Mario Vargas Llosa cytaty

„To osoby się zmieniają, a nie istota sprawy.”

Źródło: krytykapolityczna.pl, 7 października 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/DomoslawskiVivatVargasLlosa/menuid-1.html

„Kocham literaturę ponad wszystko, ale nie podoba mi się pomysł bycia pisarzem zamkniętym w swojej wieży z kości słoniowej, odciętym od reszty świata. Nie napisałbym połowy swoich powieści, gdyby nie dziennikarstwo, gdyby nie moje felietony czy reportaże.”

Postać: Cayo Bermudez
Rozmowa w „Katedrze”

„Marzenia rozwiały się w dym wówczas, gdy powinny się spełnić.”

Źródło: wywiad Gillesa Anquetila i François Armaneta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 11 października 2010.

Mario Vargas Llosa książka Wojna końca świata

Wojna końca świata

„Przez te dwa lata przekonałem się, że przynajmniej w moim wypadku nie jest prawdą, iż miłość wyciera się, ubożeje lub gaśnie od długiego użycia. Moja miłość rosła każdego dnia.”

Mario Vargas Llosa książka Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki

Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki
Źródło: s. 133

„Obowiązkiem świeckiego państwa jest autonomia wobec nacisku grup religijnych.”

„Kobieta i sztuka wykluczają się nawzajem, przyjacielu. W każdej kobiecej pochwie jest pogrzebany jakiś artysta.”

Mario Vargas Llosa Cytaty o kobietach

Mario Vargas Llosa książka Ciotka Julia i skryba

Postać: Pedro Camacho
Ciotka Julia i skryba
Źródło: s. 202

„W pierwszą noc, kiedy będziemy razem, pozbawię Vikingę całej nordyckiej oziębłości, którą nosi w sobie od kołyski. Obnażę ją jednym szarpnięciem, a potem gryząc i ściskając, sprawię, że będzie się poruszała, wiła, jęczała i walczyła o przeżycie. Jak Murzynka. Ona naga i ja nagi w miłosnej walce, wreszcie ta pozbawiona naturalności mieszczka nauczy się grzeszyć, doznawać rozkoszy, dawać rozkosz, być gorąca, uległa i soczysta jak kobiety z Saint-Pierre.”

„Dokąd będzie rosło grono uprzywilejowanych kosztem nędzy ogromnej większości? Dokąd będzie trwała niewola kobiet, którą już zniesiono w stosunku do mężczyzn?”

Źródło: Raj tuż za rogiem, przekład Danuta Rycerz, Wydawnictwo Znak, 2010, s. 79.

„Proszę się nie wstydzić łez, płacz jest u kobiety tym, czym rosa u kwiatów.”

Postać: Flora Tristan
Raj tuż za rogiem

„Dogmaty wiary zaś tłumią życie intelektualne, wolną wolę człowieka, jego naukowe inicjatywy. Ponadto nauka Kościoła uznająca cnotę za symbol czystości ducha wywołuje przesądy, które czynią z kobiety kompletną niewolnicę.”

Postać: „Waleczny” Radio Amazonas
Pantaleon i wizytantki

„Auto da fe ujawnia symbolikę społeczeństwa, które daje się zdominować przez najgorsze instynkty. (…) Jeżeli zbiorowe demony działają destrukcyjnie, to czyż demony prywatne mieszkające w tajemnej klatce, jaką każdy człowiek nosi w sercu, nie mogą być raczej źródłem ludzkich pragnień, pożywką dla fantazji? (…) W Auto da fe największą częścią elementu dodanego przez artystę do świata jest nadanie karty obywatelstwa „ludzkim demonom”, tym zjawom, które mężczyźni i kobiety w realnym życiu chowają w fałdach swojej intymności i które tylko czasami wyciągają na światło dzienne przez symboliczne gesty i czyny.”

Postać: Flora Tristan
Raj tuż za rogiem

„Lituma już nie był tak naiwny jak przedtem, odkąd zrozumiał, jak okrutni mogą być ludzie na tym świecie.”

Prawda kłamstw
Źródło: Realistyczny koszmar (hiszp. Una pesadilla realista) – Auto da fe (1935), Elias Canetti

Mario Vargas Llosa Cytaty o ludziach

„Ludzie w sutannach przestaną konspirować tylko wtedy, gdy się przestraszą.”

Kto zabił Palomina Molero

Mario Vargas Llosa książka Święto kozła

Święto kozła

„Rewolucja ma milion oczu i milion uszu. Nikt nie może działać w tajemnicy przed ludem i ujść karze. Te ścierwa próbowały to zrobić i teraz na kolanach błagają o litość tych, którym wbijali nóż w plecy. Te hieny służyły marionetkowemu rządowi, który morduje chłopów, strzela do robotników, sprzedaje kraj imperializmowi i rewizjonizmowi i pracuje dzień i noc, żeby bogaci byli jeszcze bogatsi, a biedni jeszcze biedniejsi.”

