństwo w całej swej nieskrępowanej i niezwykłej chwale.”

Garry Trudeau (1948)

Źródło: Przedmowa w: Bill Watterson, Calvin i Hobbes, tłum. Piotr Władysław Cholewa, Wydawnictwo Egmont Polska, Warszawa 2004, ISBN 8323730059, s. 3.

O dzieciach, O wierze, O sile, O oszukiwaniu

„Czym jest idea Boga? Ludzie czczą różne bóstwa. Robią co tylko chcą. Ale jeśli spojrzysz na Biblię, to tylko przykład, ja patrzyłem na nią każdego, pieprzonego dnia, aż do ukończenia 10 klasy i uczyłem się jej na pamięć, do momentu aż mnie wyrzucono z Chrześcijańskiej Szkoły za postawienie sztucznego penisa na Biblii, na biurku mojej nauczycielki, którego zabrałem z piwnicy mojego zboczonego dziadka. Nie musimy nawet iść tym tropem, chodzi po prostu o to, że Biblia posiada wszystko czego potrzebujesz to nagrania horroru. Ma zombie, diabła, Lucyfera. Nie ma Antychrysta.”

Marilyn Manson (1969) kontrowersyjny muzyk amerykański

Źródło: Wywiad: Marilyn Manson o Charlie Hebdo, dzieciństwie, Biblii i więziennych ekscesach, canaq.net, 4 lutego 2015 http://canaq.net/wywiad-marilyn-manson-o-charlie-hebdo-dziecinstwie-biblii-i-wieziennych-ekscesach/

O Bogu, O ludziach

„W latach okupacji byłem małym chłopcem, ale dobrze zapamiętałem i nosiłem w głębi swej duszy hasło wyhaftowane przez kobiety wileńskie na sztandarze, który podziemnymi szlakami dotrzeć miał do dywizjonu polskich lotników na ziemi brytyjskiej: MIŁOŚĆ ŻĄDA OFIARY. Kiedy w Ludowym Wojsku Polskim zaczęto odbierać mi wiarę i przekonania, które wyniosłem z mojego skromnego domu, ze szkoły, z kościoła – do tego hasła dodałem jeszcze jedno słowo: MIŁOŚĆ ŻĄDA OFIARY I WIERNOŚCI – wierności dla jednego Boga i jednej, jedynej Ojczyzny – POLSKI. Dzisiejsza piękna uroczystość, Honorowe Obywatelstwo Królewskiego Miasta Krakowa, które od dzieciństwa jawiło mi się jako serce i dusza Polski, utwierdza mnie w przekonaniu, że był to słuszny wybór.”

Ryszard Kukliński (1930–2004) polski wojskowy i amerykański agent CIA

29 kwietnia 1998 r., przemówienie w czasie sesji Rady Miasta Krakowa. Źródło: Miłość żąda ofiary i wierności – wierności dla jednego Boga i jednej, jedynej Ojczyzny – Polski, „Dziennik Polski”, 30 kwietnia 1998 http://www.dziennikpolski24.pl/pl/aktualnosci/kraj/341089-milosc-zada-ofiary-i-wiernosci-wiernosci-dla-jednego-boga-i-jednej.html

O miłości, O kobietach, O Bogu, O wierze

„(…) Dość śmiesznej powierzchowności i manier, pozbawiony wszelkiego uczucia dostojeństwa, gadał dużo, ale z trudem, i język plątał mu się w ustach. Bufonada jego przemówień maskowała treść, która zawsze miała pewną subtelność. Powiadano, że osadzając Jakuba Stuarta na tronie Elżbiety Tudor, Anglicy wprowadzili naturę kobiecą na miejsce natury męskiej, i istotnie, spędziwszy dzieciństwo w atmosferze morderstw i spisków, Jakub I Stuart zachował lęk przed uzbrojonymi ludźmi. (…) Nosił strój wywatowany, żeby, żeby zatrzymać ciosy sztyletów, i na widok miecza robiło mu się słabo. Był dość wykształcony, ale miał więcej intelektu niż inteligencji. Jako młodzieniec wcześnie rozwinięty pisywał wiersze, traktaty teologiczne i skomponował dwie książki o treści politycznej: Basilikon Doron i True Law of Free Monarchies, gdzie ustalał, że królowie są przeznaczeni od Boga do rządzenia, a poddani do posłuchu.”

Jakub I Stuart (1566–1625) król Anglii i Szkocji

O Jakubie I Stuarcie
Źródło: André Maurois, Dzieje Anglii, op. cit., s. 290.

O Bogu, O książkach, O zachowaniu, O emocjach

„Od ponad czterech lat każde wakacje to smaki dzieciństwa, ale nie mojego, lecz mojej czteroletniej córki Lenki. Każdy wyjazd to nieustanne oczekiwanie na owe nieodkryte produkty i potrawy. To lokalne smaki, które staramy się wszyscy zapamiętać.”

