Cytaty o śmierci
strona 22

„Z jednej strony – Brytyjczycy importują niemal 50 milionów węgla, przy zużyciu rocznym na poziomie 64 mln ton, choć ich własne pokłady obliczane są na 3,2 miliarda. Z drugiej, likwidacja kopalń nie tylko pozbawiła środków do życia dziesiątki tysięcy ludzi, nie tylko zamordowała całą kulturę górniczej working-class, gdzie z 230 tysięcy górników zostało koło 6 tysięcy, nie tylko stworzyła miasta-widma, wypełnione bezrobotnymi w trzecim pokoleniu – ale także stała się zaczątkiem tego, co dziś wielbiciele pani Thatcher uważają za największą brytyjską bolączkę: wielkiej zależności od socjalu. W ciągu dekady jej rządów – które poza walką z górnikami, oznaczały generalną dezindustrializację – zwalniani masowo uciekali na rentę, toteż liczba Brytów niezdolnych do pracy z powodu choroby wzrosła z 770 tysięcy do 1,6 miliona. I to mimo, iż w szczycie rządów Thatcher bezrobocie wynosiło 12 procent – ponad dwa razy więcej, niż kiedy obejmowała władzę. W dniach po śmierci „Żelaznej Damy” najpopularniejszą piosenką w brytyjskim internecie była „Ding-dong, the witch is dead” („Dzyń dzyń, wiedźma nie żyje”). Inaczej mówiąc pytanie o to, czy jakiś polityk będzie dla Polski „prawdziwą Thatcher” to trochę jakby zapytać, czy daje nadzieję na bycie prawdziwą epidemią syfilisu.”

Margaret Thatcher (1925–2013) premier Wielkiej Brytanii

Autorka: Agnieszka Wołk-Łaniewska, Thatcher lepsza niż prawdziwa, strajk.eu, 14 stycznia 2015 http://strajk.eu/index.php?article=580

O ludziach, O chorobach, O walce, Pytanie

„Jako krytyk wiary religijnej, często jestem pytany, co zastąpi religię zorganizowaną. Odpowiedzią na to pytanie jest: wiele rzeczy i nic. Nic nie musi zastępować jej absurdalności i elementów tworzących podziały. Nic nie musi zastępować przekonania, że Jezus wróci na ziemię władając magicznymi mocami i wrzuci niewierzących w jezioro ognia. Nic nie musi zastępować poglądu, że śmierć w obronie islamu jest najwyższym dobrem. To bezpodstawne, niebezpieczne i poniżające idee.”

Sam Harris (1967) pisarz amerykański, filozof, autor książek

Źródło: Bezjaźniowa świadomość bez religijnej wiary, racjonalista.pl http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,520

O wierze, O religii, Pytanie

„drzazga mojej wyobraźni czasem zapala się od słowa”

Halina Poświatowska (1935–1967) poetka polska

Źródło: zbiór Pomiędzy miłość i śmierć…

O miłości, O czasie

„Co sekundę jedno dziecko jest zabijane na skutek tzw. procesu aborcji. Stolica Apostolska wezwała do wprowadzenia moratorium na zabijanie nienarodzonych dzieci. Takie moratorium na wykonywanie kary śmierci na skazanych kryminalistach zostało kilkanaście lat temu szeroko zaakceptowane w świecie. O ile ważniejsze byłoby moratorium na zabijanie niewinnych dzieci. Czy poprze pan moratorium na aborcję w celu obrony życia niewinnych ludzi.”

Ryszard Bender (1932–2016) polski polityk i historyk

w liście do Carla Bildta. Źródło: Europa nie wymusi aborcji, naszdziennik.pl, 25 czerwca 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=po&dat=20080625&id=po32.txt

O dzieciach, O ludziach, O karze

„Moja obsesja śmierci wynika z nerwicy, której nabawiłem się w domu, gdzie miałem konflikty i duże ciśnienie. Nie mam czasu jej leczyć, bo jestem zajęty. Poza tym boję się, że gdybym nerwicę wyleczył, to nie miałbym tylu pomysłów. Myślę, że lepszą terapią są dla mnie filmy.”

Marcin Koszałka (1970) polski operator filmowy

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, dodatek „Duży Format”, nr 46/2007

O domu, O myślach, O czasie, O myśleniu

„Pochodzące z poduszczenia odwiecznego kłamcy paradoksy spotykamy co krok. Społeczeństwa europejskie nadal w 80 procentach przyznające się do chrześcijaństwa, demokratycznie wybierają w ostatnich dziesiątkach lat do władzy wojujących ateistów, masonów i ewidentnych wrogów chrześcijaństwa, którzy uczynili wszystko, co możliwe, by z projektu konstytucji europejskiej wyrzucić Boga i wszelką wzmiankę o chrześcijaństwie. Którzy z prawdziwie inkwizytorską agresją napadają na członków Parlamentu Europejskiego ośmielających się przyznać do przekonań chrześcijańskich, eliminując ich z ważniejszych stanowisk. Którzy mając większość w swoich parlamentach, a w konsekwencji decydujący wpływ na ustawodawstwo swoich krajów, demokratycznie skazują na śmierć miliony nienarodzonych, tak jak ongiś w swoistym plebiscycie, faryzeusze i zależny od nich tłum, skazali demokratycznie na śmierć Chrystusa, a uwolnili terrorystę Barabasza.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w Łomiankach do młodzieży, 23 kwietnia 2005

O Bogu, O młodzieży, Chrystus

„Nigdy nie przyzwyczaiłem się do widoku krzyża. Przez długi czas myślałem, że wyjątkowość śmierci Jezusa polega na tym, iż został On ukrzyżowany, natomiast reszta ludzi umiera w innych okolicznościach. Jednak mając dziesięć czy jedenaście lat, przeżyłem kryzys: przeczytałem książkę o powstaniu Spartakusa i dowiedziałem się, że Rzymianie ukrzyżowali tysiące pokonanych niewolników. Wtedy przyszło olśnienie: nie o śmierć tu chodzi, lecz o to, co sprowokowała – o zmartwychwstanie!”

Waldemar Chrostowski (1951)

Głosy Ziemi Świętej
Źródło: s. 8.

O ludziach, O myślach, O czasie, O myśleniu

„Urodziłam się 30 maja 1910 r.… Byłam jedna u matki. Bardzo chciałam się uczyć czytać, ale rodzice nie dbali o mnie. Ojczym był pijak, w karty grał, matka nie miała pojęcia, co to nauka i czy trzeba, czy nie, dziecko uczyć. I mamusia miała swój kłopot z ojcem, że był pijak, jak dziś jeszcze jest i do śmierci tak będzie. Otóż to dziecko skąd mogło się uczyć? Takie dziecko dobrze się chowało samo. Prosiłam dzieci, co chodzą do szkoły, ażeby mi pokazały jakie parę liter, i tak było. Potem coś ukradłam i nosiłam im, żeby mnie uczono i tak się nauczyłam abcd i tak dalej. Blisko mieszkała sklepikarka. Łapałam kury i jej dawałam i ona nauczyła mnie czytać. A potem czytałam dużo gazet i różne książki. Czytać umiem dobrze, ale pisać – szkaradnie, bom mało pisała, a czytałam dużo. I tak zostało we mnie na całe życie, aż do dziś. Jestem z tej nauki dumna, pomimo, że nie jestem uczona w szkołach… Że umiem czytać, to Cyganie ze mnie się śmieli i pluli na mnie… co chcieli to mówili na mnie, a ja im na złość czytałam jak najwięcej… Prosiłam rodziców, żeby mię dali do szkoły, ale nie chcieli słuchać o tym, co ja ich prosiłam. Mówili: No, będziesz pani nauczycielka! I dałam spokój z tym i tylko czytałam, czytałam, aż mnie oczy bolały.”

