Cytaty o chorobach

Zbiór cytatów na temat śmierć, ból, choroby, choroba.

Najlepsze cytaty o chorobach

„Nigdy nie przeklinaj choroby, raczej proś o zdrowie.”

Andrzej Majewski (1966) pisarz i fotografik polski

„Pomimo długotrwałej choroby czerpię z życia głęboką radość.”

Frida Kahlo (1907–1954) meksykańska malarka

„Módlmy się za ojczyznę. Boże, błogosław dzieci.”

Jan Matejko (1838–1893) polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych

ostatnie słowa; według świadków wypowiedziane z wyraźnym wzruszeniem po niezwykle spokojnym wyspowiadaniu się, lecz nie są one całkowicie wiarygodne, bowiem istnieją trzy wersje jego ostatnich słów
Źródło: Ludwik Stomma, Sławnych Polaków choroby, wyd. Tower Press, Gdańsk 2004, ISBN 8387342807, s. 100.

„Rozprzestrzenia się choroba zakaźna, schamienie rozsiane.”

Michalina Wisłocka (1921–2005) polska lekarka-seksuolog

Źródło: Wisłocka w pigułce (oraz felietony obyczajowe), Oficyna Wydawnicza Szczepan Szymański, 1996.

„Gotyk szuka tych, których dusze zasępia choroba marzenia.”

Oscar Wilde (1854–1900) angielski poeta, prozaik i dramatopisarz

„Cie choroba!”

Jerzy Ofierski (1926–2007) aktor, pisarz, dziennikarz polski

zwrot, którym zaczyna się każda opowieść sołtysa Kierdziołka

„ułóżmy ciała w gardę
przed jesienią.”

Izabela Fietkiewicz-Paszek (1972)

Portret niesymetryczny (2010)
Źródło: Kobieta niewątpliwa podejmuje próbę (dopisek do historii choroby)

„Najsłabszą stroną choroby jest zdrowie.”

Antoni Regulski

„Nie zapominajcie, że jesteście tu po to, żeby pić.”

Henri de Toulouse-Lautrec (1864–1901) francuski malarz

witając przybywających gości na swoje imprezy, gdzie obowiązywał przymus picia.
Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Wydawnictwo Literatura Net Pl, Gdańsk, ISBN 8392364546, s. 146.

„Strach jest silniejszy niż choroba.”

Władysław Machejek (1920–1991) polski pisarz, publicysta

Źródło: Studnia, „Życie Literackie” 1951, nr 1, 4 lutego, s. 6 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14092

Cytaty o chorobach

„Wielki strach przed trądem i zarazą powodował, iż wielu mieszkańców miasta postradało zmysły, stając się pensjonariuszami szpitali waryatów, które istniały w Polsce już w XVI wieku. Krakowski szpital dla pacarellów, alias dla szalonych ludzi powstał w wieku XVII.”

Marek Żukow-Karczewski (1961) polski historyk, publicysta i działacz społeczny

Źródło: Jak w Krakowie chorowano, czyli o szpitalach, podrzutkach, trędowatych, zapowietrzonych, wariatach i francuskiej chorobie, „Gazeta Krakowska” nr 127, 4 czerwca 1993, s. 4.

O ludziach, O strachu, O wariatach, O wieku

„Choroby, pokusy, kłopoty są także krzyżami, które prowadzą do nieba.”

Jan Maria Vianney (1786–1859) francuski duchowny, święty kościoła katolickiego

„Uważa się czasem, że otyłość jest dziedziczna. Otyła była matka, otyła jest córka, a także wnuczka. Na tej podstawie wyciąga się wniosek, że otyłość uwarunkowana jest genetycznie i rezygnuje się z jakichkolwiek prób wyleczenia się z tej choroby. W rzeczywistości nie jest to prawdą. Dziedziczna jest nie otyłość ale kuchnia, tzn. sposób odżywiania i własna przemiana materii dostosowana do składu odziedziczonej po matce diety. Kuchnię, czyli określony model żywienia, dziedziczą głównie kobiety. To one najczęściej przyrządzają posiłki domownikom według wzorów wyniesionych z własnego domu.”

Jan Kwaśniewski (1937–2019) polski lekarz i propagator diet

Dieta optymalna, Tłuste życie
Źródło: s. 113

O kobietach, O domu, O matce, O rzeczywostości

„Choroby są po to, by nam przypominać, że nasz kontrakt z życiem może być w każdej chwili unieważniony.”

Emil Cioran (1911–1995) pisarz pochodzenia rumuńskiego

Źródło: Zeszyty 1957–1972

„Zarówno oziębłość jak i nadmierny zapał mogą powodować choroby duszy.”

Ignacy Loyola (1491–1556) założyciel jezuitów, święty Kościoła Katolickiego

Sentencje wybrane św. Ignacego

O duszy

„Nie zamierzam dać satysfakcji owym, ograniczonym, zazdrosnym indywiduom, które próbują udaremnić me wysiłki. Nie są oni dla mnie niczym więcej, niż zarazkami jakiejś obrzydliwej choroby. Świat nie jest gotowy na mój projekt.”

Nikola Tesla (1856–1943) wynalazca, poeta i malarz

O świecie, O wysiłku

„Słowo „wojna” pojawia się w mediach ze zwiększoną częstotliwością. Daje się odczuć jakieś niezdrowe wzbudzenie, rozglądanie się za wrogiem i awanturą. Mam wrażenie, że tak właśnie oswaja się ludzi z wojną. Że wprowadziwszy stan wojny w ich emocjach i myślach, wywołuje się przy tym odczucie nieuchronności. Problem w tym, że dla dużej części moich bliźnich wojna budzi skojarzenia z odwagą, patriotyzmem, męskością, przygodą, a te skojarzenia wywołują przyjemne dreszcze. A przecież „wojna” to najohydniejsze słowo w ludzkim języku. Wojna to jest śmierć. Smród. Brak. Choroby, brud i pasożyty wyżerające kanały w skórze. Rany, ból i strach. Zdziczenie. Gwałt.”

Anna M. Nowakowska (1960)

Źródło: Dreszcze http://annanowakowska.blog.pl/2016/09/01/dreszcze/, „Tygodnik Ciechanowski”, 30 sierpnia 2016

O śmierci, O bólu, O wojnie, O ludziach

„Choroba pozwala poznać słodycz zdrowia, zło – dobra, głód – sytości, zmęczenie – wypoczynku.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

