Cytaty o cierpieniu
strona 2

„Jak zawsze, kiedy coś cierpi i w męce zbliża się do końca, naoczny świadek cierpień chciałby je skrócić, przyspieszyć koniec.”

Günter Grass książka Blaszany bębenek

Blaszany bębenek

„Gdy jedna osoba cierpi na urojenia nazywa się to szaleństwem. Gdy wiele osób cierpi na urojenia nazywa się to religią.”

Robert M. Pirsig (1928–2017)

When one person suffers from a delusion it is called insanity. When many people suffer from a delusion it is called religion. (ang.)

O religii, O szaleństwie

„Podstawową tezą systemu katolickiego jest to, że wszystkie cierpienia natury (a więc: śmierć, choroby, ból) są konsekwencją zła moralnego. To wszelako nie oznacza, że każda niedola dotykająca człowieka daje się sprowadzić do osobistej winy.”

Romano Amerio (1905–1997)

Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku
Źródło: s. 774

O śmierci, O bólu, O chorobach, O naturze

„W zasadzie nie mam nic przeciwko udziałowi aktorów w życiu społecznym czy politycznym, zwłaszcza tych, których film czy teatr nie bardzo potrzebuje (np. Ronald Reagan). Natomiast jestem przeciwko zajmowaniu się naraz jednym i drugim, bo zawsze coś cierpi. Pół biedy, jeśli polityka.”

Juliusz Machulski (1955) polski reżyser filmowy

Tańczący z VIP-ami

„Jezus Chrystus nasz Pan jest realistą. Chrystus wie, że w naszej drodze życiowej będziemy przeżywać niejednokrotnie cierpienie, ból i tragedie. Że z Jego powodu być może będziemy prześladowani, obrzucani oszczerstwami i obelgami, fałszywie posądzani, dręczeni, wyszydzani i poniewierani. Być może nawet przez tych, którzy mienią się być chrześcijanami, a których życie składa się z pięknych haseł i złych czynów. Chrystus wzywa nas, byśmy nawet w największych prześladowaniach nie tracili nadziei na zwycięstwo, na zwycięstwo miłości nad nienawiścią, dobra nad złem, szlachetności nad podłością. Wcześniej czy później to zwycięstwo nastąpi!”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Audycja świąteczna na antenie Radia Maryja, 28 grudnia 2007.

O życiu, O bólu, O zwycięstwie, Chrystus

„Jeżeli Bóg jest miłością, to ten ogrom ludzkiego cierpienia zakrawa na kpiny.”

Isabel Allende książka Miłość i cienie

Postać: Jose Leal
Miłość i cienie

O Bogu

„Na drodze Bożej najszlachetniejszą czynnością jest cierpienie.”

Maria Karłowska (1865–1935) polska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek, błogosławiona katolicka

Źródło: Waldemar Rozynkowski, s. Glaudiosa Dobrska, Duch Pasterek/bł. Maria Karłowska, Wydawnictwo Bernardinum, Pelpin 2010, Pisma t. III, 2 s. 83.

„Półtora wieku walk, krwawych nieraz i ofiarnych, znalazło swój triumf w dniu dzisiejszym. Dzisiaj mamy wielkie święto narodu, święto radości po długiej, ciężkiej nocy cierpień (…). Obdarzeni dziś zaufaniem narodu, dać macie podstawy dla jego niepodległego życia w postaci prawa konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polski.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

orędzie wygłoszone podczas otwarcia Sejmu Ustawodawczego.
Źródło: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn, Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności

O zaufaniu, O wieku

„Zarówno w sztabie Jarosława Kaczyńskiego, rządzonym przez Joannę Kluzik-Rostkowską, jak i w obozie Donalda Tuska zapanowała pełna zgoda – „Smoleńsk gasimy”. Prawie się udało. Na sprawę opuszczono kurtynę milczenia. Podporządkowali się temu niemal wszyscy, poza kilkoma redakcjami prawicowych mediów i niemym świadkiem modlitw i cierpienia setek tysięcy ludzi – Krzyżem Pamięci.”

Tomasz Sakiewicz (1967) polski dziennikarz

Źródło: Kto obudził diabła?, „Gazeta Polska”, 19 października 2011

O ludziach

„Afryka – ten kontynent straszny, a zarazem przepiękny, kontynent niewyobrażalnych cierpień – była zarazem ziemią wolności, gdzie istoty ludzkie mogły być maltretowane w wyjątkowo okrutny sposób, a jednocześnie zachowywały swobodę manifestowania swych namiętności, fantazji, pragnień, instynktów i marzeń, bez wędzideł i przesądów, które hamowały rozkosz w Wielkiej Brytanii.”

Mario Vargas Llosa książka Marzenie Celta

Marzenie Celta

O fantazji, O wolności

„Lepiej cierpieć za dobrą sprawę, niż umrzeć w spokoju, nie służąc żadnej.”

John McCain (1936–2018) amerykański senator

z książki Rozważania o odwadze, „Gazeta Wyborcza”, 2 października 2008.

O książkach

„Jeśli jednak powiecie, że intelekt nie jest w stanie poznać bytu, negujecie akt intelektu i czynicie go niezależnym od jego przedmiotu. Tego właśnie chcieli moderniści – wolności, największej możliwej wolności. Czcimy wolność, poszukujemy wolności, kochamy wolność, a największą wolnością jest powiedzieć, że ten namiot nad moją głową jest namiotem jedynie wówczas, jeśli chcę, by był namiotem. Jeśli jednak zechcę, by był słoniem, będzie słoniem. Przymioty są przymiotami namiotu, rekonstruuję jednak dane zmysłowe tego namiotu i twierdzę, że jest to w rzeczywistości słoń. Rozumiecie więc szaleństwo tego systemu. Ci, którzy go wyznają, muszą stosować go selektywnie, aby nie popaść w obłęd i by utrzymać się przy życiu. Kiedy więc schodzą na śniadanie i widzą przed sobą białą filiżanką z czarnym płynem w środku, wybierają twierdzenie, że jest to kawa. Czynią tak dlatego, że gdyby zdecydowali, iż jest to coś innego, mogliby cierpieć pragnienie! Potem idą do garażu i uruchamiają kluczykiem silnik samochodu, tj. złudzeniem kluczyka uruchamiają złudzenie silnika, aby odjechać złudzeniem samochodu – inaczej nigdy nie dostaliby się na uniwersytet, gdzie nauczają tych nonsensów. (…) To mord dokonywany na zdrowym rozsądku.”

Richard Williamson (1940) angielski duchowny katolicki, biskup Bractwa Świętego Piusa X

O poszukiwaniu, O kawie, O rzeczywostości, O wolności

„„Koszty transformacji” brzmią podobnie jak „koszty rewolucji”. To ten sam niebezpieczny styl myślenia. Dzieją się złe rzeczy, ludzie cierpią, no ale jest to nieuniknione. Bo przecież kiedyś nastanie jutrzenka i wszystkim się poprawi. Zbyt łatwo przez te 20 lat zwalnialiśmy się z odpowiedzialności.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: rozmowa Grzegorza Sroczyńskiego, Tęsknię za facetami w swetrach, „Gazeta Wyborcza”, 20–21 kwietnia 2013

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Nie mam wojsk na uratowanie Polski… Zaklinam Was na Pana i Zbawiciela naszego: przyjdźcie w pomoc temu nieszczęsnemu narodowi… Jeżeli cierpi jeden członek ciała, złączonego imieniem Chrystusa, cierpią z nim wszystkie inne członki…”

Klemens XIII (1693–1769)

?
Źródło: Marian Kukiel, Dzieje polityczne Europy od rewolucji francuskiej, Wydawnictwo Puls, Londyn 1992, s. 6.

O pomocy, Chrystus

„Nikt nie pytał nas, czy chcemy przyjść na świat. Dlaczego więc w sytuacjach skrajnych nie mielibyśmy sami decydować o śmierci i sposobie odejścia z ziemi? Dlaczego zmuszać kogoś do znoszenia nadmiaru cierpień?”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O śmierci, O świecie, O odejściu

„Palestyńczycy zawsze cierpieli z powodu okupacji i ucisku, i nadal naruszane są ich prawa. Żyjemy w mieście otoczonym murem, w którego cieniu ukrywa się fakt, że mieszkańcy Betlejem nie mogą swobodnie poruszać się po swojej własnej ziemi.”

