Cytaty o wojnie

Zbiór cytatów na temat pokój, wrogość, walka, świat.

Najlepsze cytaty o wojnie

„Wojna jest skończona (jeśli tego chcecie).”

John Lennon (1940–1980) muzyk rockowy, członek The Beatles

Źródło: piosenka Happy Xmas (War Is Over)

„Wojna jest przegrana.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

rozpacz, w jaką popadł 22 kwietnia 1945.
Źródło: Jean-Paul Bled, Samobójstwo Hitlera w: Ostatnie dni dyktatorów, tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 29.

„Wojna jest lepsza niż nietrwały pokój.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

„Wojna nie rozstrzyga, kto ma rację, lecz kto ma odejść.”

Bertrand Russell (1872–1970) angielski logik, matematyk, filozof, myśliciel, działacz społeczny i eseista, noblista w dziedzinie literat…

„Najszybszy sposób na zakończenie wojny to ją przegrać.”

George Orwell (1903–1950) pisarz i publicysta angielski

The quickest way of ending a war is to lose it. (ang.)

„Po każdej wojnie ktoś musi posprzątać.”

Wisława Szymborska (1923–2012) polska poetka, noblistka

View With a Grain of Sand: Selected Poems

„Wojna jest tylko kontynuacją polityki innymi środkami.”

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Der Krieg ist nichts anderes als die Fortsetzung der Politik mit anderen Mitteln. (niem.)
Źródło: O wojnie (niem. Vom Kriege, 1832–1834)

„Dopóki na świecie będzie istniał człowiek, będą też wojny.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

„Tylko umarli widzieli koniec wojny.”

Platon (-427–-347 p. n. e.) grecki filozof

„W czasie wojny milczą prawa.”

Cyceron (-106–-43 p. n. e.) mówca rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk

Inter arma enim silent leges. (łac.)

Cytaty o wojnie

„Polskie elity intelektualne końca XIX wieku, zwane niepokornymi wypracowały podstawy programowe najważniejszych do dziś obozów ideowo-politycznych. Pomimo braku własnej państwowości Polacy budowali struktury nowoczesnego narodu, które przekształciły się w struktury wolnego kraju. Ważnym czynnikiem integrującym Polaków był Kościół Katolicki, którego losy wpisywały się w dzieje narodu pozbawionego ojczyzny, walczącego o niepodległość. W przededniu pierwszej wojny światowej staliśmy się zatem narodem zdolnym do samorządzenia, mającym fundamenty pozwalające po ponad stu latach niewoli utworzyć strukturę samodzielnego i wolnego państwa. Marzenia Polaków o wolności wreszcie zaczęły się spełniać (…).”

Piotr Morta (1959)

100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości - KS BDOŚ Źródło: powiatowy.pl, 6 września 2018 http://www.powiatowy.pl/2018/09/100-rocznica-odzyskania-przez-polske-niepodleglosci-ks-bdos/

O ojczyźnie, O wolności, O losie, O wieku

„Celem wojny nie jest śmierć za ojczyznę, ale sprawienie, aby tamci skurwiele umierali za swoją.”

George Patton (1885–1945) amerykański generał

O śmierci, O ojczyźnie

„Co za miłość do ojczyzny!? Kto ma jeszcze w trakcie wojny czas na miłość?”

Ninus Nestorović (1965) serbski aforysta

Tom Syzyfie, Serbie!

O miłości, O czasie, O ojczyźnie

„Pieprzeni Żydzi. To oni są odpowiedzialni za wszystkie wojny na świecie.”

Mel Gibson (1956) amerykański aktor, reżyser i producent filmowy

do policjantów po zatrzymaniu go za zbyt szybką jazdę.

„Lepiej skrócić o głowę niewinnego niż zawahać się podczas wojny.”

Józef Stalin (1879–1953) przywódca ZSRR

Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara

„Wolałbym dać sobie wyrwać trzy lub cztery zdrowe zęby, niż przejść przez tę rozmowę raz jeszcze.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

w październiku 1940 o swojej 9-godzinnej, bezowocnej rozmowie z generałem Franco na temat przystąpienia Hiszpanii do wojny.
Źródło: Jerzy Eisler, Kolaboracja we Francji 1940–1944, Książka i Wiedza, 1989, s. 130.

O książkach, O wiedzę

„Mój udział w wojnie był całkowicie bezskuteczny. Pozostałem żywy i nikogo nie zabiłem.”

Ninus Nestorović (1965) serbski aforysta

Tom Syzyfie, Serbie!

„Jeżeli ta wojna jest przegrana, to nie jest moim zmartwieniem, że giną w niej ludzie. Nie uronię za nich jednej łzy, bo nie zasłużyli na nic lepszego.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

O ludziach, O łzach

„Napis na ekranie telewizora: Przepraszamy z powodu przerwania wojny!”

Ninus Nestorović (1965) serbski aforysta

Tom Syzyfie, Serbie!

„Na samą myśl o wojnie dostaję drgawek obrzydliwej nudy. Małość tego, dla czego by można zginąć, przeraża mnie.”

Stanisław Ignacy Witkiewicz książka Pożegnanie jesieni

Postać: Atanazy Bazakbal
Pożegnanie jesieni

O myślach, O myśleniu

„Szaleńcy nie są zdolni do służby wojskowej, ale są zdolni do wojny.”

Ninus Nestorović (1965) serbski aforysta

Tom Nierozerwalna więź

„W imię tych, którzy przez wieki nie splamili nigdy się
Na swój kraj i swe oręża przysięgali – krew za krew!
Niezłamanym wojownikom, wiernym prawdzie, aż po zgon
Coraz większy płonie ogień, coraz silniej bije dzwon (…)
W swych ostatnich tchnieniach życia, gdy odejścia wstawał świt
Nieskalanej swej ojczyźnie poświęcali swoje łzy.”