Źródło: O naturze, B111 DK

O głodzie, O myślach, O złu, O myśleniu

„My, bundowcy, byliśmy jedyną organizacją polityczną mającą pieniądze. Nowojorska organizacja robotnicza, do której należał szef amerykańskich związków zawodowych Dubiński, od samego początku przysyłała pieniądze. Natomiast syjoniści nie mieli ani grosza. Ich towarzysze z Palestyny porzucili ich. Żeby wystarać się o broń, urządzaliśmy „eksy”, czyli ekspropriacje. Chodziło się do bogatych Żydów, do przemytników czy do żydowskich policjantów, terroryzowało się ich i zabierało forsę. Kasę Judenratu ograbiliśmy na setki tysięcy złotych, obrabowaliśmy też przedsiębiorstwo aprowizacyjne. Posunęliśmy się nawet do porwania. Lichtenbaum, przewodniczący Judenratu po Czerniakowie, odmówił pieniędzy. Uwięziliśmy więc jego syna. Trzymaliśmy go przez 12 godzin. Do Lichtenbauma napisaliśmy, że trzymamy chłopca z nogami zanurzonymi w cebrzyku z lodowatą wodą, tak że na pewno nabawi się choroby. Przyszli z pieniędzmi. Innym razem żydowski policjant, zresztą skurwysyn, nie chciał dać nam pieniędzy. Przyszliśmy do niego około czwartej, gdy termin ultimatum upływał. – Nie chcesz dać? – spytaliśmy i zastrzeliliśmy go. Po tym zdarzeniu wszyscy płacili. W sumie pieniędzy nam nie brakowało. To my byliśmy prawdziwą władzą w getcie. To my decydowaliśmy, jak mają żyć ludzie, którzy pozostali w getcie. Nazywali nas „partią”. Gdy partia coś kazała, było to wykonywane.(…) Tylko w marcu 1943 roku wykonaliśmy trzy wyroki śmierci na kolaborantach.”

Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny

Źródło: Marek Edelman, „Strażnik Marek Edelman opowiada”, ISBN 83-7006-919-3, s. 76

O śmierci, O pieniądzach, O ludziach, O wodzie

„Lekarze zapisują lekarstwa, o których niewiele wiedzą, na choroby, o których wiedzą jeszcze mniej, ludziom, o których nie wiedzą nic.”

Voltaire (1694–1778) francuski pisarz epoki Oświecenia, filozof, dramaturg i historyk

„W ciężkiej chorobie tkwi dobro. Kiedy ciało słabnie, silniej czuje się duszę.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 28.

O duszy

„Miłość określana jest jako dręczące rojenie natury melancholijnej, które rodzi się wskutek ustawicznego rozmyślania o licu, gestach i obyczajach osoby przeciwnej płci. Remedium na to jest połączenie dwojga kochanków węzłem małżeńskim, i choroba minie.”

Awicenna (980–1037) perski lekarz, filozof i uczony

O miłości, O kochankach, O naturze

„Takim środkiem [powściągania zmysłowości] jest modlitwa wszelka, a szczególnie myślna (…) Takim środkiem jest ciągła praca (…) Takim sposobem jest post, a i tego środka używają Święci tak żarliwie, że niektórzy czasem po kilka dni nic nie pożywają, albo ilość pokarmu ograniczają do minimum (…) Takim wreszcie środkiem jest umartwienie zmysłu czucia, jako siedziby żądzy zmysłowej. Święci dochodzą i tu do heroizmu, bo dla ujarzmienia tej żądzy używają przeróżnych narzędzi, jak włosiennicy, ostrej dyscypliny, żelaznych łańcuszków, drucianych pasów, sypiania na twardej desce albo na kamieniach, krótkiego snu, narażania się na zimno lub gorąco (…) Jeżeli te szczyty cnoty wydają się niedostępne, niech przynajmniej każdy kapłan dalekim będzie od pieszczenia swojego ciała i znosi cierpliwie niewygody, przykrości, choroby i bóle; jeżeli zaś żądza cielesna się burzy niech ją zaraz poskromi, czy dyscypliną (o co najłatwiej), czy w inny sposób.”

Józef Sebastian Pelczar (1842–1924) biskup przemyski, założyciel Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, święty Kościoła Katolic…

Źródło: Rozmyślania o życiu kapłańskim, Ząbki 2008, s. 1012, 1013.

O czasie

„Człowiek cierpi na różne sposoby, nie zawsze objęte przez medycynę, w jej nawet najdalszych rozgałęzieniach. Cierpienie z pewnością jest jedną z największych tajemnic w życiu człowieka i zawsze jest próbą, czasem nad wyraz ciężką próbą, której poddane zostaje człowieczeństwo. Dla ludzi wierzących w Chrystusa tajemnica cierpienia łączy się z tajemnicą Zbawiciela wołającego na krzyżu: „Boże, mój Boże, czemuś mnie opuścił?”. W czasie Wielkiego Postu tajemnica Boga, który cierpi z człowiekiem i dla człowieka szczególnie nas prowokuje. Zaiste – kochani Bracia i Siostry – jedynie w Chrystusie Ukrzyżowanym i Opuszczonym możemy znaleźć odpowiedź na fundamentalne pytania dotyczące sensu cierpienia i choroby.”

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Ciechanowie podczas mszy z okazji Światowego Dnia Chorego, 11 lutego 2008

O Bogu, O ludziach, O tajemnicy, O siostrze

„Ciało zaniemogło, dusza choruje, pomnożyły się blizny na duszy i ciele, a nie ma lekarza, który mógłby mnie uleczyć. Szukałem współczucia, nie znalazłem. Pocieszenia nie chciałem. Zapłacono mi złem za dobro, nienawiścią za miłość (…).”

Iwan IV Groźny (1530–1584) car Rosji

Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Wydawnictwo Literatura Net Pl, Gdańsk, ISBN 8392364546, s. 71.

O miłości, O ludziach, O duszy, O literaturze

„Wrogość, okrucieństwo, uciecha z prześladowania, z napadania, ze zmiany i zniszczenia – wszystko to, zwrócone przeciw posiadaczom takich instynktów, o t o początek „nieczystego sumienia”. Człowiek, który z braku zewnętrznych wrogów i oporów, wtłoczony w gniotącą cieśń i prawidłowość obyczaju, niecierpliwie sam siebie targał, prześladował, gryzł, zakłócał i katował, to o kraty swej klatki raniące się zwierzę, które się chce „obłaskawić”, ten nędzarz, czujący brak i trawiony tęsknotą za pustynią, który z samego siebie stwarzać sobie musiał przygodę, miejsce tortury, puszczę niepewną i niebezpieczną – ten szaleniec, ten stęskniony i zrozpaczony więzień stał się wynalazcą „nieczystego sumienia”. Od niego jednak rozpoczęła się największa i najstraszniejsza choroba, z której ludzkość po dziś dzień nie ozdrowiała, człowiek rozchorował się na człowieka, na siebie samego: wskutek gwałtownego odcięcia się od przeszłości zwierzęcej, niejako skoku i runięcia w nowe położenie i warunki bytu, wskutek wypowiedzenia wojny starym instynktom, na których polegała dotąd jego siła, uciecha i straszliwość.”

Friedrich Nietzsche książka Z genealogii moralności

Z genealogii moralności (1887)

O wrogości, O wojnie, O sile, O przeszłości

„15 października zmarł były wiceminister transportu Eugeniusz Wróbel. Jak wykazało śledztwo, zamordował go syn, a następnie rozczłonkował ciało ojca piłą łańcuchową. Syn został uznany za niepoczytalnego i skierowany do zakładu psychiatrycznego. Wcześniej jednak nie wykazywał objawów choroby psychicznej, a w pokoju, w którym miał dokonać tej strasznej zbrodni, nie znaleziono śladów krwi. Eugeniusz Wróbel uchodził za jednego z wybitniejszych ekspertów z zakresu nawigacji satelitarnej dla lotnictwa i systemów sterowania lotem. Wcześniej stwierdził publicznie, że zdarzenia w Smoleńsku nie sposób określić mianem zwykłej katastrofy.”