Victor Batarseh (1935)

Źródło: coroczne orędzie bożonarodzeniowe; cyt. za Przemowa Burmistrza Betlejem z okazji Świąt Bożego Narodzenia, kampania-palestyna.pl, 23 grudnia 2011 http://www.kampania-palestyna.pl/index.php/2011/12/23/burmistrz-betlejem-bojkotujcie-izrael-dopoki-nie-uzna-on-niepodleglej-palestyny/

„Nie mam wątpliwości, że trwała nasza niezdolność do modernizacji ma źródło w sferze fantazmatycznej, w kulturze przywiązania zbiorowej nieświadomości do bólu, którego źródeł dotykamy z największym trudem, po omacku. Naród, który nie umie istnieć bez cierpienia, musi sam sobie je zadawać. Stąd płyną szokujące sadystyczne fantazje o zmuszaniu kobiet, do rodzenia półmartwych dzieci, stąd rycie w grobach ofiar katastrofy lotniczej, zamach na zabytki przyrody.”

Maria Janion (1926) polska uczona, historyk literatury

Źródło: List do uczestników Kongresu Kultury http://www.kongreskultury2016.pl/wp-content/uploads/2016/10/Maria-Janion.pdf, 7 października 2016.

O kobietach, O dzieciach, O fantazji

„Nie można żyć bez poczucia humoru: trzeba się umieć z siebie śmiać. Inaczej jest się skazanym na cierpienie.”

Kirk Douglas (1916–2020) amerykański aktor i producent filmowy

„Cierpienie w miłości ma swój sens. Jest jedyną możliwością sprawdzenia miłości. Nieważne jest, jak kto cierpiał, ale dlaczego cierpiał. Jeżeli cierpiał z miłości do drugiego człowieka, to jego cierpienie jest świadectwem miłości. Potwierdza jego miłość. Prawdziwa miłość szuka trudnych dróg..”

Jan Twardowski (1915–2006) poeta polski, duchowny katolicki

O miłości, Sens

„Źle. Nic nie zdziałałem. Birski, idiota się wplątał. Przykuł mnie do drzewa i poszedł po samochód. Cholera. Mało mnie nie dopadło.
– Uwolniłeś się?
Pokazał resztki kajdanek wiszące mu na nadgarstku.
– Zawieś czosnek. Jutro spróbuję znowu. Tylko, że ten cholerny gliniarz będzie teraz na mnie czatował. Boże, Ty widzisz taką ciemnotę i dlaczego nie oświecasz tego bałwana?
– Dzięki. Jak mogę się odwdzięczyć?
– Dopiero po robocie. Szkoda, że nie dałem rady dzisiaj.
– Czekaj, przetnę ci może chociaż do końca te bransoletki.
– Tego nie odmówię.
Poszli do szopy. Marek zręcznie przeciął szlifierką kajdanki, podkładając kawałek blachy. Jakub starannie wytarł je szmatką i wsypał do plastikowej torebki.
– Przyda się – wyjaśnił.
Wkrótce potem na swoim koniku jechał do domu. Dojechał do szosy na Chełm i pojechał w stronę Woj sławie. Gdy mijał cmentarz poczuł, że coś mu się przygląda.
– Jeszcze się do was dobiorę – obiecał.
Wrażenie przyglądania się zniknęło, tak jak gdyby to coś przestraszone wycofało się. Birski czekał swoim radiowozem na krzyżówkach.
– Dobry wieczór – rzucił kąśliwą uwagę.
– A dobry wieczór.
– A skąd to się wraca? Może z nielegalnych poszukiwań archeologicznych?
– A tak sobie jeżdżę. Cierpię na bezsenność. Pomyślałem, że odrobina świeżego powietrza dobrze mi zrobi.
– Słuchaj Jakub, ty mnie znasz.
– Trudno nie znać ozdoby naszej gminy i dzielnego pogromcy kłusowników, bimbrowników i wszelakich innych złoczyńców.
– Dopóki nie złapię cię na gorącym uczynku, możesz czuć się bezpieczny, ale strzeż się. Nawet, jeśli wiek cię uratuje przed odsiadką, to ja się postaram, żeby obrzydzić ci życie. Będą grzywny i inne takie. Ty się starzejesz. Nie jesteś już taki sprytny jak pięć lat temu, gdy obejmowałem tu służbę. A z czasem będzie coraz gorzej.
– Zapewne tak. A swoją drogą to mało brakowało, a tłumaczyłby się pan, dlaczego mój trup znaleziony na cmentarzu ma kajdanki na rękach.
– Hym?
– Wampiry przyszły. Na szczęście uwolniłem się.
– Oddaj chociaż kajdanki. To służbowe…
– Proszę – Jakub rzucił mu torebkę. Birski roześmiał się.
– Wiesz, za co cię posadzę?
– Tak?
– Za niszczenie milicyjnej własności.
– Pańskie słowo w sądzie przeciwko mojemu. To będzie bardzo trudno udowodnić.
– Tu są twoje odciski palców – potrząsnął torebką.
– Obawiam się, że nie. Wytarłem je flanelą. Nie został ani jeden.
Birski zawył. Naraz coś mu przyszło do głowy.
– Są za to na torebce.
– Niewątpliwie. Znalazł pan torebkę u mnie w kuble i wsypał pan do niej zniszczone uprzednio kajdanki. Na torebce są moje odciski palców, co nie czyni dowodu.
Milicjant zaklął.
– Muszę cię dopaść, choćby to była ostatnia rzecz, jaką zrobię w życiu.
– Życzę powodzenia.
– Mam. Kierowanie nieoznakowanym pojazdem. Ten konik nie ma nawet świateł odblaskowych o pozycyjnych, nie wspominając.
– Zgadza się. Sanie, fura przyczepa platforma muszą mieć światła odblaskowe. Ale konie nie. To taka luka w przepisach. Nie zacytuję z pamięci stosownego paragrafu. Ale mam w domu kodeks ruchu drogowego. Gdyby pan chciał skorzystać.
Birskiemu wpadł do głowy kolejny pomysł. Wyciągnął z kabury pistolet.
– Rzuć broń – polecił.
– Nie mam.
– Rzuć broń. Rzuć broń.
– Proszę o dodatkowe wyjaśnienia.
– Proste. Muszę trzy razy ostrzec, abyś rzucił broń. Potem oddam strzał ostrzegawczy, a potem postrzelę cię w obronie własnej i postaram się, aby to był nieszczęśliwy wypadek. Aby postrzał okazał się śmiertelny. – Zaraz, zaraz. Przecież nie mam broni.
– Przepisy milczą o takim przypadku. To taka luka, Jakubie. Muszę ostrzec, oddać strzał ostrzegawczy i mogę strzelać.
– A jeśli rzucę broń, to już pan nie może? – zaciekawił się Jakub.
– Wtedy nie.
Egzorcysta sięgnął do cholewy buta i wydobywszy z niej nóż, rzucił go na ziemię. Prosto pod nogi Birskiego.
– Rzuciłem broń. Tym samym nie może pan strzelać.
Birski rozpłakał się.
– Ja już nie mogę – powiedział. – Pan panie Wędrowycz jest okropnym człowiekiem.
– No nie rozklejaj się. Milicjant, a beczy. Zagniesz mnie następnym razem.
Posterunkowy otarł oczy.
– Rozmowa z panem to intelektualne przeżycie – wyznał. Jestem szczęśliwy, że tylko pan w tej gminie jest tak inteligentny. Proszę jechać do domu.
– Nie omieszkam się. Jestem już stary i muszę się wysypiać. A odnośnie świateł odblaskowych, to wiszą tam, pokazał gestem.
Na końcu ogona kłaczka miała zapiętą spinkę do włosów, na której huśtał się odblaskowy znaczek. Czterolistna koniczynka. Na szczęście. Birski wył długo i ponuro. Wył tak przejmująco, że aż pobudzili się okoliczni mieszkańcy. Nie zapalali świateł. Stali za firankami i przyglądali się temu zdumiewającemu widokowi. Pośrodku skrzyżowania stał radiowóz, a koło niego miejscowy posterunkowy, zadarłszy głowę, wył do księżyca. Okoliczne psy podchwyciły jego skowyt. Wkrótce obudziło się pół wsi.”