Mariusz Szczerski (1970–2005) wokalista polski (Honor)

Cytaty z utworów zespołu Honor
Źródło: Bóg wojny

O Bogu, O odejściu, O wieku, O ojczyźnie

„Galeazzo Ciano: Czego tak naprawdę chcecie: Gdańska czy Korytarza?
Joachim von Ribbentrop: Teraz już nie o to chodzi. Chcemy wojny.
Adolf Hitler: Jest pan południowcem i nigdy nie zrozumie pan, jak bardzo mi, jako Niemcowi, potrzebne jest drewno z polskich lasów.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

w Berchtesgaden w sierpniu 1939.
Źródło: Galeazzo Ciano, Pamiętniki 1939–1943, tłum. Kazimierz Fudakowski, Warszawa 1949, s. 122.

„Trzeba nam teraz wszystkiej energii, zwłaszcza energii polskiej (…) Moja Polska to kraj, który najbardziej ucierpiał od wojny. Gdyby moje poświęcenie mogło go uratować, chętnie bym się posłużył mym wielkim kanonierskim batem. Jesteśmy najszlachetniejszą i najbardziej nieszczęśliwą, ale i najdzielniejszą rasą świata.”

Guillaume Apollinaire (1880–1918) francuski poeta

napisane w czasie I wojny światowej.

O czasie

„Wszyscy to mówią, wszyscy to wiedzą: wojny o ropę będą jutro wojnami o wodę. W rzeczywistości wojny o wodę już się toczą. To podbój, ale najeźdźcy nie zrzucają bomb ani nie desantują żołnierzy. Ci technokraci, którzy podporządkowują biedne kraje podróżują po cywilnemu i wymuszają prywatyzację, albo śmierć.”

Eduardo Galeano (1940–2015)

O śmierci, O podróżowaniu, O rzeczywostości, O wodzie

„Słowo „wojna” pojawia się w mediach ze zwiększoną częstotliwością. Daje się odczuć jakieś niezdrowe wzbudzenie, rozglądanie się za wrogiem i awanturą. Mam wrażenie, że tak właśnie oswaja się ludzi z wojną. Że wprowadziwszy stan wojny w ich emocjach i myślach, wywołuje się przy tym odczucie nieuchronności. Problem w tym, że dla dużej części moich bliźnich wojna budzi skojarzenia z odwagą, patriotyzmem, męskością, przygodą, a te skojarzenia wywołują przyjemne dreszcze. A przecież „wojna” to najohydniejsze słowo w ludzkim języku. Wojna to jest śmierć. Smród. Brak. Choroby, brud i pasożyty wyżerające kanały w skórze. Rany, ból i strach. Zdziczenie. Gwałt.”

Anna M. Nowakowska (1960)

Źródło: Dreszcze http://annanowakowska.blog.pl/2016/09/01/dreszcze/, „Tygodnik Ciechanowski”, 30 sierpnia 2016

O śmierci, O bólu, O ludziach, O strachu

„Wojna prowadząca do pokoju? Wojna prowadząca do wojny?
Pokój prowadzący do pokoju? Czy pokój prowadzący do wojny? (Andrzej Coryell)”

Andrzej Coryell

O pokoju

„Thomas Power: Trzeba zabić drani. Jeśli po wojnie zostanie dwoje Amerykanów i jeden Rosjanin, to wygraliśmy.
John F. Kennedy: Lepiej niech się pan upewni, że będą to mężczyzna i kobieta.”

John Fitzgerald Kennedy (1917–1963) prezydent USA

Źródło: National Archives and Records Administration, cyt. za: Oliver Stone’s Untold History of the United States (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 6

O kobietach

„Wojny zaczynają się i kończą, ale moi Żołnierze pozostają wieczni.”

Tupac Shakur (1971–1996) raper, aktywista i aktor amerykański

„Nie chcę opowiadać, że nie miałem normalnego domu,
bo ta opowieść miała by chyba z dziesięć tomów.”

Sokół (raper) (1977) polski raper

Źródło: Wojna o pokój na albumie 2010 grupy Pokój z Widokiem na Wojnę

O pokoju, O domu

„Do mnie pani Irena potrafiła kiedyś powiedzieć: „Wiesz, tak naprawdę to wojna się dla mnie nigdy nie skończyła.””

Irena Sendlerowa (1910–2008) polska działaczka społeczna, uczestniczka akcji pomocy Żydom w czasie II wojny światowej

Autorka: Anna Mieszkowska, Rozmowa z Anną Mieszkowską, autorką książki „Matka dzieci Holocaustu”, muza.com.pl, kwiecień 2009 http://www.muza.com.pl/?module=wywiady&id=328 O Irenie Sendlerowej

„Przyjęcie tendencyjnej wersji wydarzeń wynikało z faktu, że hiszpańskie rewolucyjne partie nie cieszyły się poparciem zagranicznej prasy. Długo by trzeba szukać, zwłaszcza w angielskich gazetach, jakiejś pochlebnej wzmianki – z dowolnego okresu wojny – o anarchistach.”

George Orwell książka W hołdzie Katalonii

W hołdzie Katalonii (1938)

„Kto nie jest w stanie dyskutować z nazistami, ten jest bliższy nazizmowi niż mu się zdaje.”

Hartmut Semken (1967)

Źródło: Katarzyna Karaś, Niemiecki polityk oskarżył Polskę o wybuch wojny, polskieradio.pl, 18 kwietnia 2012 http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/588220,Niemiecki-polityk-oskarzyl-Polske-o-wybuch-wojny

„„Jakobini” XX wieku nie skazaliby na gilotynę tych kapitalistów – podążać za dobrym przykładem nie znaczy kopiować go. Wystarczyłoby aresztować od pięćdziesięciu do stu magnatów finansowych i grubych ryb, głównych rycerzy defraudacji i kradzieży za pomocą banków. Wystarczyłoby aresztować ich na kilka tygodni, aby ujawnić ich oszustwa i pokazać wszystkim wyzyskiwanym ludziom „kto potrzebuje wojny”. Po ukazaniu oszustw bankowych magnatów, moglibyśmy ich wypuścić, aby banki, kapitalistyczne syndykaty i wszyscy ich zleceniobiorcy „pracowali” dla rządu pod kontrolą robotników.”