Jürgen Roth (1945–2017) niemiecki dziennikarz

Tajne akta S. Smoleńsk, MH-17 i wojna Putina na Ukrainie.
Źródło: s. 202

O pokoju

„Nie lękajmy się żadnej niewygody i ofiary. Nie odstrasza nas nawet myśl, że choroba pierwszego podopiecznego, który zażąda pomocy, może być przyczyną naszej śmierci.”

Maria Luiza Merkert (1817–1872) niemiecka zakonnica

fragment wniosku z 4 listopada 1850 do władz cywilnych Nysy.
Źródło: s. M. Margarita Gabriela Cebula CSSE – Czcigodna Służebnica Boża Maria Merkert. Wydawnictwo Świętego Krzyża. Nysa. 2006. ISBN 83-904652-2-1, s. 14.

O śmierci, O myślach, O pomocy, O myśleniu

„Do polityki i do partyj zastosować można – z odpowiednimi zmianami – to, co dotyczy poszczególnych ludzi. Nie ten jest mądry, kto nie popełnia błędów. Takich ludzi nie ma i być nie może. Mądry jest ten, kto popełnia błędy nie bardzo istotne i kto potrafi je łatwo i szybko naprawiać.”

Włodzimierz Lenin (1870–1924) organizator i przywódca Rewolucji Październikowej

Źródło: Dziecięca choroba „lewicowości” w komunizmie, Książka i Wiedza, Warszawa 1949, s. 22.

O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Ziemia ma skórę, a ta skóra ma choroby. Jedną z nich jest człowiek.”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

„Jak większe jest szczęście być zdrowym niż bogatym, tak mniejszym jest nieszczęściem ubóstwo niż choroba.”

Sokrates (-470–-399 p. n. e.)

O nieszczęściu, O szczęściu

„Nawet gdybyś był najpiękniejszy ze wszystkich, gdybyś czynił znaki, jak wyrzucanie złych duchów, wszystkie te rzeczy są dla ciebie przeszkodą i nie możesz czuć się z nich dumny, bo nie są twoją własnością. Szczycić się możemy jedynie naszymi chorobami i niesieniem krzyża każdego dnia.”

Franciszek z Asyżu (1182–1226) święty katolicki, zakonnik, mistyk chrześcijański, stygmatyk, diakon

Źródło: Napomnienie V

„Jest często w naszym życiu jedno wydarzenie, od którego wszystko się rozpoczyna i do którego wszystko powraca, jedno doświadczenie, które nadaje specjalną barwę psychiczną. Dzień, od którego widzi się inaczej świat i siebie, może to być choroba własna lub kogoś bliskiego, śmierć, miłość, urodzenie dziecka, przeżycie artystyczne, podróż, spotkanie. Potem, choć zdarzają się rzeczy większe i ważniejsze, wydarzenia odróżnia się na „przedtem” i „potem.””

Aleksandra Ziółkowska (1949) pisarka polska

Ulica Żółwiego Strumienia

O miłości, O śmierci, O dzieciach, O świecie

„Każdy ma prawo wiedzieć wszystko: oto fałszywy slogan fałszywej epoki. Znacznie większą wartość ma już dziś utracone prawo człowieka, by nic nie wiedzieć: mianowicie prawo jego boskiej duszy, by nie pozwalał się napełniać śmieciami, bezsensami i pustą gadaniną. Osoba, która pracuje i prowadzi rozsądne życie, nie ma żadnej potrzeby przesadzonej i nadmiernej informacji. Pośpiech i powierzchowność są duchowymi chorobami XX wieku i już się o nich nie pisze w prasie. Takie spojrzenie jest przeciwne jej naturze. Prasa zamieszcza tylko sensacyjne nagłówki.”

Aleksander Sołżenicyn (1918–2008) rosyjski prozaik, noblista

Źródło: Mowa harwardzka.

O życiu, O duszy, O naturze, O wieku

„Od początku choroby, mojego stanu, staram się znaleźć jakiś logiczny sposób spędzania czasu, wytłumaczenia środków do końca.”

Ian Curtis książka Przejmujący z oddali

Źródło: Joy Division i Ian Curtis. Przejmujący z oddali

O czasie

„Niektórzy homoseksualiści uważają, że to co oni robią jest ich prywatnym życiem. Lecz życie seksualne nie jest już prywatną sprawą, ponieważ dotyczy przeżycia narodu. To jest różnica między zawładnięciem świata a samozniszczeniem. Naród z dużą ilością dzieci może zawładnąć światem. Naród czysty rasowo z niewielką ilością dzieci stoi już jedną nogą w grobie, za pięćdziesiąt lub sto lat nie będzie już istniał. Dlatego też wszyscy musimy zrozumieć, że nie możemy tej chorobie pozwolić rozwijać się w Niemczech i musimy ją zwalczać… To jest bardzo ważne, abyśmy ich wytępili, nie z zemsty, ale z konieczności życiowej.”

Heinrich Himmler (1900–1945) niemiecki przywódca, nazista

przemówienie z 1937. <br class="br">Źródło: Ilona Vijn-Boska, Homoseksualizm w nazistowskich Niemczech http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,4902

O życiu, O dzieciach, O świecie, O zemście

„Największą chorobą naszych czasów nie jest trąd czy gruźlica, lecz raczej doświadczenie tego, że się jest nie chcianym, porzuconym, zdradzonym przez wszystkich. Największym złem jest brak miłości i miłosierdzia, okrutna obojętność wobec bliźniego, który wyrzucony został przez margines życia w skutek wyzysku, nędzy, choroby.”

Matka Teresa z Kalkuty (1910–1997) katolicka siostra zakonna

O obojętności

„Ta choroba będzie przezwyciężona, chociaż tak naprawdę nie ma na świecie ludzi dużo mądrzejszych niż ja, którzy by, to wiedzieli. Naprawdę no trzeba być jasnowidzem, nawet nie Noblistą z ekonomii tylko, a ja niestety, niesprawiedliwie nie jestem Noblistą.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

Prezes powiedział te słowa w 2022 r. w Oleśnicy
Źródło: https://www.youtube.com/shorts/QuR9BnRKeYE

O ludziach

„Dzieci są jak choroby – od zawsze towarzyszą dorosłemu człowiekowi.”

Phil Bosmans (1922–2012)

O dzieciach

„Zdrowy noworodek nie ma świadomości biograficznej, ale wiadomo, że niebawem będzie ją miał. Więc ma takie same prawa jak każdy inny człowiek. Ale jest pytanie, co z noworodkami, o których wiadomo, że na skutek wady czy choroby nigdy nie będą miały świadomości biograficznej, że nie przeżyłyby, gdyby nie fantastyczny rozwój medycyny, i że potęga medycyny skaże je oraz ich najbliższych na życie w nieusuwalnym cierpieniu. (…) Pytam, czy moralne jest sztuczne utrzymywanie takich dzieci przy życiu. Po jednej stronie mamy cierpienie tego dziecka i jego rodziny oraz gigantyczne nakłady, które mogłyby uratować lub poprawić jakość życia wielu ludzi, a po drugiej stronie jest tabu bezcennej wartości każdego ludzkiego życia.”

