Cytaty o śmierci
strona 23

„Tragedią miłości nie jest śmierć. Tragedią miłości nie jest rozłąka. Tragedią miłości jest obojętność.”

William Somerset Maugham (1874–1965) pisarz angielski

„Bądź – i nie pytaj, jak Ci się wypłacę
A wtedy darmo weźmiesz najpiękniejszą zdradę:
Miłość, która obudzi śpiącą w Tobie śmierć”

Rafał Wojaczek (1945–1971) polski poeta

Źródło: Bądź mi

O miłości, O zdradzie

„Jako wychowawca Polaków Jan Paweł II przegrał. W 10 lata po śmierci została po nim niespełniona utopia i święty obrazek.”

Rafał Kalukin (1974) polski dziennikarz

Źródło: newsweek.pl http://polska.newsweek.pl/10-rocznica-smierci-papieza-jan-pawel-ii-kanonizacja,artykuly,283911,1.html

„Najsmutniejszą chwilą w nauce jest śmierć pięknej hipotezy, zamordowanej przez obrzydliwe fakty.”

Thomas Henry Huxley (1825–1895)

O nauce

„A potem – tylko jak wyrzeźbić to, co stało się potem? – nadszedł esesman Mitte, zwany „Aniołem Śmierci”. Zbliżył się do dziewczynki. Na jego bladej twarzy z jasnym wąsem błąkał się uśmiech. Popychał ją lekko w kierunku placu sortowni, gdzie przeglądano rzeczy pozostawione przez więźniów. Z jednej z walizek wyjęła kolorową chustkę, zaczęła ją podrzucać. Potem kolejne, jakby była na jarmarku. Wyjęła też dziecięce okulary. Czy wiedziała, co ją czeka? Mitte poprowadził ją do wejścia w żywopłocie, na którym wisiała flaga Czerwonego Krzyża (za nią miał być lazaret). Rozległ się strzał.”

Samuel Willenberg (1923–2016)

O miłości, O uśmiechu, O aniołach, O czekaniu

„Czasami jestem brzydulą, po prostu. Bawi mnie, gdy po pokazie filmu ktoś do mnie podchodzi i mówi, nie chcąc mnie urazić, że mam taką „niebanalną urodę”. Jestem świadoma swoich atutów i dysatutów i świetnie się z tym czuję.”

Helena Sujecka (1984)

Źródło: Śmierć w małym mieście, „Polska Gazeta Wrocławska”, 11 lutego 2011 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/27040

O czytaniu

„Śmierć, matula,
Jak cybula
Łzy wyciska,
Gdy przyciska.”

Józef Baka (1707–1780) polski duchowny katolicki, jezuita, poeta

O łzach

„Podnieście mnie! Cesarz Rzymian umiera stojąc.”

Wespazjan (9–79) cesarz rzymski

na łożu śmierci.

„Heretycy popełniają grzech, z powodu którego zasłużyli sobie nie tylko na to, by zostali karą klątwy wyłączeni z Kościoła, lecz także usunięci ze świata karą śmierci. O wiele bowiem cięższą zbrodnią jest psuć wiarę, która daje życie dla duszy, niż fałszować pieniądze, które służą życiu doczesnemu. Skoro więc świeccy władcy z miejsca sprawiedliwie karzą fałszerzy pieniędzy i innych złoczyńców karą śmierci, tym bardziej heretyków można z miejsca, skoro tylko udowodni się im winę herezji, nie tylko ukarać klątwą, ale także sprawiedliwie uśmiercić. Ze strony zaś Kościoła jest miłosierdzie troszczące się o nawrócenie błądzących; stosownie do nauki Apostoła nie potępia się ich od razu, lecz dopiero: „po pierwszym i drugim upomnieniu”; po tym zaś skoro heretyk nadal trwa w uporze, straciwszy nadzieję w jego nawrócenie, mając na uwadze zbawienie innych, Kościół karą klątwy wyklucza go z swojego łona i następnie zostawia go sądownictwu świeckiemu, by przezeń był usunięty ze świata karą śmierci. Mówi przecież Hieronim: „Trzeba odciąć zgangrenowane członki i usunąć z trzody parszywą owcę, aby cały dom nie spłonął, nie popsuła się cała masa, nie zaraziło się całe stado, nie zginęła cała trzoda.””

Tomasz z Akwinu (1225–1274) filozof i teolog katolicki

Suma teologii
Źródło: II, II, q. 11.3.

O życiu, O pieniądzach, O wierze, O karze

„Śmierć: świat minus jednostka.”

Stefan Napierski (1899–1940) polski poeta, tłumacz i eseista

O świecie

„Przez swą śmierć i zmartwychwstanie Chrystus dokonał dla nas wiele dobrego. Był naszym substytutem w śmierci; będąc sprawiedliwy, umarł za niesprawiedliwych – a wszyscy byli niesprawiedliwi. Jezus Chrystus z łaski Bożej zakosztował śmierci za każdego człowieka. (…) Stał się sprawcą wiecznego zbawienia wszystkich jemu posłusznych. (…) Odkupić to odzyskać przez kupno. A co takiego odzyskał Chrystus dla wszystkich ludzi? Życie. Utraciliśmy je wskutek nieposłuszeństwa pierwszego Adama. Drugi Adam [Chrystus] odkupił je swym własnym życiem.”

Charles Taze Russell (1852–1916) amerykański działacz religijny Świadków Jehowy

Źródło: Człowiek poszukuje Boga, praca zbiorowa, rozdz. 15 Powrót do prawdziwego Boga, Towarzystwo Strażnica, s. 352.

O życiu, O Bogu, O ludziach, O poszukiwaniu

„Śmierć przychodzi do nich
W przerażającej postaci,
Zamienia radosnych malców
W straszliwą ropę, bomby
Przekształcają ich w miazgę.”