Włodzimierz Lenin (1870–1924) organizator i przywódca Rewolucji Październikowej

Źródło: Wrogowie ludu, 1917

O ludziach, O wieku, O pomocy

„Rozglądając się po świecie, wprędce spostrzegamy, że każdy, choćby najmniejszy wzrost uczuć humanitarnych, każda reforma kodeksu karnego, każdy krok w kierunku zmniejszenia niebezpieczeństwa wojny, każda próba poprawy położenia ras kolorowych lub złagodzenia niewolnictwa, każdy postęp moralny, który się udało osiągnąć, był stale zwalczany przez zorganizowane Kościoły całego świata. Oświadczam po dojrzałym namyśle, że religia chrześcijańska w postaci, jaką jej nadały Kościoły, była i jest jeszcze głównym nieprzyjacielem moralnego postępu świata.”

Bertrand Russell (1872–1970) angielski logik, matematyk, filozof, myśliciel, działacz społeczny i eseista, noblista w dziedzinie literat…

Źródło: Dlaczego nie jestem chrześcijaninem?

O religii, O emocjach

„Zabiegi komunistów nie miały na celu odsunięcia rewolucji w czasie lecz uzyskanie pewności, że nie odbędzie się ona nigdy (…) w istocie szło o wyparcie robotników z korzystnych pozycji na takie, z których po zakończeniu wojny stawianie oporu wobec przywracanego kapitalizmu byłoby niemożliwe.”

George Orwell książka W hołdzie Katalonii

W hołdzie Katalonii (1938)

O czasie

„Idąc do pierwszej bitwy będziecie żądali rachunku za całe 5 lat tej wojny – za Warszawę, za Kutno, za Westerplatte i za setki i tysiące bezbronnych ofiar, które zginęły z ręki zaborcy. Zażądamy rachunku za każde polskie życie, które zabrali nam Niemcy.”

Stanisław Maczek (1892–1994) generał polski

do żołnierzy 1. Dywizji Pancernej we Francji, 6 sierpnia 1944.
Źródło: Andrzej Kunert, Rzeczpospolita Walcząca. Powstanie Warszawskie 1944, Wyd. Sejmowe, Warszawa 1994, s. 46

O życiu

„Robiąc Katyń, czyli zastrzeliwując w roku 1940 kilkanaście tysięcy polskich jeńców-oficerów, Stalin nie przewidział, że miejsce ich pochówku zajmą potem Niemcy, rozkopią groby, narobią krzyku, a wujkowi Joe wstydu przed aliantami. Przez to w roku 1944 drugi Katyń, chociaż pilnie Stalinowi teraz potrzebny, był już nie do własnoręcznego wykonania. Na Polaków zawsze można jednak liczyć. Wywołując powstanie sami sprowokowali zabicie w swojej stolicy około 20 tysięcy wojskowo przeszkolonych młodych polskich inteligentów o orientacji prolondyńskiej. Na dokładkę uśmiercono 200 tysięcy ich rodziców, krewnych i znajomych. Wszystko bez jednego radzieckiego strzału, naprawdę rękoma Niemców – nie trzeba już było im tego wmawiać. Pełna higiena polityczna. Odeszli jak kamienie przez Boga rzucone na szaniec. W tym czasie w ogóle Bóg bardzo Stalinowi pomagał, lubił go widocznie (…). Londyn sprowokował śmierć lub rozproszenie warszawian i zburzenie miasta w naiwnej nadziei, że uda się z niego wypędzić Niemców tylko po to, żeby w opanowanej przez AK stolicy utworzyć komitet powitalny armii radzieckiej o innym politycznie składzie, niż życzył sobie tego Stalin (…). W powstaniu warszawskim zabito kilkanaście razy więcej ludzi niż w Katyniu. Mniej więcej tyle, ile zginęło polskich żołnierzy na wszystkich frontach II wojny światowej i we wszystkich jej bitwach razem wziętych: we wrześniu 1939, pod Lenino i Monte Cassino, koło Narwiku i w Afryce Północnej, nad Londynem i na Atlantyku, w walkach o Wał Pomorski i nad Odrą.”

Jerzy Urban (1933) polski dziennikarz

Źródło: tygodnik „Nie” nr 31/2004

O śmierci, O Bogu, O ludziach, O odejściu

„Jeśli ludzie przestaną widzieć, to co wydawało im się że widzą, to przestaną widzieć w wojnie: służbę ojczyźnie, bohaterstwo wojny, chwałę wojskową i patriotyzm, a zobaczą to, co jest: nagą prawdę zabójstwa.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Pacyfizm

O ludziach, O ojczyźnie

„Znowu dziś w Warszawie wieje wiatr,
włosy rozhuśtane, jak ten biały dym z Marlboro,
znowu dziś się trupem ściele świat,
wojna przyjdzie tutaj i od ciebie mnie zabiorą.”

Taco Hemingway (1990) polski raper, znany też jako FV, albo Fifi

Wosk
Źródło: utwór Wiatr

O świecie

„Ludzie, którzy mówią pokorne słowa, nasilając przygotowania do wojny, mają zamiar zaatakować. Ludzie, którzy mówią pewnie i posuwają się agresywnie naprzód, mają zamiar się cofać.”

Sun Tzu (-543–-495 p. n. e.)

O ludziach

„Jeżeli w mej ojczyźnie – mimo smutnego z czasów wojny doświadczenia – miałyby dojrzewać tendencje skierowane przeciw życiu, to wierzę w głos wszystkich położnych, wszystkich uczciwych matek i ojców, wszystkich uczciwych obywateli, w obronie życia i praw dziecka.”

Stanisława Leszczyńska (1896–1974) położna polska, Służebnica Boża Kościoła katolickiego

Źródło: „Nie, nigdy! Nie wolno zabijać dzieci!” http://www.fronda.pl/blogi/blogus-meus/nie-nigdy-nie-wolno-zabijac-dzieci,4625.html, fronda.pl

O dzieciach, O matce, O ojczyźnie

„Anglia miała wybór pomiędzy wojną i hańbą. Wybrała hańbę, ale będzie miała wojnę.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

po układzie monachijskim, w 1938.
Źródło: Jerzy Michałowski, Noty i anegdoty dyplomatyczne, red. Maria Błaszczykowa, wyd. Iskry, Warszawa 1977, s. 96.