Peter Singer (1946) bioetyk australijski

Źródło: rozmowa Jacka Żakowskiego, Moralność oceniam po skutkach, polityka.pl, 2 czerwca 2010 http://www.polityka.pl/swiat/rozmowy/1506130,2,zycie-a-moralnosc.read

O życiu, O dzieciach, O ludziach, O cierpieniu

„Jako kobieta uważam, że ma sens, bym martwiła się o to, czy moje prawnuki będą mogły tu żyć i czy tubylcze społeczności przetrwają. Uważam też, że główny nurt ruchu kobiecego powinien bardziej dbać o środowisko. To sprawa kobiet. Weźmy przykład raka piersi. Kobiety powinny się buntować. Tymczasem ta choroba jest całkowicie personalizowana, a ignoruje się wszystkie te toksyczne odpady i zniszczenie środowiska, które ją powodują. Ruch kobiecy ma wewnętrzne możliwości, ale z upływem lat koncentruje się na coraz węższych zagadnieniach. Marnuje swoje siły.”

Winona LaDuke (1959) amerykańska działaczka praw Indian i ochrony środowiska

O kobietach, O sile, Sens

„Zdanie to jest dla mnie swego rodzaju wyznaniem-kluczem. Jeśli jesteśmy samotni, to jesteśmy przeklęci, ponieważ nie zasługujemy na najwyższe dobro, jakie nas wszystkich czeka, czyli na miłość. Moi bohaterowie są ludźmi wydrążonymi, odciętymi od tego co jest powietrzem, oddechem i motorem wszelkiego działania. W filmie sugeruję, że moi bohaterowie są winni swojej samotności. Żyją jak w transie, w zagadkowym stanie duszy, w którym wszystko jest dozwolone, ich życie jest niekończącą się imprezą. My sami odpowiadamy za swoje czyny, myśmy sami ten stan wybrali. Czerwienię się mówiąc takie banały. Wszyscy wiemy, że jesteśmy jakimiś tam połówkami, które są po to, żeby istnieć razem. Jeśli zatem na własne życzenie odcinamy się od miłości, to jest to stan patologiczny i właśnie o tej chorobie zrobiłem film.”

Mariusz Treliński (1962) polski reżyser operowy, filmowy i teatralny.

o cytacie z filmu Egoiści – Samotność jest gorsza niż grzech. <br class="br">Źródło: Wywiad, 2001 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=2212

O miłości, O życiu, O duszy, O samotności

„Nigdy nie słyszałem, żeby ta choroba miała nazwę, była to po prostu choroba Heroda, ani też, żeby ktokolwiek inny był na nią kiedykolwiek chory; jej symptomami był wilczy głód, po którym następowały wymioty, gnijący żołądek, trupi oddech, robaki rozmnażające się w miejscach wstydliwych i permanentna wodnista wydzielina z jelit. Choroba powodowała ból nie do zniesienia i rozpalała do szaleństwa i tak już dziką naturę.”

Herod Wielki (-74–-3 p. n. e.) król Judei

Źródło: Robert Graves, Klaudiusz i Messalina, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 23–24.

O głodzie, O bólu, O historii, O naturze

„Obecnie istnieją mocne podstawy dla rozwoju nowej dziedziny farmakologii – farmakologii śródbłonka, która, choć koncentruje się na leczeniu śródbłonka naczyniowego i ściany naczyń krwionośnych, to jednak posiada zastosowanie terapeutyczne w wielu chorobach, między innymi w miażdżycy, cukrzycy i ich powikłaniach naczyniowych (takich jak zawał serca), niewydolności serca, mikroangiopatiach chorób neurodegeneracyjnych, przerzutowości nowotworowej czy chorobach zapalnych wątroby.”

Stefan Chłopicki (1965)

Źródło: Anna Wojnar, Innowacyjna farmakoterapia na UJ, „Alma Mater” nr 144, luty 2012, s. 5.

Serce

„W jakiś tydzień potem poczułem po raz pierwszy paskudne łupanie w rękach; towarzysze wyjaśnili mi, że ma po prostu początki reumatyzmu, stanowiącego największą plagę Pinty. Nie wolno wszakże mówić, że to choroba, a tylko, że są to objawy bezideowego oporu organizmu przeciw zrybieniu. Teraz dopiero stał się dla mnie jasny powykręcany wygląd Pintyjczyków.”

Stanisław Lem książka Dzienniki gwiazdowe

Utwory, Dzienniki gwiazdowe
Źródło: Podróż trzynasta

O wyglądzie

„Jedyne, co zawsze pozostanie nieuleczalne, to śmierć, choroba chorób. Chorobę – z definicji – można leczyć. Wyjątkiem jest śmierć, choroba tych, którzy mają się doskonale.”

Vladimir Jankélévitch (1903–1985)

To, co nieuchronne

O śmierci

„Opowiada historię kobiety, która w wieku dziesięciu lat wpadła pod autobus. Połamane żebra, pęknięta czaszka, bardzo ciężki uraz mózgu. Stan krytyczny… Po roku odzyskała przytomność. Wyszła z choroby zupełnie bez szwanku. „A ile na nią zapadło wyroków! – wspomina lekarka. – Byłam świadkiem tych wszystkich rozmów, a potem jej ozdrowienia. Od tego czasu wyroków nie wydaję”. I powtarza: „Nigdy się nie poddaję. Nigdy. Uważam, że poddawać się nie można. Lekarz nie powinien odbierać nadziei”.”

Ewa Błaszczyk (1955) polska aktorka

Wejść tam nie można (2005)
Źródło: s. 19, 20

O kobietach, O historii, O czasie, O wieku

„Spirytus. Kwiaty. Krew. Perfumy. Środek dezynfekujący. Lekarstwa. Choroba. Strach. Bezradność. Nieuchwytny aromat ludzkiej śmiertelności.”

Joy Fielding (1945)

Źródło: Laleczka, tłum. Bożena Krzyżanowska

O strachu, O Kwiatach

„Niektórzy w naszym świecie uważają zadawane przeze mnie i mój rząd pytania w sprawie AIDS, choroby, która jest tematem odbywającej się konferencji, za poważne przestępstwo i zachowanie niemal ludobójcze. Słyszę wielokrotnie – nie zadawaj żadnych pytań!”

Thabo Mbeki (1942) polityk RPA

słowa z 2000.
Źródło: Stephen Weir, Najgorsze decyzje w historii świata. Okoliczności, sprawcy, konsekwencje, tłum. Dariusz Kuwik, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2008, ISBN 9788324515813, s. 178.

O zachowaniu, O historii, O decyzjach, Pytanie

„W chorobie trzeba się uzbroić w cierpliwość, zachować spokój i zdać się na Opatrzność Boską. Wola Boża niech się spełni w nas, nad nami i przez nas, bo prawdziwe szczęście i pokój serca daje nam pragnienie Woli Bożej i wypełnienie Jej, choćby z utratą życia ziemskiego.”

Feliksa Kozłowska (1862–1921) założycielka i duchowa opiekunka mariawityzmu

O szczęściu, O pokoju, O zachowaniu, O woli

„Bezmyślność to choroba duszy. Występuje w dwóch postaciach: manii i niewiedzy.”