Hugh MacDiarmid (1892–1978)

Źródło: Czy to dla was nie znaczy nic?, tłum. Ludmiła Marjańska

„Prędzej czy później, każde narodziny kończą się nieuchronnie śmiercią. Marzy mi się czasem najprostsze rozwiązanie, jak u owych ludów pustynnych, pozostawiających zwłoki swych zmarłych, spowite w biały całun, na łaskę dzikiej zwierzyny i żywiołów. Zredagowałem krótką notkę, zawierającą me ostatnie życzenia. Chciałbym, by miało to coś z radosnego pikniku nad brzegiem rzeki. Sama myśl o trumnach, kościołach, zniczach, nagrobnych pomnikach – wydaje mi się anatemą. Wolę zdecydowanie coś, co połączy mnie, na tyle ile to możliwe, ze źródłami życia, przy akompaniamencie muzyki ludowej i tańców. Jeśli już muszą być jakieś przemowy, niechaj zabiorą głos ci, którzy dobrze mnie znali. Sam ceremoniał i wydatki muszą być ograniczone do minimum, aby zaoszczędzone w ten sposób pieniądze przeznaczone zostały na moje szkoły. Powrót do ziemi, w cieniu drzewa, lub na dnie rzeki – to jest to, czego mi trzeba. Do Ciebie, którego nie znam i znać nie mogę, a z którym łączy mnie miłość, lęk i wiara; do Ciebie jednego i niezliczonego, kieruję tę modlitwę. Niech się stanie wola Twoja…”

Yehudi Menuhin (1916–1999) skrzypek, wiolonczelista i dyrygent

Źródło: Niedokończona podróż. Dwadzieścia lat później, tłum. Rafał Śmietana, Felberg SJA, 2002, ISBN 8388667157.

O miłości, O pieniądzach, O ludziach, O wierze

„Jeśli z czterech jedne otworzysz przypadkiem. Z czterech trzecie wskażą motto. Z czterech dwoje zaprowadzi na śmierć. A jeden z czterech – poprowadzi na dół.”

Pierdomenico Baccalario (1974)

Źródło: Wrota Czasu (2004), tłum. Bożena Fabiani

O czasie

„To nie jest śmiertelna rana, doktorze.”

Alexander Hamilton (1757–1804) polityk amerykański

ostatnie słowa Źródło: Ostatnie słowa przed śmiercią, itvl.pl, 16 kwietnia 2013 http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia

„Ci co wydali pierwszy rozkaz do walki
niech policzą teraz nasze trupy.
Niech pójdą przez ulice
których nie ma
przez miasto
którego nie ma (…)
niech liczą aż do śmierci
nasze trupy”

Anna Świrszczyńska (1909–1984) poetka polska

Źródło: Niech liczą trupy, w: Budowałam barykadę (1974)

O walce

„Dla Normana Hammera śmierć była zerkaniem we wsteczne lusterko.”

Marzena Broda (1965) polska pisarka, poetka i dramaturg

Nie dotykać Normana Hammera

„Nie ma człowieka, który mógłby być opuszczony przez miłość bliźniego. Nie ma żądnych wyjątków! Jeżeli dobrze rozumiem chrześcijaństwo, to tylko Bóg ma prawo człowieka całkowicie potępić; ludzie powinni wierzyć, że w człowieku najgorszym odezwą się jego dobre cechy. Nauczycielem moim w tej dziedzinie był Dostojewski. Sam umiał nienawidzić, ale opowiadał o dziecku, które dawało grosz katorżnikowi i mówiło do niego: „Człowieku nieszczęśliwy”. Dostojewski solidaryzował się z pojęciem, że zbrodniarz to człowiek nieszczęśliwy. Spowiednik asystujący ludziom skazanym na śmierć w chwili egzekucji jest symbolem, że ludzi i prawo inaczej, a religia inaczej ocenia zbrodniarza. Dla prawa jest to człowiek przeznaczony na zniszczenie – dla moralności Chrystusowej to człowiek, który, jak każdy inny, zasługuje na przebaczenie.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Europa in flagranti
Źródło: s. 151

O miłości, O Bogu, O dzieciach, O ludziach

„Starajże się teraz tak żyć, iżbyś w godzinę śmierci mógł się raczej radować, niż lękać.”

Tomasz à Kempis książka O naśladowaniu Chrystusa

O naśladowaniu Chrystusa
Źródło: księga pierwsza, rozdział 23.6

„Wydarzenie historyczne Powstanie Warszawskie ma oczywiście i swoich krytyków. Ci z nich, którzy odpowiedzialność za zniszczenie miasta i śmierć mieszkańców przypisują Armii Krajowej, nie biorą pod uwagę innego biegu wydarzeń, jakie mogły spotkać naszą stolicę. Gdyby, na przykład wojska Rokossowskiego szturmowały miasto, które rozpaczliwie broniliby we własnym interesie Niemcy, to artyleria i lotnictwo obu stron w najmniejszym stopniu nie liczyłoby się z miastem i jego ludnością. Dowództwo Powstania otaczało Warszawiaków opieką, na jaką tylko warunki walki pozwalały i dbałość o jej los wykazano w umowie kapitulacyjnej z Niemcami. Krytykom warto też postawić pytanie, „co byłoby, gdyby Powstania nie było?””

Tadeusz Żenczykowski (1907–1997) polski prawnik, działacz polityczny i publicysta

Czy nie zważają na takie wartości ideowe i narodowe, które Józef Piłsudski określił jako „imponderabilia”?
Źródło: Tadeusz Żenczykowski, Samotny bój Warszawy, Wydawnictwo Editions Spotkania, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin–Paryż 1990, s. 136.

O losie, O walce, Pytanie

„Miłować prawdę to znosić pustkę, a także pogodzić się ze śmiercią. Prawda jest po stronie śmierci.”

Simone Weil (1909–1943) francuska filozof i myślicielka

O prawdzie

„Kiedy prześladowanie, myśl o bliskim męczeństwie, choroba, wreszcie wizja śmierci pukają do drzwi, niech nasze pragnienie wyniszczenia, by widzieć Jezusa rozpala się, jak ogień, który po dorzuceniu drzewa płonie wyżej i jaśniej.”

Charles de Foucauld (1858–1916)

O chorobach, O myślach, O myśleniu

„Prawdziwa miłość duchowa nie jest słabym naśladowaniem i zapowiedzią śmierci, lecz triumfem nad nią – postrzeganiem chwilowego, jako wiecznego.”

Władimir Sołowjow (1853–1900) rosyjski teolog i poeta

O miłości

„Wszystko wskazuje na to, że Rudolf zaprowadził Marię Vetserę do drugiej części domku, żeby jej nie kompromitować, sam zaś zabarykadował się w swojej sypialni. Kiedy zabójcy dostali się po drabinie do pokoju, arcyksiążę starał się schronić za potężnym stołem. Trzymał się go tak mocno, że musieli obciąć mu palce. Potem odsunęli stół i zabili Rudolfa. Maria Vetsera również została zabita i położona obok ciała arcyksięcia, żeby go skompromitować.”