Papusza (1908–1987)

Źródło: Papusza – poetka cygańska, „Przekrój” 1952, nr 383, s. 5.

O życiu, O dzieciach, O książkach, O matce

„W walce na śmierć i życie nie ma granic. Nie możemy pozostać obojętni na to, co się dzieje w najdalszych zakątkach świata. Zwycięstwo jakiegokolwiek kraju w walce z imperializmem jest naszym zwycięstwem, podobnie każda klęska jest nasza klęską.”

Ernesto Guevara (1928–1967) rewolucjonista argentyński

O życiu, O zwycięstwie, O walce

„Wszystko jest stratą czasu, chyba że człowiek pieprzy się w najlepsze, tworzy w najlepsze, ma się jak najlepiej albo zmierza w kierunku ułudy pod tytułem miłość i szczęście. Wszyscy skończymy w gnojówce porażki – czy nazwiemy to śmiercią czy błędem. Nie jestem elokwentnym osobnikiem, przypuszczam jednak, że dostosowanie się człowieka do biegu rzeczy można nazwać nabieraniem doświadczenia, nawet jeśli nie mamy pewności, że oznacza to mądrość. Z kolei zdarza się też, że człowiek całe życie błądzi, tkwiąc bez przerwy wstanie swego rodzaju odrętwienia i paraliżu. Widzieliście te twarze. Ja widziałem swoją.”

Charles Bukowski (1920–1994) amerykański poeta i powieściopisarz

Tom Najpiękniejsza dziewczyna w mieście (1967)
Źródło: Jeszcze raz o koniach

O miłości, O życiu, O mądrości, O szczęściu

„W naszej naturze leży przetrwanie. Wiara jest instynktowną odpowiedzią na te aspekty egzystencji, których nie potrafimy wyjaśnić w inny sposób, może to być moralna pustka, którą znajdujemy we wszechświecie, pewność śmierci, pozostające bez odpowiedzi pytanie o początek wszystkiego, o sens naszego życia lub jego brak. To aspekty zupełnie podstawowe, niezwykle proste, ale nasze własne ograniczenia nie pozwalają nam rozstrzygnąć tych kwestii w sposób jednoznaczny, dlatego, w akcie samoobrony, wytwarzamy odpowiedź emocjonalną. Dzieje się tak tylko i wyłącznie za sprawą biologii.”

Carlos Ruiz Zafón (1964)

Postać: Andreas Corelli
Cykl Cmentarz zapomnianych książek, Gra anioła (2008)
Źródło: akt drugi – Lux Aeterna

O wierze, O naturze, Sens, Pytanie

„Prawdziwa miłość kończy się śmiercią, i tylko ta miłość, która kończy się śmiercią, jest miłością.”

Milan Kundera książka Śmieszne miłości

Śmieszne miłości

O miłości

„Mam tylko pamiętać o gotowości na śmierć w każdej chwili i starać się o tę świętość pamięci aż do chwili, gdy zabrzmi nade mną wyrok Boży: zdaj liczbę z włodarstwa twego, abyś odebrał zapłatę za twe włodarstwo: albo życie wieczne, szczęśliwe posiadanie Boga samego, albo nieszczęśliwe z powodu utraty Boga na wieki.”

Jan Wojciech Balicki (1869–1948) polski duchowny katolicki, teolog, błogosławiony Kościoła katolickiego

Rozważania. O. Joachim Bar, Wybór pism ks. Jana Balickiego, Warszawa 1978, s. 622.
Źródło: o. Joachim Roman Bar, ks. Stanisław Zygarowicz, Polscy święci. Sługa Boży Jan Balicki, t. 11, ATK, Warszawa 1987, s. 288.

O życiu, O Bogu, O wieku

„Czemuż, skoro w to wierzysz, sam co rychlej nie umierasz?”

Antystenes z Aten (-444–-365 p. n. e.)

do orfickiego kapłana, który wtajemniczając go w obrzędy, powiedział, iż ci, którzy się poświęcają, mogą spodziewać się po śmierci wiecznych i doskonałych dóbr.

„Zdarza się czasem, że trzeba umrzeć, ale nie powinniśmy się tym niezdrowo podniecać. Podniecanie się tym, że zginęła z okrzykiem na ustach [„Niech żyje Polska!”], ma w sobie coś dwuznacznego. Możemy się martwić, że została zamordowana, możemy współczuć, możemy szanować wybór, ale ekscytować się? Hitlerowscy zbrodniarze skazani na śmierć też ginęli z okrzykiem „Heil Hitler.””

Magdalena Tulli (1955) polska pisarka i tłumaczka

o okolicznościach śmierci rozstrzelanej w wieku 17 lat Danucie „Ince” Siedzikównej. Źródło: Najgorsze rzeczy robią porządni ludzie http://cjg.gazeta.pl/CJG_Lodz/1,116618,15409550,Magdalena_Tulli__Najgorsze_rzeczy_robia_porzadni_ludzie.html?as=1, gazeta.pl, 7 lutego 2014.

O ludziach, O czasie, O wieku

„Chrześcijanie południowej Europy wierzyli w reinkarnację aż do soboru w Nicei, który to zakazał tego wierzenia (…) Platon opisywał dusze mające się odrodzić jako wybierające swoje przyszłe życia. Schopenhauer traktował to poważnie a spostrzeżenie Woltera, że nie jest bardziej dziwne żyć dwa razy niż raz, jest powszechnie znane. Mimo tego większość współczesnych naukowców, myślę, nie wierzy w przetrwanie po śmierci. Przypuszczalnie do detronizacji duszy przyczyniły się idee Darwina.”

Ian Stevenson (1918–2007) psychiatra kanadyjski

Źródło: wywiad dla magazynu „Omnia” http://reluctant-messenger.com/reincarnation-proof.htm

O duszy, O myślach, O myśleniu

„Zdrowaś Simone, pierwsza, pierwsza dożywotnia prezydentowo, odwagi i dobroci pełna. (…) Simone, Matko wydziedziczonych, módl się za nami biednymi poddanymi Duvaliera, teraz i przez całe jego dożywotnie panowanie…”

Simone Duvalier (1913–1997)

przerobiona wersja modlitwy Zdrowaś Maryjo, która była rozpowszechniana na Haiti za rządów Duvalierów.
Źródło: Vincent Hugeux, Łagodna śmierć „Papy Doca” w: Ostatnie dni dyktatorów, tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 83

„Jak jeżdżę czasami na Zachód, to widzę, że tam jest sytuacja wręcz dramatyczna. Ostatnio ktoś mi powiedział, że dorosłe dzieci nie wiedzą o śmierci swoich rodziców. Dowiadują się o tym, dostając rachunek z domu pogrzebowego. W złym kierunku to wszystko zmierza.”

Jacek Bławut (1950) polski operator i reżyser filmowy

Źródło: wywiad http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=54947

O dzieciach, O domu, O rodzicach

„Spracowałeś się do woli
I na koniu, i na roli,
Więc po boju,
więc po znoju,
Więc po pracy na twej niwie
Śpij spokojnie i szczęśliwie.”

Jan Jaśkowski (1807–1882)

Źródło: Na śmierć Wincentego Szwejcera z Rzeczycy. Cytat za pracą: Kazimierz Samiec, Rzeczyca i okolica. Zarys dziejów, Rzeczyca 2002, s. 12.

Koń

„Czy życie jest po śmierci?
– Pytasz w zamyśleniu.
A czy życie naprawdę
Jest po urodzeniu?”

Antoni Marianowicz (1924–2003) polski pisarz, tłumacz i satyryk

Źródło: Życie (tomik Maksymy i minimy)

O życiu

„Potem”: eufemizm na stratę i samotność, na praktyczne i emocjonalne porządki po rytuałach śmierci.”

Deirdre Purcell (1945)

Ostatnie lato w Arkadii
Źródło: Rozdział 45.