„Jak wiadomo, 1 maja 2004 roku Polska, podobnie jak inne państwa Europy Środkowej, została przyłączona do Unii Europejskiej, w której wiodącą role odgrywają Niemcy. W ten sposób Niemcy po 90 latach doprowadziły do zwycięstwa I wojnę światową. Jeśli porównamy cele wojenne Niemiec z tamtej wojny i stan, jaki wytworzył się w Europie Środkowej po 1 maja 2004 roku, to nie możemy oprzeć się wrażeniu daleko idącej zbieżności. Cele Cesarstwa Niemieckiego w Europie Środkowej i Wschodniej można zamknąć w jednym słowie: Mitteleuropa.”

Stanisław Michalkiewicz (1947) polski pisarz i publicysta

Źródło: Via dolorosa IV Rzeczypospolitej, tygodnik „Najwyższy Czas!” 14 lipca 2006

O wrażeniach, O czasie

„Rok 1989 przyniósł pogrobowe zwycięstwo poległych w Powstaniu Warszawskim, w pięcioletniej walce w Podziemiu i na wszystkich frontach II wojny światowej.”

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) polski dziennikarz, politolog, działacz społeczny, żołnierz AK

Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), op. cit., s. 496.

O zwycięstwie, O walce

„Mając własną prasę drukarską, uniezależnię się od wydawców” – myśli Anais. Nie chce czekać, aż Ameryka ją odkryje. – Jestem kobietą przyszłości i dlatego nierozumianą dzisiaj. Niektórzy krytycy dostają ataków furii w obliczu tajemnicy. Tajemnica jest po prostu mrocznym zakątkiem niezbadanego świata i możemy nieoczekiwanie wdepnąć w jej znaczenie.”

Anaïs Nin (1903–1977) pisarka francuska

po wybuchu wojny Nin przybywa do Ameryki i planuje wydawanie swoich dzieł, notka.

O kobietach, O tajemnicy, O myślach, O czekaniu

„Sejm korupcji.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

o Sejmie I kadencji.
Źródło: Czesław Brzoza, Polska w czasach niepodległości i II wojny światowej

„Wojny rozgrywają się zawsze w taki sposób, jakby pojęcie sprawiedliwości w ogóle jeszcze nie przyszło ludziom do głowy.”

Elias Canetti (1905–1994) poeta i dramaturg austriacki, noblista

Źródło: Prowincja ludzka. Zapiski 1942 - 1972, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 1996, s. 11, tłum. Maria Przybyłowska.

O sprawiedliwości

„Wojna to seria katastrof zakończona zwycięstwem.”

Georges Clemenceau (1841–1929) francuski pisarz, lekarz i polityk

O zwycięstwie

„Nienawidzę wojny tak, jak nienawidzić może tylko żołnierz, który ją przeżył i widział całe jej okrucieństwo i głupotę.”

Dwight Eisenhower (1890–1969) prezydent USA

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 178.

O głupocie, O historii

„Trudno… to wojna.”

Bolesław Wieniawa-Długoszowski (1881–1942) polski generał i dyplomata

słowa te usłyszał Marian Romeyko, kiedy powiedział Wieniawie, że gdyby doszło do wojny z Niemcami, to zetknięcie ułanów z czołgami Hitlera musiałoby się skończyć dla Polaków rzezią niewiniątek.

„Zamiast likwidacji barier obserwujemy co i rusz recydywy protekcjonizmu i zawoalowane wojny handlowe.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

Polityka i gospodarka Źródło: Andrzej Kublik, Putin chce zmienić reguły światowego handlu, wyborcza.biz, 7 września 2012 http://wyborcza.biz/biznes/1,106928,12439125,Putin_chce_zmienic_reguly_swiatowego_handlu.html#ixzz265ly2stX

O biznesie

„Wrogość, okrucieństwo, uciecha z prześladowania, z napadania, ze zmiany i zniszczenia – wszystko to, zwrócone przeciw posiadaczom takich instynktów, o t o początek „nieczystego sumienia”. Człowiek, który z braku zewnętrznych wrogów i oporów, wtłoczony w gniotącą cieśń i prawidłowość obyczaju, niecierpliwie sam siebie targał, prześladował, gryzł, zakłócał i katował, to o kraty swej klatki raniące się zwierzę, które się chce „obłaskawić”, ten nędzarz, czujący brak i trawiony tęsknotą za pustynią, który z samego siebie stwarzać sobie musiał przygodę, miejsce tortury, puszczę niepewną i niebezpieczną – ten szaleniec, ten stęskniony i zrozpaczony więzień stał się wynalazcą „nieczystego sumienia”. Od niego jednak rozpoczęła się największa i najstraszniejsza choroba, z której ludzkość po dziś dzień nie ozdrowiała, człowiek rozchorował się na człowieka, na siebie samego: wskutek gwałtownego odcięcia się od przeszłości zwierzęcej, niejako skoku i runięcia w nowe położenie i warunki bytu, wskutek wypowiedzenia wojny starym instynktom, na których polegała dotąd jego siła, uciecha i straszliwość.”

Friedrich Nietzsche książka Z genealogii moralności

Z genealogii moralności (1887)

O wrogości, O chorobach, O sile, O przeszłości

„Ponieważ wolny świat mógł używać praw człowieka jako skutecznej broni przeciw komunizmowi, prawa te stały się poręcznym narzędziem polityki. Jednak gdy komuniści stracili władzę, ich pogromcy stracili zainteresowanie sprawą praw człowieka. (…) Zimną wojnę zastąpiła wojna z terroryzmem. W tej wojnie prawa człowieka były raczej zawadą.”