Zyta Burbon-Parmeńska (1892–1989) cesarzowa Austrii i królowa Węgier

przedstawiając w 1983 okoliczności śmierci Rudolfa Habsburga-Lotaryńskiego (twierdziła, że został zamordowany, a nie, jak się powszechnie uważa, popełnił samobójstwo).
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 387.

O ludziach, O książkach, O pokoju, O wiedzę

„Kochanie jak i śmierć nikogo nie minie.”

Henryk Sienkiewicz książka Pan Wołodyjowski

Pan Wołodyjowski

Kochać się

„(…) dla starych – śmierć,
dla młodych – miłość,
śmierć zdarza się tylko jeden raz,
miłość wielokrotnie się powtórzy.”

Yasunari Kawabata (1899–1972) japoński prozaik i poeta, noblista

Śpiące piękności

O miłości

„Żyjemy i umieramy, a cała reszta to tylko złudzenie. Całe to gadanie o uczuciach i wrażliwości to jedno wielkie kurze łajno. Zmyślone, subiektywne, emocjonalne brednie. Nie ma duszy. Nie ma Boga. Są tylko decyzje, choroby i śmierć.”

Chuck Palahniuk książka Choke

Choke
Udław się (2001)

O Bogu, O chorobach, O emocjach, O duszy

„Niestety, najbardziej chwytliwy z tego okazał się slogan o cywilizacji śmierci. Pochodzi on z najbardziej ponurego, reakcyjnego katolicyzmu, który wytoczył wojnę nowoczesności, ukształtowanej głównie przez chrześcijaństwo reformowane, za to, że wytrąciła mu władzę z ręki.”

Agata Bielik-Robson (1966) polska filozof

o dorobku teologicznym Jana Pawła II. Źródło: Jakub Majmurek, Bielik-Robson: Nikt nie chce psuć święta, krytykapolityczna.pl, 1 maja 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/Bielik-RobsonNiktniechcepsucswieta/menuid-1.html

„Jak wyjaśnić zawziętość z jaką masoni, feministki, tzw. zieloni i liberalni ateiści, atakują nienarodzone życie, domagając się aborcji (…) i eutanazji? (…) Jest rzeczą paradoksalną, że te same ruchy i ci sami ludzie (…) z olbrzymim zaangażowaniem bronią przed karą śmierci najgorszych bandytów i zbrodniarzy. Bez zmrużenia oka namawiając do uśmiercania milionów nienarodzonych dzieci, jednocześnie organizują wielotysięczne protesty, z zaangażowaniem olbrzymich środków, w obronie lisów, wilków, wróbli, sów, czy gawronów.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w kościele św. Stanisława Kostki w Przasnyszu podczas uroczystości 80 – lecia pobytu ojców Pasjonistów, 22 czerwca 2003

O życiu, O dzieciach, O ludziach, O karze

„Był tym, wobec którego niemożliwa była obojętność.”

Wacław Borowy (1890–1950) polski historyk literatury i krytyk

o Stefanie Żeromskim
Źródło: Po śmierci Żeromskiego, 1925

O obojętności

„Całym sercem służyłem mojemu narodowi i ojczyźnie. Spełniłem swój obowiązek zgodnie z interesem państwa. Żałuję, że ci, którzy nami rządzili w tych trudnych czasach, nie zachowali się jak żołnierze i że popełniono tyle zbrodni, ale nie brałem w nich udziału. Niech żyją Niemcy!”

Ernst Kaltenbrunner (1903–1946) Niemiec, wysoki funkcjonariusz SS

ostatnie słowa
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 226.

O ludziach, O książkach, O zachowaniu, O wiedzę

„W kwietniu 1940 roku ponad 21 tysięcy polskich jeńców z obozów i więzień NKWD zostało zamordowanych. Tej zbrodni ludobójstwa dokonano z woli Stalina, na rozkaz najwyższych władz Związku Sowieckiego. Sojusz III Rzeszy i ZSRR, pakt Ribbentrop-Mołotow i agresja na Polskę 17 września 1939 roku znalazły swoją wstrząsającą kulminację w zbrodni katyńskiej.
Nie tylko w lasach Katynia, także w Twerze, Charkowie i w innych, znanych i jeszcze nieznanych miejscach straceń wymordowano obywateli II Rzeczypospolitej, ludzi tworzących podstawę naszej państwowości, nieugiętych w służbie ojczyzny. W tym samym czasie rodziny pomordowanych i tysiące mieszkańców przedwojennych Kresów były zsyłane w głąb Związku Sowieckiego, gdzie ich niewypowiedziane cierpienia znaczyły drogę polskiej Golgoty Wschodu.
Najbardziej tragiczną stacją tej drogi był Katyń. Polskich oficerów, duchownych, urzędników, policjantów, funkcjonariuszy straży granicznej i służby więziennej zgładzono bez procesów i wyroków. Byli ofiarami niewypowiedzianej wojny. Zostali zamordowani z pogwałceniem praw i konwencji cywilizowanego świata. Zdeptano ich godność jako żołnierzy, Polaków i ludzi. Doły śmierci na zawsze miały ukryć ciała pomordowanych i prawdę o zbrodni. Świat miał się nigdy nie dowiedzieć. Rodzinom ofiar odebrano prawo do publicznej żałoby, do opłakania i godnego upamiętnienia najbliższych. Ziemia przykryła ślady zbrodni, a kłamstwo miało wymazać ją z ludzkiej pamięci.
Ukrywanie prawdy o Katyniu – efekt decyzji tych, którzy do zbrodni doprowadzili – stało się jednym z fundamentów polityki komunistów w powojennej Polsce: założycielskim kłamstwem PRL. Był to czas, kiedy za pamięć i prawdę o Katyniu płaciło się wysoką cenę. Jednak bliscy pomordowanych i inni, odważni ludzie trwali wiernie przy tej pamięci, bronili jej i przekazywali kolejnym pokoleniom Polaków. Przenieśli ją przez czas komunistycznych rządów i powierzyli rodakom, wolnej, niepodległej Polsce. Dlatego im wszystkim, a zwłaszcza Rodzinom Katyńskim, jesteśmy winni szacunek i wdzięczność.
W imieniu Rzeczypospolitej składam najgłębsze podziękowanie za to, że broniąc pamięci o swoich bliskich, ocaliliście Państwo jakże ważny wymiar naszej polskiej świadomości i tożsamości.
Katyń stał się bolesną raną polskiej historii, ale także na długie dziesięciolecia zatruł relacje między Polakami i Rosjanami. Sprawmy, by katyńska rana mogła się wreszcie w pełni zagoić i zabliźnić. Jesteśmy już na tej drodze. My, Polacy, doceniamy działania Rosjan z ostatnich lat. Tą drogą, która zbliża nasze narody, powinniśmy iść dalej, nie zatrzymując się na niej ani nie cofając.
Wszystkie okoliczności zbrodni katyńskiej muszą zostać do końca zbadane i wyjaśnione. Ważne jest, by została potwierdzona prawnie niewinność ofiar, by ujawnione zostały wszystkie dokumenty dotyczące tej zbrodni. Aby kłamstwo katyńskie zniknęło na zawsze z przestrzeni publicznej. Domagamy się tych działań przede wszystkim ze względu na pamięć ofiar i szacunek dla cierpienia ich rodzin. Ale domagamy się ich także w imię wspólnych wartości, które muszą tworzyć fundament zaufania i partnerstwa pomiędzy sąsiednimi narodami w całej Europie.
Oddajmy wspólnie hołd pomordowanym i pomódlmy się nad ich głowami. Chwała bohaterom! Cześć Ich pamięci!”