Andrzej Pilipiuk książka Czarownik Iwanow

rozmowa Jakuba z Birskim po nieudanej walce z wampirami.
Cykl Kroniki Jakuba Wędrowycza, Czarownik Iwanow

O życiu, O Bogu, O szczęściu, O psie

„Jest strasznym skandalem cierpienie dzieci, istot niewinnych. Umieranie dzieci na ulicy, żebranie dzieci na ulicy, wykorzystywanie dzieci przez pedofilów nie powinno być możliwe, nie powinno mieć miejsca. To metafizyczny skandal.”

Andrzej Celiński (reżyser) (1961) reżyser

Źródło: Grzegorz Wojtowicz, „Dzieci z Leningradzkiego”. Tubka kleju zamiast obiadu, stopklatka.pl, 25 lutego 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=24439

O dzieciach

„Bracia! Przybyłem między was, abym was powitał, abym zawarł z wami przymierze i zwiastował wam koniec waszych cierpień.”

Andrzej Towiański (1799–1878) filozof polski, przywódca religijny

z wystąpienia Towiańskiego po mszy dla Polaków w katedrze Notre Dame 27 września 1841, w którym na wstępie powiedział powyższe słowa
Źródło: Marek Piechota, Jacek Lyszczyna, Słownik Mickiewiczowski, wyd. Książnica, Katowice, 2000, ISBN 8371323166, str. 24.

„On nieomal nie cierpiał tej kobiety za to, że nie mógł odwzajemnić jej uczuć, ona zachowała do niego żal, że jej nie kochał.”

Maria Jarochowska (1918–1975) polska dziennikarka, reportażystka i pisarka

Niezapominajki (1945) Źródło: „Życie Literackie” nr 42, 20 października 1957, s. 3 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14885

O życiu, O kobietach, O zachowaniu, O emocjach

„Po prostu nie cierpię homofobii. To odrażające, prostackie i głupie. Tylko tępi ludzie nie potrafią tego pojąć i boją się tego. Dorastałem wśród homoseksualistów. Byłem jedynym uczniem w mojej klasie, który wiedział cokolwiek na ten temat.”

Daniel Radcliffe (1989) aktor angielski

Źródło: queercafe.pl http://queercafe.pl/%C5%9Awiat/daniel-radcliffe-badzcie-dumni-z-tego-kim-jestescie.html

O ludziach

„OŚWIECENIE JEST: –
STAŁE ponieważ nie ma początku,
WIECZNE: ponieważ nie zna ustania,
W SPOKOJU: ponieważ jest wolne od powstawania i ustania,
NIEZMIENNE: ponieważ zamieszkuje w Prawdziwej Naturze,
(JAK) DOSKONAŁY SPOKÓJ: ponieważ jest Prawdą o Ustaniu (cierpienia)
WSZECHOBEJMUJĄCE: ponieważ wszystko staje się zrozumiałe,
WOLNE OD KONCEPCJI: ponieważ nie zatrzymuje się na żadnej idei czy różnicy
NIEZAANGAŻOWANE: ponieważ wszystkie splamienia zostały porzucone,
NIE NAPOTYKA NA ŻADNE PRZESZKODY: posiada wiedzę o wszystkim, ponieważ zasłona dualistycznego pojmowania została oczyszczona,
WOLNE OD POSPOLITYCH DOZNAŃ: (najodpowiedniejsze do samadhi) ponieważ nie ma w nim 2 przeszkód – ospałości i niepokoju,
NIEWIDZIALNE: ponieważ jest bezkształtne,
NIEUCHWYTNE: ponieważ nie ma charakterystyk,
CZYSTE: ponieważ jego natura jest czysta,
NIESKALANE: ponieważ wszelkie splamienia zostały usunięte.”

Asanga (300)

Źródło: Mahāyānottaratantra Śāstra, V

O naturze

„Jedyną rzeczą, po jakiej poznaję swoje uczucie, jest cierpienie.”

Zofia Nałkowska (1884–1954) pisarka polska, publicystka i dramatopisarka

Dzienniki
Źródło: t. 4. cz. 1, Czytelnik, Warszawa 1988, s. 229.

O emocjach

„Tam dopiero w pełni objawia się szatan, gdzie niszczenie nie ma poza sobą innego celu, okrucieństwo dla okrucieństwa się spełnia, upokorzenie dla upokorzenia, śmierć dla śmierci, cierpienie bez celu – albo gdzie cel jest tylko wtórnie przybraną maską racjonalizującą głód niszczycielski.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Rozmowy z diabłem (1965)

O śmierci, O głodzie

„Miłość nie jest uczuciem, które przychodzi na zawołanie. Tak jak w rodzinie łączą nas więzy krwi, tak w Kościele łączy nas łaska chrztu św. i te same sakramenty. Chrześcijanin nikogo nie odrzuca. Miłość chrześcijańska to zaproszenie aby zobaczyć w drugim człowieku siebie samego. Pozwala zobaczyć, że drugi człowiek ma taką samą godność, że ma swoje marzenia, że cieszy się a czasem tak samo cierpi jak my.”

Mirosław Adamczyk (1962) polski duchowny katolicki, arcybiskup

homilia z okazji uroczystości przyjęcia przezeń święceń biskupich. Źródło: Gdańsk: konsekracja biskupia ks. prał. Mirosława Adamczyka, ekai.pl, 28 kwietnia 2013 http://ekai.pl/diecezje/gdanska/x66330/gdansk-konsekracja-biskupia-ks-pral-miroslawa-adamczyka/

O miłości, O rodzinie, O marzeniach, O emocjach

„Myślę, że ich [bohaterów filmu Fałszerze] problemy są jak najbardziej uniwersalne. To mnie właśnie najbardziej zafascynowało. Czy można grać w ping ponga w obozie koncentracyjnym, gdy za ścianą torturuje się ludzi na śmierć? Teraz niektórych prześladuje wątpliwość, czy powinno się jeździć na luksusowe wakacje do kraju, którego mieszkańcy umierają z głodu? Czy w ogóle można cieszyć się bogactwem i bezpieczeństwem, gdy na świecie jest tyle cierpienia?”

Stefan Ruzowitzky (1961)

Źródło: Stefan Ruzowitzky o filmie „Fałszerze”, „Monolith Plus”, 22 sierpnia 2007 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/25,1

O śmierci, O głodzie, O ludziach, O myślach

„Kiedykolwiek chrześcijanin zetknie się [z] wyrzeczeniem, z bólem, z cierpieniem, nie powinien nigdy zapominać, że są one drogą do szczęścia i chwały i że, porównane z niemi, są jak ta mgła poranna, która powoli ustępuje przed promieniami słońca, aż wreszcie się w nich rozpływa i śladu w powietrzu nie zostawia.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Królewskie kapłaństwo
Źródło: s. 120

O zapominaniu

„Zimą, czy latem, jest-li na świecie stworzenie żywe, od troski wolne? W puszczy i w pałacu słabi i silni, cnotliwi i występni – wszyscy cierpią.”

Adolf Dygasiński (1839–1902) polski pisarz, publicysta i pedagog

W puszczy
Źródło: rozdz. XII, s. 155

O zimie

„To dziwne, że człowiek, który bardzo boleśnie odczuwa wyrządzane mu zło, tak często pozostaje niewrażliwy na zło, które sam wyrządza. Chwilowa bezrozumność jest tak potężna, że krzywda, jaką wyrządza, wydaje się sprawiedliwością, a krzywda jaką cierpi – samą niesprawiedliwością.”

George MacDonald (1824–1905)

Tajemnica Sir Wiltona (1995)

O sprawiedliwości, O złu, O krzywdzie

„Smutne to, ale cierpienie jest chyba jedynym niezawodnym sposobem zbudzenia duszy ze snu.”

Saul Bellow (1915–2005) amerykański pisarz, noblista

O duszy

„Miłość szczęśliwa, jak również nieszczęśliwa, pełna jest niepokoju, cierpień, szaleństwa, i tak samo pełna zazdrości.”

Sakaguchi Ango (1906–1955)

O miłości, O szaleństwie

„Dla mnie naród to zbiorowość jednostek, z ich indywidualnymi cierpieniami i doświadczeniami. Problem współodpowiedzialności za tzw. naród to umiejętność dostrzegania indywidualnego człowieka w całej ludzkiej zbiorowości, niekoniecznie w konkretnej wspólnocie językowej. Tak rozumuje Gustaw-Konrad.”