Platon (-427–-347 p. n. e.) grecki filozof

O duszy

„Tatuaże to objaw choroby psychicznej.”

Agnieszka Chylińska (1976) polska piosenkarka

Źródło: Dzień dobry TVN, 18 października 2009

„My, ludzie z Ameryki Łacińskiej, umieramy przeciętnie w wieku lat 35; wy żyjecie ponad 65 lat. Czy masy niepiśmiennych, głodnych i dręczonych chorobami chłopów z Boliwii, Haiti czy Wenezueli, wczoraj zaś jeszcze i z Kuby są częścią tej samej „zachodniej cywilizacji” co i wy? Jakaż to cywilizacja, w której mogą dziać się podobne rzeczy?… Ustalamy to raz na zawsze: należymy do ludów głodnego świata. Czy ludy te zamieszkują Afrykę i Azję, czy Amerykę Łacińską, nie czyni to zbyt wielkiej różnicy… Śmierć poniesiona w 35 roku życia w Ameryce Środkowej w czasie pracy dla koncernu owocowego nie różni się tak bardzo od śmierci poniesionej w Afryce Południowej w czasie pracy w kopalni diamentów… Brak zaś umiejętności czytania jest takim samym brakiem w każdym języku… Prawie połowa nas, mieszkańców Ameryki Łacińskiej to takie właśnie prymitywne stworzenia – jesteśmy niepiśmienni.”

Charles Wright Mills (1916–1962) socjolog amerykański

Źródło: Słuchajcie, Jankesi, cyt. za: Grzegorz Jaszuński, Świat..., s. 318.

O śmierci, O ludziach, O świecie, O czasie

„Wszelkiego rodzaju myśli snują mi się po głowie. Cały dzień czuję wewnętrzny chaos i zawieruchę. Gdy tylko jedna myśl mnie opuszcza, pojawia się następna; każda zajmuje mnie i każda jest innej treści. Czasami jest pogodnie, kiedy indziej mroczno i ogarnia mnie wściekłość (…).”

Rudolf Habsburg-Lotaryński (1858–1889)

zapisane w wieku 16 lat.
Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Wydawnictwo Literatura Net Pl, Gdańsk, ISBN 8392364546, s. 142–143.

O ludziach, O literaturze, O myślach, O wieku

„Podstawową tezą systemu katolickiego jest to, że wszystkie cierpienia natury (a więc: śmierć, choroby, ból) są konsekwencją zła moralnego. To wszelako nie oznacza, że każda niedola dotykająca człowieka daje się sprowadzić do osobistej winy.”

Romano Amerio (1905–1997)

Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku
Źródło: s. 774

O śmierci, O bólu, O naturze, O cierpieniu

„O ile każdy doświadczył w życiu choroby, o tyle nie każdy już doświadczył miłości.”

Marcin Pietraszek (1979)

Brak złudzeń

„Rasa ludzka wyginie ostatecznie od choroby zwanej cywilizacją.”

Ralph Waldo Emerson (1803–1882) filozof amerykański

Źródło: Wielka księga mądrości, wybór Jacek i Tomasz Ilga

„O miłości!
Wszelkim chorobom lekarstwo się zdarza,
Jedynie miłość nie chce mieć lekarza.”

Jan Gawiński (1622–1684)

O miłości

„Jak długo będą istnieć narodziny, starość, choroba i śmierć tak długo będzie też nirwana, bo brak narodzin pochodzi z narodzin, a nieśmiertelność leży pogrzebana w samym środku śmierci.”

Ajahn Lee (1907–1961)

The Craft of the Heart

O śmierci, O starości, O narodzinach

„W społecznościach pielęgnujących rytuały ofiarne opłacanie bogów jest zastępowane opłatami dla ludzi. Decydujące jednak jest to, że człowiek zawsze daje coś od siebie, jakąś cząstkę siebie w celu pojednania z bogami. Tylko wtedy pieniądz ma pokrycie.”

Christina von Braun (1944)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Choroba wielkich zer, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O pieniądzach, O Bogu, O ludziach

„Choroba jest na ogół początkiem tego równania, którego wynikiem jest śmierć.”

Samuel Johnson (1709–1784) pisarz i leksykograf angielski

O śmierci

„Choroba górska – puna – jest wywołana zmniejszeniem ilości tlenu w rozrzedzonym powietrzu, a objawy jej są bardzo rozmaite i zmienne. Najczęściej występują: ból głowy, zmęczenie, bezsenność, utrudnione oddychanie, bicie serca, brak apetytu, nudności i wymioty. Człowiek dotknięty tą chorobą ma wielkie trudności w posuwaniu się pod górę. Natomiast schodzić na dół może zwykle w normalnym tempie i zejście na niższą wysokość przynosi szybką ulgę (…). Jedne z istniejących teorii głoszą, że występowanie puny w pewnych określonych miejscach jest związane z emancjami żył kruszcowych, np. antymonu, wydzielaniem się gazów podziemnych, większym naładowaniem atmosfery elektrycznością, brakiem przewiewu w zaklęśnięciach terenu i tym podobnymi przyczynami.”

Witold Henryk Paryski (1909–2000) krajoznawca polski, taternik

Źródło: W górach Atakamy

O bólu, O górach, Serce

„Mam jeszcze przed oczami zdjęcie młodego maklera Kweku Adoboliego, który stanął przed sądem. Naraził szwajcarski bank UBS na utratę 2,3 mld dolarów. Zafrapował mnie jego uśmiech. Robił wrażenie, jakby poczuł ulgę, a nawet był szczęśliwy. Jakby chciał powiedzieć: Wreszcie uderzyłem o ścianę, a więc rzeczywistość istnieje! Ta swoista ekstaza – pod wpływem zwariowanej kumulacji pozbawionych wszelkiego pokrycia cyfr – budzi lęk, zwłaszcza u kogoś, kto dzień w dzień ma do czynienia z forsą. Niektórzy budzą się z tego stanu dopiero, gdy dojdzie do katastrofy.”

Christina von Braun (1944)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Choroba wielkich zer, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O uśmiechu, O wrażeniach, O rzeczywostości, O zdjęciach

„Jestem człowiekiem szczęśliwym, spełnionym. Przy całej świadomości tego, co się nie spełniło i było nieszczęśliwe. Szczęściem jest to, że mogę nadal walczyć, nadal żyć, intensywnie pracować, i że życie nie kręci się tylko wokół choroby, ale biegnie swoim torem.”

Krzysztof Kolberger (1950–2011) aktor polski

Źródło: Przenosił nas w lepsze rejony życia, „Dziennik Polski” nr 5, 8 stycznia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/108855.html

O życiu, O szczęściu

„Istnieje coś takiego jak zarażenie podróżą i jest to rodzaj choroby w gruncie rzeczy nieuleczalnej.”

Ryszard Kapuściński książka Podróże z Herodotem

Podróże z Herodotem

„Choroba szybko wzbogaconych fornali – mruknął Keppel. – Im bardziej jesteś nikim, tym bardziej pragniesz, żeby cały świat kręcił się wokół ciebie.”