Lech Kaczyński (1949–2010) polski polityk, prezydent Polski

ostatnie, niewygłoszone, katyńskie przemówienie.
Przemówienia rocznicowe

O wojnie, O ludziach, O kłamstwie, O świecie

„To, co nadaje sens życiu, nadaje także sens śmierci.”

Antoine de Saint-Exupéry książka Ziemia, planeta ludzi

Ce qui donne un sens à la vie donne un sens à la mort.
Ziemia, planeta ludzi
Źródło: wyd. Gallimard, 1941, s. 210.

Sens

„Charakteryzował Polaka-rodaka każdą kreską, każdym kadrem. Demaskatorski jak Gombrowicz, filozoficzno-komiczny jak Mrożek, jasnowidzący jak Lem.”

Andrzej Czeczot (1933–2012) polski grafik, twórca filmów animowanych

O Andrzeju Czeczocie Źródło: Monika Małkowska, Śmierć rysownika http://www.rp.pl/artykul/9149,872346-Zmarl-Andrzej-Czeczot.html, rp.pl, 9 maja 2012

„Jeśli nasz kosmos będzie czekała nieuchronna „śmierć cieplna”, to będziemy mogli uciec w inny wszechświat. Jaki? Taki jaki sami sobie stworzymy.”

Michio Kaku (1947) fizyk amerykański pochodzenia japońskiego

Hiperprzestrzeń Źródło: „Wizje, czyli jak nauka zmieni świat w XXI wieku”, Kaku, Michio, wyborcza.pl, 19 stycznia 2001 http://wyborcza.pl/1,75517,108303.html#ixzz10fdY67UH

O świecie, O nauce, O wszechświecie, O czekaniu

„Śmierć Andrzeja Leppera pokazuje, jak się kończy zaszczuwanie polityków i rzucanie na nich bezpodstawnych oskarżeń, także przez media.”

Andrzej Aumiller (1947) polski polityk

Źródło: Andrzej Lepper nie żyje, interia.pl, 5 sierpnia 2011 http://fakty.interia.pl/raport/seksafera/news/andrzej-lepper-nie-zyje,1677796,2943

„Helen Caldicott poleciła mi książkę (opublikowaną przez „Annals of the New York Academy of Sciences”), w której wyrażony jest pogląd, iż w wyniku tej katastrofy śmierć poniosło 985 tys. ludzi (…), a jego skutki będą odczuwalne jeszcze przez całe pokolenia. To jest jednak nieprawda.(…) Raport UNSCEAR stwierdza (…), że ludzie mieszkający na obszarze dotkniętym katastrofą „nie mają żadnych powodów, aby obawiać się poważnych skutków zdrowotnych wypadku w Czarnobylu.””

George Monbiot (1963)

Źródło: Wpadka z dowodami, „The Guardian”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2011.

O ludziach

„Chrystianinowi nie wolno zabijać ani też nie wolno narażać się nierozważnie na śmierć.(…) Albowiem zabicie człowieka nawet na wojnie jest ciężkim grzechem dla chrystianina, któremu znany jest powszechnie obowiązujący zakaz Boga i Chrystusa: nie zabijaj.”

Faust Socyn (1539–1604) włoski filozof, reformator religijny, działający w Polsce

Źródło: Zbigniew Ogonowski, Socynianizm polski, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1960, s. 26.

O Bogu, O wojnie, O wiedzę, Chrystus

„Czy sądzicie, że dobrze odegrałem swoją rolę w tej życiowej farsie?”

Oktawian August (-63–14 p. n. e.) cesarz rzymski

jedne ze słów wypowiedziane na łożu śmierci.
Źródło: Swetoniusz, Boski August 99

„Bogowie wiedzą, że śmierć jest nieszczęściem. Inaczej chętnie umieraliby sami.”

Safona (-630–-570 p. n. e.) najsławniejsza poetka starożytnej Grecji, przedstawicielka poezji lirycznej

O Bogu, O nieszczęściu

„Miłość łatwiej znosi nieobecność lub śmierć niż zwątpienie lub zdradę.”

André Maurois (1885–1967)

O miłości, O zdradzie

„co nas naprawdę dzieli to różnica strachu
mój strach jest małym strachem
jest realny jak echo nocnych kroków
dzwonek u drzwi ma kształt pałki lub łomu
mój strach skazuje mnie na obracanie się
w kręgu rzeczy małych i prymitywnych
twój strach to metafizyka wielka tajemnica
w której mieści się Bóg koniec świata
i twoja śmierć”

Antoni Pawlak (1952) poeta polski

Źródło: Kilka słów o strachu

O Bogu, O tajemnicy, O strachu

„Miłość w każdym sercu kobiecym pragnie mieć wszystko, a nie cząstkę; to, według planu Natury, jest dla niej ważniejsze niż ambicja dla mężczyzny, to jej światło, jej życie, jej powietrze, których alternatywą jest tylko śmierć.”