Wiktor Osiatyński (1945–2017) polski pisarz i naukowiec

Źródło: wyborcza.pl, 13 grudnia 2008 http://wyborcza.pl/1,76842,6058332,Czy_idea_praw_czlowieka_ma_przyszlosc_.html

O świecie

„Pewnie, że chcemy wracać do domu. Wszyscy chcemy końca tej wojny. Najszybszym sposobem na jej zakończenie jest dotarcie do tych skurwieli, którzy ją zaczęli. Im szybciej się nimi zajmiemy, tym szybciej wrócimy do domu. Najkrótsza droga do domu wiedzie przez Berlin i Tokio. A kiedy dotrzemy do Berlina, osobiście zastrzelę tego sukinsyna Hitlera. Jak psa!”

George Patton (1885–1945) amerykański generał

O domu

„Wszyscy kierujący wojnami, biorący w nich udział, jak również poskramiacze zbuntowanych mas, albo spiskowców różnego rodzaju, nie mają prawa oburzać się na zamachy anarchistyczne – bez porównania większemi od nich okrucieństwami są egzekucye ze strony rządów, dręczenie ludzi w więzieniach i morderstwa w czasach wojny.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Rewolucja

O ludziach

„To kolejny skandal po Sąsiadach, gdzie pisał o Jedwabnem. To ubliża Polakom, to antypolonizm. Gross pisze, że po wojnie Polacy pomagali komunistom mordować Żydów.”

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

o książce Jana Tomasza Grossa. Źródło: Lepper chce zablokować książkę Grossa, gazeta.pl, 4 stycznia 2008 http://wiadomosci.gazeta.pl/kraj/1,34309,4811841.html

„Od stuleci na każdej wojnie gwałci się kobiety. To nawet przyjemne zajęcie, sam też bym czasem zgwałcił, jakbym dogonił. Ale noga mnie boli, kolano.”

Tadeusz Różewicz (1921–2014) polski poeta, dramaturg, prozaik

o gwałceniu kobiet
Źródło: wywiad z Tadeuszem Różewiczem, „Gazeta Wyborcza”, 27 stycznia 2000

O kobietach, O czasie

„Czerwona masoneria zacieśnia się do niewielkiej liczby osób, przeważnie Żydów, którzy w pełni świadomi swych celów kierują całą liczną rzeszą mniej więcej „oświeconych” w sprawach organizacji masonów. Głowa ta jest nieznana i działa zawsze w ukryciu, by uniemożliwić przeciwdziałanie. Oni to układają plany roboty. Z ich warsztatu wyszła rewolucja francuska, szereg rewolucji od 1789 do 1815 roku, a także… wojna światowa. Wedle ich wskazania pracował Voltaire, d’Alembert, Rousseau, Diderot, Choiseul, Pombal, Aranda, Tanucci, Hangwitz, Byron, Mazzini, Palmerston, Garibaldi i inni. Nazwisk obecnych członków nie znamy, ale na pewno do masonerii należy u nas Piłsudski.”

Maksymilian Maria Kolbe (1894–1941) polski działacz społeczny, święty kościoła katolickiego

Źródło: Dzisiejsi wrogowie Kościoła, „Rycerz Niepokalanej”, 22 października 1922; cyt. za: niepokalanow.pl http://niepokalanow.pl/925-dzisiejsi-wrogowie-kosciola/

„Dyscyplina jest matką dobrobytu.”

Ajschylos (-525–-456 p. n. e.) grecki dramaturg

Źródło: Bogdan M. Szulc, O wojnie, wojsku i żołnierzach – dla żołnierzy... (myśli-aforyzmy-sentencje), wyd. Adam Marszalek, 1995, s. 40.

O matce, O myślach, O myśleniu

„Sport brany na poważnie nie ma nic wspólnego z fair play. Jest nierozerwalnie związany z nienawiścią, zazdrością, chełpliwością, z pogardą dla wszelkich zasad i sadystyczną przyjemnością z oglądania przemocy: innymi słowy jest to wojna minus strzelanie.”

George Orwell (1903–1950) pisarz i publicysta angielski

Serious sport has nothing to do with fair play. It is bound up with hatred, jealousy, boastfulness, disregard of all rules and sadistic pleasure in witnessing violence: in other words it is war minus the shooting. (ang.) Źródło: The Sporting Spirit http://georgeorwellnovels.com/essays/the-sporting-spirit/, „Tribune”, 14 grudnia 1945

O przyjemności, O zazdrości, O sporcie

„Skończyła się wojna, to przelewanie krwi z pustego w próżne.”

Hugo Steinhaus (1887–1972) polski matematyk

Słownik racjonalny

„Całujcie mnie wszyscy w dupę.”

Stanisław Skalski (1915–2004) lotnik polski, generał

do PRL-owskich generałów, którzy krytykowali Stanisława Skalskiego za pojednawcze spotkanie z Niemcami w 50. rocznicę wybuchu wojny.
Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 29 października 1993

„Około 100-tysięczną armię NSZ stworzyła elita polskiej inteligencji. Profesorowie, doktorzy, ludzie z wyższym wykształceniem humanistycznym, ekonomicznym, prawniczym. Ta elita chciała, by po wojnie Polska była silnym organizmem państwowym, sięgającym Odry i Nysy Łużyckiej na Zachodzie. To miała być Polska wielka, która w ramach projektu Międzymorza łączyłaby rejon Europy określany granicami Bałtyku, Adriatyku i Morza Czarnego. Wewnętrznie państwo miało być zarządzana przez ludzi światłych, którym nieobca jest wrażliwość cywilizacji chrześcijańskiej. A zatem Polska chrześcijańska w prawie i praktyce, posiadająca dobro w postaci państwa służącego narodowi i broniącego jego praw. Również w konfrontacji z potencjalnymi wrogami zewnętrznymi. Po wojnie znajdujący się na emigracji działacze Organizacji Polskiej stali się pierwszymi sojusznikami Amerykanów w strefie niemieckiej. W swoich publikacjach bardzo mocno liczyli na to, że Polska po odzyskaniu niepodległości wejdzie do struktur europejskiej wspólnoty, będzie się z nią integrować. Byli też zdecydowanymi zwolennikami członkostwa w NATO. Podsumowując, ludzie tworzący we wrześniu 1942 r. NSZ posiadali ogromną wiedzę co do potrzeb naszej polityki. Byli suwerenni, a projekty polityczne wypracowywali w Polsce, a nie w Moskwie, Berlinie, Brukseli czy Nowym Jorku. Jednocześnie byli to politycy na wskroś nowocześni. Nie patrzący tylko w przeszłość – choć z naszej tożsamości czerpali wszystko, co najważniejsze – ale również świetnie zorientowani w bieżącej rzeczywistości, do której dostosowywali swoje koncepcje.”

