Cytaty o śmierci
strona 2

„Musimy przyjrzeć się naszemu człowieczeństwu. Stajemy się coraz mniej ludzcy. Potrafimy w telewizji oglądać rozpad rodziny czy śmierć i traktujemy to jako rozrywkę. Żyjemy w społeczeństwie opętanym przez reality show, pożądającym plotek i nieszczęść. W naszym świecie historia lubi się powtarzać i świat przedstawiony w powieści może wcale nie być tak odległą przyszłością.”

Jennifer Lawrence (1990) amerykańska aktorka

Źródło: Paweł Rojek, Stale głodna! Rozmowa z Jennifer Lawrence, stopklatka.pl, 19 marca 2012 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=86327

O nieszczęściu, O świecie, O historii, O przyszłości

„W Rzymie rozmawiałem z filozofami, którzy uważali, że przedłużanie życia ludzi jest przedłużaniem ich agonii i zwielokrotnianiem ich śmierci.”

Jorge Luis Borges (1899–1986) argentyński pisarz, poeta i eseista

Opowiadania
Źródło: opowiadanie Nieśmiertelny

O ludziach

„Kiedy weszłam do swej separatki, pogrążyłam się w modlitwie dziękczynnej za wszystko, co mi Pan zsyłał przez życie całe, poddając się zupełnie Jego najświętszej woli. Głębia radości i pokoju zalała mi duszę. Czułam głęboki spokój, że gdyby śmierć w tej chwili nastąpiła, nie powiedziałabym jej – poczekaj, bo mam jeszcze sprawy do załatwienia. Nie, ale z radością powitałabym ją, bo jestem gotowa na spotkanie się z Panem nie tylko dziś, ale od chwili, w której całkowicie zaufałam miłosierdziu Bożemu, zdając się zupełnie na Jego najświętszą wolę, pełną miłosierdzia i litości. Wiem, czym jestem sama z siebie…”

Faustyna Kowalska książka Dzienniczek

Dzienniczek
Źródło: 1679, s. 467

O życiu, O pokoju, O duszy, O zaufaniu

„Gdyby ludzie nie wiedzieli, że umrą, to by religii nie było. – Religia powstała zatem nie wcześniej niż owa świadomość. Wcześniej była tylko magia. – Przejście od magii do religii polegało na tym, że poznano własną śmiertelność, na którą żadna magia nie pomoże.”

Bogusław Wolniewicz (1927–2017) filozof polski

Śmierć stoi ponad wszystkim, ponad medycyną też.

O ludziach, O religii

„Wody są ledwie oświetlone na powierzchni, lecz czuje się ich ciemną głębię. Morze takie jest, i właśnie dlatego je kocham! Wezwanie do życia i zaproszenie na śmierć.”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

Dzienniki z podróży

O morzu, Kochać się

„Zwyciężyłeś i przeto ulegam. Atoli odtąd umarłeś na równi ze mną – umarłeś dla Ziemi, dla Nieba i dla Nadziei! We mnie istniałeś i – spojrzyj w moją śmierć, spojrzyj wskroś tej, która jest twoją, postaci, – jak doszczętnie zamordowałeś siebie samego!”

Edgar Allan Poe książka William Wilson

William Wilson
Źródło: Opowieści nadzwyczajne tom II, tłum. Bolesław Leśmian, wyd. Tow. Akc. S. Orgelbranda S-ów, 1913.

„Każdy człowiek boi się na swojej pierwszej bitwie. Jeśli zaprzecza, jest kłamcą. Niektórzy tchórze walczą równie dobrze jak odważni lub przestają się bać oglądając ludzi, którzy walczą, choć boją się tak jak oni. Prawdziwym bohaterem jest ten, kto walczy pomimo strachu. Jedni pozbywają się strachu po minucie pod ostrzałem, inni po godzinie, a jeszcze innym zajmuje to dni. Jednak prawdziwy mężczyzna nigdy nie pozwoli, żeby strach przed śmiercią wziął górę nad jego honorem, poczuciem obowiązku wobec ojczyzny i człowieczeństwem. Bitwa to najwspanialsza konkurencja, w której człowiek uwalnia swój instynkt. Wybiera ona wszystko to, co najlepsze i usuwa to, co złe.”

George Patton (1885–1945) amerykański generał

Every man is scared in his first battle. If he says he’s not, he’s a liar. Some men are cowards, but they fight the same as the brave men or they get the hell slammed out of them watching men fight who are just as scared as they are. The real hero is the man who fights even though he is scared. Some men get over their fright in a minute under fire. For some, it takes an hour. For some, it takes days. But a real man will never let his fear of death overpower his honor, his sense of duty to his country, and his innate manhood. Battle is the most magnificent competition in which a human being can indulge. It brings out all that is best and it removes all that is base. (ang.) <br class="br">Źródło: The Patton speech [w:] Tim Ripley, Patton Unleashed: Pattons Third Army and the Breakout from Normandy http://books.google.pl/books?id=eXp-tRBGSRoC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0, Zenith Imprint, 2003, s. 12.

O ludziach, O strachu, O górach, O ojczyźnie

„Jeśli zabierzecie mi moje karate, to co mi zostanie? Trenowałem na drodze karate przez ponad pół wieku. I nie umiem nic innego. Chcę pozostać aktywnym w nauczaniu sztuki karate aż do śmierci. Jeśli to możliwe nie chciałbym umrzeć leżąc w łóżku, ale zaabsorbowany treningiem, na podłodze dojo jak wytrwały, stary dąb niechętny do rozsypania się. To jest moja największa aspiracja.”