Karol Okrasa (1978) polski kucharz

Źródło: Anna Kaplińska-Struss, Karol Okrasa – O wakacyjnych odkryciach kulinarnych, gala.pl, 2 sierpnia 2012 http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/artykul/karol-okrasa-o-wakacyjnych-odkryciach-kulinarnych.html

O wakacjach, Córki

„Od dzieciństwa wyobrażałem sobie wnętrze duszy, jak wilgotną drgającą membranę w czerwonych odcieniach.”

Ingmar Bergman (1918–2007) szwedzki reżyser

Źródło: Ingmar Bergman: Świat kobiet w filmach reżysera-skandalisty. Cz. 2, Papilot.pl http://www.papilot.pl/psychologia/13686/3/INGMAR-BERGMAN-Swiat-kobiet-w-filmach-rezyseraskandalisty-CZ-2.html

O kobietach, O świecie, O duszy

„Po głowie chodzi mi pomysł na film z przesłaniem, który traktowałby o człowieczeństwie. Zdrowa część społeczeństwa pozbywa się tej chorej. Na Manhattanie budują nowy świat. Jest w tym coś z takiego dziecinnego spojrzenia, że jutro Heniek będzie prezydentem, a Zdzisia królową. Chodzi o zabawę bez przemocy i kalkulacji. Tworzą nowy świat, o którym wszyscy zawsze marzyli. Utopię bez zawiści. Po jakimś czasie okazuje się jednak, że ci zdrowi ludzie chcą uciec do świata, który wcześniej porzucili. Byłaby to trochę tragikomedia, a zarazem widowiskowa produkcja. Science fiction o tym, że powinniśmy wrócić do korzeni i podstawowych, pierwotnych, odruchów z dzieciństwa.”

Cezary Pazura (1962) aktor polski

Źródło: Cezary Pazura o 25-leciu swojej pracy artystycznej – Michał Hernes rozmawia z Cezarym Pazurą http://www.portalfilmowy.pl/wydarzenia,47,5849,1,1,Cezary-Pazura-o-25-leciu-swojej-pracy-artystycznej.html

O ludziach, O świecie, O czasie

„Nazywam moje dzieciństwo najdziwniejszym z dziwnych, ponieważ w czasach, gdy Chiny obwołano republiką, a ludzkość wkraczała w wiek XX, ja nadal prowadziłem życie cesarza i wdychałem kurz dziewiętnastego stulecia.”

Puyi (1906–1967) ostatni cesarz Chin

Byłem ostatnim cesarzem Chin
Źródło: tom I, s. 33

O życiu, O wieku

„Nie potrafię tego opisać. To była niesamowita radość. Zupełnie jak gdyby spełniło się moje marzenie z dzieciństwa. Kiedy miałam sześć lat, snułam fantazję, że jestem księżniczką – i to nie taką zwykłą, ale księżniczką z długimi blond lokami, która mieszka wśród chmur, a gdy zstępuje na ziemię, podróżuje na grzbiecie jednorożca. No i oczywiście przeżywa wielką miłość. Wszystko to znalazło się w „Gwiezdnym pyle”. Scenariusz był tak fantastyczny, tak dowcipny i pełen uroku, że nie zastanawiałam się nawet przez moment. Nie wspominam nawet o znakomitej obsadzie. Zagrać u boku Roberta De Niro i Michelle Pfeiffer? Chyba nikt by się nie wahał na moim miejscu. To była naprawdę łatwa decyzja.”

Claire Danes (1979) aktorka amerykańska

Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Chcę być szczęśliwa. Claire Danes specjalnie dla Stopklatki, stopklatka. pl, 12 października 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=40861

O miłości, O podróżowaniu, O fantazji, O decyzjach

„Ciemność jest nieostrożna i zostawia po sobie mnóstwo niechlujnych dowodów rzeczowych oraz niemych świadków, jeszcze nigdy nie przyłapano jej na gorącym uczynku. Prawdziwe motywy jej przestępstw nigdy nie zostają wyjaśnione; ciemność przypomina maniaka, który nie miał ani rodziców, ani dzieciństwa, dlatego sądowym psychiatrom i adwokatom brak punktów zaczepienia. Ciemność – to aksamitne okładki akt sądowych, ich miękkie, ale nie ciepłe dotknięcie odczuwalne jest, aż po ostatnia stronę.”