Jan Żaryn (1958) polski historyk

Źródło: Specjalnie dla nas: Jan Żaryn o NSZ, niezalezna.pl, 20 września 2012 http://niezalezna.pl/33060-specjalnie-dla-nas-jan-zaryn-o-nsz

O ludziach, O wykształceniz, O inteligencji, O rzeczywostości

„Wojna nie jest niczym innym, jak sporem między rządami o władzę nad poddanymi.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Pacyfizm

„Emocje uwalniające się w czasie wojny muszą wcześniej w postaci uśpionej istnieć w narodach.”

Carl von Clausewitz (1780–1831) pruski teoretyk wojskowości

O naturze wojny
Źródło: s. 35.

O czasie

„Wychodziłem na wojnę po raz trzeci, w roku 1914 jako niespełna dwudziestoośmioletni porucznik, pełen przesadnego entuzjazmu, w roku 1920 pełen wiary w słuszną przyszłość Polski, teraz z uczuciem przykrego niepokoju. Za dobrze znałem stan naszego terenowego przygotowania i wyszkolenia. Za dobrze znałem nasze braki, głównie w dziale przeciwpancernym i przeciwlotniczym, aby sobie nie zdawać sprawy z trudnych warunków prowadzenia tej wojny.”

Tadeusz Kutrzeba (1886–1947) generał polski

Bitwa nad Bzurą

O wierze, O emocjach, O przyszłości

„My wszyscy, żyjący blisko Rosji, nie jesteśmy w dobrej sytuacji. Jeśli za bardzo ich wkurzymy, mogą użyć swojej niewyobrażalnej siły militarnej. Gdy Zachód wprowadzi sankcje i skaże Rosję na niekończące się embargo, Putin nie pozostawi tego bez odpowiedzi. W końcu doprowadzimy go na skraj przepaści. Pytanie, co dalej. Mówiąc szczerze, od trzeciej wojny światowej wolałbym oddanie Ukrainy w ręce Rosji. Miałbym Ukraińców gdzieś. Rzecz jasna, to nie fair wobec ukraińskich obywateli, którzy zasługują na życie we własnym, niepodległym kraju, o który walczyli i wciąż walczą.”

Uwe Boll (1965) niemiecki reżyser

Źródło: Michał Hernes, Uwe Boll: Konflikt ukraińsko-rosyjski to materiał na komedię, stopklatka.pl, 9 września 2014 http://stopklatka.pl/wywiady/-/133928350,uwe-boll-konflikt-ukrainsko-rosyjski-to-material-na-komedie

O życiu, O sile, Pytanie

„Od początku istnienia człowieka i od chwili, gdy jego historia jest znana, wojna uchodzi za jedną z reguł rozwoju ludzkości.”

Władysław Sikorski (1881–1943) generał polski, premier

Źródło: Władysław Sikorski, Przyszła wojna, Wydawnictwo MON, Warszawa 1984, s. 29.

O historii

„Jeśli chcesz pokoju, gotuj się do wojny.”

Wegecjusz książka De re militari

Qui desiderat pacem, praeparet bellum., spotykane też jako Si vis pacem, para bellum (łac.)
Źródło: Epitoma rei militaris (Militarne instytucje Rzymu)

O pokoju, O gotowaniu

„Na wojnie ten wygrywa, kto najmniej błędów popełnia.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

„Patriotyzm nieuchronnie prowadzi do wojny.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Patriotyzm

„Wojna okazała się zupełnie niepodobna do książkowych batalii. Zrozumiałem, że w ostatecznym wyniku każda wojna jest ciężką próbą dla ludzi.”

Konstanty Rokossowski (1896–1968) marszałek ZSRR i Polski

o I wojnie światowej.
Źródło: Żołnierski obowiązek

O ludziach

„Skończył się dramat wojny. Rozpoczął się dramat pokoju.”

Georges Clemenceau (1841–1929) francuski pisarz, lekarz i polityk

O pokoju

„Na wojnie, jak w miłości: żeby zakończyć, trzeba się widzieć z bliska.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

„Chciałem być Żydem. Potem odkryłem, że tak naprawdę jestem nazistą, ponieważ, jak wiecie, członkowie mojej rodziny byli Niemcami. Co mogę powiedzieć? Rozumiem Hitlera, ale myślę, że robił złe rzeczy, tak, absolutnie. Mogę sobie wyobrazić, jak siedzi na końcu w swoim bunkrze. On nie jest tym, kogo można nazwać dobrym człowiekiem, ale trochę go rozumiem i troszkę mu współczuję. Ale przecież nie popieram II wojny światowej i nie jestem przeciw Żydom.”

Lars von Trier (1956) duński reżyser filmowy

Źródło: Lars Von Trier wyrzucony z Cannes. Za Hitlera, tvn24.pl, 19 maja 2011 http://www.tvn24.pl/0,1703634,0,1,lars-von-trier-wyrzucony-z-cannes-za-hitlera,wiadomosc.html

O myślach, O myśleniu

„Te Tysiące poszły by za mną (…); Popatrz co się dzieje na Ukrainie, kto tutaj szczęśliwy? (…) Dla nich ziemia? Dla nich złota wolność? A reszta? Bydło. Jakiej wdzięczności doznało wojsko Zaporoskie za krew w obronie Rzeczypospolitej przelaną? Gdzie przywileje kozackie? Wolnych kozaków w chłopów chcą zmienić. Chcę wojny z nimi, nie z królem. Król to jest ojciec, a Rzeczpospolita – matka. (…) A gdyby nie oni, miałaby Rzeczpospolita nie Dwojga, a Trojga Narodów tysięcy wiernych szabli przeciwko Turkom, Tatarom, Moskwie.”