O samotności

„Moje dzieciństwo to była praca, praca, praca. Siedziałem na stołku i grałem bez ustanku. Pamiętam, w szóstej klasie podstawówki koledzy jechali na biwak i ja chciałem. Prosiłem ojca, a on: „Wykluczone. Nie umiesz sonaty Beethovena. Siedź i ćwicz”. I dodał swoje sławne powiedzenie: „Co masz zrobić jutro, zrób dzisiaj”. Przez okno widziałem, jak chłopcy odjeżdżali rowerami. A ja grałem Beethovena i łzy mi kapały po policzkach. I niech pan sobie wyobrazi, że ojciec po 40 latach, tutaj, u mnie, przed samą śmiercią mi powiedział: „Jak sobie przypomnę, że nie pozwoliłem ci jechać na biwak, a ty płakałeś, to mi się serce kraje.””

Bogusław Kaczyński (1942–2016) polski dziennikarz i krytyk muzyczny

Oniemiałem. Bo gdzie mi już ten biwak... Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 29 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jmcal.htm

O dzieciństwie, O płaczu, O łzach, Serce

„Osama bin Laden był jednym z najbrutalniejszych terrorystów na świecie. Ma na sumieniu życie tysięcy niewinnych ludzi. To, że krwawy proceder tego terrorysty został ukrócony, jest dobrą wiadomością dla wszystkich kochających pokój i wolność ludzi na świecie.”

Guido Westerwelle (1961–2016) polityk niemiecki (FDP)

o śmierci Osamy bin Ladena. Źródło: to dobra wiadomość, rp.pl, 2 maja 2011 http://www.rp.pl/artykul/651844.htmlWesterwelle:

O życiu, O ludziach, O pokoju, O wolności

„Skarbie, co ci chodzi po głowie?”

Ko Yŏng Hŭi (1952–2004)

na widok Kim Dzong Ila wpatrzonego w pistolet podczas przebywania przez długi czas samotnie w swoim pokoju (miało to miejsce na początku jego rządów po śmierci Kim Ir Sena w 1994)
Źródło: Diane Ducret, Kim Dzong Il, chluba swego ojca w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 265.

O pokoju, O czasie

„Żaden człowiek nie jest samoistną wyspą; każdy stanowi ułomek kontynentu, część lądu. Jeżeli morze zmyje choćby grudkę ziemi, Europa będzie pomniejszona, tak samo jak gdyby pochłonęło przylądek, włość twoich przyjaciół czy twoją własną. Śmierć każdego człowieka umniejsza mnie, albowiem jestem zespolony z ludzkością. Przeto nigdy nie pytaj, komu bije dzwon: bije on tobie.”

John Donne (1572–1631) czołowy poeta angielskiego

No man is an Island, intire of it selfe; every man is a peece of the Continent, a part of the maine; if a Clod bee washed away by the Sea, Europe is the lesse, as well as if a Promontorie were, as well as if a Mannor of thy friends or of thine own were; any mans death diminishes me, because I am involved in Mankinde; And therefore never send to know for whom the bell tolls; It tolls for thee. (ang.)
fragment wykorzystany przez Hemingwaya w powieści Komu bije dzwon.
Źródło: Medytacja XVII

O morzu

„Ponure wrota śmierci nie otwierają się na żadne prośby.”

Propercjusz (-47–-16 p. n. e.)

„Wyruszamy w kosmos, przygotowani na wszystko, to znaczy, na samotność, na walkę, męczeństwo i śmierć. Ze skromności nie wypowiadamy tego głośno, ale myślimy sobie czasem, że jesteśmy wspaniali. Tymczasem, tymczasem to nie wszystko, a nasza gotowość okazuje się pozą. Wcale nie chcemy zdobywać kosmosu, chcemy tylko rozszerzyć Ziemię do jego granic. Jedne planety mają być pustynne jak Sahara, inne lodowate jak biegun albo tropikalne jak dżungla brazylijska. Jesteśmy humanitarni i szlachetni, nie chcemy podbijać innych ras, chcemy tylko przekazać im nasze wartości i w zamian przejąć ich dziedzictwo. Mamy się za rycerzy świętego Kontaktu. To drugi fałsz. Nie szukamy nikogo oprócz ludzi. Nie potrzeba nam innych światów. Potrzeba nam luster. Nie wiemy, co począć z innymi światami. Wystarczy ten jeden, a już się nim dławimy.”

Stanisław Lem książka Solaris

Snaut w rozmowie z Kelvinem.
Utwory, Solaris

O ludziach, O świecie, O myślach, O samotności

„Nie może być kompromisu w dziedzinie zasad podstawowych ani spraw fundamentalnych. Cóż moglibyście uznać za kompromis między życiem a śmiercią?”

Ayn Rand książka Cnota egoizmu

Cnota egoizmu

„Jutro posadzą mnie na ich miejscu.”

Iwan Biełow (1893–1938)

Biełow był asesorem w procesie Michaiła Tuchaczewskiego i 7 skazanych na karę śmierci generałów.
Źródło: Paweł Wieczorkiewicz, Noty biograficzne w: Fenomen Stalina, tłum. Maria Kotowska, wyd. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1988, s. 177.

O karze

„I Ta, co ciemność ma kłaść na powiekach,
Przy której milknie gwar szczęścia i waśni,
Kruszą się twierdze zamiarów człowieka –
Też trwa bez ruchu, cicha i daleka,
Bo i śmierć czeka
Na dalszy ciąg baśni.”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Wyznanie Kalifa, czyli o mocy baśni, 1999

O czekaniu

„Wiem, że zmierzam do przerażającego kresu wyznaczonego mi przez los… Odejdę tak, jak ulatuje dym, dusza mnie opuści przez mały otwór w sercu…”

Elżbieta Bawarska (1837–1898) cesarzowa Austrii i królowa Węgier od 1854 jako żona cesarza Franciszka Józefa I

Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 160.

O losie, O ludziach, O książkach, O duszy

„Stanęłam obok niego [Juana Perona]. Być może dzięki temu zwrócił na mnie uwagę; kiedy znalazł chwilę czasu, żeby mnie wysłuchać, powiedziałam, jak mogłam najlepiej: „Jeśli zgodnie z tym, co pan mówi, sprawy ludu leżą na pana sercu, to, niezależnie od koniecznych ofiar aż do śmierci nie odstąpię od pana boku.””

Eva Perón (1919–1952) argentyńska działaczka związkowa, żona gen. Perona

Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, op. cit., s. 142.

O kobietach, O ludziach, O historii, O czasie

„Tym, którzy je zbyt kochają, złoto nie daje radości,
Aż do dnia śmierci im każe zgrzytać zębami z chciwości.
Przybywa albo ubywa, zaś chciwy na los się złości,
Tu przez nie dusza ugrzęźnie, nie wzleci ku wysokości.”

Szota Rustaweli Rycerz w tygrysiej skórze

Źródło: Rycerz w tygrysiej skórze, przeł. Jerzy Zagórski, strofa 1185

O losie, O duszy, Kochać się

„W młodości przeżywałem skrajny lęk przed umieraniem, śmiercią. Ale dziś udało mi się, jak sądzę, zawrzeć z nimi bardzo, bardzo rozsądne porozumienie. Przypomina mi to ogień, który dogasł. Nie ma co robić wokół tego hałasu.”

Ingmar Bergman (1918–2007) szwedzki reżyser

Źródło: Bergman: Pokonałem wszystkie swoje demony, Dziennik.pl, 13 października 2007, tłum. Zbigniew Mach http://film.dziennik.pl/artykuly/219458,bergman-pokonalem-wszystkie-swoje-demony.html

„Poza czasem, poza śmiercią, jest miłość. Czas i śmierć nie mogą jej osłabić.”