Jacek Piekara (1965) polski pisarz

Keppel o kanoniku.
Młot na czarownice

O świecie

„Miłość – rodzaj choroby, która ani rozumnych, ani głupich nie oszczędza.”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

O miłości

„Kiedy ja sam w pewnym czasie poważnie zaniemogłem, to ci, których nazywasz dobrze życzącymi, z popem Sylwestrem i waszym naczelnikiem Aleksym na czele (…) zdecydowali, że już przestaliśmy istnieć i nie troszcząc się ani o naszą duszę, a ni o dusze swoje, zapomniawszy o przysiędze uczynionej ojcu naszemu i nam samum, by nie szukać sobie innego monarchy prócz dzieci naszych, postanowili osadzić na tronie naszego dalekiego krewnego księcia Włodzimierza, a niemowlę nasze od Boga dane zgubić obyczajem Heroda (…)”

Iwan IV Groźny (1530–1584) car Rosji

w liście do Andrzeja Krubskiego, opisując sytuację z 1 marca 1553, kiedy poważna choroba tak go zmogła, że jego otoczenie było przekonane o jego śmierci.
Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, op. cit., s. 71.

O śmierci, O Bogu, O dzieciach, O ludziach

„Ja chcę być królową! Jak można tchórzliwie rezygnować z korony!”

Maria Charlotta Koburg (1840–1927)

gdy Maksymilian miał wątpliwości, czy objąć tron w Meksyku.
Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Wydawnictwo Literatura Net Pl, Gdańsk, ISBN 8392364546, s. 138.

O ludziach, O literaturze

„Jedyne, co kiedykolwiek Brytyjczycy przynieśli europejskiemu rolnictwu, to choroba szalonych krów.”

Jacques Chirac (1932–2019) prezydent Francji

Źródło: „Libération”, 11 lipca 2005

„Chińscy naukowcy w Pekińskim Instytucie Genomiki dokończyli właśnie sekwencjonowanie czwartego ludzkiego genomu na świecie. Planują użycie swojej genetycznej bazy danych do „rozwiązywania problemów związanych ze specyficznymi dla Chińczyków chorobami genetycznymi” (?) oraz do poprawy diagnostyki, prognoz i terapii. Tego rodzaju zjawiska to tylko wierzchołek góry lodowej tego, co dzieje się w Chinach, i nie usłyszymy o tym za wiele w mediach zajętych problemami w Tybecie itp.: chodzi o rozprzestrzenianie się rewolucji biogenetycznej. Podczas gdy na Zachodzie debatujemy bez końca na temat etycznych i prawnych granic eksperymentów i procedur biogenetycznych (…), Chińczycy po prostu je wykonują bez żadnych ograniczeń.”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: Slavoj Žižek, Życie u kresu czasu, „Krytyka Polityczna”, 19/2009.

O życiu, O czasie

„W nowych fatałaszkach zawsze jest coś obiecującego. W starych ubraniach człowiek nosi swoje wszystkie choroby i utrapienia. Nowy ubiór odświeża.”

Sándor Márai (1900–1989) pisarz węgierski

Pierwsza miłość

„Nigdy nie miałem zaufania do wegetarian. Jest w tym coś z choroby umysłowej.”

Jacek Piekara książka Ani słowa prawdy

Postać: Arivald
o swoim przyjacielu, Panience.
Ani słowa prawdy

O zaufaniu

„Pokrycie pieniądza w złocie jest zupełnym mitem. Wartość złotego kruszcu była od samego początku sztucznie wykoncypowana.(…) Decydującą rolę odegrała tu argumentacja teologiczna. Jego wartość ustalono gdzieś w starożytnym Babilonie na podstawie kryteriów sakralnych. Uznawano je za symbol Słońca, a srebro miało reprezentować Księżyc. Kapłani określili wartość złota do srebra na jeden do 13 i jednej trzeciej, co wynikało z obliczeń obrotów ciał niebieskich. Relacja ta utrzymała się przez całą starożytność, aż po schyłek średniowiecza, dotrwała nawet do czasów nowożytnych. Wartość obu kruszców wzięto więc dosłownie z nieba.”

Christina von Braun (1944)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Choroba wielkich zer, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O relacjach

„Nigdy nie słyszałem, żeby rodzice mówili, że się kochają – w mojej rodzinie się tego nie mówiło, bo uznawało się, że powiedzenie komuś „kocham” wymusza na drugiej osobie powiedzenie tego samego. Tak było przez lata, aż nagle mama o tym zapomniała i wszystko się zmieniło.”

David Sieveking (1977)

Źródło: Katarzyna Pruszkowska, David Sieveking: Choroba nauczyła ją mówić „kocham”, kobieta.interia.pl http://kobieta.interia.pl/gwiazdy/wywiady/news-david-sieveking-choroba-nauczyla-ja-mowic-kocham,nId,1067872

O kobietach, O rodzinie, O rodzicach, Kochać się

„Małżeństwo to nieomal najpewniejsza kuracja z miłosnej choroby.”

Pierre La Mure (1899–1976)

O małżeństwie

„Nadmiar ambicji to choroba pychy i samouwielbienia, jej niedomiar to choroba lęku i niepełnej wartości.”

Stefan Pacek (1938)

„Nie ma na świecie nikogo, kto by wiedział i mógł chociaż pojąć to wszystko, co uczyniłem w życiu; nie ma nikogo na tej ziemi, kto mógłby to uczynić.”

Gilles de Rais (1405–1440) marszałek Francji

Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Wydawnictwo Literatura Net Pl, Gdańsk, ISBN 8392364546, s. 41.

O ludziach, O literaturze

„Prawie pół wieku wytrwałego pisania wierszy (i opowiadań), kilkanaście zbiorków. Żadnych nagród, na szczęście. W dodatku wiele lat nieobecności na rynku wydawniczym. Ostatni zbiorek nowych wierszy, Jak bajka o wilku, ukazał się na początku lat osiemdziesiątych. Długa choroba (nawracające depresje) sprawiła, że moje „świecenie nieobecnością” uczyniło miejsce dla innych. Takie prawo natury…”

Mieczysława Buczkówna (1924–2015)

Źródło: „Topos” nr 5–6/2000

O szczęściu, O bajkach, O naturze, O wieku

„Nie istnieją dolegliwości, które byłyby a priori nieuleczalne. Istnieją jedynie choroby, których obecnie nie potrafimy jeszcze leczyć”

Vladimir Jankélévitch (1903–1985)

To, co nieuchronne

„Dla ludzi wiarygodni są ci bohaterowie, którzy mają realne problemy, podobne do ich własnych. W pewnym momencie grana przeze mnie Hanka Mostowiak stała się chodzącym ideałem. To, o ironio, osłabiło tę postać. Na jej kryształowym charakterze musiała pojawić się rysa. Dopiero po tym, jak w scenariuszu pojawił się wątek choroby alkoholowej, ludzie znów zaczęli Hance kibicować.”

Małgorzata Kożuchowska (1971) aktorka polska

o roli w M jak miłość. <br class="br">Źródło: Widzowie nie lubią ideałów, „Rzeczpospolita” nr 46, „TV magazyn”, 25 lutego 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/111792.html

O miłości, O ludziach, O charakterze

„Uważam, że wiele w życiu osiągnęłam. Mam na myśli moją rodzinę, to moja najpiękniejsza rola.”