Maciej Sobociński (1975)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 24 kwietnia 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dziadyt.htm

O problemach

„Szczególnej zaś uwagi wymaga sytuacja, gdy większa liczba ludzi wspólnie podejmuje próbę zapewnienia sobie szczęścia i ochrony przed cierpieniem tak przetwarzając rzeczywistość, że nosi to wszelkie cechy obłędu. Mianem takiego masowego obłędu musimy określić także religie ludzkości, choć rzecz jasna nigdy nie rozpozna tego obłędu ten, kto sam go podziela.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Kultura jako źródło cierpień (1930)

O ludziach, O religii, O rzeczywostości

„W szybkiej wymianie myśli, często półtonami, wytyczamy położenie, określamy pozycję, w jakiej znaleźliśmy się. Nauczono nas brać wszystko dosłownie, oduczono myślenia „z tolerancją”. Nauczono nas przywiązywać znaczenie do słów, a nie do s e n s u. Oduczono poszukiwania sensu, myląc słowami ślady rozsądnych poszukiwań. Cały dziewiętnasty wiek nie robił nic innego, jak tylko uczył ludzi przywiązywania znaczenia do słów, wypowiadanych przez wielkie umysły z większym lub mniejszym poczuciem odpowiedzialności. Zabrnęliśmy w ciemny scholastycyzm, który doprowadził do największego, być może, paradoksu naszych czasów: pokolenie wychowane w kulcie rzeczywistości, zatraciło zupełnie jej poczucie. Człowiek dzisiejszy jest w większości wypadków barografem. Jak barograf notuje zmiany ciśnienia, nie wiedząc i nie rozumiejąc sensu zjawisk, których jest wykładnikiem, tak człowiek notuję tę rzeczywistość, nie zdając sobie głębiej sprawy z tego, co się dzieje. Notuje się rzeczywistość w postaci strachu, cierpienia, beznadziejności, chwilowego odprężenia, przypływu nadziei. Ale krzywa tych zmian to tylko rezultat, to nie rzeczywistość, nie jej istota i sens. Sous savez, Saint-Beuve powiedział gdzieś: Il faut subir son tempa, pour agir sur lui. Trzeba znieść (jak ból, jak mękę) swą epokę, by na nią oddziaływać. Ale nie we śnie, nie w narkozie. Są operacje, których nie wolno robić ze znieczuleniem, nawet miejscowym. Naszej epoki nie wolno operować, usypiając się optymizmem i idealizmem – w y j ą t k o w o ś c i ą. Bo coraz bardziej zaczyna chodzić nie tylko o prawa człowieka, ale o człowieka w ogóle.”

Andrzej Bobkowski (1913–1961) polski pisarz i przedsiębiorca emigracyjny

12 sierpnia 1943.
Szkice piórkiem

O bólu, O ludziach, O strachu, O poszukiwaniu

„Piszę to wszystko w stolicy zburzonej na skutek sadystycznego bestialstwa niemieckiego okupanta. Każdy z moich znajomych ma mi do opowiedzenia jakąś makabrę o sobie samym i o swoich bliskich. Jestem wciąż otoczony wspomnieniami o cierpieniach.
I może to właśnie powoduje we mnie takie obrzydzenie do wszystkich tych, których lubią cierpienia zadawać lub się z nich cieszyć, w jakiejkolwiek formie. Dumny jestem z tego, że urodziłem się w religii, której założyciel głosił przede wszystkim litość i współczucie dla cudzego cierpienia.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Londyniszcze
Źródło: s. 36

O religii

„Cierpieniem wymknąć się tragicznej konieczności stanowienia, określonej myśli i woli.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Legenda Młodej Polski (1909)
Źródło: XIV, Sam na sam z klęską

O myślach, O myśleniu

„Słusznym jest, aby nieszczęśliwy cierpiał. Jego ból i upokorzenia wynikają z praw natury, a dla realizacji celów natury potrzebne jest zarówno istnienie cierpiącego, jak też i tych, którzy przysparzając mu strapień sami cieszą się powodzeniami. Ta właśnie prawda powinna stłumić wyrzut sumienia w duszy tyrana czy złoczyńcy. Nie musi się powściągać, winien dopuszczać się śmiało wszystkich czynów, które rodzą się w jego imaginacji, gdyż to głos natury mu je podsuwa. Jeśli tajemne inspiracje natury wiodą nas do zła, to widocznie zło jest naturze niezbędne.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Justyna, czyli Nieszczęścia cnoty

O bólu, O prawdzie, O duszy, O naturze

„Nigdy nie traktowałam serio wyrażanych o mnie opinii. Dlatego też aż tak bardzo nie cierpię z powodu plotek.”

Meg Ryan (1961) aktorka amerykańska

Źródło: wywiad, 2002 http://film.onet.pl/wiadomosci/publikacje/wywiady/romantyczna-bokserka,1,3801688,wiadomosc.html

„Są to zaniedbania warsztatowe. Szybki przerób, produkcja celebrytów – gwiazd. Sztuka bardzo cierpi. Łamane są wszelkie zasady. Dziś prowadzący rozmowę staje się ważniejszy niż jego rozmówca. Generalnie jest więcej wiadomości, ale nie ma cenzury. Niestety, mamy do czynienia z autocenzurą.”

Andrzej Bilik (1939)

o współczesnym polskim dziennikarstwie.
Źródło: Tomasz Gawiński, Fanatyk dziennikarstwa, „Angora” nr 26, 1 lipca 2012, s. 25.

O sztuce

„Boże, całe swe życie zmarnowaliśmy i cierpienia sobie zadawaliśmy i przeklętego Szatana cieszyliśmy; czy byliśmy czy nas nie było bez różnicy jest, ze smutku więc nas wybaw i ku radości prowadzić chciej.”

Abdullah Ansari (1006–1089)

Monadżat Źródło: część I; cyt. za: literaturaperska.com http://www.literaturaperska.com/ansari/manadzat2.html

O życiu, O Bogu

„Kiedyś cierpieliśmy z powodu plag społecznych, dziś cierpimy z powodu lekarstw na nie.”

Friedrich August von Hayek (1899–1992) ekonomista austriacki, noblista

„Krasnoludki cierpią na permanentną chorobę wzrostu.”

Jan Czarny (1918–1985)

„Cieniem każdej miłości jest cierpienie. Nie można nie kochać, ale jeśli się nie kocha, miłość rozszczepia się na miłość i cierpienie.”

Jerzy Andrzejewski książka Bramy raju

Bramy raju

O miłości, Kochać się

„Wszystko jest wolą Bożą. Jestem mocno przekonana, że tak jest, chociaż miałybyśmy jeszcze więcej cierpieć. Dlatego pragniemy odważnie, radośnie i wiernie służyć Bogu.”

Maria Luiza Merkert (1817–1872) niemiecka zakonnica

zalecenia dla sióstr elżbietanek.
Źródło: s. M. Margarita Gabriela Cebula CSSE – Czcigodna Służebnica Boża Maria Merkert. Wydawnictwo Świętego Krzyża. Nysa. 2006. ISBN 83-904652-2-1, s. 31.

O Bogu

„Anarchizm, jak powszechnie wiadomo, przeciwstawia się państwu, jednocześnie popierając planowane zarządzanie w interesie społeczności – używając znowu wyrażenia Rockera. Ponad tym mają istnieć szersze federacje samorządnych społeczności i miejsc pracy. Jednocześnie w dzisiejszym realnym świecie ci sami zdeklarowani, przeciwstawiający się państwu anarchiści, często wspierają władzę państwową, by chronić człowieka, społeczeństwo i samą planetę przed spustoszeniem, jakie niesie koncentracja prywatnego kapitału. Weźmy na przykład szacowne anarchistyczne czasopismo „Freedom”, którego początki sięgają roku 1886, kiedy to było wydawane jako „czasopismo socjalistycznego anarchizmu” przez zwolenników Kropotkina. Kiedy się do niego zajrzy, to okaże się, że duża część treści poświęcona jest obronie praw ludzi, środowiska czy społeczeństwa, często poprzez odwołanie się do władzy państwowej – takiej jak regulacje dotyczące ochrony środowiska albo bezpieczeństwa i zdrowia w miejscach pracy. Nie ma tu sprzeczności, jak się czasami myśli. Ludzie żyją, cierpią i starają się przetrwać w tym świecie, a nie w jakimś świecie, który sobie wyobrażamy. Wszystkie możliwe środki powinny być wykorzystane, by ich chronić i przynosić im korzyści, nawet jeśli długookresowym celem jest likwidacja tych instrumentów i ustanowienie lepszych, alternatywnych rozwiązań.”