Jeanette Winterson (1959) ang. pisarka

Wolność na jedną noc

O miłości, O czasie

„W więzieniu najgorsze jest to, że nigdy nie wiesz, co się stanie: czy cię będą bili, jak, kiedy. Nie wiadomo, co strażnikom przyjdzie do głowy. Tych pomysłów więźniowie boją się najbardziej. Poza tym – codzienna praca. Normy są tak wyśrubowane, że praktycznie zaharowujesz się na śmierć. W Drapczi pracowałyśmy w szklarni. Jest tam tak koszmarnie gorąco, że pocisz się, zanim wejdziesz. Stosuje się środki owadobójcze, przed którymi więźniowie w żaden sposób nie są chronieni. Mamy je w gardle, w nosie, w oczach. Do tego koszmarny smród. Nawozi się ludzkim kałem, który trzeba wybierać z dołów kloacznych. Jedna więźniarka wchodzi do takiego dołu, wybiera kał rękami, napełnia wiadro i podaje drugiej. Ma go wszędzie: na twarzy, we włosach, w ustach.”

Ngałang Sangdrol (1977) mniszka tybetańska, działaczka praw człowieka

Źródło: Nazywam się Tybet, „Tygodnik Powszechny”, onet http://wiadomosci.onet.pl/1316507,2678,3,kioskart.html

„Daemon nazywał to grą w jaja i pyskówki. Jeśli nowy mężczyzna na dworze płaszczy się, bez względu na powód, i nie okazuje siły ani złości, królowa i czarownice z Pierwszego Kręgu odbierają to jako bunt, a inni mężczyźni, obawiający się o swoją pozycję na dworze – jako wyzwanie. Natomiast jeśli nowy mężczyzna pokazuje, że ma jaja, i zaczyna pyskować, zmuszając królową i inne czarownice, by pamiętały, jak groźne są ciemne Kamienie, nawet jeśli ich właściciel nosi pierścień i nazywany jest niewolnikiem, traktowany jest ostrożniej, napotyka mniej wyzwań ze strony mężczyzn i zyskuje opinię drapieżnika na łańcuchu, a nie ofiary. Na niektórych dworach oznaczało to różnicę między życiem a śmiercią.”

Anne Bishop (1955) amerykańska pisarka

Niewidzialny pierścień (2000)

O mężczyznach, O sile

„W różnych epokach nie rozumiano, że za śmierć Chrystusa dzisiaj jesteśmy moralnie odpowiedzialni my wszyscy: Żydzi, katolicy, anglikanie, protestanci, prawosławni. Każdy, kto czyni zło, jest odpowiedzialny za śmierć Chrystusa.”

Leon Knabit (1929) polski duchowny katolicki, benedyktyn, katecheta

Źródło: O mszy świętej, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007, s. 106.

O złu, Chrystus

„Admirał miał na gościec zalecone spacery, a pani Croft, biorąc udział we wszystkich jego sprawach, robiła wrażenie osoby, która mogłaby się na śmierć zachodzić, jeśliby miało mu to pomóc.”

Jane Austen książka Perswazje

tłum. Anna Przedpełska-Trzeciakowska
Perswazje (1817)

O wrażeniach

„W PRL w 1984 r. pułkownik Kukliński został skazany na karę śmierci za to, że nie godził się na śmierć milionów Polaków, którą zakładały sowieckie plany wojenne. Postępowanie w jego sprawie umorzono ostatecznie dopiero w 1997 r. I największa ofiara, jaką poniósł - śmierć obu synów w niewyjaśnionych okolicznościach. Warto tę prawdę przypominać, szczególnie w kontekście skandalicznej wypowiedzi szefa SLD o nadaniu Orła Białego Jaruzelskiemu i Kiszczakowi, komunistycznym zdrajcom gloryfikowanym przez media i salony III Rzeczypospolitej. Oto dzisiejsza rzeczywistość: sowieckich namiestników kreuje się na ludzi honoru, a narodowych bohaterów na zdrajców. Na to nie ma zgody, tu nie ma miejsca na wątpliwości. To pułkownik Kukliński był bohaterem, a generałowie Jaruzelski i Kiszczak zdrajcami. Historia to już oceniła.”

Elżbieta Kruk (1959) polska działaczka polityczna, historyk

podczas debaty o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia pułkownika Ryszarda Kuklińskiego. Źródło: www.sejm.gov.pl http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=61&dzien=2&wyp=75&type=A&symbol=WYPOWIEDZ_POSLA&id=201, 20 lutego 2014

O ludziach, O karze, O historii, O rzeczywostości

„Szczęśliwy, kto się w walkach miłosnych zużywa!
Bogowie, niech to będzie mej śmierci przyczyną!”

Owidiusz (-43–17 p. n. e.) poeta rzymski

felix, quem Veneris certamina mutua perdunt!
di faciant, leti causa sit ista mei! (łac.)
Pieśni miłosne
Źródło: II, 10 , 29 (tłum. Jerzy Ciechanowicz).

O Bogu, O walce

„Kobieta dorosła powinna się obawiać dwóch rzeczy – małżeństwa i śmierci; a z dwojga złego małżeństwo jest gorsze, albowiem w śmierci możemy znaleźć odpocznienie, natomiast w złym małżeństwie znaleźć musimy jedynie piekło.”

Henry Rider Haggard książka Kleopatra

Kleopatra (1889)
Źródło: s. 173

O kobietach, O małżeństwie, O piekle

„Jeśli kochając, oczekujesz czegoś w zamian, skazujesz miłość na śmierć.”

Anna Wyszkoni (1980) wokalistka polska zespołu ''Łzy''

Źródło: Beata Biały, Anna Wyszkoni. Krzywda dzieci zawsze mnie porusza, „Tina” nr 19, 24 sierpnia 201, s. 17.

O miłości, O dzieciach, O krzywdzie

„Puszczony w ruch mechanizm międzynarodowej konkurencji, w ramach panującego na świecie ustroju eksploatacji, przede wszystkim krajów biednych przez bogate, działa spontanicznie kierując świat ku katastrofie. (…) kraje plebejskie, czy wywodzące się z nich grupy terrorystyczne, zaczną się posługiwać szantażem atomowym (…) Gdzie gwarancja, że wkrótce fanatycy religijni czy polityczni, nie uczynią tego samego (nawet jako kamikadze, świadomie popełniając samobójstwo), celowo niosąc w ten sposób choroby i śmierć. Północ musiałaby zgodzić się na nowy podział produktu globalnego na Ziemi, aby wydobyć Południe z obecnej zapaści materialnej (…). [Alternatywą będzie] bunt mas w świecie głodu i nędzy, który zmiecie z powierzchni Ziemi istniejące na nim obecnie porządki.”

Adam Schaff (1913–2006) filozof polski

Pora na spowiedź (1993) Źródło: s. 96, 97, cyt. za: „Zielone Brygady” http://www.most.org.pl/zb/zb/166/refleksj.htm

O głodzie, O świecie, O chorobach, O samobójstwie

„Miałem w pewnym momencie taką raczej dołującą wizję jakiejś obcej cywilizacji obserwującej śmierć tej planety – schodzącej ze swoich statków i węszącej dookoła; znajdującej wszystkie te szkielety siedzące wokół naszych odbiorników telewizyjnych i próbującej rozpracować, dlaczego nasz koniec przyszedł przed czasem. I dochodzą do wniosku, że zabawiliśmy się na śmierć.”

Roger Waters (1943) muzyk rockowy, basista i wokalista

Filozofia, Muzyka
Źródło: podczas premiery radiowej płyty Amused to Death, 1992

O czasie

„Otarcie się o śmierć jest najwyższą nagrodą wspinactwa, zwycięstwa nad przeciwnościami przyrody i własnym lękiem.”