Renata Šerelytė (1970)

Imię w ciemności

O rodzicach

„Inspiruje mnie kino poetyckie, nostalgiczne, filmy Tarkowskiego, Michałkowa, Leszczyńskiego, filmy, które nie wyczerpują swego znaczenia po jednym obejrzeniu. Ale przede wszystkim inspiruje mnie życie. Można by wymieniać w nieskończoność i cokolwiek by powiedzieć, będzie banalnie: spotkanie z drugim człowiekiem, ciekawa historia czyjegoś życia, konflikt, jesienne ogniska, zimne zimowe powietrze… i moje dzieciństwo, którego skrawki w tym wszystkim odnajduję. Sztuka to chęć bezinteresownego podzielenia się. Bezinteresownego w pierwszym momencie, bo potem oczywiście czeka się, czy film zostanie dobrze przyjęty. Ale najpierw jest impuls: podzielić się tym zachwytem, który cię wypełnia.”

Marek Lechki (1975) polski reżyser filmowy

Źródło: „Kino”, nr 11/2002

O życiu, O sztuce, O historii, O czekaniu

„Żyje się na pewno inaczej. To jest dla obu narodów wielkie wyzwanie. Obecna sytuacja z pewnością nie sprzyja nacjonalistom i szowinistom po obu stronach. Oczywiście trochę czujemy się wyobcowani. Starsze pokolenie jest w większości dwujęzyczne. Ja będąc Słowakiem, od dzieciństwa czytałem „České Noviny”. To było naturalne. Grałem też w filmach reżyserów czeskich. Dziś słyszę, że młodzi Czesi nie znają języka słowackiego.”

Ladislav Chudík (1924–2015)

o rozdzieleniu Czechosłowacji na dwa państwa.

O czytaniu

„W powieści Pawła Huelle zawarta jest tęsknota za tym czasem i tymi momentami w naszym życiu, kiedy byliśmy beztroscy, kiedy świat odbieraliśmy wszystkimi zmysłami, kiedy potrafiliśmy naprawdę opisać szczęście, a nie zręcznie sformułować slogan. Kiedy miłość była miłością, a ból był bólem. Kiedy nie baliśmy się śmierci, bo ona stanowiła dla nas wyzwanie. Dojrzewając, zaczynamy tęsknić za tymi czasami, kiedy byliśmy naprawdę autentyczni. Dorosły nie cieszy się już pełnią życia. Zaczyna kalkulować, manipulować, uczy się jak zbudować tarczę, chroniącą go przed prawdziwymi emocjami. Żyje, ale tak naprawdę jest to namiastka prawdziwego życia, ponieważ owa tarcza nie dopuszcza do niego ani bolesnych, ani cudownych doznań, które płyną z otaczającego go świata. To jest podstawowy powód, dla którego ja obsesyjnie powracam do dzieciństwa i dla którego zdecydowałem się zrealizować Weisera.”

Wojciech Marczewski (1944)

Źródło: wywiad, 2001 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=2117

O miłości, O śmierci, O bólu, O szczęściu

„Straszną jest rzeczą, że gdziekolwiek człowiek się urodzi, pewne twierdzenia zostają mu wpojone w dzieciństwie wraz zapewnieniem, że nigdy nie będzie mógł wątpić na ich temat, pod karą utraty wiecznego zbawienia.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

O karze

„Mogę sobie łatwo wyobrazić taką sytuację. Jest rok 2006. Komisja w szesnastym składzie po raz dwudziesty piąty przesłuchuje Michnika i stwierdza, że zgubił on list do swego przyjaciela z dzieciństwa pisany na wiosnę 2003 roku. Tak ważna i sensacyjna wiadomość zostaje ogłoszona małą czcionką na siedemnastej stronie gazety codziennej. Tymczasem Rywin poddał się operacji plastycznej oraz kuracji odchudzającej i zaczął od końca 2005 roku kręcić serial telewizyjny (oczywiście dla TVP) pod tytułem Magnetofon.”

Paweł Śpiewak (1951) polski socjolog i historyk idei

O wiośnie

„Nawet Rolling Stonesi czy Madonna mają przyjaciół z dzieciństwa. Przyjeżdżają do miejsca, w którym się wychowali i jest tam ktoś, kto z nimi kopał piłkę albo wyrywał lalkom włosy. Dla moich koleżanek jestem Joasią, Aśką, Brodzią. Jestem tą samą osobą, którą byłam, tylko zajmuję się innymi rzeczami i mieszkam w Warszawie.”

Joanna Brodzik (1973) polska aktorka

„Dzieci postrzegają świat w kategoriach estetycznych. Pewien fiński poeta mówi, że swoje wojenne dzieciństwo pamięta jako „wspaniałe, ogromne pożary”. W dziecięcym języku nie istnieje słowo „skutecznie”, którego prawdziwe znaczenie odkryłem będąc w wojsku. W języku dorosłych słowo to określa, bez wyjątku, zniszczenie.”

Semezdin Mehmedinović (1960)

Obraz wojny

O dzieciach, O świecie

„Literatura, w tym poezja, była już od wczesnego dzieciństwa ważnym dopełnieniem moich muzycznych fascynacji. Zawsze lubiłem komponować do tekstów poetyckich, czasem też do własnych.”