Noam Chomsky (1928) filozof, logik, językoznawca amerykański

Źródło: What is Anarchism?, wykład w MIT Wong Auditorium (2013) https://www.youtube.com/watch?v=oB9rp_SAp2U

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„My ciągle jeszcze cierpimy na skutek pewnych zaszłości z PRL-u. Wtedy Kościół, z tej racji, że każda inwestycja w Kościele była opodatkowana 60-procentowym podatkiem, nie mógł ujawniać wszystkich dochodów. Trzeba było prowadzić podwójną księgowość. Te sprawy są już nieaktualne. Teraz by trzeba większej transparentności, otwarcia, pokazania finansów. Kodeks Prawa Kanonicznego o tym wyraźnie mówi. Myśmy w czasie II Synodu Plenarnego w Polsce o tym zapomnieli. Trzeba by zrobić aneks do tego synodu: te sprawy uregulować. I jest taka decyzja konferencji Episkopatu Polski. (…) Trzeba iść drogą pokazania tego, jak jest i zaangażowania laikatu w te sprawy. (…) Wzrośnie wiarygodność, kiedy wszystko pokażemy.”

Wiktor Skworc (1948) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: wywiad w audycji Kawa na ławę Jerzego Zawartki, 2 stycznia 2012 http://www.radio.katowice.pl/index.php?id=305&tx_ttnews&#91;pS&#93;=1328050048&tx_ttnews&#91;tt_news&#93;=21398&tx_ttnews&#91;backPid&#93;=383&cHash=a0227e9b9d

O kawie, O decyzjach, O czasie

„W ten sposób myśląc, zatruwa pani nawet powietrze wkoło siebie i ślepnie pani na to, co otacza, i głuchnie pani na każdy głos ze świata. Nie widzi pani, że wokoło inni cierpią – może ciężej – ani słyszy pani, że cała ziemia drży od bólu. (…) Zasklepić się w swoich tylko sprawach, myśleć tylko o swojej biedzie, litować się tylko nad sobą, to znaczy nic nie rozumieć – i nie być człowiekiem.”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

Barbara Tryźnianka
Źródło: s. 197

O myślach, O myśleniu

„Człowiek nie może pozbyć się cierpienia i nie wie nawet, czy po śmierci będzie od niego wolny.”

Jan Józef Szczepański (1919–2003) polski pisarz, reporter, eseista, scenarzysta filmowy, tłumacz, podróżnik

O śmierci

„Dlaczego teatr Szekspira, schlebiający gustom mieszczańskim, osiąga popularność i jest grany niemal wszędzie, a teatr Calderona, sięgający do najbardziej ukrytych pytań o sens ludzkiego bytu, nie może się przebić nawet we własnej ojczyźnie? Szekspir widzi egzystencję ludzką jako karę, od której nie ma odwołania, a rozgrywający się w jego tragediach dramat nie jest niczym odkrywczym. Odwrotnie u Calderona, którego bohaterowie również cierpią, ale to cierpienie ich wewnętrznie przemienia. Calderon jest jednocześnie bardziej pomysłowy, genialnie komponuje akcję dramatu, a jego wizja człowieka jako „rzeczy dramatycznej” jest doskonałym uzupełnieniem filozofii kartezjańskiej.”

Antonio Regalado (1932–2012)

Źródło: Wojciech Stańczyk, Nie doić Szekspira http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=61157, „Przekrój”, nr 28/2611, 9 lipca 1995, s. 28–29.

O karze, O ojczyźnie, Sens, Pytanie

„Nigdzie prawdziwy "Adam" nie ujawnia się tak, jak w niewoli. Wszystko, co zostało zdobyte przez wychowanie, wszystko nabyte, wszystko, co nie należy do jego istoty, opada z niego. Więzienie zmusza z biegiem czasu do zaprzestania wszelkiego udawania, wszelkiej zabawy w chowanego. Człowiek ujawnia się w całej swej nagości (…) W obozie koncentracyjnym występowało to szczególnie wyraźnie. W olbrzymiej masie więźniów obozu Oświęcim-Brzezinka był to czynnik o decydującym znaczeniu. Zdawałoby się, że jednakowy los i wspólne cierpienie powinny prowadzić do niezniszczalnej, nierozerwalnej wspólnoty, do niezłomnej solidarności. Nic błędniejszego. Nigdzie bezwstydny egoizm nie ujawnia się w sposób tak jaskrawy, jak w niewoli; im twardsze w niej życie, tym bardziej rażące jest egoistyczne zachowanie się, wynikające z instynktu samozachowawczego.”

Rudolf Höß (1901–1947) administrator niemiecki, nazista

Wspomnienia Rudolfa Hössa, komendanta obozu oświęcimskiego

O życiu, O losie, O zachowaniu, O czasie

„Pytam ja, czy może kochać kogoś ten, kto sam siebie nie cierpi? Czy może żyć w zgodzie z innymi, kto sam ze sobą jest niezgodny? Czy może być komuś miły, kto sam dla siebie jest przykry i uciążliwy? Myślę, że tak nie będzie twierdził nikt, chyba że od samej Głupoty byłby głupszy.”

Erazm z Rotterdamu książka Pochwała głupoty

Quaeso num quemquam amabit, qui ipse semet oderit? Num cum alio concordabit, qui secum ipse dissidet? Num ulli voluptatem adferet, qui sibimet ipsi sit gravis ac molestus? Istud, opinor, nemo dixerit, nisi qui sit ipsa stultior Stultitia. (łac.)
Pochwała głupoty

O głupocie, O myślach, O myśleniu, Kochać się

„Cierpienie bodaj jednego niewinnego dziecka jest już niezbitym dowodem przeciw istnieniu osobowego dobrotliwego Boga. I choć Jezus nazywa go czule Ojcem, Ojczulkiem, to nie można jednak przypisać mu żadnej cechy dobrego, kochającego, ludzkiego ojca. Ma on być wszechmocny, ale nie pomaga małej, niewinnej istocie, co uczyniłby każdy ziemski ojciec, chociaż nie ma tyle mocy. Tymczasem istnieje nie tylko ta jedna cierpiąca istota, aczkolwiek i to by już wystarczyło.”

Hubertus Mynarek (1929)

Zakaz myślenia. Fundamentalizm w chrześcijaństwie i islamie
Źródło: s. 43

O Bogu, O dzieciach

„Ludzie uważają tę całą komedię za coś poważnego, nawet mimo swej niezaprzeczonej mądrości. To stanowi ich tragedię. No i cierpią, oczywiście, lecz… bądź co bądź żyją za to, żyją realnie, nie fantazjują, bo cierpienie to właśnie życie.”

Fiodor Dostojewski książka Bracia Karamazow

Bracia Karamazow

O życiu, O ludziach

„Jako dziecko cierpiałam zawsze pod wpływem niedorzecznego strachu, że wszystko, co widzę, zniknie, gdy tylko odwrócę się do tego plecami.”

Marlen Haushofer (1920–1970)

Ściana

O dzieciach, O strachu

„Tak więc równie chętnie masz przyjmować cierpienie, jak i radość (…). Tak samo pragnę przyjmować z Twojej ręki dobro i zło, słodycz i gorycz, radość i smutek i za wszystko, co mnie spotyka, Tobie dziękować.”

Tomasz à Kempis (1380–1471)

O smutku, O złu, Radość

„Ten ponury polski romantyzm, brak racjonalizmu, nieżyczliwość, brak więzi społecznych. Jesteśmy narodem absolutnie nieobywatelskim. Manuela Gretkowska twierdzi, że mamy za dużo alkoholu w genach. Możliwe. I ten wielowiekowy kac nie pozwala nam myśleć trzeźwo i racjonalnie. We wszystkich działaniach kierujemy się niedobrymi emocjami. Dyskusje od lat, kto jest lepszym Polakiem, prowadzone przez „prawdziwych” Polaków. Naszość i waszość. (…) Wyedukowano nas, że jesteśmy narodem wybranym, Chrystusem Narodów, cierpimy za miliony i przy okazji nienawidzimy się nawzajem.”