Mario Vargas Llosa książka Lituma w Andach

senderyści
Lituma w Andach

„Polityka jest dla nierobów, nie dla ludzi pracy”

„Są ludzie,których jedynym zadaniemjest służyć innymza pośredników;przechodzi się po nichjak po mostachi idzie się dalej.”

porucznik o Cayo Bermudezie
Rozmowa w „Katedrze”

„Dziś nikt nie mówi w ten sposób o powołaniu (…) samo zjawisko pozostaje wciąż czymś nieuchwytnym: oto niektórzy ludzie, pod wpływem skłonności o niejasnym pochodzeniu, czują się wezwanie, niemal zmuszeni podjąć pewne działanie i poświęcają mu się, świadomi, że tylko wówczas – na przykład gdy będą pisać – dostąpią spełnienia i osiągną zgodę z samymi sobą, dając z siebie to, co najlepsze, wolni od przykrego wrażenia, że marnują życie.”

cytat za Falubert'em, Szkoła uczuć
Pantaleon i wizytantki

„Afryka – ten kontynent straszny, a zarazem przepiękny, kontynent niewyobrażalnych cierpień – była zarazem ziemią wolności, gdzie istoty ludzkie mogły być maltretowane w wyjątkowo okrutny sposób, a jednocześnie zachowywały swobodę manifestowania swych namiętności, fantazji, pragnień, instynktów i marzeń, bez wędzideł i przesądów, które hamowały rozkosz w Wielkiej Brytanii.”

Listy do młodego pisarza

Mario Vargas Llosa: Na czasie cytaty

Mario Vargas Llosa książka Marzenie Celta

Marzenie Celta

„Bez wprowadzenia do władzy zasad moralnych demokracja (…) nie przetrwa albo nadal będzie swoją własną karykaturą.”

Mario Vargas Llosa książka Jak ryba w wodzie. Wspomnienia

Jak ryba w wodzie

„Bez obaw i bez wstydu, prawda nie obraża i nie zabija.”

„W Ameryce Środkowej, Kolumbii, Peru… narkobiznes jest wszędzie. I ma on potężną władzę ekonomiczną, państwo tak naprawdę nie może konkurować z narkopaństwami. Narkobiznes może płacić swoim ludziom więcej aniżeli państwo własnym urzędnikom i politykom. Handlarze narkotyków wykazali niezwykłą pomysłowość, aby czerpać korzyści z globalizacji.”

Postać: „Waleczny” Radio Amazonas
Pantaleon i wizytantki

Mario Vargas Llosa cytaty

„Należy swoje ułomności nosić jak szaty królewskie, ze spokojem. Jak aureolę, którą lekceważymy, udając, że jej nie dostrzegamy. Tylko sylwetki ułomnych nie rozmywają się w mętnej przejrzystości atmosfery. Piękno jest cudowną ułomnością formy.”

Źródło: wywiad Gillesa Anquetila i François Armaneta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 11 października 2010.

Mario Vargas Llosa książka Pochwała macochy

Cesar Moro, Amar a mort
Pochwała macochy

„Każdy interes jest brudny, stary (…) jeśli masz forsę, możesz robić najgorsze interesy bez ryzyka.”

„Kochanie się we trójkę jest wyrazem czci wobec Najświętszej Trójcy: Boga Ojca, Syna Bożego i Ducha Świętego.”

Zielony Dom

Mario Vargas Llosa książka Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki

Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki

„Jestem taki, jaki jestem, i to mi wystarczy. Świadomość, że z wieloma innymi jest jeszcze gorzej, stanowi, oczywiście, wielką pociechę.”

Mario Vargas Llosa książka Pochwała macochy

Pochwała macochy

„Zmiany wywołujące (…) kataklizm ontologiczny (…) możemy nazwać s k o k a m i j a k o ś c i o w y m i, zapożyczając formułę z dialektyki Heglowskiej, która głosi, że nagromadzenie ilościowe powoduje „przemianę jakości.””

„Zostałabym z tobą już od tamtego razu, kiedy pokazałeś mi Paryż, kiedy zapraszałeś mnie do tych okropnych garkuchni dla żebraków. Zawsze porzucałam cię dla bogaczy, którzy okazywali się śmieciami. I sama skończyłam jak śmieć.”

Listy do młodego pisarza

Mario Vargas Llosa książka Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki

Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki
Źródło: s. 245

„Czy retoryczne spory burżuazyjnych partii mają cokolwiek wspólnego z interesami biedoty?”