Włodzimierz Pawlik (1958) polski pianista jazzowy, kompozytor i pedagog

Źródło: Marek Dusza, Nie ma życia bez poezji, „Rzeczpospolita”, 21 maja 2011 http://www.rp.pl/artykul/9145,661526_Wlodkek_Pawlik_o_albumie__Struny_na_ziemi_.html

O duszy, O literaturze, O czasie

„Wszyscy od dzieciństwa uwielbiają ozór à la Polonaise. Niegdyś Maxine myślała, że to eksperymentalny utwór fortepianowy. Ozór wołowy dusił się w kuchni przez cały dzień w skomplikowanym sosie złożonym z kawałków moreli i ananasa, startego mango, wiśni bez pestek, marmolady grejpfrutowej, kilku różnych gatunków rodzynek, soku pomarańczowego, cukru, octu, musztardy i soku z cytryny, a przede wszystkim, zgodnie z tradycją, herbatników imbirowych, z przyczyn, które giną w mrokach niepamięci.”

Thomas Pynchon (1937) amerykański pisarz

W sieci
Źródło: s. 276

O myślach, O myśleniu

„W dzieciństwie byłem troszkę samotnikiem. Nie miałem najlepszego przyjaciela, ale za to dobry kontakt miałem z bratem, to jemu ufałem i z nim mogłem porozmawiać na każdy temat.”

Michał Ruciak (1983) siatkarz polski

„Kolumny, które wloką się przez ponure okolice, pobrzękują łańcuchami. Coś w tym jest, że u każdego człowieka kara godzi w najwrażliwszy zmysł, a więc słuch, a ponadto strach przed fizycznym bólem, który już w dzieciństwie, czy ja ci właściwie o tym opowiadałam, popychał mnie do tego, by poddawać się próbom odwagi i bólu, dzięki czemu uchodziłam za osobę dzielną.”

Christa Wolf (1929–2011) pisarka niemiecka

Aż do trzewi

O strachu, O karze

„Nieskończone odcienie błękitu i w jednym z nich
moje estońskie dzieciństwo, oczy mego ojca,
pachnący ul oszklonej werandy,
gdzie pierwszy raz ujrzałem kształt słonecznych okien
i skąd wziąłem mój język, ugrofiński, nie indoeuropejski,
cudo muzyki i niewiarygodnej zwięzłości.
Te same harmonie samogłosek później mnie prowadziły
w labirynt fińskich jezior, których lustro
odbija podobne konstelacje duszy, gdzie ziemia i niebo
łączą się w przezroczystą jasność, łosoś skacze
przez twoje serce na wskroś, gdzie zaraz już wiesz
kiedy kończy się świat i jak i dlaczego.”

Ivar Ivask (1927–1992)

Elegie bałtyckie
Źródło: Elegia ósma

O świecie, O duszy, Serce

„Ideą tej wystawy – wyjaśniał artysta – jest wprowadzenie nas w atmosferę, która może przywołać wspomnienie sennych koszmarów z dzieciństwa: budzenie się w nocy, sikanie do łóżka, jawa po przebudzeniu dalej będąca snem. Wprowadzenie nas do świata, w którym przedmioty, które znamy, przepoczwarzają się w miarę przyglądania się im. Budzą nas z jednej rzeczywistości, a wciągają w inną.”

Olaf Brzeski (1975)

o wystawie Tylko dla zwierząt z 2004. Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_brzeski_olaf

O rzeczywostości, O snach, O wspomnieniach, O zwierzętach

„Im słodsze dzieciństwo, tym okrutniejsze jest spotkanie z pustką, jaka po nim następuje.”

Věroslav Mertl (1929–2013)

Dom między wiatrem a rzeką

„W żadnym z miast na świecie śnieg nie ma tak krańcowych humorów jak w Warszawie; nigdzie nie potrafi tak szybko i tak beznadziejnie zmienić się w brudne, dręczące błoto, ale też nigdzie nie pada z takim wdziękiem jak w tym mieście. Pada wtedy miękko i cicho, pokrywa świat cały puszystą bielą, mieniącą się w nocy granatowymi refleksami na dachach i skwerach, budzi tęsknoty za minionym dzieciństwem.”