Olga Lipińska (1939) reżyserka, scenarzystka telewizyjna i satyryczka, autorka tekstów kabaretowych, aktorka

Źródło: Michał Mizera, Jestem z pokolenia, któremu się chciało [w:] „Business Class” nr 81, lipiec-sierpień 2011

O myślach, O myśleniu, Chrystus

„Historię Ameryki czytam bardzo podejrzliwie. Wymaga to ogromnej wiary w siebie i wyobraźni, by zapisać te wydarzenia, a w każdym przypadku zawsze są poprawki, korekty tekstów i zmyślanie. To jest jak opowiadanie. Myślę, że historia Ameryki jest o kodyfikowaniu kłamstwa. Jesteśmy młodym i niedojrzałym narodem, opierającym się na pokrzyżowaniu starych kultur i poświęcamy dużo czasu na gloryfikowaniu tego zmyślenia. Nie mamy takiej bogatej historii jak Europa i jesteśmy tak naprawdę ich przybranymi dziećmi, narodem imigrantów. Jednak myślę, że w braku historii jest coś uwalniającego, jakbym nie musiał cierpieć za grzechy moich litewskich ojców, bo jestem odcięty od nich kulturowo i emocjonalnie.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: „Drowned In Sound”, 6 grudnia 2007 http://drownedinsound.com/in_depth/2664661

O dzieciach, O kłamstwie, O wierze, O historii

„Aktorstwo to ból, męka, cierpienie. Dlatego często po spektaklu, jak to z człowieka schodzi, to flaszka duszkiem. Ja uciekałem w sport, jestem mistrzem parlamentu w tenisa, mam sześćdziesiątkę i wszystkich golę.”

Jerzy Fedorowicz (1947) aktor polski

Wywiad dla „Dużego Formatu” nr 28, 25 czerwca 2007

O bólu, O sporcie

„Chciałabym opisać tego człowieka. Jest on utkany z dwóch pierwiastków. Jednym z nich jest dobroć i łagodność, drugim siła aż do uporu. Z tego splotu jest dobroć i łagodność. Z tego splotu powstaje tkanina giętka i mocna. Łagodność jest niewzruszona, dobroć – uparta, a siła podszyta nieśmiałością i wrażliwością. Poczucie humoru sąsiaduje ze zmysłem cierpienia, a wytrwałość z pewną lekkomyślnością, trwonieniem swoich darów. Sensualista jest ascetą, człowiek wielkiej czułości wewnętrznej – samotnikiem.
Chciałoby się powiedzieć, że takich ludzi nie ma, że są niemożliwi.
Przy tym jest dosyć nieprzytomny w tym świecie i dotyka go jakby tylko mimochodem.”

Anna Kamieńska (1920–1986)

Notatnik 1965–1972
Źródło: s. 199

O ludziach, O sile

„W szpitalu w Śniatynie miała swój oddział w pobliżu kaplicy, toteż często choć na moment tam się udawała, by oddać cześć swemu Boskiemu Oblubieńcowi i błogosławieństwo Boże sobie na swe prace wypraszała. W niedzielę, zaspokoiwszy z macierzyńską dobrocią potrzeby chorych, mawiała: Ja teraz idę na Drogę Krzyżową do kaplicy, może by kto z was poszedł też ze mną. Pan Jezus tyle cierpiał za nas, a my tak mało o tym myślimy.”

Marta Wiecka (1874–1904) polska zakonnica

siostra ze zgromadzenia o Marii Wieckiej O Marcie Wieckiej Źródło: Bł. Marta Wiecka http://misjonarze.pl/?page_id=8854, misjonarze.pl

O Bogu, O myślach, O siostrze, O myśleniu

„Była niezorganizowana. Osobna. Miała swój świat. Czytała, czytała, czytała. Zachwycała się zdaniami, i słowami. Wzruszała wierszami. Rozumiała, co czyta. Świat był taki, jakim go czytała. Ludzie byli tacy, jakimi ich sobie idealizowała. Kochała, kochała, kochała. Pisała listy, nie spała, czasem cierpiała, żyła w uniesieniu. Nie zastanawiał się, ile kosztuje mleko i dlaczego drabiny straży pożarnej sięgają tylko do ósmego piętra (…) Pracowała. Żyła. Nie widziała nigdy dokładnie, jaka jest data i która godzina. Żyła.”

Krystyna Janda (1952) polska aktorka

Różowe tabletki na uspokojenie

O ludziach, O świecie, O czasie, O czytaniu

„Żeby tworzyć prawdziwą sztukę, trzeba poznać smak cierpienia.”

Chuck Palahniuk (1962)

Dziennik (2003)

„Nie ma chyba nic bardziej nieznośnego, gdy ludzie, których się nie cierpi, dają tzw. „dobre rady” i gdy rady te okazują się – naprawdę dobrymi.”

Andrzej Bobkowski (1913–1961) polski pisarz i przedsiębiorca emigracyjny

Źródło: Gris moisi, „Twórczość”, Tom 3, Wydania 10–12, 1947, s. 29.

O ludziach

„Człowiek, który nie stawia czoła cierpieniu, nie akceptuje życia. Ucieczka przed cierpieniem jest ucieczką przed życiem.”

Benedykt XVI (1927) papież

„Zło na świecie jest zawsze stare, a rzeczą szlachetności jest łagodzić nieszczęścia, oraz klęski, które się stały przed jej poczęciem. Jakąkolwiek krzywdę płacisz, jakiekolwiek cierpienia koisz, zawsze działasz gwoli uzacnieniu ludzkich dzieł na ziemi… Pomnij, że obowiązek zacnych uczuć obarcza każdego i za każdego. Sam przez się i za siebie nikt szlachetnym być nie może. Związek ludzi jest jeden, cały, nierozerwany, a o tyle święty, o ile każdy człowiek czuje się być odpowiedzialnym za innych. Jest to religia ludzkości!”

Adolf Dygasiński (1839–1902) polski pisarz, publicysta i pedagog

W puszczy
Źródło: rozdz. XII, s. 158, 159

O ludziach, O religii, O emocjach, O złu

„To, co okropne w utracie pracy, nogi, reputacji czy ukochanej osoby, to nie cierpienie, jakie to zdarzenie wywołuje w tobie, lecz cierpienie, jakim to zdarzenie jest.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Natura umysłów

„Nie cierpię rozsiewać plotek, ale co innego można z nimi robić?”

Amanda Lear (1939) francuska piosenkarka i aktorka

I hate to spread rumours: but what else can one do with them? (ang.)

„Naprawdę cierpią – przez dwa miesiące, średnio. Potem dziękują niebiosom za wolność i radośnie wracają do starych błędów.”

Greg Iles (1960)

Anioł z Missisipi

O wolności

„Ten, kto nie cierpi na nerwicę, być może nie potrzebuje środków oszałamiających, by uśmierzyć jej skutki. Owszem, człowiek taki znajdzie się w trudnej sytuacji, będzie musiał wyznać całą swą bezradność, przyznać się, że w krzątaninie tego świata pełni całkiem podrzędną rolę, że oto już nie jest centrum stworzenia, nie stanowi przedmiotu czułej troski dobrotliwej Opatrzności. Taki człowiek znajdzie się w sytuacji dziecka, które opuściło ciepły i przytulny dom ojcowski. Czyż jednak do natury infantylizmu nie należy to, że powinien zostać przezwyciężony? Człowiek nie może być dzieckiem wiecznie, musi się ważyć na wejście we „wrogie życie”. Można to określić mianem „wychowania do rzeczywistości”, co do mnie zaś, to muszę jeszcze wyjaśnić Panu, że jedynym zamiarem mej rozprawy jest zwrócić uwagę na konieczność podjęcia tego kroku.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

O życiu, O dzieciach, O domu, O naturze

„Egipt zawsze pozostawał jednym z pierwszych źródeł moich inspiracji, ponieważ to kraj moich przodków, ale jest to również kraj, który dał ludzkości pierwszą i najświetniejszą cywilizację. Potem idzie Demokratyczna Republika Konga, kraj, w którym się urodziłem, który przeżywa trudne momenty, doprowadza do tragedii i niszczy marzenia z powodu ludzkiego szaleństwa. Cierpienie ludzi jest dla mnie inspiracją do pisania poezji. Biorę część z walki tych, którzy stracili nadzieję, ale również od tych, którzy opierają się fatalnemu losowi i występkom uzurpatorów w nadziei na lepszy świat.”