Jan Alfred Szczepański (1902–1991) polski pisarz, publicysta, taternik

Źródło: Cytaty o górach, alpinistyczne, wspinaczkowe, drytooling.com.pl, 9 stycznia 2013 http://drytooling.com.pl/serwis/art/artykuly/2136-cytaty-o-gorach-alpinizmie-himalaizmie-wspinaczce-wspinaczach?showall=&start=2

„Nie jest nadczłowiekiem, ponieważ – co świadczy o jego boskiej naturze – zstąpił między ludzi, oni zaś dostrzegli w nim wcielenie najwyższego człowieczeństwa.”

Jean Daniel (1920) francuski pisarz

o Mao Zedongu.
Ostatni bóg (artykuł w „Nouvel Observateur”, wrzesień 1976)
Źródło: Claude Quetel, Długa śmierć Mao w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 109.

O ludziach, O naturze

„Choć słowa „śmierć” i „życie” drwią z siebie nawzajem, możesz żyć tylko tym, za co gotów jesteś umierać.”

Antoine de Saint-Exupéry (1900–1944) francuski pisarz i poeta, lotnik

Twierdza

O życiu

„Jak śmieszna jest cała idea samobójstwa.
Nie ma żadnej drogi wyjścia. Jesteśmy całkowicie zanurzeni w rzeczywistości, w historii, w naszej własnej biologii. Możliwość wyobrażenia sobie swojej własnej śmierci polega na nieporozumieniu językowym.”

Lars Gustafsson (1936–2016)

Śmierć pszczelarza
Źródło: s. 137–138.

O historii, O rzeczywostości, O samobójstwie

„Nie poddam się. Czekam tu na was. Chcę wolnej ojczyzny albo śmierci.”

Augusto Sandino (1895–1934)

odpowiadając na list dowódcy wojsk amerykańskich w Nikaragui, który groził, że będzie ścigał go bezlitośnie, dopóki nie złoży broni. Źródło: Hernando Calvo Ospina, Ospina: Nikaragua. Cztery życia sandinizmu http://www.lewica.pl/?id=19979, lewica.pl, 6 września 2009, tłum. Zbigniew Marcin Kowalewski

O czekaniu, O ojczyźnie

„Fakt. Cały świat stanął na głowie. Zwariował na punkcie pieniędzy i posiadania. Pędzi gdzieś bez opamiętania. Dla równowagi raz dziennie, codziennie od 20 lat, staję na głowie… i wtedy wszystko, co stoi na głowie, z tej pozycji wygląda normalnie… Ale tak serio… To oprócz stawania na głowie, trzeba sobie radzić w inny sposób. Trzeba wypracować dobry sposób myślenia. Największą sztuką jaką posiadłam w życiu, jest sztuka interpretowania negatywnych zjawisk na swoją korzyść… co wszystkim polecam. Jak cię rzuci narzeczony, to zamiast wyrywać sobie włosy z głowy, pomyśl: „Bardzo dobrze, że mnie rzucił! Bo jeśli mnie rzucił, to po pierwsze, – nie był mnie wart, a po drugie – ustąpił pola następnemu, który przyjdzie i być może będzie lepszy”. Gwarancji oczywiście nie ma, ale trzeba próbować.
Przede wszystkim jednak trzeba kochać życie, siebie i innych ludzi, próbować realizować swoje własne marzenia i być wiernym swoim wartościom. Cieszyć się każdym dniem. Niejeden powie, że to banały. Nie są to jednak banały dla osoby, która otarła się o śmierć. Życie darowano mi pięciokrotnie i każdego dnia dziękuję za każdy przeżyty dzień… Za to, że ja i mój syn jesteśmy zdrowi i że mamy siebie.”

Dorota Stalińska (1953) aktorka polska

Źródło: Jestem w najlepszym wieku dla kobiety, „Dziennik Zachodni”, 9 grudnia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jwnw.htm

O życiu, O kobietach, O ludziach, O świecie

„Śmierć przez powieszenie. Zasłużyłem na nią i spodziewałem się tego.”

Hans Frank (1900–1946) nazista, gubernator Generalnego Gubernatorstwa

po ogłoszeniu wyroku skazującego go na śmierć.
Źródło: Bogusław Wołoszański, Ten okrutny wiek, Wydawnictwo Colori, Warszawa 1995, ISBN 8390497204, s. 246.

O wieku

„Zostałem lekarzem, ponieważ nie cierpię ludzi. Lekarz jest przecież panem życia i śmierci pacjenta. Zaspokajam w ten sposób potrzebę płytkiego kontaktu z ludźmi, dotyczącego spraw czysto somatycznych.”

Kuba Sienkiewicz (1961) polski muzyk i lekarz

Wywiady i rozmowy
Źródło: Jestem zdrowy, 1994

O ludziach, O cierpieniu

„Nawet śmierć przyszła się pożegnać,
cztery wyroki w piachu grzebie,
bo ona jedna, ona jedna
tak była zawsze… blisko ciebie!”

Lusia Ogińska (1974)

Heda-Szary

O pożegnaniu

„W kraju, gdzie jedynym pracodawcą jest państwo, opozycja oznacza powolną śmierć głodową. Starą zasadę: kto nie pracuje, ten nie je, zastąpiono nową: kto nie jest posłuszny, ten nie je.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Zdradzona rewolucja. Czym jest ZSRR i dokąd zmierza? (1936)

„Przestałem srać krwią. Dali mi listę tego, co mogę jeść, i przestrzegli, że pierwszy kieliszek mnie zabije. Powiedzieli też, że umrę, jeśli nie pójdę na operację. Miałem karczemną awanturę z japońską lekarką na temat operacji i śmierci. Powiedziałem krótko: – Żadnej operacji – a ona wyszła bez słowa, potrząsając na mnie z gniewu tyłkiem. Kiedy mnie wypisywali, Harry wciąż żył, chuchając na swoje papierosy.
Szedłem ulicą w słońcu, żeby przekonać się, jak to jest. Było dobrze. Obok przejeżdżały samochody. Chodnik był taki, jak zawsze bywaj chodniki. Zastanawiałem się, czy pojechać autobusem czy zadzwonić po kogoś, żeby mnie zawiózł do domu. Wszedłem do knajpy, żeby zatelefonować.
Usiadłem i zapaliłem. Zjawił się barman i zamówiłem butelkę piwa.
– Co nowego? – zapytał.
– Niewiele – odparłem. Odszedł. Nalałem sobie piwa do szklanki, potem przyglądałem się szklance chwilę i wreszcie wypiłem połowę. Ktoś wyrzucił monetę do szafy grającej i zagrała nam muzyka. Życie wyglądało teraz nieco lepiej. Opróżniłem szklankę i nalałem sobie drugą, zastanawiając się, czy mój dziobak jeszcze kiedyś stanie. Rozejrzałem się po barze: żadnych kobiet. Zrobiłem najlepszą rzecz poza tą: wziąłem do ręki szklankę i wypiłem.”

Charles Bukowski (1920–1994) amerykański poeta i powieściopisarz

Tom Najpiękniejsza dziewczyna w mieście (1967)
Źródło: Życie i śmierć na oddziale dla ubogich

O życiu, O kobietach, O muzyce, O domu

„Miłość to czas najbujniejszej siły; towarzyszy jej bliska obecność śmierci.”

Sakaguchi Ango (1906–1955)

O miłości, O sile, O czasie

„Czy można pisać
o miłości
słysząc krzyki
zamordowanych i pohańbionych
czy można pisać
o śmierci
patrząc na twarzyczki
dzieci”

Tadeusz Różewicz (1921–2014) polski poeta, dramaturg, prozaik

Źródło: Świadek

O dzieciach

„Cienie tych co odeszli
Tak ciężko, ciężko padają na serca
Tym, którzy na śmierć czekają tu jeszcze.”

Julius Zeyer (1841–1901)

O odejściu, O czekaniu, Serce

„Rzeźnik nie żyje!”