Leopold Tyrmand książka Zły

Zły

O świecie

„Szczęście trzeba rwać
Jak świeże wiśnie;
Potem przyjdzie mróz
I szczęście pryśnie –
Pustka w sercu,
W duszy mrok
I tak do końca –
Za rokiem rok.
Szczęście trzeba rwać
Jak świeże wiśnie;
Póki jeszcze czas –
Niech szczęście błyśnie.
Chwycić szczęście co masz sił,
Kochać, żyć na jawie śnić
Ten sen, co się w dzieciństwie śnił…”

Walery Jastrzębiec-Rudnicki (1888–1962)

Źródło: Szczęście trzeba rwać

O szczęściu, O duszy, O snach, O czasie

„Lubię cofać się do tego czasu, gdy świat nie ma końca. Gdy nie wiemy, że istnieje śmierć i czujemy się bezpiecznie. Ten czas kończy się szybko, ale zanim taki koniec nastąpi, mamy wrażenie, że trwa w nieskończoność.”

Andrzej Jakimowski (1963) reżyser polski

o dzieciństwie.
Źródło: „Zwierciadło”, 1/1935, styczeń 2008

O śmierci, O świecie, O wrażeniach, O czasie

„Miałem ciężkie dzieciństwo. Moi rodzice nie sprawdzali się pod wieloma względami. Uważa się, że dzieciństwo w nędzy i zaniedbaniu jest rzeczą złą. Łamie charakter. Uczy znieczulicy. Odbiera radość życia. Nie wiem, czy moje ciężkie dzieciństwo kiedykolwiek zdołało odebrać mi radość życia. Ale chyba właśnie ono jest powodem, dla którego ciągle jestem zakochany.”

Robert McLiam Wilson (1964)

Ulica marzycieli (1996)

O charakterze, O rodzicach, Radość

„To, czego uczymy się od dzieciństwa, to nic innego jak udawanie, ze jesteśmy kimś ważnym. Świat nazywa to edukacją. A co próbujemy robić później w życiu? Walczymy jak demony, uprawiamy seks jak zwierzęta i jemy jak głodne duchy. To wszystko.”

Kōdō Sawaki (1880–1965)

Do ciebie. Powiedzenia zen
Źródło: s. 34

O świecie, O seksie, O zwierzętach

„Przestało być dla mnie ważne, gdzie mieszkam od chwili, gdy ujrzałem, jak umierają wielkie domy i jak rozlegle, samotne pola mojego dzieciństwa pokryły się ludzkimi i przemysłowymi odpadkami.”

Nicolás Gómez Dávila (1913–1994)

Ojczyzna

„Siedzę więc tutaj spokojnie, sama ze swoimi myślami i wachlarzem na stole. Kiedy go podnoszę, dziwię się, że jest taki lekki, bo przecież zapisano w nim tyle radości i smutków. Otwieram go szybko i dźwięk, jaki wydaje każda fałda kojarzy mi się z rozpaczliwie szybkim biciem serca. Wspomnienia błyskawicznie przemykają przed moimi oczami. W ciągu ostatnich czterdziestu lat czytałam zapisane na wachlarzu treści tyle razy, że dziś znam je na pamięć, jak piosenkę z dzieciństwa.”

Lisa See (1955)

Kwiat Śniegu i sekretny wachlarz

O czytaniu, Serce

„Gdy byłem mały, bawiłem się w lekarza i wszystkim kolegom na podwórku wstrzykiwałem patykiem szczepionki z błota. Paskudziło się to później, ale i tak uważam, że nic bardziej prawdziwego nigdy nie zrobiłem. Bo tam była wiara. Tego trzeba w sztuce – wiary, smaku chleba, zapachu dzieciństwa.”

Rimas Tuminas (1952) litewski reżyser teatralny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 17 lutego 2006 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/22135,druk.html

O wierze

„Jedną z radości jest szansa przeżywania różnych rzeczy na nowo, np. lektur z dzieciństwa. Fenomenalne książeczki filozofujące dla dzieci czytam Kubusiowi, ale też i sobie. Nie cierpię za to prac ręcznych. Do wycinanek, wylepianek, ciastoliny nie potrafię się przemóc nawet dla syna. Mnie pozostaje sport i czytanie.”

Agata Passent (1973) polska felietonistka i dziennikarka.

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/viewpointer/2/artykul/agata-passent-osobowosc-wieloraka.html

O dzieciach, O sporcie, O cierpieniu, O szansie

„Zauważyłem, że na obu krańcach drabiny społecznej – wśród bogaczy i zupełnych nędzarzy – szaleńcy często mogą się swobodnie poruszać. Zdawałem sobie sprawę, że brak mi którejś klepki. Od dzieciństwa wiedziałem, że jestem dziwny. Jakby sądzone mi było zostać mordercą, bandytą, świętym, gwałcicielem, mnichem, pustelnikiem. Potrzebowałem odosobnienia, kryjówki.”

Charles Bukowski (1920–1994) amerykański poeta i powieściopisarz

Z szynką raz!

„Aktorstwo było moim marzeniem już w dzieciństwie. Marzeniem, które nie miało się spełnić, ponieważ byłem dzieckiem niewydarzonym, a aktor miał być wysoki i przystojny. Ale to marzenie spełniło się, a ja od lat spełniam się w tym zawodzie. I z tego powodu jestem bardzo szczęśliwy.”