Henry Wadsworth Longfellow (1807–1882) poeta amerykański

O miłości, O życiu, O naturze, O świetle

„W związku z 60 rocznicą śmierci Romana Dmowskiego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża uznanie dla walki i pracy wielkiego męża stanu na rzecz odbudowania niepodległego Państwa Polskiego i stwierdza, że dobrze przysłużył się Ojczyźnie. W swojej działalności Roman Dmowski kładł nacisk na związek pomiędzy rozwojem Narodu i posiadaniem własnego Państwa, formułując pojęcie narodowego interesu. Oznaczało to zjednoczenie wszystkich ziem dawnej Rzeczypospolitej zamieszkałych przez polską większość, a także podniesienie świadomości narodowej wszystkich warstw i grup społecznych. Stworzył szkołę politycznego realizmu i odpowiedzialności. Jako reprezentant zmartwychwstałej Rzeczypospolitej na konferencji w Wersalu przyczynił się w stopniu decydującym do ukształtowania naszych granic, a zwłaszcza granicy zachodniej. Szczególna jest rola Romana Dmowskiego w podkreślaniu ścisłego związku katolicyzmu z polskością dla przetrwania Narodu i odbudowania Państwa. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża uznanie dla wybitnego Polaka Romana Dmowskiego.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 stycznia 1999 w sprawie uczczenia 60. rocznicy śmierci Romana Dmowskiego

O walce, O zamieszkaniu, O ojczyźnie

„Co noc kaznodzieje nawracać chcą cię;
Mówią ci, co dobre, mówią ci, co złe.
Lecz kiedy im wyznasz, że chciałbyś coś zjeść,
Słodziutkim głosikiem odrzekną ci wnet:

„Synu, po śmierci się najesz do syta,
Niebiosa wszak to kraina obfita.
Teraz módl się, haruj i żyw się sianem,
A gdy zdechniesz – ciastko w niebie dostaniesz.””

Joe Hill (1879–1915) amerykański działacz związkowy, członek IWW

Long-haired preachers come out every night,
Try to tell you what's wrong and what's right;
But when asked how 'bout something to eat,
They will answer with voices so sweet:

You will eat, bye and bye,
In that glorious land above the sky;
Work and pray, live on hay,
You'll get pie in the sky when you die. (ang.)
Źródło: The Preacher and the Slave (1911)

O nocy

„To jest tak strasznie dobrze mieć Stena w ręku
I śmiać się śmierci prosto w twarz,
A potem zmierzyć – i prać – bez lęku
Za kraj! Za honor nasz!
Dziś idę walczyć – Mamo!…”

Józef Szczepański (1922–1944) poeta polski, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego

Źródło: Dziś idę walczyć Mamo!

„Uczyniłbym to z przyjemnością, ojcze, ale nie mogę pozwolić czekać tym panom!”

Henri Landru (1869–1922)

do proponującego mu uczestnictwo w mszy księdzu, wskazując kata i jego pomocników.
25 lutego 1922
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, op. cit., s. 283.

O ludziach, O przyjemności, O czekaniu

„Jesteśmy skazani na śmierć i my, i wszystko, co nasze.”

Horacy (-65–-8 p. n. e.) rzymski poeta liryczny

Debemur morti nos nostraque. (łac.)
Listy, List do Pizonów (Sztuka poetycka)
Źródło: 68

„Precz ze wszystkimi kontrrewolucjonistami, którzy stosowali represje wobec towarzyszki Jiang Qing! Uczmy się od towarzyszki Jiang Qing! Pozdrawiamy towarzyszkę Jiang Qing! Przysięgamy do śmierci bronić towarzyszki Jiang Qing! Wyłapiemy wszystkich kontrrewolucjonistów, którzy stosowali represje wobec towarzyszki Jiang Qing! Kto ośmieli się występować przeciwko towarzyszce Jiang Qing, temu zmiażdżymy jego psi łeb!”

Xie Fuzhi (1909–1972) chiński działacz komunistyczny

na wiecu w Pekinie, 27 marca 1968. Źródło: Przemówienia członków KC KPCh dotyczące Wielkiej Proletariackiej Rewolucji Kulturalnej, s. 28 http://maopd.files.wordpress.com/2012/03/przemowienia-czlonkow-kc-kpch-dotyczace-wielkiej-proletariackiej-rewolucji-kulturalnej-1968.pdf

„Godzina podarowana skazanemu na śmierć warta jest życie.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

O życiu

„Życie nasze jest pokroju mikroskopijnego: stanowi niepodzielny punkt, który dostrzegamy poprzez dwie silne soczewki przestrzeni i czasu jako rozciągnięty i stąd nader pokaźny. Czas jest urządzeniem w naszym mózgu, iżby przepojonemu nicością istnieniu rzeczy i nas samych dać za pośrednictwem trwania pozór realności.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

Źródło: Metafizyka życia i śmierci, przeł. Józef Marzęcki, wyd. Ethos, Łódź 1995, s. 24.

O życiu, O czasie

„Stałem na korytarzu, rozmawiałem z jednym posłem PiS-u – nie powiem z jakim, bobym mu pocałunek śmierci złożył i on nagle uciekł gdzieś do toalety. Mówię: Gdzie uciekasz? Bo Kuchciński szedł. A dobrze, że tylko Kuchciński. No to z tamtej strony my o demokracji uwag naprawdę nie chcemy słuchać, ani o koalicji. Panie prezesie, z panem zawrzeć koalicję, to tak jak wejść do smoczej jamy.”

Stefan Niesiołowski (1944) polityk polski, biolog

O demokracji, O pocałunku

„Tadeusz grał jedną ze swoich najważniejszych scen w tym przedstawieniu: rozmowę obłąkanego Leara z oślepionym Gloucesterem. Pod koniec tej sceny Lear ucieka swoim prześladowcom. Tadeusz wybiegł za kulisy, i jak potem się okazało, usiadł w fotelu, który był przygotowany do następnej sceny z jego udziałem. Tam, w kulisie czekał na swoje wejście nieżyjący już aktor Marek Obertyn i to on zobaczył, jak nagle Tadeusz spada z krzesła i opada na podłogę. Ja i kilku współpracowników, którzy oglądali próbę z widowni, usłyszeliśmy dziwny odgłos i krzyk, prawdopodobnie Marka. Pobiegliśmy za kulisy i zobaczyliśmy leżącego Tadeusza. Wszyscy myśleliśmy, że to jakieś zasłabnięcie, wiedzieliśmy też, że ma wstawiony rozrusznik serca. Szybko przyjechała karetka pogotowia i przewieziono go na OIOM. Razem z jego żoną Marysią Bojarską, która była też obecna na próbie, czekaliśmy w szpitalu na wynik badania. Po kilkudziesięciu minutach dowiedzieliśmy się od lekarza, że Tadeusza już nie ma z nami.”

Eugeniusz Korin (1954)

o okolicznościach śmierci Tadeusza Łomnickiego. Źródło: Marek Zaradniak, Pędźmy za nim biegiem, biegiem!, „Polska Głos Wielkopolski” nr 44, 22 lutego 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/133662.html

O myślach, O czekaniu, O myśleniu, Serce

„Gdyby językiem powszechnym stał się śpiew świętego Franciszka, pogodzono by ogień i wodę, ból i radość, ciało i duszę, śmierć i życie.”