Ibrahim I (1615–1648) sułtan z dynastii Osmanów

radość z powodu śmierci brata Murada IV, który zmarł przed zaplanowaną przez siebie egzekucją.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 116.

O książkach, O świecie, O historii

„Mam wrażenie, że stosunek do śmierci to niezła miara własnego rozumu.”

William Wharton (1925–2008) pisarz amerykański

O wrażeniach

„Jest jakieś nieszczęście w samej konstrukcji życia, że musimy zadawać śmierć, żeby przeżyć, albo tylko zjeść, albo tylko doznać przyjemności, albo dać przyjemność dziecku.”

Dariusz Suska (1968)

Źródło: Agnieszka Sowińska, Czytelnia:Wszystkie wiersze o śmierci http://www.dwutygodnik.com/artykul/3859/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

O nieszczęściu, O dzieciach, O przyjemności

„Moja idea jest prosta jak życie, rozwija się od narodzin do śmierci. To zadanie na całe życie, bo ostatnia liczba, którą kiedyś namaluję, będzie oznaczać kres mego istnienia. Próbuję namalować coś, co nie było jeszcze namalowane. Namalować czas trwania jednej egzystencji.”

Roman Opałka (1931–2011) malarz i grafik polski

Źródło: Roman Opałka malował czas swojego życia, tvp.info, 6 sierpnia 2011 http://tvp.info/informacje/kultura/roman-opalka-malowal-czas-swojego-zycia/5031838

O życiu, O narodzinach, O czasie

„Dobrowolnie umieramy z miłości każdego dnia – pospolita ta śmierć.”

Katarzyna Nosowska (1971) polska piosenkarka rockowa

Utwór o papierkach, z płyty Puk puk
Cytaty utworów

„W Warszawie pełno jest tablic upamiętniających rozstrzelanych Polaków. Kto rozstrzeliwał? „Hitlerowcy albo naziści”. Niemców przy tym nie było. Ja te czasy pamiętam. Nikt się wtedy nie pytał, jakie ci Niemcy mieli legitymacje! I nie dziwmy się, że potem się mówi o „polskich obozach śmierci”. Przecież z tych tablic wynika, że Niemców w Polsce nie było! Trzeba to zmienić, póki żyją ludzie, którzy tamte czasy pamiętają.”

Jan Pietrzak (1937) polski satyryk

Źródło: „Goń z pomnika bolszewika” w Klubie Ronina, blogpress. pl, 13 lipca 2012 http://blogpress.pl/node/13599

O ludziach

„Wnoszę więc dzisiaj, że Frelimo jest bardziej socjalistyczny, rewolucyjny i postępowy niż kiedykolwiek przedtem, a obrana przez nas linia z każdym dniem przybliża nas ku marksistowsko-leninowskiemu socjalizmowi.”

Eduardo Mondlane (1920–1969)

sformułowane niedługo przed śmiercią.
Źródło: Yves Santamaria, Afrokomunizmy: Etiopia, Angola, Mozambik, tłum. Wojciech Gilewski, w: Czarna księga komunizmu, wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2001, ISBN 8371803265, s. 655.

„Pomyłka w tłumaczeniu.”

Fritz Sauckel (1894–1946) działacz nazistowski

komentarz do wyroku skazującego go na śmierć.
Źródło: José María López Ruiz, Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata, tłum. Agata Ciastek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2006, s. 279.

O domu

„Czujemy chyba dzisiaj, ja często czuję, że z metafizyki została już tylko śmierć. I to jest nieznośne uczucie.”

Dariusz Suska (1968)

Źródło: Agnieszka Sowińska, Czytelnia:Wszystkie wiersze o śmierci http://www.dwutygodnik.com/artykul/3859/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

O emocjach

„Bóg nie może jednak tolerować grzechu, dlatego ci, którzy odrzucili dar zbawienia w Chrystusie, muszą ponieść śmierć wraz ze swym panem - Szatanem (Hbr.2:14). Nie ma jednak potrzeby, aby cierpieli w nieskończoność.”

Alfred Palla (1960)

Biblijna prawda o piekle Źródło: Biblijna prawda o piekle http://eliasz.dekalog.pl/goscie/palla/pieklo.htm eliasz.pl

O Bogu, O prawdzie, O cierpieniu, Chrystus

„[Polskość to] popęd ku śmierci i samozniszczenia, tępienie dobra wśród swoich, by nie mieć w stadzie nikogo lepszego od siebie. (…) Mamy do czynienia z wyścigiem szczurów odwróconym do góry nogami. W społeczeństwie zachodnim, w kulturze europejskiej szczury ścigają się o to, kto będzie lepszy, po to by nie zginąć. W Polsce ścigają się o to, kto będzie najlepszy, po to by oddać swoje życie w ofierze. I giną najlepsi. To odwrócony mechanizm selekcji.”

Tomasz Piątek (1974) polski pisarz i dziennikarz

Źródło: wyborcza.pl, 13 maja 2011 http://wyborcza.pl/1,75475,9587843,Robia_czarny_PR_Jezusowi.html?as=4&startsz=x#ixzz1MF88Rpe5

O życiu

„[Alpinizm jest] odkrywaniem. Wyrazem wolności. Trochę nawet anarchią. Tutaj nie ma medali, igrzysk, kamer. To sposób na życie, w dodatku nie bardzo opłacalny. W MotoGP też giną ludzie, a jakoś wszyscy nie mówią, że to zajęcie dla samobójców. Czy fakt, że kierowcy dużo zarabiają, sprawia, że ich śmierć jest bardziej akceptowalna? Jeśli giniesz robiąc to, co kochasz, ale bez pieniędzy na koncie, to twoja śmierć jest głupsza? My nie chodzimy tam żeby zginąć. Tylko po to, żeby żyć. Na całego.”

Simone Moro (1967) alpinista włoski

Źródło: Dominik Szczepański, Simone Moro: Jeździmy w góry po to, żeby żyć. Nie zapominajcie o tym w Polsce http://off.sport.pl/off/1,111379,14571558.html, sport.pl, 9 września 2013

O życiu, O ludziach, O sporcie, O wolności

„Śmierć to miotła, która wymiata wszelkie zło, wszelkie szaleństwo, wszelki brud.”

Isaac Bashevis Singer książka Sztukmistrz z Lublina

Postać: Jasza
Sztukmistrz z Lublina

O złu, O szaleństwie

„Dla kilkuletniego dziecka oderwanie od rodziców, którzy go kochają, jest gorsze niż ich śmierć”

Tomasz Sakiewicz (1967) polski dziennikarz

Źródło: Blog na Salon24, 27.08.2013 http://tomaszsakiewicz.salon24.pl/529641,odbieraja-nam-dzieci

O dzieciach, O rodzicach, Kochać się

„Proszę Najświętszą Panienkę, by była mi matką. Ona wie, że moja matka opuściła mnie, by pójść do nieba.”

August Czartoryski (1858–1893) polski duchowny katolicki, salezjanin, błogosławiony katolicki

słowa kilkuletniego Augusta Czartoryskiego po śmierci matki Źródło: Z książęcego rodu http://www.niedziela.pl/wydruk/73853/nd, niedziela.pl

O matce

„Umierający na tydzień przed śmiercią drugiemu umierającemu ukradł okulary.”

Andriej Siniawski (1925–1997) rosyjski pisarz

Głos z chóru

„Śmierć jest jak użyteczny, ale nie użyty przedmiot, który gdzieś leży w tekturze i folii na pawlaczu, pomiędzy pudłami z bombkami a nie noszonym płaszczem – pewna i gotowa; wystarczy po nią sięgnąć, gdy będzie potrzebna.”

Jacek Dehnel (1980) poeta polski

Brzytwa okamgnienia

„Och, nie płaczcie. Bądźcie dobrymi dziećmi, a wszyscy spotkamy się w niebie. Chcę spotkać was wszystkich, białych i czarnych, w niebie.”