Masutatsu Ōyama (1923–1994) japoński karateka

O wieku, Trening

„Panie, daj mi siłę! Panie Boże, zlituj się nade mną!”

Robert-François Damiens (1715–1757)

podczas swej kaźni przed rozerwaniem końmi, gdy zgodnie z wyrokiem był przypalany.
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, op. cit., s. 127.

O Bogu, O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Nie boję się śmierci. Jestem na nią przygotowany, ponieważ nie wierzę w nią. Uważam, że jest to tylko wyjście z samochodu i wkroczenie w kolejny etap.”

John Lennon (1940–1980) muzyk rockowy, członek The Beatles

Źródło: wywiad dla Apple razem z Yoko Ono, Londyn, 5 sierpnia 1969

„Kochamy muzykę pop i agresję, chcieliśmy stworzyć popowy rodzaj mroku… Mam obsesję na punkcie śmierci, jej piękna, jej grozy i jej tragedii. Wszyscy wiedzieliśmy, że będzie ona ważnym elementem tej płyty”

Gerard Way (1977)

Three Cheers

Kochać się

„Kujawy to miejsce, gdzie w cenie jest zdrowy rozsądek, przynajmniej u ludzi, którymi ja się otaczam. Właściwe spojrzenie na sukces, przegraną, na bogactwo rzekome, na biedę rzekomą. To jest prostota. Jak się przeprowadzam, to pomagają mi strażacy, bo Jasiek się przeprowadza i trzeba mu pomóc. Jak strażakowi choruje żona, to ja jej załatwiam szpital w Krakowie. Bo my Kujawiacy musimy sobie pomagać. Kujawy to moje Macondo, mój świat, z którego nigdy nie zrezygnuję. To nie jest odbicie rzeczywistości. Tam jest prawdopodobnie tak jak wszędzie masę chamstwa, donosicielstwa i tych cholernych plotek, których nienawidzę. Ale to miejsce mojego urodzenia i mojej śmierci, moich cmentarzy, moich najbliższych. Więc skazany na miłość, ciągle do niego wracam.”

Jan Nowicki (1939) polski aktor, pedagog

Źródło: Gram w momentach dla mnie szczególnych, „Tygodnik Płocki” nr 10, 8 marca 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/113135.html

O miłości, O ludziach, O świecie, O rzeczywostości

„Prawdziwe dzieje Jezusa to prawdopodobnie dzieje sprawiedliwego człowieka, który potępił grzechy faryzeuszów i którego faryzeusze skazali na śmierć. Potem zrobiono zeń proroka, a po trzech stuleciach – boga: oto jak działa ludzki rozum.”

Voltaire (1694–1778) francuski pisarz epoki Oświecenia, filozof, dramaturg i historyk

O Bogu

„Są ludy co dojrzały do śmierci
Z rąk ludów niedojrzałych do życia…”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Kasandra, 1978

O ludziach

„Strata czasu jest, podobnie do śmierci, nieodwracalna.”

Piotr I Wielki (1672–1725) car Rosji, cesarz, z dynastji Romanowów

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 399.

O historii, O nauczycielach, O stracie, O czasie

„Kritonie, myśmy winni koguta Asklepiosowi. Oddajcież go, a nie zapomnijcie!”

Sokrates (-470–-399 p. n. e.)

ostatnie słowa <br class="br">Źródło: Ostatnie słowa przed śmiercią, itvl.pl, 16 kwietnia 2013 http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia

„W pewnej chwili, kiedy przechodziłam korytarzem do kuchni - usłyszałam w duszy te słowa: Odmawiaj nieustannie tę koronkę, której cię nauczyłem. Ktokolwiek będzie ją odmawiał, dostąpi wielkiego miłosierdzia w godzinę śmierci. Kapłani będą podawać grzesznikom jako ostatnią deskę ratunku; chociażby był grzesznik najzatwardzialszy, jeżeli raz tylko zmówi tę koronkę, dostąpi łaski z nieskończonego miłosierdzia Mojego. Pragnę, aby poznał świat cały miłosierdzie Moje. Niepojętych łask pragnę udzielać duszom, które ufają Mojemu miłosierdziu.”

Faustyna Kowalska książka Dzienniczek

Dzienniczek
Źródło: cytat z „Dzienniczka” nr 687

O świecie, O duszy

„Ze śmierci ziemi rodzi się ogień, ze śmierci ognia rodzi się powietrze, ze śmierci powietrze rodzi się woda.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

O wodzie

„Co jest pewniejszą kryjówką od śmierci?”

Dean Koontz (1945) pisarz amerykański

Apokalipsa (2004)
Źródło: rozdział 15

„Królowa nie wie, kim są sprawcy tej zbrodni, ale zdaje się na wysiłki i zapał swojej Rady Królewskiej, która ma za zadanie to zbadać i zamierza nałożyć na zbrodniarzy przykładną karę, która odstraszy innych złoczyńców po wsze czasy.”

Maria I Stuart (1542–1587) królowa Szkocji

słowa z podpisanego przez nią edyktu, wydanego po śmierci w zagadkowym zamachu Henryka Stuarta (lorda Darnleya).
Źródło: Curt Riess, Procesy, które poruszyły świat. Od antyku do XX wieku, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2006, ISBN 9788389632296, tłum. Paweł Piszczatowski, s. 80.