Artur Barciś (1956) polski aktor

Źródło: Artur Barciś. Największa „sypka” mojego życia, „Życie na Gorąco”, nr 4, 24 stycznia 2013, s. 58.

O życiu, O dzieciach

„Dla mnie małe miasteczko to centrum świata. Nie chodzi mi o jego barwność, lecz coś, co nazwałbym partią szachów życia, która rozgrywa się tam jak na dłoni. Mickiewicz powiedział, że prowincja jest ojczyzną poetów. Dla mnie prowincja jest Arkadią, krainą dzieciństwa, młodości; to taki niezbywalny bagaż, na całe życie, takie walizy Tadeusza Kantora wypełnione Wielopolem.”

Andrzej Barański (1941) polski reżyser

Źródło: „Kino”, listopad 1998 http://www.parnas.pl/index.php?co=blog&id=12&idb=80

O życiu, O ojczyźnie

„Przestań karmić się tym, co mówią inni. Idź przed siebie, doświadczaj, czuj, oddychaj, żyj, zachwycaj się, odczuwaj emocje i naucz się je nazywać. I mówić o nich. Przeżyj coś naprawdę, dogłębnie i tak jak chcesz ty, a nie wszyscy dookoła. I przypomnij sobie o marzeniach z dzieciństwa, bo przecież je miałeś. Jeśli odważyłeś się je mieć, masz też wszystko, czego potrzeba, by je spełnić. (…) Zacznij żyć, od teraz.”

Mateusz Czarnecki

Otwórz oczy, zaraz świt

„Uczeń spytał Hejasi:
– Chciałbym wiedzieć, co jest najśmieszniejsze w ludziach.
Hejasi odpowiedział:
– Zawsze myślą na odwrót: spieszy im się do dorosłości, a potem wzdychają za utraconym dzieciństwem. Tracą zdrowie, by zdobyć pieniądze, potem tracą pieniądze, by odzyskać zdrowie.
Z troską myślą o przyszłości, zapominając o chwili obecnej, i w ten sposób nie przeżywają ani teraźniejszości, ani przyszłości.
Żyją, jakby nigdy nie mieli umrzeć, a umierają, jakby nigdy nie żyli.”

Paulo Coelho (1947) pisarz brazylijski

A disciple asked Hejasi: – I want to know what is the most funny thing about human beings. Hejasi said: – That they always think crooked: they’re in a hurry to grow, then lament their lost childhood, and soon loose the money they need to keep their health. "They are so anxious about the future, that they neglect the present, and thus live in neither the present nor the future." "They live as if they were never going to die, and die as if they had never lived." (ang.) Źródło: That which is funny about man http://paulocoelhoblog.com/2008/08/27/that-which-is-funny-about-man/, Paulo Coelho’s Blog, 27 sierpnia 2008

O pieniądzach, O zdrowiu, O myślach, O przyszłości

„Umysł ludzki jest wspaniałym instrumentem. Budzi się u człowieka w dzieciństwie i rozwija się aż do chwili, kiedy ten człowiek zabiera głos na konferencji międzynarodowej.”

Aristide Briand (1862–1932) francuski polityk, noblista

Źródło: Noty i anegdoty dyplomatyczne, red. Maria Błaszczykowa, wyd. Iskry, Warszawa 1977, s. 56.

„(…) w dzieciństwie tak naprawdę podobały mi się tylko dwie rzeczy: kościół i teatr.”

Artur Barciś (1956) polski aktor

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Częstochowa, 29 grudnia 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/arturba.htm

„Dzięki czułości matczynej od dzieciństwa byłem obznajomiony z waleniem na odlew w pysk, za czym szło klęczenie na utłuczonych skorupach orzechów tudzież – w chwilach współczucia dla mej przyszłej żołnierskiej doli – ciskania mną o podłogę, kiedy to ledwo zdążałem się kulić, aby nie grzmotnąć czaszką o ziemię i nie zobaczyć zbyt gęstych zielonkawych gwiazd przed oczami. A znów tatuś w swej dobrotliwej, przewidującej mądrości starał się często dostarczać mi okazji do eksplorowania od środka karcerów o betonowych podłogach, o małych okienkach i ścianach ociekających wodą, z rojami czarnych karaluchów. Mając lat piętnaście mogłem uważać się za mężczyznę całą gębą, toteż rada familijna pozwoliła mi mieć własne, niezależne poglądy, oczywiście monarchistyczne.”