Mario Vargas Llosa książka Wojna końca świata

Wojna końca świata

„Jest coś, czego musisz się nauczyć. Nic nie jest łatwe, Lituma. Prawdy, które wydają się najbardziej prawdziwe, przy dokładnym ich zbadaniu i przyjrzeniu się im z bliska, są nimi tylko połowicznie lub przestają nimi być.”

„Zawsze ją fascynują dziwne drogi pamięci, kierunki, jakie przybiera w zależności od tajemniczych bodźców, nieprzewidzianych skojarzeń.”

Postać: porucznik Silva
Kto zabił Palomina Molero

Mario Vargas Llosa książka Święto kozła

Postać: Urania Cabral
Święto kozła

„Sekret dobrego zdrowia po trzydziestce to post.”

„Istnieje wiele sposobów na zdefiniowanie tego, kto jest godny szacunku. Jeżeli o mnie chodzi, to uważam, że na szacunek zasługuje intelektualista lub polityk, który mówi to, w co wierzy, robi to, co mówi, i nie używa idei i słów jako szczebli do kariery.”

Postać: Pantaleon Pantoja
Pantaleon i wizytantki

Mario Vargas Llosa książka Jak ryba w wodzie. Wspomnienia

Jak ryba w wodzie

„Możliwe, że Bóg istnieje, ale w obecnych czasach, po tym wszystkim co nas spotkało, czy ma to jakiekolwiek znaczenie? Że świat mógłby być lepszy? Tak, prawdopodobnie, ale po co Go o to pytać? Przeżyłem i mimo pozorów stanowię cząstkę ludzkiej rasy.”

Mario Vargas Llosa książka Pochwała macochy

Pochwała macochy

„Gdyby nie dobre książki, które przeczytałem, miałbym dużo węższą wizję świata.”

„Nie ma większej kary od wyrzutów sumienia.”

Źródło: wywiad Gillesa Anquetila i François Armaneta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 11 października 2010.

„Anioł zamieszkujący wnętrze człowieka nigdy nie zdoła całkowicie pokonać demona, z którym dzieli ludzką duszę, a dzieje się tak nawet w społeczeństwach rozwiniętych, przekonanych, że zdołały się odeń uwolnić.”

Postać: Pantaleon Pantoja
Pantaleon i wizytantki

„Często żartował z niebezpieczeństw „patriotycznego fanatyzmu” i przypominał mu wyrażenie doktora Johnsona, którego zdaniem „patriotyzm jest ostatnim schronieniem kanalii.””

Prawda kłamstw
Źródło: Wołanie z otchłani (hiszp. El llamado del abismo) – Śmierć w Wenecji (1913), Tomasz Mann

Mario Vargas Llosa książka Marzenie Celta

Marzenie Celta

„Odkryłem, że wbrew pozorom ekonomia jest daleka od nauk ścisłych, ponieważ otwiera się szeroko w kierunku fantazji i kreatywności, podobnie jak sztuka.”

Mario Vargas Llosa książka Jak ryba w wodzie. Wspomnienia

Jak ryba w wodzie

„Jest to cnota nad cnotami trzymać język za zębami.”

„Nie wiem, czy dziś wieczorem wydarzy się cud. Ale nic się nie traci, próbując.”

Pantaleon i wizytantki

„Jeżeli jestem liberałem, to dlatego, że wierzę w wolność polityczną, ale nie dogmatyzm ekonomistów. Liberalizm jest elastyczną doktryną i oznacza dla mnie przede wszystkim tolerancję, ideę współistnienia w wolności, to znaczy podstawową zasadę demokracji. A przede wszystkim ochronę przed przemocą. Wszelki dogmatyzm jest źródłem przemocy.”

Postać: porucznik Silva
Kto zabił Palomina Molero

„W większości przypadków tak zwane sercowe zmartwienia czy coś w tym rodzaju to niestrawna fasola, która ciąży w żołądku, nieświeża ryba, obstrukcja. Dobry środek przeczyszczający zabija szaleńczą miłość.”

Źródło: wywiad Gillesa Anquetila i François Armaneta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 11 października 2010.

Mario Vargas Llosa książka Ciotka Julia i skryba

Postać: Pedro Camacho
Ciotka Julia i skryba
Źródło: s. 201

„Logiką wojny jest całkowite zniszczenie przeciwnika.”

Mario Vargas Llosa książka Wojna końca świata

Wojna końca świata

„Jesteś dobrym człowiekiem, masz jednak okropną wadę: brak ambicji. Jesteś zadowolony z tego, co osiągnąłeś, nieprawdaż? Ale ty nic nie osiągnąłeś, grzeczny chłopczyku. Dlatego nigdy nie będę mogła zostać twoją żoną. Bo ja nigdy nie będę zadowolona z tego, co mam. Zawsze będę chciała więcej.”