O świecie, O karze, O wysiłku, O wieku

„Dla człowieka, który spełnił swoje naturalne obowiązki, śmierć jest tak naturalna i mile widziana jak sen.”

George Santayana (1863–1952)

O snach

„Myślisz, że to zabawne być taką poważną, kiedy nawet jeszcze się nie skończyło gimnazjum? – zapytała.
– Nie widzę sposobu, żeby było inaczej – odparł Li. – Śmiech przychodzi później, tak jak zęby mądrości, a śmiech z samego siebie – na końcu, w szaleńczym wyścigu ze śmiercią. I bywa, ze nie zdąży na czas.”

John Steinbeck książka Na wschód od Edenu

Na wschód od Edenu

O myślach, O śmiechu, O czasie, O myśleniu

„W sierpniu 1982 roku mieszkałam w Toronto, gdy prasa podała wiadomość o śmierci Ingrid Bergman.
Wielu moich przyjaciół mówiło o tym ze smutkiem. Było nam wszystkim żal, jak zwykle, kiedy dowiadujemy się o odejściu ulubionych aktorów, pisarzy, artystów, kompozytorów, publicznych lub bardzo prywatnych osób. Podzielili się z nami własnym światem, talentem i każdy z nich stał się jak drogi przyjaciel, którego odejście się opłakuje.
To bardzo ładna nagroda – taka ludzka pamięć i odczucia. Jeden z pięknych pośmiertnych „honorów”, oddanych ludziom, którzy wzbudzali nasze wzruszenia, wiele nam dali swoją sztuką, swoją pracą. Dla mnie Ingrid dołączyła do grupy osób publicznych (bo prywatne opłakujemy często do końca naszego życia), którzy byli mi drodzy, bo cząstka ich została w nas. Nawet czytanie po latach o śmierci trzydziestodziewięcioletniego Fryderyka Chopina, który zmarł sto lat przed moim urodzeniem, wywołuje u mnie myśl: taki talent odszedł, i tak przedwcześnie.”

Aleksandra Ziółkowska (1949) pisarka polska

Ingrid Bergman prywatnie
Źródło: s. 12

O świecie, O myślach, O odejściu, O czytaniu

„Utrwaliła mi się mocno w pamięci taka scena z umywalni, do której po kolacji poszedłem umyć nogi.
Pod jednym sitkiem jeden Niemiec wykańcza drugiego, który stoi nago pod lodowatą wodą i wrzeszcząc chce uciec; ten drugi, też wrzeszcząc, wpędza go z powrotem tłumacząc mu to odpowiednio grubym kołkiem. Z jednej strony umywalni Hiszpan myje nogi i śpiewa głośno jakąś arię. Z drugiej strony Polak myje się i głośno modli. A pod ścianą, w skrzyni zwanej trumną, leży nagi człowiek, który jeszcze żyje, lecz pewnie już nieprzytomny – tak jak ryba łapie od czasu do czasu powietrze. Na brzuchu umierającego siedzi inny, który spokojnie zjada swój kolacyjny chleb, krojąc go na maleńkie kawałeczki. Myślałem, że może to jaki kolega, który chce być przy jego śmierci, więc pytam:
– To twój kolega?
– Nie, tylko na bloku taki bałagan, że tu przynajmniej spokojnie zjem kolację.”

Stanisław Grzesiuk książka Pięć lat kacetu

Pięć lat kacetu, O życiu w obozie koncentracyjnym

O myślach, O rybach, O wodzie, O śpiewie

„Lekarz ignorant jest adiutantem śmierci.”

Awicenna (980–1037) perski lekarz, filozof i uczony

„Chciałbym, żeby niebo nie umiało pisać!”

Neron (37–68) cesarz rzymski

podpisując wyrok śmierci w początkach swych rządów, przedtem wzbraniając się przed jego podpisaniem.
Źródło: José María López Ruiz, Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata, tłum. Agata Ciastek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2006, s. 50.

O domu

„Śmierć sama w sobie nie jest straszna, lecz tylko mniemanie, że jest straszna, jest straszne.”

Epiktet (50–138) filozof rzymski

„No, już, wynoście się stąd! Ostatnie słowa są dla głupców, którzy nie powiedzieli wystarczająco wiele.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

poproszony o ostatnie słowa. <br class="br">Źródło: Ostatnie słowa przed śmiercią, itvl.pl, 16 kwietnia 2013 http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia

„Smutne, ale pierwsi ludzie na ziemi nie potrzebowali książek, filmów, gier czy muzyki, by mogli mordować z zimną krwią. W dniu, w którym Kain roztrzaskał mózg swego brata Abla, jedynej motywacji, jakiej potrzebował, była jego ludzka skłonność do przemocy. Czy traktujecie Biblię jako literaturę, czy jako ostateczne słowo Boga, kimkolwiek on może być, chrześcijaństwo dało nam obraz śmierci i seksualności, na której zbudowaliśmy naszą kulturę. Półnagi martwy mężczyzna wisi w większości naszych domów oraz na naszych szyjach, a my po prostu bierzemy to za spełnienie dla naszego życia. Czy jest to symbol nadziei, czy beznadziei?”