Anna Przybylska (1978–2014) aktorka polska

w jednym z wywiadów w czasie choroby. <br class="br">Źródło: wywiad, nocoty.pl, 2014 http://nocoty.pl/gid,16941094,kat,1013545,page,4,title,Anna-Przybylska-co-myslala-o-zyciu-rodzinie-i-Bogu,galeria.html

O Bogu, O rodzinie, O myślach, O czasie

„Kierujemy się wprost do samo – proklamowanego środowiska niesprawiedliwości, choroby i śmierci. Strzeż się.”

Serj Tankian (1967) wokalista rockowy (SOAD)

O śmierci

„Choroba jest to wielki strychulec, który niweluje nierówności społeczne.”

Władysław Biegański (1857–1917) polski lekarz internista, logik i filozof

„Z potraw, które się zjada, powstają wszystkie choroby ludzkie – napisał Herodot, a dowiedział się o tym od uczonych egipskich.”

Jan Kwaśniewski (1937–2019) polski lekarz i propagator diet

Dieta optymalna, Tłuste życie
Źródło: s. 146

„(…) dowiedziano się u nas w Kodniach (u nas wiedzą o wszystkim), że córka bogacza z Kaszewarewki, Icka Borodenki, zachorowała – nie daj Boże! – ciężko. Na czym polega jej choroba? Co tam dużo gadać: miłość. Zakochała się w chrześcijaninie, ten ją odtrącił, więc zażyła trucizny (…).”

Szolem Alejchem (1859–1916) żydowski pisarz

Notatki komiwojażera
Źródło: Najszczęśliwszy człowiek w Kodniach, s. 10

O miłości, O Bogu, O córce

„Tylko śmierć lub ciężka choroba mogłaby mnie powstrzymać od stawienia się w sądzie.”

Renata Beger (1958) polska polityk

Źródło: wywiad dla „Super Expressu”, 29 listopada 2004

O śmierci

„Technologiczny pseudopostęp hodowli przemysłowej przysporzył dodatkowych cierpień zwierzętom i, jak się wydaje, przyniósł nowe choroby ludzkości. Żałosne osiągnięcie.”

Matthieu Ricard (1946)

Źródło: Matthieu Ricard, Jean-François Revel, Mnich i filozof, wyd. BIG, Szczecin 2000, s. 204.

O cierpieniu, O zwierzętach

„Mam wrażenie, że wielu obecnych polityków wpadło w jakąś manię wielkości i uległo tej samej chorobie niedowartościowania, jaka towarzyszyła naborowi do władz w czasach PRL, gdy stanowiska obsadzano ludźmi niedouczonymi, o dość niskiej kulturze.”

Piotr Jaroszyński (1955)

Źródło: Mentalność kacyków, naszdziennik.pl, 25 czerwca 2011 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20110625&typ=po&id=po03.txt

O wrażeniach

„Bałbym się choroby. Tego, że będę musiał przez całe życie zajmować się tym, czego nie znoszę. Zatrzymania się w miejscu.”

Michał Szulim (1979)

Źródło: „Teraz Rock” nr 4/2008 http://www.terazrock.pl/archiwum/numer/4,2008.html

O życiu

„Starość jest podła – zabija fizyczną sprawność, przynosi choroby i odziera z godności.”

Woody Allen (1935) amerykański scenarzysta, reżyser, producent i aktor pochodzenia żydowskiego

Źródło: Paweł T. Felis, Woody Allen: Rzeczywistość jest nie do zniesienia http://wyborcza.pl/1,75475,9227906,Woody_Allen__Rzeczywistosc_jest_nie_do_zniesienia.html?utm_source=RSS_aol&utm_medium=RSS&utm_campaign=6481029, „Gazeta Wyborcza”, 10 marca 2011

O starości, O rzeczywostości

„Gdyż, mówiąc po ludzku, śmierć jest rzeczą ostateczną i, mówiąc po ludzku, nadzieja istnieje, póki istnieje życie. Ale, rozumując po chrześcijańsku, śmierć nie jest czymś ostatecznym, jest tylko drobnym zdarzeniem w przebiegu całości, to znaczy życia wiecznego i, rozumując po chrześcijańsku, w śmierci jest nieskończenie więcej nadziei niż wtedy, kiedy po ludzku mówimy, że istnieje jeszcze życie, nawet życie w pełni zdrowia i sił.”

Søren Kierkegaard książka Bojaźń i drżenie

Źródło: Bojaźń i drżenie: Choroba na śmierć http://books.google.pl/books?id=cFY_AAAAIAAJ&q=Gdy%C5%BC,+m%C3%B3wi%C4%85c+po+ludzku,+%C5%9Bmier%C4%87+jest+rzecz%C4%85+ostateczn%C4%85&dq=Gdy%C5%BC,+m%C3%B3wi%C4%85c+po+ludzku,+%C5%9Bmier%C4%87+jest+rzecz%C4%85+ostateczn%C4%85&hl=pl&ei=CeQUTan4LcPpObOCmaMJ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCUQ6AEwAA, PWN, 1969, s. 144.

O życiu, O śmierci, O nadziei

„Myślałem, że mamy wielką, historyczną szansę zbudowania czegoś zupełnie nowego, co nie będzie prostą kalką zachodnich demokracji. Czegoś, co przyjmie dorobek Zachodu, ale pójdzie oczko dalej. To była idea Samorządnej Rzeczpospolitej.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Rafał Ziemkiewicz, Michnikowszczyzna. Zapis choroby

O demokracji, O myślach, O myśleniu

„Kapitalizm polega m. in. na tym, że ludzie umierają na uleczalne choroby. Wyleczenie trądu kosztuje 30 zł, a wciąż są leprozoria, gdzie ludzie powoli umierają pod czułym okiem księży.”

Piotr Ikonowicz (1956) polski polityk

Źródło: gazeta.tv, 28 października 2011, 1:33 min. zapisu wideo http://www.gazeta.tv/plej/0,0.html#film=76023_10551818

O ludziach

„Miłość to choroba nerwu wzrokowego; dotknięci nią widzimy rzeczy nie istniejące.”

Pierre La Mure (1899–1976)

O miłości

„Czy szaleństwo i zło to dwie różne rzeczy, czy też tylko my postanowiliśmy, że tam, gdzie nie jesteśmy w stanie zrozumieć celu destrukcji, określamy ją jako szaleństwo. Potrafimy zrozumieć, że ktoś musi zrzucić bombę atomową na miasto, w którym mieszkają niewinni cywile, ale już nie to, że ktoś inny musi kroić prostytutki roznoszące choroby i moralny upadek po slumsach Londynu. Dlatego to pierwsze nazywamy realizmem, a to drugie szaleństwem.”

Jo Nesbø (1960)

Pierwszy śnieg (2007)
Źródło: s. 238.