Bohdan Chmielnicki (1595–1657) hetman kozacki

Cytaty przypisywane
Źródło: Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem

O matce, O wolności

„Nie ma nic dobrego w wojnie. Z wyjątkiem jej końca.”

Abraham Lincoln (1809–1865) prezydent USA

„Wojna jest zła, lecz nie najgorsza. Jeszcze gorszy jest stan rozkładu i degradacji uczuć moralnych i patriotycznych, nakazujący myśleć, że nie ma rzeczy wartej wojny. Osoba, która nie ma niczego, o co mogłaby walczyć, niczego ważniejszego niż osobiste bezpieczeństwo jest pożałowania godnym stworzeniem i nie ma szans na bycie wolnym, chyba że dzięki wysiłkom ludzi lepszych niż ona sama.”

John Stuart Mill (1806–1873) angielski filozof, politolog i ekonomista

O ludziach, O emocjach, O myślach, O wysiłku

„Niemniej warto zauważyć, że w momencie, w którym dyskutujemy, dwadzieścia lat po wojnie, ruchy społecznie postępowe chrześcijan wewnątrz państw socjalistycznych zdobyły dostateczny autorytet, by prowadzić konstruktywny dialog z partnerami marksistowskimi – zdobyły go w walce z konserwatyzmem we własnym obozie światopoglądowym, zdobyły go w wyniku wkładu konkretnej pracy w budowę ustroju socjalistycznego (…).”

Bolesław Piasecki (1915–1979) polski polityk

Źródło: Chrześcijaństwo a socjalizm, [w:] Bolesław Piasecki, Siły rozwoju, s. 257–264.

O sile, O walce

„W grze, jaką jest wojna, każdy oszukuje każdego.”

Dariusz Domagalski (1972)

I niechaj cisza wznieci wojnę
Źródło: s. 70.

O grach, O oszukiwaniu

„Zniszczenie Polski jest naszym pierwszym zadaniem.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

Źródło: Sprawa polska w czasie drugiej wojny światowej w pamiętnikach, Warszawa 1990, PIW, s. 44.

O czasie

„Pokój to nie jest naturalny stan. Niestety, to wojna jest czymś naturalnym. Ile trzeba czasu, by osiągnąć pokój? A wojnę wywołuje się w minutę.”

Sylvester Stallone (1946) aktor amerykański

Źródło: „Dziennik”, 6 marca 2008.

O pokoju, O czasie

„Póki ja żyję, póty wielkiej wojny Królestwa Polskiego z państwem zakonnym nie będzie. Ale potem wszystko jest możliwe…”

Jadwiga Andegaweńska (1374–1399) królowa Polski

do wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego. Źródło: Włodzimierz Kalicki, Po bankiecie zapraszamy na rzeź http://wyborcza.pl/duzyformat/1,127291,8130106,Po_bankiecie_zapraszamy_na_rzez.html, wyborcza.pl, 17 lipca 2010.

„Uczcie ich polityki i wojny, by ich synowie mogli studiować medycynę i matematykę, a wnuki miały prawo zajmować się poezją, muzyką i architekturą…”

John Adams (1735–1826) amerykański polityk, prezydent Stanów Zjednoczonych

O matematyce

„Żadne korzyści z wojny nie są tak wielkie, aby mogły jej szkodom dorównać (…).”

Andrzej Frycz Modrzewski (1503–1572) polski pisarz polityczny

Źródło: Dzieła wszystkie, tom 1, Warszawa 1953, PIW, s. 43.

„Nie masz większych durniów na świecie od Anglików. Są za bardzo beztroscy, żeby się przygotować (do wojny). Dopiero w ostatniej chwili mobilizują się i walczą jak szatany.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

do swojego amerykańskiego gościa.

„Dwukrotnie zawdzięczam swe życie podczas obecnej wojny pomocy Polaków: raz zimą 1940 roku, gdy błogosławiona ręka Polski Podziemnej uratowała mnie od niechybnej śmierci; drugi raz – gdy mnie ta sama ręka wyciągnęła z obozu pracy SS, gdzie czekała mnie śmierć od epidemii albo od kuli ukraińskiej czy esesowskiej.”

Emanuel Ringelblum (1900–1944) polski historyk narodowości żydowskiej

Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Uwagi i spostrzeżenia
Źródło: s. 27.

O życiu, O śmierci, O zimie, O czekaniu

„Wojna nuklearna jest nieunikniona, a teraz Stany Zjednoczone mają szansę ją wygrać. Druga taka okazja może się nie trafić.”

Curtis LeMay (1906–1990) polityk i wojskowy amerykański

w trakcie kryzysu kubańskiego w październiku 1962.
Źródło: National Archives and Records Administration, cyt. za: Oliver Stone's Untold History of the United States (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 6

„Religia zapobiega temu żeby nasze dzieci miały racjonalne kształcenie; religia nie dopuszcza do usunięcia podstawowych przyczyn wojny, religia nie pozwala nam na nauczanie etyki naukowego współdziałania zastępując to starymi dzikimi doktrynami grzechu i kary. Możliwe, że ludzkość stoi na progu złotego wieku, ale jeśli tak jest, niezbędne będzie naprzód uśmiercić smoka, który strzeże drzwi, a tym smokiem jest religia.”

Bertrand Russell (1872–1970) angielski logik, matematyk, filozof, myśliciel, działacz społeczny i eseista, noblista w dziedzinie literat…

Źródło: Czy religia wniosła pożyteczny wkład do cywilizacji?

O dzieciach, O religii, O karze, O wieku

„(…) to nie wojna jest taka straszna, tylko świat, jaki po niej nastąpi. Świat, w który wpadamy jak w bagno, świat nienawiści i sloganów.”

George Orwell książka Brak tchu

Brak tchu (1939)

O świecie

„Dla Boga, panie Wołodyjowski! Larum grają! wojna! nieprzyjaciel w granicach! a ty się nie zrywasz? szabli nie chwytasz? na koń nie siadasz? Co się stało z tobą, żołnierzu? Zaliś swej dawnej przepomniał cnoty, że nas samych w żalu jeno i trwodze zostawiasz?”