Marilyn Manson (1969) kontrowersyjny muzyk amerykański

Columbine: Whose fault is it (esej)

O Bogu, O ludziach, O książkach, O grach

„Wielką szkodą byłoby, gdybyśmy tych młodych, którym szkoła obrzydziła już naszą klasykę, jeszcze w teatrach tą klasyką na śmierć zanudzili.”

Adam Hanuszkiewicz (1924–2011) polski aktor i reżyser

Źródło: Moja nowa Balladyna, wyborcza.pl, 4 grudnia 2011 (tekst powstał w 1995 r.) http://wyborcza.pl/1,75480,10757229,Hanuszkiewicz__Moja_nowa_Balladyna.html

O szkole

„… a z upadkiem Chrystusa przyszła instytucja ekonomiczna religii, by opodatkować wasze dupska do śmierci, ku zbawieniu i nieznanemu.”

Serj Tankian (1967) wokalista rockowy (SOAD)

O religii, Chrystus

„Szariat to interpretacje zapisów Koranu i hadisów, przypowieści o życiu Proroka Mahometa. Tych interpretacji dokonują ludzie przygotowani do ich interpretowania. I tu mamy pierwszy problem: skoro to interpretacje, a więc rozumienie świętych tekstów, to możemy sobie wyobrazić, że te interpretacje – w świecie muzułmańskim liczącym półtora miliarda ludzi, od Maroka po Filipiny – mogą być najrozmaitsze. Innymi słowy, nie ma jednego szariatu, nawet jeśli w niektórych kwestiach uniwersalnych – jak choćby zabójstwo, gdzie karą nieodmiennie będzie wyrok śmierci dla sprawcy – interpretacje będą podobne.”

Jerzy Zdanowski (1949)

Źródło: rozmowa Mariusza Janika, Ten straszny szariat. O co chodzi w islamskim prawie? http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/501592,szariat-na-czym-polega-prawo-muzulmanow-prawo-w-islamie.html, dziennik.pl, 14 listopada 2015.

O ludziach, O karze, O problemach

„Każdy początek ma w sobie smak odrodzenia, każdy koniec zaś roztacza zapach śmierci.”

Amos Oz (1939–2018) pisarz izraelski

Źródło: Spokój doskonały

„Kto przyjdzie na mój grób, przeczyta dziesięć psalmów i da trochę pieniędzy na jałmużnę, to nawet gdy bardzo zgrzeszył, dołożę wszelkich starań, aby go uratować. Za pejsy wytaszczę go ku światłu.”

Nachman z Bracławia (1772–1810)

ostatnie słowa przed śmiercią.
Źródło: Borys Simkin, Cztery znaczenia ryby, „Wokrug Swieta”, tłum. „Forum”, 10 października 2011.

O rybach, O świetle

„A ten krótki postój, który nazywamy życiem i którym tak się strasznie martwimy, to nic innego jak tylko niewielka weekendowa odsiadka w pudle w porównaniu z tym, co przyjdzie wraz ze śmiercią.”

Kurt Cobain (1967–1994) amerykański muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta

Dzienniki (wyd. 2002)

„Nie lękajmy się żadnej niewygody i ofiary. Nie odstrasza nas nawet myśl, że choroba pierwszego podopiecznego, który zażąda pomocy, może być przyczyną naszej śmierci.”

Maria Luiza Merkert (1817–1872) niemiecka zakonnica

fragment wniosku z 4 listopada 1850 do władz cywilnych Nysy.
Źródło: s. M. Margarita Gabriela Cebula CSSE – Czcigodna Służebnica Boża Maria Merkert. Wydawnictwo Świętego Krzyża. Nysa. 2006. ISBN 83-904652-2-1, s. 14.

O chorobach, O myślach, O pomocy, O myśleniu

„Człowiek bez honoru to gorsze niż śmierć.”

Miguel de Cervantes (1547–1616) pisarz hiszpański

„Naprawdę poznajemy człowieka dopiero po jego śmierci.”

Pitagoras (-585–-495 p. n. e.) grecki matematyk i filozof,

Źródło: Myślę, więc jestem: aforyzmy, maksymy, sentencje, Czesława i Joachim Glenskowie (oprac.), op. cit., s. 263.

„Zamieszkałem w lesie, ponieważ chciałem żyć świadomie. Chciałem czerpać ze źródeł życia samą jego istotę. Odrzucić wszystko, co nie było nim, by w godzinę śmierci nie odkryć, że nie żyłem.”

Henry David Thoreau (1817–1862) amerykański pisarz, poeta i filozof

O zamieszkaniu

„O Korczaku wiedzą wszyscy, prawda? Korczak był bohaterem, bo poszedł z dziećmi dobrowolnie na śmierć.
A Pola Lifszyc, która poszła ze swoją matką. Kto wie o Poli Lifszyc?”

Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny

Źródło: Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem, wyd. a5, Kraków 1999, s. 44.

O Bogu, O dzieciach, O prawdzie, O matce

„Doświadczenie śmierci jest najsilniejsze u gejów. (…) Po każdym człowieku coś zostaje, tylko geje naprawdę umierają.”

Yossi Avni-Levy (1962)

Ciotka Farhuma nie była dziwką

„Niebo nie będzie niebem, jeśli nie spotkam tam mojej żony.”

Andrew Jackson (1767–1845) amerikansk politiker

krótko przed śmiercią.
Źródło: cytat za: J. Parton, Life of Andrew Jackson (1860), p. 679.

„Śmierć ma urok tylko dla odważnych.”