Andrew Jackson (1767–1845) amerikansk politiker

Oh, do not cry. Be good children, and we shall all meet in Heaven… I want to meet you all, white and black, in Heaven. (ang.)
ostatnie słowa, wypowiedziane do czuwających przy jego łożu śmierci wnucząt i służby.
Źródło: A. Dickinson, The National Preacher (1845), s. 192.

O dzieciach, O płaczu

„Poproście Matkę Bożą, abyśmy po śmierci
w każdą wolną sobotę chodzili po lesie.
Bo niebo nie jest niebem jeśli wyjścia nie ma.”

Jan Twardowski (1915–2006) poeta polski, duchowny katolicki

Źródło: Drzewa

O matce

„Żelazną zasadą jest nieustanne pamiętanie, że w praktyce czym teren łatwiejszy, tym jest – paradoksalnie – bardziej niebezpieczny. W nim – zwłaszcza bezpośrednio po wyjściu z trudności – bardziej należy uważać przy zmianie każdego chwytu i nie odbiegać od zasady utrzymywania 3 mocnych punktów podparcia. Jeśli (…) jeden z nich niespodziewanie się wykruszy, dwa pozostałe uratują życie na ogół nie asekurującemu się w takim terenie wspinaczowi. Nieprzestrzeganie tej zasady było przyczyną śmierci niejednego wybitnego taternika. W czasie mojej działalności górskiej przebyłem ponad 1000 dróg wysokogórskich. Ale dzisiaj brak mi przede wszystkim nie wspinaczki lecz możliwości bezpośredniego przebywania we wnętrzu gór, biwakowania w ich kolebach oraz możliwości swobodnego poruszania się po ich pięknych graniach i ścianach. To wszystko jest już niestety całkowicie na zawsze stracone i to nie tylko dla mnie. Tatry mojej młodości już nie istnieją.”

Tadeusz Orłowski (1917–2008) polski lekarz i taternik

Źródło: Ludzie Tatr. Tadeusz Orłowski, Nieznane Tatry http://www.nieznanetatry.pl/tadeusz-orlowski,58,544,20,1,I,informacje.html

O życiu, O ludziach, O czasie

„Nie ma wspólnego mianownika między żołnierzem armii, który wchodzi w skład organizacji stojącej pod opieką państwa i społeczeństwa, o którego się dba, którego życie i walki zostały ujęte w pewne normalne tryby, a bojowcem, który uczestniczy w samotnej walce, którego walka nie była funkcją państwową, ale buntem przeciw państwu, a nawet przeciw obojętności całego społeczeństwa.
I nie ma wspólnej oceny dla śmierci na polu walki, które jest dziełem losu, a śmierci na szubienicy, do której dochodzi się przez golgotę rewolucyjną. Rewolucjoniści to pionierzy.”

Adam Próchnik (1892–1942) działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk

Źródło: Rewolucja 1905. Przewodnik Krytyki Politycznej, Warszawa 2013.

O życiu, O losie, O walce

„Otóż jest faktem, że etyka chrześcijańska nigdy nie uważała udziału w wojnie i połączonej z nią konieczności zadawania śmierci żołnierzom armii wroga, za coś grzesznego i sprzeciwiającego się przykazaniu „nie zabijaj”. Winniśmy się tedy zapytać, dlaczego tak jest, a nie przejmować się zbytnio protestami humanitarnego pacyfizmu, natchnionego indywidualizmem i sentymentalizmem ostatniego wieku. Hipokryzja tego nurtu wychodzi na jaw, gdy występuje on przeciw wojnom, a nie śmie protestować przeciw krwawym rewolucjom i prześladowaniom.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/2
Źródło: s. 160

O wojnie, O wieku

„Motyw przeanielenia u Czapskiego powraca raz po raz w rozmaitych uwikłaniach. W najbardziej może rozbudowanej postaci w eseju-wspomnieniu It is our custom z 1951 roku. Tu omawia Czapski przypadek „polskiej uczonej działaczki i patriotki, wychowanej we Wiedniu, w zaustriaczonej rodzinie, z matki Niemki. Wyznała mi kiedyś, że mając 12 lat przeczytała Testament Słowackiego. Od tej chwili – pamięta to doskonale – stała się Polką bezpowrotnie i na zawsze”. Główną atrakcją polskości – i to Czapski z wielkim naciskiem podkreśla – ma być właśnie stała obecność dążenia do przemiany duchowej. Drugi przypadek fatalnej siły wiersza Słowackiego staje się właściwie osnową wspomnianego szkicu. Amerykański przyjaciel Czapskiego, Arthur (którego rodzice przybyli z Polski, a on sam zna polski dość słabo), z uwagą i zachwytem czyta i tłumaczy utwór:
I ten wiersz ostatni, który zna w Polsce każde dziecko
lecz po śmierci was będzie gniotła niewidzialna,
aż was, zjadaczy chleba w aniołów przerobi
… you, eaters of bread, as to raise you into – angels.
Więc to jest wasza polska filozofia?”

Józef Czapski (1896–1993) polski malarz i pisarz

mówi Arthur – ona jest bardzo mistyczna. To wy nie musicie jej tracić nigdy. Żaden inteligent nie ma prawa jej tracić.
Autorka: Maria Janion, Płacz generała – eseje o wojnie

O dzieciach, O rodzinie, O aniołach, O matce

„Są świeckie pogrzeby, może być i świecka egzekucja.”

François Claudius Koëningstein (1859–1892)

odmawiając kapelanowi więziennemu, który chciał, zgodnie ze zwyczajem, towarzyszyć mu aż na szafot.
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, op. cit., s. 376.

O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Wojna – to życie, które nie może istnieć bez śmierci.”

Émile Zola (1840–1902) francuski pisarz

O życiu, O wojnie

„Czarne mleko świtu pijemy je o zmroku
pijemy je w południe i rano pijemy je w nocy
pijemy je pijemy
szpadlem ryjemy grób napowietrzny nie będzie uwierać”

Paul Celan (1920–1970) reprezentant niemieckojęzycznej poezji lat powojennych

Źródło: Fuga śmierci

O piciu

„Pisma Platona łączą w sobie, jak powiedzieliśmy, wielki artyzm z treścią filozoficzną. W tym stopniu jest to zjawisko zupełnie wyjątkowe w dziejach literatury. Opis śmierci Sokratesa w Fedonie jest prawdopodobnie obok opisu śmierci Chrystusa w Ewangelii św. Jana najbardziej dramatycznym rozdziałem w historii, jaki kiedykolwiek napisano, a Uczta stanowi dzieło godne postawienia obok Hamleta i Fausta, przy czym przewyższa oba te utwory epokową pod względem znaczenia treścią. Może nie będzie przesadą twierdzenie, ze nie jest błędem dopatrywać się w Uczcie największego dzieła literatury europejskiej.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Zarys historii filozofii
Źródło: s. 50

O błędach, O historii, O literaturze, Chrystus

„Wysłanie politycznego działacza do zakładu dla psychicznie chorych jest bardziej sadystyczne i okrutne niż jego zabicie. To gorsze niż śmierć.”

Anders Behring Breivik (1979) norweski masowy morderca

list opublikowany przez dziennik Verdens Gang, kwiecień 2012. Źródło: Breivik: Zakład psychiatryczny „gorszy niż śmierć”, 4 kwietnia 2012 http://wyborcza.pl/1,75477,11482294,Breivik__Zaklad_psychiatryczny__gorszy_niz_smierc_.html

„znajdź wzór na wypadek śmierci
C3H13N
niech cień odda kształt
kredowy kontur ust
warkocze plecione i ciepłe jak świeże ciasto
zagniecione pod rękami bluzki dziewczyn i pierwszy bal”

Paulina Zdanowska (1991)

Źródło: bal

„Pierwszego dnia w szkole teatralnej musiałam wejść na scenę i improwizować. Stanęłam na środku i poczułam się jakoś znajomo. Miałam opowiedzieć o śmierci kogoś bliskiego i wygłosić mowę na pogrzebie. Płakałam, śmiałam się… sama z siebie, te emocje pojawiły się znikąd. Gdy wszyscy zamilkli, pomyślałam: „O kurczę, nie jest dobrze”. Ale gdy cała klasa zaczęła bić brawo, poczułam, że właśnie do tego jestem stworzona.”