Kama Sywor Kamanda (1952)

O ludziach, O świecie, O marzeniach, O walce

„Kto kocha bardziej, jest zawsze podległy i musi cierpieć.”

Thomas Mann książka Tonio Kröger

Źródło:Tonio Kröger, [w:] Nowele, tłum. Leopold Staff, Czytelnik, Warszawa 1956, s. 127.

Kochać się

„Nie spodziewaj się wiele po odwróconym stole nieba,
ni kęs ci z niego nie spadnie, nim wpierw nie poznasz cierpienia.”

Hafez (1326–1389) persko-tadżycki poeta

Źródło: gazal X (234), tłum. Albert Kwiatkowski; cyt. za literaturaperska.com http://www.literaturaperska.com/hafez/hafez10.html

„Czasami cierpimy, dlatego że mamy zbyt wyszukane upodobania i sztuczne potrzeby.”

Henri Bergson (1859–1941) francuski filozof, noblista

„Cierpienie jest surowym, ale uczonym mistrzem dla tego, kto umie przyjąć od niego niezawodne lekcje.”

Michel Quoist (1921–1997) francuski duchowny katolicki i pisarz

„Inny nie może mnie zrozumieć ani nie może mi pomóc – oto samotność cierpienia.”

Paul Ricœur (1913–2005) filozof francuski

O samotności

„Czasem nas coś boli – powiedział. – Czasem żre nas żal, czasem cierpimy – ot, zwyczajnie. Ale Lilly ma prawdziwy Weltschmerz. Nie należy tego tłumaczyć jako „zmęczenie światem”, bo to nazbyt łagodne określenie jak na jej stan. Weltschmerz to raczej „zranienie światem”, całkiem dosłownie, bo Welt znaczy świat, a Schmerz ściśle rzecz biorąc oznacza ból, prawdziwie fizyczną dolegliwość. Lilly to kliniczny przypadek zranienia światem – z dumą konkludował Frank.”

John Irving książka Hotel New Hampshire

Hotel New Hampshire (1981)

O bólu, O świecie, O czasie

„Krzyż i Męka Zbawiciela ma być środowiskiem, przy którym skupić się mamy, wielbiąc Chrystusa Pana wzgardzonego, wyniszczonego dla nas. Starajmy się odpłacać choć w cząsteczce za Jego miłość i mękę. Najśliczniejszy i najmilszy dla nas po miłości Bożej powinien być krzyż Chrystusowy, cierpienie, pokuta, oddanie się panu Bogu na wszystko, na zawsze, bez żadnych zastrzeżeń. Cierpieć mamy bardzo wiele na każdym kroku, sprzeciwienie się miłości własnej, co już bardzo boli, i setki, i tysiące drobnych umartwień, niewygód i przykrości – a to niebo. Przyjmować w duchu pokuty (cierpienia), cieszyć się z tego, że nas spotykają, pragnąć bólu i cierpienia, szukać go – oto nasz duch, życie i wszystko. Jeżeli pokuty, cierpienia i bólu nam będzie brakować, to każda z nas niech wie, że zaczyna życie z nas uchodzić i robimy się martwe, bez ducha.”

Bernardyna Maria Jabłońska (1878–1940) zakonnica polska, błogosławiona Kościoła katolickiego

Źródło: o. Joachim Roman Bar, o. Władysław Kluz, Polscy święci. Służebnica Boża Bernardyna Jabłońska, t. 11, op. cit., s. 232.

O miłości, O życiu, O Bogu, Chrystus

„W przeszłości socjaliści (narodowi i międzynarodowi) oraz komuniści popełniali błędy, przez które cierpiały miliony. Dzisiejsi socjaliści chcą narzucić swoje poglądy krajom, wyznającym prostą prawdę, że ludzie są ludźmi.”

Ryszard Bender (1932–2016) polski polityk i historyk

Źródło: Socjaliści chcą narzucić swoje poglądy, naszdziennik.pl, 17 kwietnia 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=sw&dat=20080417&id=sw11.txt

O ludziach, O przeszłości

„Volksdeutsche opowiadają o swoich cierpieniach. (…) To chwyta za serce.(…) Sami idealiści!”

Joseph Goebbels (1897–1945) niemiecki polityk nazistowski, minister propagandy

październik 1939.
Dzienniki (1923–1945)

Serce

„Czcigodni Bracia! Godzina, w której dajemy wam pierwszą Naszą encyklikę, przedstawia się Nam z wielu powodów prawdziwie godziną ciemności. W niej duch przemocy i niezgody wylewa na ludzkość, z czary pełnej krwi, niezliczone klęski i niewypowiedziane cierpienia. Czyż potrzebujemy was zatem zapewniać, że Nasze ojcowskie serce obejmuje miłością pełną współczucia wszystkie Nasze dzieci, a zwłaszcza te, które spotkała krzywda i prześladowania? Narody pogrążone w odmętach wojny są może dopiero u początków boleści, a oto już tysiące rodzin zostały dotknięte przez śmierć, zniszczenie, łzy i nędzę.”

Pius XII (1876–1958) papież

Encyklika Summi Pontificatus o solidarności ludzkiej i państwie totalitarnym
Źródło: 79

O śmierci, O wojnie, O dzieciach, O krzywdzie

„Żyć, by cierpieć – to niegodne człowieka. Nie możemy tkwić w bólu. Musimy zanurzyć się w nim, żyć w nim w pełni, aby potem wykuć z niego schody, które przywiodą nas do świątyni radości.”

Zenta Mauriņa (1897–1978) łotewska pisarka i filolożka

„Kiedy autorytet przeradza się w autorytaryzm, demokracja cierpi; kiedy jednak protest staje się endemiczny, flirtujemy z chaosem. Demokracja to nasz wspólny proces.”

Pranab Mukherjee (1935)

Źródło: Marta Strzelec, Pierwsze orędzie prezydenta Mukherjee, polska-azja.pl, 15 sierpnia 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/08/15/pierwsze-oredzie-prezydenta-mukherjee/

O demokracji

„Technologiczny pseudopostęp hodowli przemysłowej przysporzył dodatkowych cierpień zwierzętom i, jak się wydaje, przyniósł nowe choroby ludzkości. Żałosne osiągnięcie.”

Matthieu Ricard (1946)

Źródło: Matthieu Ricard, Jean-François Revel, Mnich i filozof, wyd. BIG, Szczecin 2000, s. 204.

O chorobach, O zwierzętach

„Świętość to miłość doskonała. To nie zawieszenie głowy w lewo, czy prawo – ale przejęcie się tajemnicą, że nikt nie ma większej miłości nad tą, która realizuje się w oddaniu życia za innych. Jan Paweł II swoje życie oddawał dla innych. Jego życie, zamach i cierpienie doprowadziły do tego, że stał się dla nas bardziej ludzki i bliski. W jego teologii, która koncentruje się wokół powiedzenia: „najkrótsza droga do Boga to właśnie człowiek”, jest wszystko zapisane.”

Alfons Nossol (1932) polski duchowny katolicki

Źródło: Łukasz Żygadło, Abp Nossol: „Mówi się, że to był przypadek – tak. Ale przypadki są logiką Boga. Można tylko wyliczać, ile dwa ostatnie papiestwa dały Europie i światu” http://wpolityce.pl/wydarzenia/63956-abp-nossol-mowi-sie-ze-to-byl-przypadek-tak-ale-przypadki-sa-logika-boga-mozna-tylko-wyliczac-ile-dwa-ostatnie-papiestwa-daly-europie-i-swiatu-nasz-wywiad, wpolityce.pl, 4 października 2013

O miłości, O życiu, O Bogu, O tajemnicy

„Cierpienie jest ojcem, a miłość matką mądrości.”

Ludwig Börne (1786–1837)

O miłości, O matce

„Miłości! – gaje pogody,
I łzawych cierpień bez miary,
Złorzeczy ci gorzko młody,
Ale uwielbia cię stary.”

Wiktor Hugo (1802–1885) francuski pisarz i polityk

Źródło: Nie jedno ma imię: Aforyzmy o miłości, wyb. Kiejstut R. Szymański, Wrocław 1997.