Comte de Lautréamont (1846–1870) poeta francuski

Poezje

„Zaczynasz umierać w momencie, kiedy się rodzisz. I nie ma na to rady. Odtąd już całe życie to przekładanie talii ze śmiercią. Dlatego nie przejmuj się.”

Ian Fleming książka Żyj i pozwól umrzeć

Żyj i pozwól umrzeć (1954)

O życiu

„Usuwanie ciąży przy zagrożeniu życia płodu jest niedopuszczalne, również karanie dziecka śmiercią za krzywdę wyrządzoną jego matce jest niewłaściwe.”

Krzysztof Bosak (1982) polski polityk

Źródło: IV RP: katolicka albo żadna http://www.krytykapolityczna.pl/TekstypozaKP/IVRPkatolickaalbozadna/menuid-76.html, krytykapolityczna.pl, 2 stycznia 2006.

O dzieciach, O matce

„Często myślałem o śmierci i doszedłem do wniosku, że jest najmniejszym złem ze wszystkich.”

Roger Bacon (1220–1292) angielski filozof

O myślach, O myśleniu

„O Panie, własną śmierć każdemu daj,
daj umieranie, które z życia płynie,
gdzie miał swą miłość, swój ból i swój raj.

Bo my jesteśmy tylko liść, łupina.
A wielka Śmierć, co w każdym tkwi w głębinie,
oto jest owoc, cel i praprzyczyna.”

Rainer Maria Rilke (1875–1926) poeta austriacki

O Herr, gib jedem seinen eignen Tod,
das Sterben, das aus jenem Leben geht,
darin er Liebe hatte, Sinn und Not.

Denn wir sind nur die Schale und das Blatt.
Der große Tod, den jeder in sich hat,
das ist die Frucht, um die sich alles dreht. (niem.)
Źródło: Księga godzin, O ubóstwie i śmierci, wyd. L. Chomińskiego, Wilno 1935, s. 140–141, tłum. Witold Hulewicz.

O miłości, O bólu

„Miłość jest częścią życia, a życie nie zna zastoju i stagnacji, które są cechami śmierci.”

Mikołaj Kozakiewicz (1923–1998) polski polityk, socjolog

O miłości, O życiu

„Rewolucja jest tym, o czym nauczał Jezus. Są teolodzy, którzy twierdzą, iż Królestwo Boże, o którym mówił, jest bliskie współczesnej idei rewolucji. Rewolucji wywrotowej, która doprowadziła do śmierci Jezusa i niosła za sobą zmiany polityczne i społeczne. Młodzi mówią dziś, że inny świat jest możliwy – i ja też tak sądzę. Podobnie uważał Jezus. Inny świat jest możliwy i konieczny. Inny Kościół też jest możliwy.”

Ernesto Cardenal (1925)

Źródło: rozmowa Juana Aldabaldtrecu, Jezus był wywrotowcem, „El País”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O Bogu, O świecie

„Denver, Colorado, minęło sporo czasu! Jesteście najlepszą jebaną publiką jaką w życiu widziałem! Dziś wieczorem stoi na zewnątrz wielu ludzi trzymających tę pieprzoną książkę. I chcą mi wmówić, że troszczą się o was bardziej niż ja. Czy mogę więc usłyszeć okrzyk dla nich: „Pierdolcie się!”?
'Publiczność:' Pierdolcie się!
I tak jak obiecałem, będę czytał z Biblii. Lecz najpierw zapytam: czy te słowa nie ubliżają młodym ludziom? „Ktokolwiek złorzeczy swojemu ojcu i swojej matce, poniesie śmierć”! A to nie wszystko, bracia i siostry. Otwórzmy naszą Biblię na Psalmach. „Błogosławiony, kto pochwyci i roztrzaska niemowlęta twoje o skałę”! Więc pytam: Kto jest gorszą inspiracją, Bóg czy Marilyn Manson?
'Publiczność:' Bóg!
A najlepszym pierdolonym przykładem jest to, że sam Bóg zabił swojego jebanego syna!”

Marilyn Manson (1969) kontrowersyjny muzyk amerykański

wypowiedź przed piosenką The Death Song.

O Bogu, O ludziach, O matce, O siostrze

„Myślę, co bym zrobił, gdybym był Żydem i przeżył… Niewykluczone, że poszedłbym do UB. Jak Chaim Hirszman, któremu udało się wyskoczyć z transportu z Bełżca do Sobiboru. Nie dziwię się, że po takim doświadczeniu poszedł do UB. Gdzieś musiał szukać schronienia. Zastrzeliła go nastoletnia dzieciarnia z organizacji niepodległościowej, kiedy już zresztą z UB się zwolnił. Dzień przed śmiercią składał zeznania o Bełżcu. Dnia następnego miał je kontynuować. Podziemie tyle nawojowało, że usunęło bardzo ważnego świadka zbrodni. Niewykluczone, że dzięki tym dzieciakom paru esesmanów uniknęło kary… Co za upiorny chichot historii.”

Andrzej Stasiuk (1960) pisarz polski

Źródło: rozmowa Doroty Wodeckiej, Bo przecież Jezus był Polakiem, „Gazeta Wyborcza”, 3–4 sierpnia 2013.