Franciszek Kamecki (1940)

O życiu, O bólu, O duszy, O wodzie

„Kiedy piszę, kieruję się własnym poczuciem smaku. Staram się dbać nie tylko o treść, ale i o formę. Co nie oznacza, że to, o czym piszę, uważam za przyjemne, gustowne i smaczne. Świat składa się z piękna, ale częściej z brzydoty, z cierpienia i smrodu rozkładu. Jak o tym pisać, by nie zbliżać się do granicy dobrego smaku? Myślę, że kiedy ekshumowany masowy grób cuchnie, to trzeba ten odór śmierci opisać. Bo czują go bohaterki mojej opowieści, które stoją nad tą dziurą w ziemi i czekają na rozpoznanie swych pomordowanych mężów i synów. Można oczywiście tego potem nie czytać. Bo jest niesmaczne. Nikogo nie zmuszam.”

Wojciech Tochman (1969) polski dziennikarz

Z wywiadów
Źródło: WORKSHOP

O świecie, O myślach, O cierpieniu, O czekaniu

„Matka – to najpiękniejsze słowo w językach świata. Matka – to słowo, które oznacza miłość, miłość prawdziwą, która nie zdradza, to słowo, które oznacza wierność, które oznacza wielką ofiarę, nawet do śmierci, dla dobra dziecka.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w kościele Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Hrubieszowie podczas uroczystości 25–lecia istnienia parafii, 24 czerwca 2007.

O miłości, O dzieciach, O matce, O pomocy

„(Geralt z Rivii) w momentach stresu, chandry i weltschmerzu nader skłonny był do enuncjacji przesadnie emocjonalnych i nie zawsze przemyślanych. Przez lata po jego śmierci modne było wśród innych wiedźminów powiedzonko: „Nie bądź, kurwa, taki Geralt.””

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

Wywiady i spotkania
Źródło: Nie bądź, kurwa, taki Geralt, wywiad Listy Sapek, Andrzej Sapkowski Zone 4/1997.

„Światło jest lewą ręką ciemności,
a ciemność jest prawą ręką światła.
Dwoje są jednym, życie i śmierć złączone
jak kochankowie w kemmerze,
jak dłonie splecione,
jak droga i cel.”

Ursula K. Le Guin książka Lewa ręka ciemności

Cykl Hain (Ekumena), Lewa ręka ciemności

O życiu, O kochankach, O świetle

„Przyjdzie czas, kiedy szatan i jego zwolennicy zostaną zniszczeni w jeziorze ognia, a wraz z nimi zniknie grzech, choroba, ból, płacz i śmierć”

Alfred Palla (1960)

Ap 21,4
Biblijna prawda o piekle
Źródło: Alfred Niewidzialna wojna o Twoje życie, s. 178.

O życiu, O bólu, O wojnie, O chorobach

„Kto liczy na cudzą śmierć, popełnia zabójstwo w myśli.”

Feliks Chwalibóg (1866–1930)

O myślach, O myśleniu

„Jakoż na własne słyszeliśmy uszy, jak opowiadano i własnymi widzieliśmy oczami w dziełach autorów chrześcijańskich, iż w Anglii dopuszczano się w tych czasach wielkich okrucieństw; karzą srogą śmiercią wszystkich księży wiary papieskiej, wszystkich wyznawców i zwolenników tejże religii, a nawzajem tak samo postępują w Hiszpanii i we Francji, gdzie wyznawców nauki Marcina Lutra, tak okrutną śmiercią mordują, że każdemu, który o tym słyszy, włosy na głowie powstają. Lecz zdaje się, że to wszystko jest karą za ich grzechy, w wspomnianych bowiem trzech państwach, przelewano wiele krwi Izraelitów, bez najmniejszej przyczyny i prześladowano niewinnych do tego stopnia, że ich wygnano z krajów, gdzie się urodzili i przemieszkiwali tak, że ani jeden Izraelita tam nie pozostał.
Podobne postępowanie nigdy nie miało miejsca w Polsce, gdzie obecnie się znajdujemy. I owszem, tutaj pociągają do odpowiedzialności i surowo karzą tych, którzy im źle czynią lub szkodzą; tu nawet wspierają Żydów przychylnymi przywilejami, aby mogli mieszkać szczęśliwie i spokojnie. Królowie ziem tutejszych i ich dygnitarze (oby Bóg powiększył ich szczęście!) są miłośnikami wspaniałomyślności i prawości – toteż nie wyrządzają żadnego bezprawia lub krzywdy Żydom w ich krajach mieszkającym i dlatego też Bóg użyczył ziemi tej wielkiej potęgi i spokoju, tak dalece, że różniący się wiarą nie tchną ku sobie nienawiścią i nie wytępiają jedni drugich.”

Izaak ben Abraham z Trok (1533–1594)

Źródło: Chizzuk Emuna, 1585 r.

O Bogu, O szczęściu, O wierze, O religii

„Gdyby wielki książę zginął tej nocy pod powstańczymi bagnetami, nie byłoby mowy o jakimkolwiek łudzeniu opinii publicznej możliwościami porozumienia z Mikołajem I i o prowadzeniu pod tą osłoną akcji kapitulacyjnej. Stałoby się jasne, że walka już się rozpoczęła, że będzie prowadzona na śmierć i życie, że trzeba czynić wszystko, by pierwszemu zadać cios podcinający siły wroga. Rzekoma jedność narodowa pękłaby od razu; lojaliści i ugodowcy musieliby wystąpić czynnie przeciwko powstaniu i paść w walce z masami ludowymi albo też schronić się do Petersburga, w każdym przypadku oczyszczając teren polityczny Królestwa, gdzie siłą rzeczy musiałby uformować się nowy, rewolucyjny i gotowy do radykalnego działania rząd narodowy.”

Jerzy Łojek (1932–1986) polski historyk i pisarz

Szanse powstania listopadowego
Źródło: s. 11

O życiu, O sile, O walce

„Obowiązek jest ciężki jak góra, ale śmierć lekka jak piórko.”