O pogodzie

„B. cierpię za Ciebie, ale już samym koniuszkiem duszy, bo sam jestem jak jedna wielka dupa wołowa.”

Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885–1939) polski pisarz, filozof, dramaturg i malarz

16 listopada 1925.
Listy do żony (1923–1927)

O duszy

„Pamiętam Marię Czubaszek z dawnych lat. Lubiłem jej emitowane w radiowej Trójce monologi. Podobał mi się jej zjadliwy humor i bawiła mnie słowna ekwilibrystyka. Nie miałem pojęcia, że ta kobieta nosi w sobie ciężki problem. Dowiedziałem się o tym cztery lata temu, gdy pani Czubaszek publicznie oświadczyła, że nie ma dzieci, bo ich nie cierpi. Po chwili jednak okazało się, że ma dzieci, tylko one nie żyją, bo ich mama dwa razy „usunęła ciążę”. „Boże, jak to cudownie, że ja to zrobiłam” – cieszyła się do mikrofonu, zapewniając, że nie odczuwa żadnej traumy. (…) Ojcze Przedwieczny, miej miłosierdzie dla nas i dla Marii Czubaszek. I dla całego świata.”

Franciszek Kucharczak (1962) polski dziennikarz

o Marii Czubaszek.

O kobietach, O Bogu, O dzieciach, O problemach

„Otóż nie ma silniejszego odczucia niż cierpienie fizyczne. Jego doznania są głębokie, nie budzą najmniejszych wątpliwości, w przeciwieństwie do wrażenia przyjemności, które kobiety nieustannie udają, prawie nigdy go nie przeżywając. Ani miłość własna, ani młodość, ani siła, ani zdrowie, nie są w stanie wywołać u kobiety tego wątpliwego i mało satysfakcjonującego wrażenia przyjemności. Natomiast uczucie bólu nie wymaga szczególnych starań. Im więcej wad cielesnych ma mężczyzna, im jest starszy, im mniej zdolny jest się podobać, tym łatwiej osiąga ten cel. Gdy idzie o cel, to istotę jego rozumiemy najlepiej uświadamiając sobie, że najbardziej podnieca i podrażnia nasze zmysły właśnie to, co wywołuje w służącym nam przedmiocie możliwie najsilniejsze wrażenia jakiegokolwiek rodzaju. A zatem ten, kto wywoła u kobiety najbardziej wstrząsające wrażenie i zbulwersuje jej istotę, bezsprzecznie zapewni sobie największą dozę rozkoszy. Albowiem wzburzenie, jakiego doznajemy obserwując przeżycia kobiety, będzie niewątpliwie żywsze jeżeli jej odczucia będą okrutne, niż gdyby były łagodne lub miłe. W ten sposób egoistyczny rozpustnik przekonany, że jego przyjemności będą tym większe, im więcej obejmą doznań, zada poddanemu sobie obiektowi (kiedy już stanie się jego panem) możliwie najdotkliwszy ból wiedząc, że osiągnięta rozkosz będzie tak duża, jak silnymi będą wrażenia, które zdoła wywołać w służącym obiekcie.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Pozostałe dzieła

O miłości, O kobietach, O bólu, O zdrowiu

„Zwróćcie uwagę, jak bardzo ci, co mają odmienne zdanie o przychodzącej do nas łasce Jezusa Chrystusa, przeciwni są myśli Bożej. (…) Powstrzymują się od Eucharystii i modlitwy, gdyż nie wierzą, że Eucharystia jest Ciałem Pana naszego, Ciałem, które cierpiało za nasze grzechy i które Ojciec w swej dobroci wskrzesił.”

Ignacy Antiocheński (35–108) święty, biskup Antiochii, Ojciec Kościoła

Źródło: Do Kościoła w Smyrnie 6:2–7:1.

O myślach, O myśleniu, Chrystus

„Czuć, kochać, cierpieć, poświęcać się, będzie zawsze treścią życia kobiety.”

Honoriusz Balzac Komedia ludzka

Sentir, aimer, souffrir, se dévouer, sera toujours le texte de la vie des femmes. (fr.) Komedia ludzka Źródło: Eugenia Grandet http://www.polona.pl/dlibra/doccontent?id=38674, wyd. Biblioteka Boya, Warszawa 1933, s. 133.

O kobietach, Kochać się

„Cierpiał. Najpierw była muzyka poważna, symfoniczna, potem teatr dramatyczny. W końcu, niejako na straszny deser, opera. Gęsty tłum otaczający miejsce kaźni, głośno szydząc z ofiary, domagał się nowych tortur. W ostatnim słowie prosił o kilka taktów disco-polo. Wyzionął ducha porażony poezją współczesną.”

Marek Konecki (1949)

Księga kpin (satyry, ironie i nonsensy)

O muzyce

„To wielka rzecz, jeżeli się cierpi. Tylko wtedy masz naprawdę dość dotychczasowego życia. Możesz wykorzystać cierpienia, aby położyć mu kres.”

Anthony de Mello (1931–1987) psychoterapeuta pochodzenia indyjskiego, jezuita

Przebudzenie

„Przyzwyczajenie! – robotnica zręczna, ale bardzo powolna, która zrazu pozwala naszemu duchowi cierpieć całe tygodnie w tymczasowej siedzibie, ale którą mimo wszystko winniśmy błogosławić, bo bez przyzwyczajenia, zdany na własne środki, duch nasz nie byłby zdolny uczynić nam żadnego mieszkania mieszkalnym.”

Marcel Proust (1871–1922) pisarz francuski

„Buty al-Zeidiego były odpowiednim pożegnaniem dokonań Busha w Iraku. Jego działanie odzwierciedlały prawdziwe odczucia mieszkańców Iraku. Jego gniew wobec Busha wynikał z cierpienia jego rodaków.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

iracki parlamentarzysta o czynie dziennikarza Muntadara al-Zeidiego, który rzucił w Busha swoimi butami. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/kat,1348,title,W-wiezieniu-nie-rzucal-w-nikogo-butami---moze-wyjsc,wid,11440984,wiadomosc.html, 28 sierpnia 2009

O butach, O gniewie, O pożegnaniu

„Ogromnie cierpię, gdy widzę degrengoladę naszego futbolu. Wielu ludzi twierdzi, że tylko raz w Polsce narodziło się pokolenie piłkarzy, którzy potrafili nawiązać walkę ze światową czołówką, a potem Pan Bóg nas pokarał i rodziły się same nieudaczniki. Jestem odmiennego zdania i uważam, że obecnie mamy bardziej utalentowana młodzież niż kiedyż. Niestety, po kilku latach, już jako seniorzy ci sami zawodnicy przegrywają mecz za meczem, kompromitując nas i siebie.”

Jan Tomaszewski (1948) piłkarz polski (bramkarz)

Źródło: PZPN czy Przestępcy Zrzeszeni Przeciw Nam., 2004

O Bogu, O ludziach, O młodzieży, O walce

„Czy ludzie nas kiedyś zrozumieją? – zastanawiała się siedząca obok mnie Wisia. – Czy ktoś nas zrozumie, choćby nie wiem, ile opowiadać? Jakimi słowami da się opisać to, że można do takiego koszmaru przywyknąć, i do tego zawszonego parszywego łóżka, i do tych mętnych ziółek, i że naszym jedynym pragnieniem jest teraz tylko to, aby nam dali spokój. Aby nas nie ruszali. Kto tego nie przeżył, nie zrozumie, tak jak nie odczuje naszej udręki mimo najwierniejszej relacji. Bo po cóż będziemy opisywać najpotworniejsze sceny? Wzbudzą na pewno zgrozę, ale przecież nasze cierpienie polega przede wszystkim na ciągłości, na beznadziejności. Jesteśmy wiecznie w stanie bólu psychicznego i fizycznego. To tak jakby stale ktoś bliski umierał. I tak jakby stale ktoś na ciebie pluł. I tak jakby wszystko to działo się jednocześnie. Czy ja wiem, jak to przetłumaczyć na pojęcia ludzi wolnych?”

Krystyna Żywulska (1914–1993) polska pisarka, felietonistka, autorka tekstów piosenek i graficzka

Przeżyłam Oświęcim (1946)

O ludziach, O udręce, O relacjach

Cytaty o cierpieniu strona 2

Cytaty o cierpieniu
strona 2