Mircea Horia Simionescu (1928–2011)

Bibliografia ogólna (Bibliografie generală)

O wodzie

„Dzieciństwo to dla mnie święty czas. Dziecko poznaje świat w sposób bezpośredni, nie przez kulturę. My poznajemy świat tylko przez kulturę: przez telewizor, filmy, książki, Internet, gazety. Poznajemy coś, bo ktoś nam już o tym mówił. A dziecku nikt jeszcze tego nie zdążył powiedzieć. Dotyka trawy, kwiatów, widzi słońce, takie jakie ono jest naprawdę. Dziecko poznaje w sposób czysty”

Tomasz Budzyński (1962) polski wokalista rockowy, malarz, poeta

Źródło: Marcin Jakimowicz, O Woodstocku, małym białym ubranku i przyjściu antychrysta z Tomkiem Budzyńskim rozmawia Marcin Jakimowicz, 2tm23.art.pl http://www.2tm23.art.pl/wywiady2.html

O dzieciach, O książkach, O świecie, O trawie

„Powstanie przeżyłem w Warszawie, w Śródmieściu, a po klęsce przez obóz przejściowy w Pruszkowie, zostaliśmy wywiezieni pod Częstochowę. Miałem siedem lat, ale poszedłem od razu do czwartej klasy, bo taka akurat była. Już wtedy pisałem i czytałem płynnie. Uczyła mnie mama. Znałem też geografię Polski, oczywiście tej przedwojennej. Kiedy wróciliśmy do zrujnowanej Warszawy, nie poznałem miasta swojego dzieciństwa. W każdym razie, zaraz po powrocie poszedłem do szkoły, właśnie tu na Drewnianą, i od razu do piątej klasy. Skończyło się na tym, że przystępowałem do matury w wieku 15 lat. A wtedy mając 15 lat było się jeszcze dzieckiem.”

Stanisław Tym (1937) polski aktor, satyryk, felietonista

Źródło: Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, Stanisław Tym, „Playboy” nr 2, 2007 http://wywiadowcy.pl/stanislaw-tym/

O dzieciach, O czytaniu, O wieku

„Prawdziwe kobiece przyjaźnie zawierają się tylko we wczesnej młodości albo nawet w dzieciństwie. Potem to są tylko miłe, dobre znajomości.”

Nadzieja Drucka (1898–1986)

„Dzieciństwo miałem bardzo trudne, rodzina była biedna. Rodzice rozeszli się wcześnie. Jednak kiedy patrzę na to dzisiaj, to było to biedne dzieciństwo, ale naturalne, prawdziwe.”

Andrzej Supron (1952) polski zapaśnik

Źródło: Jestem w sumie pogodnym facetem, rp.pl, 22 stycznia 1998 http://new-arch.rp.pl/artykul/155552_Jestem_w_sumie_pogodnym_facetem.html

O rodzinie, O facetach, O rodzicach

„Dzieciństwo jest jak zatarte oblicze
na złotej monecie która dźwięczy
czysto.”

Tadeusz Różewicz (1921–2014) polski poeta, dramaturg, prozaik

Źródło: Kasztan [w:] Słowo po słowie, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 2003, s. 17.

„Ogólnie biorąc, kraj, który umiał stworzyć najpiękniejsze dzieciństwo i najświeższą starość, niewątpliwie ma coś najlepszego na tym łez padole.”

Karel Čapek (1890–1938) pisarz czeski

Listy z podróży

O starości

„Świetnie czuję się w towarzystwie, ale bardzo lubię być sama. Nawet w dzieciństwie, gdy bawiłam się z dziećmi, to musiałam na pół godziny odejść, posiedzieć w swoim kąciku i pomyśleć. Musiałam mieć wszystko swoje, szuflady zamykane na klucz. I ten teatr jest mój i tylko mój. Nikt mi go nie zabierze. Na początku współpracowałam ze scenografami, reżyserami. Ale to było bez sensu, bo i tak wszystko potem przerabiałam. Mnie interesuje autentyk. siebie. A siebie mogę dawać tylko poprzez siebie. Ludziom trzeba opowiadać zdarzenia, mówić Umiem udawać, grać, wszystkich mogę zagrać, tak mi się ułożyło, natomiast ja chcę dawać o człowieczeństwie, o magii. W teatrze jestem zależna od partnera. A moje każde przedstawienie jest inne, bo moim partnerem jest publiczność, a publiczność jest różna, bo się zmienia i mnie inspiruje. Być aktorem to nie znaczy być artystą, bo się jest wyuczonym, że dwa kroki w prawo, trzy w lewo…”

Nina Repetowska (1940)

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.karnet.krakow.pl/aktualnosci/wywiady/23/dziewiec-sil-kobiecosci-dziewiec-miesiecy-dziewiec-roznych-kregow-kobiet.html

O kobietach, O dzieciach, O odejściu, Sens

„Religia pochodzi z dzieciństwa naszego gatunku i jest niemowlęcą próbą odpowiedzi na naszą nieuniknioną potrzebę wiedzy.”