Natsuo Kirino (1951) japońska pisarka

Prawdziwy świat (2010)
Źródło: rozdział 5

O górach

„Muskuły, Ferdynandzie, bez ducha nie są warte nawet tyle co koń! A duch bez muskułów to tyle co elektryczność bez przewodu! Nie wiadomo, jak ją uchwycić! Rozprasza się! To jest rozrzutność…”

Louis-Ferdinand Céline książka Śmierć na kredyt

Courtial do Ferdynanda.
Źródło: Śmierć na kredyt

Koń

„Chcę, abyście rozumieli prawdziwe zasady, na których opiera się nasz rząd. Chcę, aby je przestrzegano. Nie proszę o nic więcej.”

William Henry Harrison (1773–1841) prezydent USA

wypowiedziane niedługo przed śmiercią (przypisywane).
Źródło: Longin Pastusiak, Prezydenci. Stany Zjednoczone od Jerzego Waszyngtona do Abrahama Lincolna, Warszawa 1989, s. 279.

„Uderzajcie, skoro to dla dobra ludu rzymskiego.”

Galba (-3–69 p. n. e.) cesarz rzymski

ostatnie słowa
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 191.

O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Moja rana na coś się przydała: zwróciła mi moich przyjaciół.”

Gustaw III (1746–1792) król Szwecji z dynastii Holstein-Gottorp

gdy u jego łoża pojawili się niektórzy członkowie dotychczasowej opozycji (umierał wówczas po zamachu na swoje życie).
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 213.

O życiu, O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Dopiero w chwili gdy nadejdzie śmierć, będę wiedział niezbicie o co chodzi.”

Georges Bataille (1897–1962)

„Z jednej strony nie chcemy umierać; zwłaszcza ci, którzy nas kochają nie chcą naszej śmierci. Z drugiej jednak, nie pragniemy też istnieć w nieskończoność, a także ziemia nie została stworzona z taką perspektywą.”

Benedykt XVI (1927) papież

Źródło: encyklika Spe salvi, 11

Kochać się

„w dzisiejszych warunkach oddawać się pracy fizycznej to znaczy być zamkniętym przez długie godziny w niezdrowym pomieszczeniu, być skazanym na lichy zarobek, na niepewność jutra, na bezrobocie, bardzo często na nędze, a coraz częściej na śmierć przedwczesną w szpitalu, to znaczy mieć na czole przez całe życie piętno niższości, zadowalać się okruchami spadającymi ze stołów klasy uprzywilejowanej”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Kapitalizm

O życiu

„Ktoś się starzeje, ktoś inny rośnie. Narodziny i śmierć stanowią części jednej całości.”

Mitch Albom (1958) amerykański pisarz i dziennikarz sportowy

Pięć osób, które spotykamy w niebie
Źródło: Pierwsza lekcja

O narodzinach

„(…) przy ograniczonej bowiem liczbie godzin niesposób jest wszystkie księgi natchnione przejść tą ścisłą metodą egzegetyczną, a jednak one wszystkie zawierają słowo Boże i wszystkie muszą być znane. To też zaraz od pierwszych dni pobytu w seminarjum trzeba czytaniu Pisma św. poświęcić codzień chwilkę czasu i zwyczaj ten zachować aż do śmierci.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Królewskie kapłaństwo
Źródło: s. 81

O Bogu, O zachowaniu, O czasie, O czytaniu

„Kukułko wesoła i zwinna jak strzała,
proszę cię, byś mi głośno zakukała
w ciężki, najcięższy śmierci mojej dzień,
gdy nie będę wiedział, czy cieszyć się
czy bać się…”

Bohuslav Reynek (1892–1971)

Źródło: Wiersz dla kukułki, „Fraza” 61–62/2009, przeł. A. Babuchowski

„Śmierć nie jest wyłącznie stałą możliwością, jak to zawsze odczuwał, ale bezpośrednią rzeczywistością.”

Gabriel García Márquez książka Miłość w czasach zarazy

Miłość w czasach zarazy (1985)

O rzeczywostości

„Bramy przepastne śmierci dla niektórych ludzi nie istnieją. Świadczą o prawdzie wielkości takiej, że prawa wielkości są inne, niż prawa małości. (…) W imieniu Rządu Rzeczypospolitej polecam panom odnieść trumnę Juliusza Słowackiego do krypty królewskiej, bo królom był równy.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

przemówienie podczas ceremonii złożenia trumny z prochami Słowackiego na Wawelu.

O ludziach

„Grób Pol Pota. Prosimy o wsparcie, umożliwiając troskę o to historyczne miejsce.”

Pol Pot (1925–1998)

z tabliczki w języku angielskim i khmerskim postawionej przy jego miejscu pochówku wystawionej przez Ministerstwo Turystyki.
O Pol Pocie
Źródło: Jean-Louis Margolin, Sześć śmierci Pol Pota w: Ostatnie dni dyktatorów, op. cit., s. 123.

O wsparciu

„Ja nie patrzę na alkoholika, ponieważ on mnie nie dotyczy, ja nim nie jestem. Ale patrzę na własny los, który niczym się nie różni, gdyż ma tę samą potrzebę miłości. Miłości jak nauka chrystusowa, która mówi oprzyj się na tym, a wygrasz ten swój pobyt na ziemi tak boleśnie dla nas określony. Gdyby nie ten fakt, życie nie miałoby sensu. Jak mówi Seneka, Jak można bać się śmierci, skoro od chwili kiedy pojawiamy się na świecie do niej zmierzamy.”

Marek Kondrat (1950) aktor polski

Filozofowi łatwo to powiedzieć, ale my się musimy z tym użerać przez osiemdziesiąt lat. o filmie Wszyscy jesteśmy Chrystusami. Źródło: Wywiad, 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=31017

O życiu, O losie, O nauce, Sens

„Syfilis stał się także rodzinnym schorzeniem Jagiellonów. Nie był on wprawdzie w tej dynastii chorobą dziedziczną, ponieważ pojawił się dopiero w trzecim pokoleniu (…). Jako pierwszy zaraził się Jan Olbracht. Nastąpiło to prawdopodobnie w 1497 roku w Krakowie, gdzie według Macieja z Miechowa „niewiasta jedna z odpustu rzymskiego do Krakowa za upominek przyniosła, która niemoc w Polszcze jako osobliwa plaga Boża za wszeteczeństwem ludzi swawolnych prędko się rozniosła, zwłaszcza u tych, którzy radzi wino, a takież i inne trunki piją, a niewiast przyglądają”. Olbracht prędko zdał sobie sprawę ze swojej choroby, ponieważ ustatkował się i przystąpił do porządkowania spraw państwowych. Śmierć dosięgła go jednak w czterdziestym pierwszym roku życia. W dwa lata później „długą niemocą francuską zemdlony” zmarł w wieku trzydziestu pięciu lat jego młodszy brat Fryderyk, arcybiskup gnieźnieński i kardynał. Książę biskup nie był człowiekiem nazbyt świątobliwym i lubił sobie folgować w towarzystwie wesołych niewiast.”

