Cyceron cytaty

Cyceron Fotografia
108   0

Cyceron

Data urodzenia: 3. Styczeń 106 p. n. e.
Data zgonu: 7. Grudzień 43 p. n. e.
Natępne imiona: Marcus T. Cicero, Цицерон

Marek Tulliusz Cyceron , inaczej Marek Tulliusz Cycero – pisarz, mówca, polityk, dowódca wojskowy, filozof, prawnik i kapłan rzymski. Jako polityk i wódz stojący na czele stronnictwa broniącego republiki rzymskiej przeciw Cezarowi, Antoniuszowi i Oktawianowi, poniósł klęskę. Jako mówca i pisarz, podziwiany nawet przez wrogów, już za życia odniósł wielki sukces. Współcześnie uważany za jedną z najważniejszych postaci w dziejach światowej literatury. Podkreślał, że większa jest trwałość dowcipu niż siły, więc chętnie oddałby dwa militarne triumfy za dobrze ułożoną mowę. Zajmując się literackimi i filozoficznymi studiami, miał poczucie, że tworzy dzieła daleko ważniejsze, niż gdy siedział w krześle kurulnym.

Już w starożytności sposób, w jaki posługiwał się językiem łacińskim, był uznawany za ideał, do którego powinni dążyć mówcy i pisarze. W średniowieczu na podstawie jego dzieł nauczano retoryki, a autorytet Cycerona w tej dziedzinie był uważany za niepodważalny. Dla humanistów stał się pisarzem wzorcowym, którego styl należało naśladować. Jego mowy, listy oraz teksty na temat retoryki i filozofii, uważane są za normę językową prozy łacińskiej. Cyceroński model używania języka przez wieki wpływał na rozwój kultur, które czerpały wzorce z klasycznej łaciny. Cyceron jest prawdopodobnie bardziej odpowiedzialny, niż jakikolwiek inny człowiek w historii, za obecny kształt języków literackich używanych na całym świecie.

Rozwinął prozę rzymską, a dziedzictwo filozofii greckiej przekazał następnym wiekom w łacinie. Jego dzieła inspirowały twórczość europejską przez dwa tysiąclecia – oczarowani nimi byli m.in. Petrarka, Erazm z Rotterdamu, deiści angielscy, Wolter czy Mirabeau. Dzieła te wciąż są żywe, a postać Cycerona nie jest obca współczesnej kulturze masowej – pojawia się w powieściach i filmach.

Od starożytności aż do XIX wieku, w kulturze europejskiej jego utwory były podstawą programu szkolnego, a ich znajomość niezbędnym elementem wykształcenia. Przez ponad półtora tysiąca lat, od V do XIX wieku, uczniowie musieli na co dzień obcować z dwiema książkami. Jedną z nich była Biblia, drugą prace Cycerona. Uczono się na pamięć mów Cycerona, aby potem w praktyce stosować jego sposób wysławiania się, argumenty i figury retoryczne. Z jego prac czerpano sposoby umożliwiające przekonanie słuchaczy do własnych racji, które tak mocno zakorzeniły się, że są nadal wykorzystywane – przez duchownych, prawników czy polityków.

Dzieła Cycerona były wielką pochwałą ustroju republikańskiego. To jedyna forma państwa, w której – jego zdaniem – warto żyć. Z wielką mocą swojego talentu przeciwstawiał się przez całe życie monarchii i dyktaturze; za swoje przekonania oddał życie. Nazwisko jego stało się symbolem republiki, która wraz z nim zginęła. Cyceronowi kultura i nauka zawdzięczają między innymi takie pojęcia jak „człowieczeństwo” czy „ludzka godność” , które po dziś dzień stanowią wspólne dobro cywilizowanej ludzkości.

Cyceron, będący „nowym człowiekiem” wspiął się z małomiasteczkowej, peryferyjnej społeczności na szczyty władzy wielkiego rzymskiego imperium. Przez wieki podziwiano upór, z jakim ten chwiejny człowiek, intelektualista obejmujący wszystkie możliwe aspekty każdej sprawy, walczył o swoje ideały, a także jego zdolność przekonywania do własnych poglądów zarówno wykształconych elit, jak i wielkich tłumów. Z jego imieniem na ustach szli mordercy Cezara, chociaż on sam w spisku ani zamachu udziału nie brał. Wokół niego skupili się w ostatnim roku jej istnienia wszyscy obrońcy republiki, mimo że Rzymianinem z urodzenia nie był. Dzięki jego pismom republikańskie, demokratyczne idee zostały przekazane średniowiecznej i nowożytnej Europie, a założyciele współczesnych demokracji często się na Cycerona powoływali.

Dzieło

Cytaty Cyceron

„Sztuka jest filozofią życia.“

—  Cyceron, książka De finibus bonorum et malorum

Ars est philosophia vitae. (łac.)
Dzieła filozoficzne i retoryczne, De finibus
Wariant: Filozofia jest sztuką życia.

„Argumentów (dowodów) nie należy liczyć, lecz ważyć.“

—  Cyceron

Argumenta non numeranda, sed ponderanda sunt. (łac.)