Henryk Sienkiewicz książka Pan Wołodyjowski

Pan Wołodyjowski

Koń, O Bogu

„W sztabie obrony Lwowa – w tym samym budynku na Pl. Bernardyńskim – coś się zmieniło! Nie mury i nie szyby w oknach, wciąż całe mimo nalotów i bombardowania artyleryjskiego. I nie ludzie, wciąż ci sami. Więc co? W powietrzu jakieś bezmierne przygnębienie. Nie ciekawi meldunku o bitwie trzydniowej o wzgórza nad Lwowem, zakończonej przed godziną pełnym sukcesem. Coś się stało, co przekracza zwyczajne triumfy lub niepowodzenia codziennego życia żołnierskiego na wojnie. Gen. Langner z pułkownikiem Rakowskim, szefem sztabu gen. Sosnkowskiego, który pozostał we Lwowie, proszą mnie do gabinetu dowódcy. (…) W nocy z 16 na 17 września Sowiety przekroczyły granicę polską. Zamiar niewiadomy.”

Stanisław Maczek (1892–1994) generał polski

o obronie Lwowa w 1939.
Źródło: Stanisław Maczek, Od podwody do czołga. Wspomnienia wojenne 1918-1945, wydawnictwo Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1990. s. 79–80.

Niepowodzenie, O ludziach, O sukcesie

„Wywoływanie wojny z góry skazanej na przegraną i klęskę stanowi największą zbrodnię, jakiej dopuścić się mogą politycy za los kraju odpowiedzialni.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Klucz do Piłsudskiego
Źródło: s. 136

O losie

„Upokarzanie nauczycieli to kolejna po artystach, lekarzach i prawnikach wojna PiS-u z polską inteligencją. Zniszczenie najbardziej świadomych grup wspólnoty narodowej pozwala rządzić przez prymitywne manipulacje. Jedną z nich jest bezrefleksyjne bicie w huranarodowy bęben, jeszcze inną rozdawnictwo państwowych pieniędzy jako wyborczej zanęty, kolejną - gwałt na porządku prawnym, ubrany w szaty rzekomego uzdrawiania. (…) Dlatego z całego serca popieram strajk nauczycieli! Bez Waszej podmiotowości nie może być wolnej Rzeczpospolitej!”

Andrzej Saramonowicz (1965) polski scenarzysta, reżyser, producent, dziennikarz oraz dramaturg

nawiązanie do strajku nauczycieli w Polsce w 2019 roku Źródło: Saramonowicz wspiera strajk nauczycieli: Tak się nie buduje narodu. Tak się naród niszczy https://kultura.onet.pl/wiadomosci/saramonowicz-wspiera-strajk-nauczycieli-tak-sie-nie-buduje-narodu-tak-sie-narod/1yy4w04?utm_source=detal&utm_medium=synergy&utm_campaign=allonet_detal_popularne, onet.pl, 9 kwietnia 2019.

O inteligencji, O nauczycielach, Serce

„Przypominam panom, że mąż, który przez poważną część narodu polskiego uważany jest za narodowego bohatera, przywódca Legionów, Piłsudski, mąż, któremu naród polski powierzył ministerstwo wojny, pomimo licznych wniosków i podań ze strony władz polskich ciągle jeszcze przetrzymywany jest w twierdzy w Magdeburgu.”

Wojciech Korfanty (1873–1939) polityk polski, działacz narodowy na Górnym Śląsku

fragment ostatniego przemówienia Wojciecha Korfantego w Reichstagu.
Źródło: stenogram z posiedzenia Reichstagu w Berlinie 25 października 1918 roku.

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Fatalne ma skutki, przystąpienie do wojny, bez zamiaru jej wygrania.”

Douglas MacArthur (1880–1964) amerykański generał

„Dopiero w XV wieku, dopiero za panowania Jagiellonów, powstał, urósł i zmężniał ten wspaniały język polski, który wejdzie do literatury XVI wieku, a będzie w swoim pięknie, zwrotności i układności z najpiękniejszą konkurował łaciną i zacznie upadać i brudzić się, żargonować, dopiero po drugiej wojnie światowej. Wszystko się na świecie zmienia, nic nie stoi w miejscu.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Herezje i prawdy
Źródło: s. 278

O literaturze, O wieku

„Niech żyje Chile, psiakrew!”

Arturo Prat (1848–1879) chilijski oficer marynarki, bohater narodowy

rzucając się do abordaży peruwiańskiego statku w trakcie wojny na Oceanie Spokojnym; w następnym wieku te słowa powtórzył Salvador Allende, kiedy go poproszono, aby powiedział coś, z czym zgodziliby się wszyscy Chilijczycy.
Źródło: Josif Ławriecki, Salvador Allende, tłum. Ignacy Bukowski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976, s. 118.

O wieku

„Wypędzenia i wysiedlenia zawsze powodowały cierpienia ludzi, i to niezależnie od tego, jaka była ich przyczyna i kto wydał rozkaz. Nie chciałbym jednak aby w przypadku wypędzeń w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu mieszano przyczynę ze skutkiem.”

Gerhard Schröder (1944) niemiecki polityk, kanclerz RFN

na konferencji prasowej.

O ludziach, O cierpieniu, O czasie

„Kiedy uczyłam się w szkole o drugiej wojnie światowej, odbywało się to z perspektywy brytyjskiej, czyli głównie mówiono o tym, co działo się w Wielkiej Brytanii podczas gdy wojna trwała gdzieś indziej – racjonowanie wszystkiego, mężowie odchodzący na wojnę i temu podobne. Warszawa była wówczas w samym centrum wydarzeń. Tylko niewielkie fragmenty miasta przetrwały wojnę. To naprawdę niesamowite.”

Janet Montgomery (1985)

Źródło: Janet Montgomery: Anna dostrzega w Mercierze bratnią duszę, tvp.pl http://szpiedzywwarszawie.tvp.pl/9661817/wywiady/janet-montgomery-anna-dostrzega-w-mercierze-bratnia-dusze

O duszy