Jerzy Jankowski (1887–1941)

Monarsze sekrety

O ludziach, O chorobach, O piciu, O winie

„Stojąc dziś nad ich mogiłami, w świętym gniewie i oburzeniu przyrzekamy, że uczynimy wszystko, aby przykładnie ukarać sprawców ich śmierci!”

Edward Gierek (1913–2001) polski polityk komunistyczny, I sekretarz KC PZPR

na pogrzebie funkcjonariuszy UB i żołnierzy, który zginęli w trakcie tłumienia protestów w Poznaniu w czerwcu 1956. Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/alehistoria/1,127742,12114306,Gierekw_zbuntowanym_Poznaniu.html, 12 lipca 2012

„Dziś, gdy zbliżam się do końca moich dni, chcę powiedzieć jasno, że nie żywię do nikogo urazy i że kocham moją ojczyznę ponad wszystko.”

Augusto Pinochet (1915–2006) wojskowy dyktator Chile

25 listopada 2006, dwa tygodnie przed śmiercią.

O ojczyźnie, Kochać się

„najpierw pstrąg
a za pstrągiem karp
potem ja
po mnie morski koń
morski pies
a na końcu kot
nie ma cię -
moja śmierć na pięć”

Grzegorz Ciechowski (1957–2001) polski muzyk rockowy

Z utworów
Źródło: Śmierć na pięć, (listopad 2001)

O kotach, Koń

„Jest wiele powodów, dla których jestem przygotowany na śmierć, ale nie ma żadnego, dla którego gotów byłbym zabić.”

Mohandas Karamchand Gandhi (1869–1948) Indyjski przywódca polityczny i religijny

„Śmierć jest lustrem, które odbija daremne gestykulacje życia.”

Octavio Paz (1914–1998) meksykański poeta, dziennikarz, krytyk i eseista, noblista

Źródło: Labirynt samotności

O samotności

„To prawda, bardzo cierpiał, ale przyjmował wszystko z wielkim spokojem i gotowością. Dopiero kiedy stwierdziłem, że nastąpiła śmierć, która nadeszła w sposób naturalny, zdecydowaliśmy przerwać wszelką formę kuracji, to znaczy odłączyliśmy sondę nosowo-gastryczną, kroplówkę i odżywianie.”

Renato Buzzonetti (1924–2017)

Źródło: o Janie Pawle II, wywiad dla włoskiej gazety La Repubblica w 2009.

O prawdzie, O cierpieniu

„Zgadzam się udzielić odpowiedzi.”

Philippe Pétain (1856–1951) marszałek Francji, szef rządu Vichy

na procesie, do którego przystąpił mimo fatalnego wówczas stanu umysłowego
Źródło: Benedicte Vergez-Chaignon, Cztery śmierci marszałka Petaina w: Ostatnie dni dyktatorów, op. cit., s. 41.

„Pewien zraniony człowiek leżał na ziemi i roje much obsiadły jego rany. Podróżny, który tamtędy przechodził ulitował się nad nim i myśląc, że jest za słaby, aby się przed nimi bronić, zbliżył się doń pragnąc je odpędzić. Lecz ów prosił, by tego nie czynił. Zapytany z kolei dlaczego nie chce uwolnić się od tej plagi, odparł: „Gdybyś je spędził, jeszcze większą krzywdę byś mi wyrządził. Albowiem one nasyciwszy się już moją krwią nie naprzykrzają się tak natarczywie i są nieco łagodniejsze. Jeśli zaś przyjdą inne zgłodniałe i obsiada mnie już wycieńczonego, na śmierć mnie zamęczą”. Dlatego też sam – ciągnął dalej – stara się swoim poddanym, nękanym rozlicznymi grabieżami nie nasyłać coraz to innych urzędników, którzy by im krew niby muchy wysysali, gdyż ich naturalną chciwość podsycałaby jeszcze obawa, że rychło mogą postradać możność zaspokajania tej przyjemności.”

Tyberiusz (-42–37 p. n. e.) Cesarz rzymski

w odpowiedzi na zarzut zbyt długiego utrzymywania tych samych namiestników prowincji.

O przyjemności, O myślach, O myśleniu

„Samotność jest przedsionkiem śmierci.”

Anne-Louise Germaine Necker (1766–1817)

O samotności

„Wszystko należy jeszcze do życia, także i śmierć. Także śmierć jest po tej stronie życia. Nie ma żadnej innej strony.”

Halina Poświatowska (1935–1967) poetka polska

Opowieść dla przyjaciela

„To ważny dzień także dla Polski, warto abyśmy pamiętali, że jednym z celów koalicji antyterrorystycznej, która powstała 10 lat temu, a w której była także Polska, było ukaranie winnych zamachu na WTC w Nowym Jorku i inne obiekty w Stanach Zjednoczonych. (…) To także osobisty sukces prezydenta Baracka Obamy, źródło ogromnej satysfakcji dla Ameryki, ale to także przestroga dla wszystkich terrorystów spod różnych znaków i organizacji, które w dalszym ciągu stanowią zagrożenie.”

Bronisław Komorowski (1952) polski polityk, prezydent Polski

o śmierci Osamy bin Ladena. Źródło: Komorowski: To ważny dzień także dla Polski, tvn24.pl, 2 maja 2011 http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/komorowski-to-wazny-dzien-takze-dla-polski,169726.html,

O sukcesie

„Przechodniu, nie płacz nad moją śmiercią. Gdybym żył, ty byłbyś martwy.”

Maximilien de Robespierre (1758–1794) polityk francuski

Passant, ne pleure pas ma mort. Si je vivais tu serais mort. (fr.)
napis umieszczony na grobie Robespierre’a.

O płaczu

„Jedni odchodzą, drudzy przychodzą. Po Mietku zostało kilka filmów, zdjęcie na ścianie w kawiarni, nasza pamięć. Co po nas zostanie? Może tylko ten godzinny spacer? Najpiękniejszy dzień w życiu jedenastoletniego dziecka.”

Wojciech Koronkiewicz (1969)

refleksja po śmierci aktora Mieczysława Fiodorowa. Źródło: Zaczynamy tydzień. Co po nas zostanie?, „Gazeta Wyborcza – Białystok” nr 177 online, 1 sierpnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/121660.html

O dzieciach, O zdjęciach