Christopher Hitchens książka Bóg nie jest wielki

Bóg nie jest wielki (2007)

O religii, O wiedzę

„Przejście między dzisiejszym starcem a dzieckiem wciąż pozostaje otwarte, otwarte na oścież. Chodzę po domu mojej babki i dokładnie pamiętam, gdzie wisiały obrazy, gdzie stały meble, jak to wszystko wyglądało. Słyszę głosy domowników, czuję zapachy. Mogę dziś w nocy, leżąc w łóżku, w ciągu mniej niż sekundy przenieść się w świat mojego dzieciństwa. I jest on tak samo rzeczywisty jak świat dzisiejszy.”

Ingmar Bergman (1918–2007) szwedzki reżyser

Źródło: Bergman: Pokonałem wszystkie swoje demony, Dziennik.pl, 13 października 2007, tłum. Zbigniew Mach http://film.dziennik.pl/artykuly/219458,bergman-pokonalem-wszystkie-swoje-demony.html

O dzieciach, O świecie, O domu, Obraz

„W dzieciństwie moim ciągle szeptano mi w uszy tzw. mądre przysłowia: „Nie dmuchaj pod wiatr!” „Głową muru nie przebijesz!” „Nie porywaj się z motyką na słońce!”. Doszedłem potem do wniosku, że silna wola, energia i zapał mogą te właśnie zasady załamać. I obecnie kiedy stoimy wobec wielkich zadań dalszej budowy państwa polskiego, właśnie potrzeba nam ludzi, którzy potrafią tej starej mądrości tych przysłów się przeciwstawić.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

odpowiedź na przemówienie rektora Uniwersytetu Lubelskiego, 11 stycznia 1920.

O ludziach, O historii, O woli, O słońcu

„Ich granie przypomina mi łąki mego dzieciństwa w majątku na Podlasiu. Dźwięk, który wydają, rozczula mnie i przenosi do przeszłości.”

Anna Milewska (1931) polska aktorka

o hodowaniu świerszczy. Źródło: Anna Milewska hodowała… świerszcze, teletydzien.pl, 2 maja 2012 http://www.teletydzien.pl/gwiazdy/news-anna-milewska-hodowala-swierszcze,nId,603103

O przeszłości

„Miałam okropne dzieciństwo! Byłam całkowicie podporządkowana bardzo silnej władzy ze strony moich rodziców. Jedyną rzeczą, jaką mogłam robić bez nadzoru, było czytanie książek. Czytając baśnie, fantazjowałam więc o sobie, czułam się ich bohaterką, gdyż to pozwalało mi uciec z rzeczywistości pełnej nakazów i lęków. Kocham swoich rodziców, ale konieczność życia pod ich skrzydłami była w dużym stopniu upokarzająca.”

Catherine Breillat (1948) francuska pisarka, scenarzystka, reżyserka i aktorka

Źródło: wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=69002

O książkach, O rzeczywostości, O rodzicach, O czytaniu

„Cechy, które od dzieciństwa nauczono mnie postrzegać jako wady, w okresie thatcheryzmu były zaletami. Chciwość, egoizm, obojętność na słabszych, ostre łokcie, twarde kolana – to wszystko za jej rządów było sposobem, żeby iść naprzód. (…) Pod rządami Thatcher ludzie wiedzieli jak za wszystko płacić cenę, ale nie znali żadnych wartości.”

Margaret Thatcher (1925–2013) premier Wielkiej Brytanii

Autorka: Glenda Jackson, posłanka brytyjskiej Partii Pracy Źródło: Glenda Jackson criticises Margaret Thatcher in Commons debate – video, guardian.co.uk, 11 kwietnia 2013 http://www.guardian.co.uk/politics/video/2013/apr/11/glenda-jackson-margaret-thatcher-video

O ludziach, O egoiźmie, O obojętności

„Sprawdziliśmy, jak wygląda czytelnictwo w różnych grupach wiekowych. I okazało się, że dziewczynki czytają książki, a chłopcy nie. Jeśli się do tego nie zabierzemy, to za dziesięć lat co drugi Polak wchodzący na rynek pracy będzie funkcjonalnym analfabetą. (…) Państwo też musi zdać sobie sprawę z tego, jak ważne jest rozbudzanie nawyków kulturowych od wczesnego dzieciństwa i wyrównywanie kapitałów kulturowych u dzieci z różnych rodzin. Bo osiągnięcia młodych ludzi są związane nie tylko ze statusem materialnym rodziny, ale też ze statusem kulturowym.”

Michał Boni (1954) polski polityk

Źródło: Samo zaciskanie pasa to żadna reforma, „Gazeta Wyborcza”, 26–27 lutego 2011.

O dzieciach, O ludziach, O książkach, O czytaniu