O złu, O szaleństwie

„Chciałam nakręcić film o cudzie. Cuda stanowią paradoks, pewien wyłom w logicznym cyklu życia i śmierci, zaś oczekiwanie cudu implikuje nadzieję, że wszystko się dobrze skończy i że ktoś nad nami czuwa. Długo szukałam odpowiedniej scenerii. Wybrałam Lourdes, bo chciałam podkreślić to, że pielgrzymi ruszają tam właśnie w nadziei na doświadczenie cudu. Na pierwszy rzut oka można pomyśleć, że cuda są na wskroś pozytywne – weźmy na przykład nagłe ozdrowienie paralityka. Jednak gdy zaczęłam zgłębiać historię takich wydarzeń, natrafiłam na przypadki, w których choroba powracała. Cud okazywał się ulotny. Odzwierciedlenie tego można odnaleźć w arbitralnych, przypadkowych aspektach naszego życia: niektóre rzeczy wydają nam się wspaniałe, wręcz cudowne, lecz z czasem okazują się okropne lub po prostu banalne.”

Jessica Hausner (1972)

Źródło: Jessica Hausner o swoim filmie „Lourdes”, „Gutek Film”, 13 stycznia 2010 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/108,1

O śmierci, O historii, O czasie

„Przyczyną mojej choroby jest wieloletnie zaszczucie, a następnie milczenie.”

Michaił Bułhakow książka Mistrz i Małgorzata

diagnoza stawiana przez Bułhakowa w 1931, na dziewięć lat przed śmiercią.
Źródło: Beata Kęczkowska, Mistrz i Małgorzata, op. cit., s. 29

O śmierci

„Wiem, że nie można życia brać za bardzo serio. Ani siebie. Z tego biorą się tylko choroby. Urodziła się, żeby się śmiać. Dzisiaj to wiem i staram się o tym pamiętać nawet w najciemniejszych momentach.”

Liliana Komorowska (1956) polska aktorka filmowa i teatralna

Źródło: „Zwierciadło”, nr 5/1927, maj 2007

„Jeśli, przeciwnie, natura ludzka jest upadła, to zawodność – choroba inteligencji, którą życie starannie ukrywa, jest pierwszym z największych kalectw człowieka, z czego wynika szereg konsekwencji: skoro rozum nie jest święty i prawy, jest zawodny, to człowiek nigdy nie może być pewny prawdy; skoro nie może nigdy być pewien prawdy, to ta niepewność ma charakter radykalny, tak u jednostki, jaki i wśród zebranych ludzi; skoro ta niepewność jest powodem wątpliwości u każdego poszczególnego człowieka, jak i u ludzi jako całości, to zarówno wszelka afirmacja jak i wszelka negacja czegokolwiek z ich strony jest sprzecznością z samej definicji, gdyż czy to afirmować czy to negować, to nic innego jak stwierdzać pewność samej afirmacji lub jej negacji. Skoro wszystko to są sprzeczności, są to wszystko tezy niepewne, to widać, że już przy tym przypuszczeniu, wszelka dyskusja jest absurdalna i niedorzeczna.”

Juan Donoso Cortés (1809–1853)

O życiu, O ludziach, O inteligencji, O charakterze

„Choroba musi być zrozumiana, przyczyny usunięte,
Zdrowie musi być uzyskane, lekarstwo zastosowane.
Podobnie: cierpienie, jego przyczyny, ich zaprzestanie i ścieżka
Muszą kolejno być zrozumiane, usunięte, zastosowane i zrealizowane.”

Asanga (300)

tekst nawiązuje do Czterech Szlachetnych Prawd Buddy.
Źródło: Mahāyānottaratantra Śāstra, IV 55

O zdrowiu, O cierpieniu

„Ta okropna śmierć, tak niespodziewana dla wszystkich, wtrąciła mnie w rozpacz, potem zaś w malignę. Parę dni pozostawałem nieprzytomny.”

Maurycy Beniowski (1746–1786) polski żołnierz, podróżnik i awanturnik

o śmierci Afanasji.
Pamiętniki
Źródło: Ludwik Stomma, Sławnych Polaków choroby, op. cit., s. 69.

O śmierci, O rozpaczy

„Dla mojego śp. Brata Lecha i dla mnie Najwspanialsza, Najukochańsza, Najlepsza i Niezastąpiona Mama, najlepszy nauczyciel, najlepszy przyjaciel i niezachwiane wsparcie. Pozostała nim także w ostatnich, najtrudniejszych latach życia, po smoleńskiej tragedii, w bardzo ciężkiej chorobie. Dzielnie znosiła cierpienie, spokojnie i z godnością przyjęła śmierć. Pozostała po Niej niemożliwa do wypełnienia pustka. Syn Jarosław.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

treść nekrologu po śmierci matki zamieszczonego w „Gazecie Polskiej Codziennie”.

O śmierci, O matce, O wsparciu, O cierpieniu

„Urodziłem się pod taką gwiazdą, że nikt na świecie nigdy nie uczyni, nie potrafi nigdy uczynić tego, co ja uczyniłem.”

Gilles de Rais (1405–1440) marszałek Francji

Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, op. cit., s. 41.

O ludziach

„Podejrzliwość w świecie polityki jest czymś strasznym, jak choroba zwana słoniowacizną.”

Paweł Śpiewak (1951) polski socjolog i historyk idei

Źródło: „Zwierciadło” nr 2/1960, luty 2010

„Choroba to najlepsze, co mogło mi się przytrafić. Stała się lekarstwem – wyleczyła mnie z lenistwa. Wcześniej byłem świetnie opłacanym próżniakiem.”

Lance Armstrong (1971) amerykański kolarz

Źródło: „Rzeczpospolita”, 4 października 2008 http://www.rp.pl/artykul/199821.html

„Po zmianie diety odporność na choroby zakaźne u ludzi biblijnych uległa załamaniu. Nagość stało się groźna dla zdrowia i dla życia. Bogowie próbowali chronić ludzi przed muchą tse-tse, ale nie było to już możliwe.”

Jan Kwaśniewski (1937–2019) polski lekarz i propagator diet

Dieta optymalna, Tłuste życie
Źródło: s. 102

O Bogu, O ludziach

„Na każdy przełom przypada tak wiele porażek.”

Michael J. Fox (1961) aktor kanadyjski

Źródło: Michael J.Fox: Choroba mnie zmieniła, interia.pl, 15 kwietnia 2010 http://film.interia.pl/news/michael-jfox-choroba-mnie-zmienila,1464886,38?fs=m

„System państwowych ubezpieczeń w połączeniu z jeszcze starszym systemem przymusowego szkolnictwa publicznego, w zasadniczy sposób podważa instytucję rodziny i osobistej odpowiedzialności. Zakres i horyzont czasowy osobistego zabezpieczenia zmniejsza się a wartość małżeństwa, rodziny, dzieci i związków z krewnymi obniża się, ponieważ jednostka czuje się zwolniona z obowiązku zapewnienia sobie dochodów, dbania o zdrowie, bezpieczeństwo, zgromadzenie środków do życia na starość i zapewnienia edukacji dzieciom. Nagradzane są nieodpowiedzialność, krótkowzroczność, niedbalstwo, choroby a odpowiedzialność, dalekowzroczność, staranność, zdrowie i konserwatyzm są karane.”

Hans-Hermann Hoppe (1949)

O małżeństwie, O dzieciach, O zdrowiu, O starości

„Musisz jednak zrozumieć, że umysł potrafi nie tylko leczyć ciało, lecz także sprawić, by rozwinęła się w nim choroba. Dobro potrafi leczyć, a zło jest czymś w rodzaju infekcji.”

Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz

Szatańskie włosy

O złu