O karze, O historii, O myślach, O myśleniu

„To, co się stało w Smoleńsku, jest, jak czuję, karą Boską. Jest karą Boską za politykę historyczną. Jest karą za igranie śmiercią i męczeństwem. Śmierć i męczeństwo to sprawy najpoważniejsze. Niestety, polscy politycy nie umieją ich uszanować. To dotyczy nie tylko dzisiejszych polskich polityków i nie tylko prawicowców, dotyczy także sanatorów, endeków, moczarowców różnych epok. W Polsce powszechne jest bezwstydne wykorzystywanie męczenników i ofiar śmiertelnych po to, aby mogli zbijać na nich kapitał ludzie jak najbardziej żywi i żywotni. Pełni jak najbardziej ziemskich apetytów. Gotowi do jak najbardziej cynicznych szwindli. Gromadzący w swoich lepkich łapach jak najwięcej kasy albo jak najwięcej władzy. Ludzie, których chorobliwy egoizm i egotyzm widoczny jest na pierwszy rzut oka, podczepiają się pod nieżywych altruistów, pod tych, którzy, jak mówi Pismo, „wydali swoje ciało za swoich przyjaciół”. Nieżywi altruiści są nieżywi, więc nie mogą się bronić, gdy ktoś próbuje ukraść ich chwałę, aby się nią pomazać. Ci, którzy – nieraz za sprawą równie łapczywych polityków z przeszłości – stali się mięsem armatnim i zginęli, są bezbronni, gdy znów się robi się z nich mięso armatnie, tym razem dla armat propagandowych.”

Tomasz Piątek (1974) polski pisarz i dziennikarz

Źródło: krytykapolityczna. pl, 29 kwietnia 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/Tomasz-Piatek/Ostateczny-katastroficzny/menu-id-215.html

O ludziach, O karze, O przeszłości, O egoiźmie

„Mamy swoje dnie i swoje noce,
W sercach płomień,
Nie wierzmy tym, którzy mówią:
Wolność dopiero po śmierci.”

Robert Gawliński (1963) polski muzyk rockowy, lider zespołu (Wilki)

Źródło: Jeden Raz Odwiedzamy Świat

O świecie, O wolności, Serce

„Jeżeli nie jesteś zajęty możliwością odrodzenia, jesteś zajęty śmiercią.”

Bob Dylan (1941) amerykański muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor, poeta

„Musiał umrzeć. Już mu życie
nie mieściło się w limicie…”

Witold Degler (1915–1985)

Źródło: Śmierć planisty, Fraszki, „Życie Literackie” nr 32, 5 sierpnia 1956, s. 12 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14822

O życiu

„Gdy rodziny Michników, Kuroniów, Mazowieckich, Geremków i innych obecnych prominentów wiernie służyły Stalinowi, gdy tworzyły aparat terroru przeciwko narodowi polskiemu, ja i dziesiątki tysięcy Polaków siedzieliśmy we więzieniu. Ja z wyrokiem śmierci.”

Stanisław Skalski (1915–2004) lotnik polski, generał

Źródło: Samoobrona, 24 grudnia 1992

„Kiedy dwoje ludzi pozostaje pod wpływem najgwałtowniejszej, najbardziej szalonej, złudnej i przelotnej namiętności, wymaga się od nich przysięgi, że pozostaną w tym podekscytowanym, nienormalnym i wyczerpującym stanie aż do śmierci.”

George Bernard Shaw Getting Married

Źródło: Getting Married (1908), przedmowa

O ludziach

„Przebudzenie dokonuje się nie tylko po fizycznej śmierci, lecz także wtedy, gdy człowiek pozna swoją prawdziwą istotę: Królestwo Boże w sobie.”

Willigis Jäger (1925) filozof niemiecki, benedyktyn i mistrz zen

O Bogu

„Od czasu, gdy Chrystus zwyciężył śmierć, żaden optymizm nie jest w Kościele przesadą.”

Józef Tischner (1931–2000) filozof polski, ksiądz katolicki

O optymiźmie, O czasie, Chrystus

„Życie męczy, ale czy śmierć przyniesie ulgę? Ludziom nie spieszno do odpowiedzi na to pytanie.”

Stefan Kisielewski (1911–1991) polski publicysta, działacz polityczny, kompozytor

O życiu, Pytanie

„Śmierć może nas dotknąć na pustyni, ale hańba tylko wśród ludzi.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Klucz niebieski albo Opowieści biblijne zebrane ku pouczeniu i przestrodze (1965)

O ludziach

„Śmierć ma urok tylko dla odważnych…
Mamy wolną wolę czynienia dobra.
Rozsądek jest nieomylny.
Nie mamy wolnej woli czynienia zła.”

Comte de Lautréamont książka Pieśni Maldorora

Pieśni Maldorora

„Bądź pochwalony Panie przez siostrę naszą Śmierć cielesną,
przed którą żaden człowiek żyjący nie może uciec.”

Franciszek z Asyżu (1182–1226) święty katolicki, zakonnik, mistyk chrześcijański, stygmatyk, diakon

Laudato si', mi' Signore, per sora nostra Morte corporale,
da la quale nullu homo vivente po'skappare.
Źródło: Pieśń słoneczna 12

„Raz będąc już blisko końca, powiedziałem, „Jeśli będziesz mogła, jeśli to dozwolone, przyjdź do mnie, gdy znajdę się na łożu śmierci.” „Dozwolone? – odrzekła. – Niebo z trudem by mnie zatrzymało. A jeśli chodzi o piekło, rozwaliłabym je na kawałki.””