Diane Kruger (1976) aktorka i modelka niemiecka

Źródło: „InStyle” nr 9 (18), 2009

O płaczu

„W filmie Bergmana Siódma pieczęć śmierć gra z rycerzem w szachy o życie. Nie liczę na taką łaskawość. Liczę się z tym, że założy mi czarną szarfę na oczy w najmniej oczekiwanym momencie.”

Grzegorz Ciechowski (1957–2001) polski muzyk rockowy

O życiu, O grach

„Ze wszystkich lęków człowieka lek przed śmiercią jest najbardziej nieuchronny i niechybny… Śmierć to nadal niesmaczne, ale nieuniknione wydarzenie, o którym rzadko się mówi. Można by pomyśleć, że wychowany w świadomości naukowej człowiek dwudziestego wieku powinien nauczyć się radzić sobie z tym powszechnym strachem równie skutecznie, jak nauczył się przedłużać sobie życie… Ale postęp naukowy nie tylko nie pomógł, ale wręcz przeszkodził człowiekowi w przyjęciu śmierci z godnością.”

Elisabeth Kübler-Ross (1926–2004) amerykańska lekarka

fragment referatu wygłoszonego w seminarium teologicznym w Chicago w 1966.
Źródło: Deborah G. Felder, 100 kobiet, które miały największy wpływ na dzieje ludzkości, wyd. Świat Książki, Warszawa 1998, ISBN 8371296665, s. 171, tłum. Maciej Świerkocki.

O życiu, O kobietach, O książkach, O świecie

„Narody mało się zmieniają. Jeśli tylko Polacy dostają do ręki zabawki, by samemu budować własne państwo, to cokolwiek by robili, zawsze wyjdzie im Polska. Wąsata, pijana, krzycząca. Która działa indywidualistycznie, ale myśli stadnie. Jest wspólnotą tylko w kwestii stadnego myślenia, ale nie w kwestii solidarności społecznej. Dzisiaj też panuje takie „każdy sobie”, eksplozja sarmackiego neoliberalizmu. Zamiast zastaw się i postaw się – zapracuj i zakupuj się na śmierć. Ale wierzę, że możemy to zmienić. Żaden dobry duszek za nas tego nie zrobi, żaden postęp, żaden samoistny mechanizm, liberalny czy marksistowski. My musimy odbudować wymiar wspólnotowy.”

Tomasz Piątek (1974) polski pisarz i dziennikarz

Źródło: wyborcza.pl, 13 maja 2011 http://wyborcza.pl/1,75475,9587843,Robia_czarny_PR_Jezusowi.html?as=4&startsz=x#ixzz1MF88Rpe5

O myślach, O myśleniu

„Co dzień mów sobie: – Dziś się tęgo najem,
Niech jutro będzie mi bieda. –
A gdy śmierć przyjdzie, toż chociaż nawzajem
Z głodu umierać ci nie da.”

Felicjan Faleński (1825–1910) poeta polski, krytyk literacki

Źródło: Do poczynającego pracownika, z tomiku Kwiaty i kolce

O głodzie, O Kwiatach

„Rozstaję się z życiem, ponieważ złożyłem fałszywe oświadczenia pod przysięgą. Nie byłem przy zdrowych zmysłach. Od kilku miesięcy dręczą mnie złe przeczucia, depresje, myśli o śmierci, stany lękowe i wizje, chociaż nigdy nie byłem tchórzem. Tak bardzo chciałbym jeszcze raz zobaczyć rodzinę.”

Leonardo Conti (1900–1945) działacz państwowy III Rzeszy

z listu do żony napisanego niedługo przed śmiercią.
Wariant: Rozstaję się z życiem, ponieważ złożyłem fałszywe oświadczenia pod przysięgą. Nie byłem przy zdrowych zmysłach. Od kilku miesięcy dręczą mnie złe przeczucia, depresje, myśli o śmierci, stany lękowe i wizje, chociaż nigdy nie byłem tchórzem. Tak bardzo chciałbym jeszcze raz zobaczyć rodzinę. [z listu do żony napisanego niedługo przed śmiercią. ]
Źródło: John K. Lattimer, Śmiertelna choroba Hitlera i inne tajemnice nazistowskich przywódców, tłum. Maciej Antosiewicz, Wydawnictwo Amber, 2000, ISBN 8372454396, s. 175.

O tajemnicy, O chorobach, O rodzinie, O myślach

„Książki są bardzo bardzo śmiertelne. Tak jak mięso. Język się bardzo szybko starzeje. Język pojawia się i zaraz ginie.”

Dariusz Suska (1968)

Źródło: Agnieszka Sowińska, Czytelnia:Wszystkie wiersze o śmierci http://www.dwutygodnik.com/artykul/3859/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

O książkach

„Nie odskoczył, nie nosił się, wiedział, gdzie jego miejsce i jak je kochać. A uwierz, że miał naprawdę ciężko. Naprawdę. A mimo to nigdy nie widziałem go smutnego. Najważniejsze dla niego było to, że jest tu i gra dla tych tutaj. Chciałbym mieć tyle odwagi i siły, co on. To niesamowite. Potrafił obrazić się na Kazimierza Kutza, bo wmontował do „Śmierci…” za mało ballady, którą w jednej ze scen Janek gra na harmonijce. A mówił, że to dla niego strasznie ważne było, bo jak robił na grubie, to codziennie grał ją chopom na końcu szychty. Obraził się i wyszedł z „Kosmosu” podczas premiery. Wałęsa, pół rządu, Kutz, wielka impreza, ogólnopolska premiera, temat wręcz polityczny, gorący, ciężki – a Janek się wkur… i wychodzi, bo takie zagranie to według niego brak szacunku dla niego i górników. Trzeba coś dodawać?”

Miuosh (1986)

o Janie Skrzeku.

O historii, O grach, O sile, O czasie

„Małgolku, jakaś ty piękna.”

Marek Walczewski (1937–2009) polski aktor

do żony, ostatnie słowa przed śmiercią. Źródło: Marek Walczewski: Ostatnie słowa wielkiego aktora, wp.pl http://film.wp.pl/idGallery,10890,idPhoto,332148,galeria.html

„Śmierć jest to wydarzenie z cudzego życia; dlatego jest niepojęta.”

Stefan Napierski (1899–1940) polski poeta, tłumacz i eseista

„Ludzie wykorzystują naukę do zadawania śmierci od czasów, kiedy któryś jaskiniowiec podpalił włosy jakiemuś nieszczęśnikowi.”

Nora Roberts (1950)

Śmiertelna fantazja

O ludziach, O nauce

„Może to idiotyczne, ale martwiłem się, że jeśli ogarnie mnie otępienie umysłu, serca lub ciała, jeśli poddam się jakiejkolwiek słabości, Lorrie umrze. Czułem, że tylko gdy będę znosił przenikliwy ból, mogę utrzymać równowagę Boga i mieć pewność, że słyszy moje błagania.
Nie wolno mi było jednak płakać, bo w ten sposób przyznałbym, że spodziewam się najgorszego. I tym samym prowokowałbym śmierć, by zabrała to, czego pragnie.”

Dean Koontz (1945) pisarz amerykański

Przepowiednia (2004)

O Bogu, O bólu, O płaczu, Serce

Cytaty o śmierci strona 22

Pokrewne tematy

Cytaty o śmierci
strona 22