„Co kto często widzi, temu się nie dziwi, chociażby nie wiedział, dlaczego to się dzieje; czego przedtem nie widział, to jeśli się zdarzy, uważa za dziw.“

—  Cyceron, książka De Divinatione

Quod crebro videt non miratur, etiamsi cur fiat nescit. Quod ante non vidit, id si evenerit, ostentum esse censet. (łac.)
Źródło: De Divinatione, II. 22

„Czyż każdy zacny i poważny człowiek nie wyzna, że wiele nie wie i że ciągle powinien się uczyć?“

—  Cyceron

Nonne optimus et gravissimus quisque confitetur multa se ignorare et multa sibi etiam atque etiam esse discenda? (łac.)

„Człowieka tworzą maniery i charakter.“

—  Cyceron

Źródło: Stanisław Kilian, Państwo i społeczeństwo, wydania 1–4, Krakowska Szkoła Wyższa im.A. Frycza-Modrzewskiego, 2005, s. 75.

„Filozofia jest uprawą ducha.“

—  Cyceron

Cultura animi philosophia est. (łac.)
Dzieła filozoficzne i retoryczne, Rozmowy tuskulańskie (Tuskulanki)
Źródło: II, 5

„Najtrudniej o przyjaźń wśród tych, którzy ubiegają się o zaszczyty w służbie państwowej. Gdzie bowiem znajdziesz takiego, który godność przyjaciela przeniósłby ponad swoją?“

—  Cyceron

Amicitiae difficillimae reperiuntur in iis, qui in honoribus reque publica versantur. Ubi enim istum invenies, qui honorem amici anteponat suo? (łac.)
Dzieła filozoficzne i retoryczne, Laelius o przyjaźni
Źródło: 17 (64)

„Bowiem nie tylko owa fortuna jest ślepa, lecz także czyni ślepymi zwykle tych, których objęła“

—  Cyceron

wybrała
Non enim solum ipsa fortuna caeca est, sed eos etiam plerumque efficit caecos, quos complexa est. (łac.)
Dzieła filozoficzne i retoryczne, Laelius o przyjaźni
Źródło: 15 (54)

„Życie jest krótkie – chwała nieśmiertelna.“

—  Cyceron

Vitae brevis cursus, gloriae sempiternus. (łac.)

Help us translate English quotes

Discover interesting quotes and translate them.

Start translating

„Przyzwyczajenie to (jakby) druga natura.“

—  Cyceron, książka De finibus bonorum et malorum

Consuetudo (quasi) altera natura. (łac.)
Dzieła filozoficzne i retoryczne, De finibus
Źródło: 5, 25, 74

„Przyprawą potrawy jest głód.“

—  Cyceron

polski odpowiednik: Głód jest najlepszym kucharzem.
Źródło: C. Jędraszko, Łacina…, op. cit., s. 47.

„Odszedł precz, umknął, wyrwał się.“

—  Cyceron

Abiit, evasit, excessit, erupit. (łac.)
Mowy, Przeciw Katylinie
Źródło: II, 1, 1

„Drugie ja.“

—  Cyceron

Alter ego. (łac.)

„Dwa razy potknąć się o ten sam kamień.“

—  Cyceron

Bis ad eundem lapidem offendere. (łac.)

„W czasie wojny milczą prawa.“

—  Cyceron

Inter arma enim silent leges. (łac.)

„W czasie wojny milkną muzy.“

—  Cyceron

Inter arma silent Musae. (łac.)

„Niechaj zbroja ustąpi przed togą.“

—  Cyceron

Cedant arma togae. (łac.)
Znaczenie: niech nastanie zgoda.
Dzieła filozoficzne i retoryczne, O powinnościach
Źródło: I, 22

„Darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby.“

—  Cyceron

Equi donati dentes non inspiciuntur. (łac.)

„Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Etiam egestas wisi a erat. Morbi imperdiet, mauris ac auctor dictum.“

Podobni autorzy

Isokrates Fotografia
Isokrates14
mówca grecki
Epikur Fotografia
Epikur49
grecki filozof
Petroniusz Fotografia
Petroniusz12
rzymski pisarz, filozof i polityk, domniemany autor Satyric…
Tacyt Fotografia
Tacyt33
historyk rzymski
Terencjusz Fotografia
Terencjusz23
komediopisarz rzymski
Platon Fotografia
Platon105
grecki filozof
Epiktet Fotografia
Epiktet32
filozof rzymski
Marek Aureliusz Fotografia
Marek Aureliusz59
cesarz rzymski
Dzisiejsze rocznice
Max Picard Fotografia
Max Picard2
1888 - 1965
Ken Follett Fotografia
Ken Follett13
pisarz brytyjski 1949
Ludwik Fleck Fotografia
Ludwik Fleck1
polski mikrobiolog 1896 - 1961
O. Henry Fotografia
O. Henry
pisarz amerykański 1862 - 1910
Następnych dzisiejszych rocznic
Podobni autorzy
Isokrates Fotografia
Isokrates14
mówca grecki
Epikur Fotografia
Epikur49
grecki filozof
Petroniusz Fotografia
Petroniusz12
rzymski pisarz, filozof i polityk, domniemany autor Satyric…
Tacyt Fotografia
Tacyt33
historyk rzymski
Terencjusz Fotografia
Terencjusz23
komediopisarz rzymski
x