Clive Staples Lewis (1898–1963) angielski pisarz, historyk, filozof i teolog

Smutek

O piekle

„Jego śmierć nastąpiła zbyt późno, by zmienić bieg wydarzeń. Jego okropne nazwisko stało się synonimem katastrofy. Śmiałość tych, którzy go zabili, aby uratować swą ojczyznę, została błędnie oceniona… Podnosząc ręce, by ocalić starą władzę, zadali jej w rzeczywistości ostateczny śmiertelny cios.”

Maria Pawłowna Romanowa (1786–1859)

o śmierci Grigorija Rasputina.
Źródło: Stephen Weir, Najgorsze decyzje w historii świata. Okoliczności, sprawcy, konsekwencje, tłum. Dorota Gabon, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2008, ISBN 9788324515813, s. 100.

O historii, O rzeczywostości, O decyzjach, O ojczyźnie

„Nadal oddycham i jem, ale utraciłem wszystko, co dodałem do funkcji biologicznych. Taki stan to tylko przybliżona śmierć.”

Emil Cioran (1911–1995) pisarz pochodzenia rumuńskiego

Na szczytach rozpaczy

„Kościół wciąż mówi o tym, że życie ludzkie powinno być chronione od momentu poczęcia aż do naturalnej śmierci. Gdybyśmy zatem – jako pasterze Kościoła – nie zabierali głosu w tych kwestiach, to stalibyśmy się jak „psy nieużyteczne”, jak mówi Pismo Święte.”

Stanisław Gądecki (1949) polski duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: rozmowa ks. Tomasza Jaklewicza, Rozmowa Gościa, „Gość Niedzielny”, 6 września 2015.

O życiu, O psie

„Każdy umiera inaczej. Istnieje wiele rodzajów śmierci. Ale ostatecznie… zostaje tylko pustynia.”

Haruki Murakami książka Na południe od granicy, na zachód od słońca

Na południe od granicy, na zachód od słońca

„Jeśli Jarosław Kaczyński – a w ostatnich dniach już to się rozpoczęło – będzie wykorzystywał wielką stratę, jakiej doznał, jako argumentu wyborczego, wówczas będę musiał powiedzieć: jestem zarówno przeciwko pedofilii, jak i nekrofilii każdego rodzaju.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

o rzekomym wykorzystywaniu śmierci Lecha Kaczyńskiego w kampanii wyborczej PiS.
Źródło: wywiad Erharda Stackla i Josefa Kirchengasta, [derstandard.at/1271376023255/Wie-wenn-man-Klestil-in-der-Kapuzinergruft-bestattet-haette „Wie wenn man Klestil in der Kapuzinergruft bestattet hätte”], „Der Standard”, 5 maja 2010.

„Dziwne, że ludzie mogą myśleć o śmierci, kiedy jest tyle do zrobienia w życiu.”

Peter Sellers (1925–1980) aktor brytyjski

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„W jeden dzień siostry z losu się poczęły. Miłość i Śmierć.”

Giacomo Leopardi (1798–1837) włoski filozof i poeta

O miłości, O losie, O siostrze

„Tak długo jak mam potrzeby, mam powód do życia. Zaspokojenie to śmierć.”

George Bernard Shaw Overruled

As long as I have a want, I have a reason for living. Satisfaction is death. (ang.)
Źródło: Overruled (1912)

„Nie jest umarłym ten, który może spoczywać wiekami
Nawet śmierć może umrzeć wraz z dziwnymi eonami.”

Howard Phillips Lovecraft książka Zew Cthulhu

That is not dead which can eternal lie,
And with strange aeons, even Death may die.
Źródło: Zew Cthulhu (1926), tłum. Ryszarda Grzybowska

O wieku

„Śmierć wcale nas nie dotyczy. Bo gdy my istniejemy, śmierć jest nieobecna, a gdy tylko śmierć się pojawi, wtedy nas już nie ma.”

Epikur (-341–-269 p. n. e.) grecki filozof

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 151.

O świecie, O historii

„Jeśli moja śmierć przyczyni się do zjednoczenia powaśnionych stronnictw, spokojny spocznę w mogile.”

Simón Bolívar (1783–1830) południowoamerykański przywódca walk wyzwoleńczych

wypowiedziane przed śmiercią.
Źródło: Tadeusz Łepkowski, Dwie biografie amerykańskie. Bolivar i Juarez, op. cit., s. 145.

„Kłamstwo bowiem jest zawsze grzechem, chociażby powiedzianem było tylko żartem, albo też aby pomóc drugiemu, a nikomu nie zaszkodzić. Nawet wtedy jest zakazanym, gdy kto kłamstwem, mógł się od śmierci wyzwolić.”

Alfons Maria Liguori (1696–1787) włoski duchowny katolicki, założyciel zakonu redemptorystów, święty idoktor Kościoła katolickiego

Źródło: Katechizm św. Alfonsa Liguoriego, Miejsce Piastowe 1931, s. 109.

O kłamstwie

„Ludzie umierają na śmierć. Przedmioty na nicość.”

Manuela Gretkowska (1964) pisarka polska

O ludziach

„Tak powinieneś się zachowywać w każdym czynie i w każdej myśli, jak gdybyś dziś miał umrzeć. Gdybyś miał czyste sumienie, nie bałbyś się bardzo śmierci.”

Tomasz à Kempis książka O naśladowaniu Chrystusa

O naśladowaniu Chrystusa
Źródło: księga pierwsza, rozdział 23.1

O myślach, O myśleniu

„Nic tak nie koi bólu jak ludzki dotyk.”

Bobby Fischer (1943–2008) amerykański szachista

ostatnie słowa wypowiedziane przed śmiercią.

„Nie uciekniesz przed życiem, ani przed śmiercią.
Po latach zrozumiałem to.
Czas jest największym mordercą.
Czas to jest właśnie to.
Uświadom sobie – jedno życie masz, więc wykorzystaj to.”

Popek (1980) polski raper i zawodnik MMA

Wyjęty spod prawa
Źródło: Po latach

O życiu, O czasie

„W blasku życia zawsze towarzyszą nam cienie śmierci.”

Stephen King książka Miasteczko Salem

'Salem's Lot
Miasteczko Salem (1975)

„Marzenia o wielkości i sławie pachną zapewne laurowym liściem o bohaterstwie – potem i krwią, a myśli o śmierci czuć nieodmiennie kadzidłem, stęchlizną i zgniłym igliwiem.”

Halina Auderska (1904–2000) polska pisarka

Jabłko granatu (1971)
Źródło: s. 73

O marzeniach, O myślach, O myśleniu

„Pismo Święte Starego i Nowego Zakonu przestrzega nas przed kłamstwem. Czynią to i Święci, mówiąc, że nawet dla uratowania świata całego od zagłady nie należałoby kłamać. Choćby nawet przez kłamstwo można z piekła uwolnić potępionych i wprowadzić ich do nieba, nie wolno by nam było tego uczynić. (…) Choćbyśmy mogli kogoś uchronić od śmierci kłamstwem, nie wolno by go popełnić.(…) Dla ocalenia życia i majątku nie wolno zasmucać Boga, bo życie i majątek trwają do czasu, a Bóg i szczęśliwość duszy trwać będą na wieki.”

Jan Maria Vianney (1786–1859) francuski duchowny, święty kościoła katolickiego

Źródło: Kazania niedzielne i świąteczne, t. I, Lwów 1906, s. 138-139, 140–141.

O życiu, O Bogu, O kłamstwie, O duszy

„Jest często w naszym życiu jedno wydarzenie, od którego wszystko się rozpoczyna i do którego wszystko powraca, jedno doświadczenie, które nadaje specjalną barwę psychiczną. Dzień, od którego widzi się inaczej świat i siebie, może to być choroba własna lub kogoś bliskiego, śmierć, miłość, urodzenie dziecka, przeżycie artystyczne, podróż, spotkanie. Potem, choć zdarzają się rzeczy większe i ważniejsze, wydarzenia odróżnia się na „przedtem” i „potem.””

Aleksandra Ziółkowska (1949) pisarka polska

Ulica Żółwiego Strumienia

O miłości, O dzieciach, O świecie, O chorobach

„Miłość jest męką, brak miłości śmiercią.”

Marie von Ebner-Eschenbach (1830–1916) pisarka austriacka

O miłości

„Niemiecki wywiad BND w swoim dokumencie z kwietnia 2010 roku pisał: „W momencie swojej śmierci Lech Kaczyński pozostawił cały szereg niepodpisanych nowelizacji ustaw i umów handlowych. Wartość jednej z takich niepodpisanych umów opiewała na dziesiątki miliardów euro, co dla polskich organów bezpieczeństwa musiało rodzić pytanie: czy polski prezydent musiał umrzeć z powodu rosyjskiego gazu? W sierpniu 2009 roku współpracownicy Putina i Tuska po raz pierwszy doszli do akceptowalnego dla «obu stron» projektu umowy na dostawy gazu, który jednak chwilowo został wstrzymany. Z niewyjaśnionych do dziś powodów.””

Jürgen Roth (1945–2017) niemiecki dziennikarz

Tajne akta S. Smoleńsk, MH-17 i wojna Putina na Ukrainie.
Źródło: s. 279

Pytanie

„Trzy Pierścienie dla królów elfów pod otwartym niebem,
Siedem dla władców krasnali w ich kamiennych pałacach,
Dziewięć dla śmiertelników, ludzi śmierci podległych,
Jeden dla Władcy Ciemności na czarnym tronie
W krainie Mordor, gdzie zaległy cienie,
Jeden, by wszystkimi rządzić, jeden, by wszystkie odnaleźć,
Jeden, by wszystkie zgromadzić i w ciemności związać
W krainie Mordor, gdzie zaległy cienie.”

John Ronald Reuel Tolkien Władca Pierścieni

przekład: Maria Skibniewska.
Władca Pierścieni

O ludziach

„Verdun… okopy… Francja… Kochałem wyłącznie Francję.”

Philippe Pétain (1856–1951) marszałek Francji, szef rządu Vichy

chwilę przed śmiercią
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 355.

O ludziach, O książkach, O wiedzę, Kochać się

„Im bardziej zbliżam się do śmierci, tym mój lęk jest mniejszy.”

André Gide (1869–1951) prozaik francuski

Źródło: Dziennik

„Żałuję jedynie że mam tylko jedno życie, które mogę poświęcić dla mojego kraju.”

Nathan Hale (1755–1776)

przed śmiercią na szubienicy, na którą brytyjscy żołnierze skazali go za szpiegostwo w ich obozie.
Źródło: Terry Crowdy, Historia szpiegostwa i agentury, wyd. Bellona, 2006, s. 110.

O życiu, O historii