Mario Vargas Llosa książka Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki

Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki
Źródło: s. 80

„Im, silniejszy jesteś, tym gorszy.”

„Czas opowieści krąży niejako w pewnej przestrzeni; wydłuża się, opóźnia, zatrzymuje się lub też przyspiesza, nabierając zawrotnego pędu. Opowieść w ę d r u j e w czasie powieściowym, jakby po jakimś obszarze, przybliża się i oddala, biegnie do przodu wielkimi skokami albo posuwa się drobnymi kroczkami, pozostawia białe plamy całych okresów chronologicznych (wykreślając je), potem zaś cofa się, by odzyskać ten utracony czas, przeskakuje z przeszłości w przyszłość i z powrotem ze swobodą niedostępną nam, istotą z krwi i kości, w realnym życiu.”

Postać: młody Aleksander
Zielony Dom

„Kto czeka, ten traci nadzieję.”

Listy do młodego pisarza

Mario Vargas Llosa książka Ciotka Julia i skryba

Ciotka Julia i skryba

„Sekret szczęścia, a przynajmniej spokoju, leży w tym, żeby umieć oddzielić seks od miłości. I, o ile to możliwe, wyeliminować romantyczną miłość z życia, bo to ona sprawia, że człowiek cierpi. Tak żyje się spokojniej i lepiej się bawi, zapewniam cię.”

Mario Vargas Llosa książka Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki

Postać: Juan Barreto
Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki
Źródło: s. 114

„Po rozżalonym człowieku zawsze można się spodziewać najgorszych rzeczy.”

Mario Vargas Llosa książka Święto kozła

Postać: Johny Abbes Garcia
Święto kozła

„Idea równowagi pomiędzy człowiekiem a ziemią, świadomość destrukcji środowiska przez przemysł i nowoczesną technologię, docenienia mądrości człowieka archaicznego zmuszonego pod groźbą całkowitego wyginięcia do respektowania swego habitatu, choć w obcych latach nie były jeszcze intelektualną modą, już zaczynały kiełkować wszędzie, nawet Peru.”

Mario Vargas Llosa książka Gawędziarz

Gawędziarz

„Dla Macziguengów historia ani nie postępuje, ani się nie cofa: obraca się, powtarza.”

Mario Vargas Llosa książka Gawędziarz

Gawędziarz

„W fikcji jest coś rewolucyjnego: niesie ona w sobie pragnienia, apetyt na coś, czego nie ma w świecie rzeczywistym. Gdy kończy się lekturę i przestaje obcować z wielką książką, staje się wrażliwym na wszelkie niedoskonałości i przejawy przeciętności w realnym świecie.”

„Człowiek niezmiennie jest czymś więcej niż tylko rozumem i intelektem.”

Źródło: wywiad Gillesa Anquetila i François Armaneta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 11 października 2010.

„Gdy nie da się zawrócić biegu historii, szkoda tracić czas na zastanawianie się, czy byłoby lepiej, gdyby potoczyła się inaczej.”

Prawda kłamstw
Źródło: Książęce kłamstwo (hiszp. Mentira de principe) – Lampart (1958), Giuseppe Tomasi di Lampedusa

Mario Vargas Llosa książka Marzenie Celta

Marzenie Celta

„Niech chociaż raz sprawiedliwości stanie się zadość, ale nie na korzyść tych, którzy zawsze wygrywają.”

„Zazdrość zaćmiewa rozum, nie pozwala myśleć. Podobnie jak alkohol.”

Postać: Mattias Querocotillo
Kto zabił Palomina Molero

„Każdy wędrujący człowiek ma zwierzę, które mu towarzyszy, przecież. Nawet jeśli go nie widzi albo nie wie o jego istnieniu. W zależności od tego, kim jest i co robi, matka zwierzęcia wybiera go i mówi do swego małego: „Ten człowiek jest dla ciebie, opiekuj się nim.””

Postać: porucznik Silva
Kto zabił Palomina Molero

Mario Vargas Llosa książka Gawędziarz

I zwierzę staje się jego cieniem, zdaje się.
Postać: Tasurinczi
Gawędziarz

„To straszne, jak politycy niszczą żywy język, który staje się w ich ustach ciągiem frazesów, sprofanowaną mową. Tak więc pisarz może pomóc oczyścić język ze wszystkich stereotypów, które niszczą myśl.”

„Na złe czasy potrzebna dobra mina, Florita. Nie poszło ci najlepiej, ale również nie tak źle. Nielatwe to zajęcie oddać się w służbę ludzkości, Andaluzyjko.”

Źródło: wywiad Gillesa Anquetila i François Armaneta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 11 października 2010.

„Ja wierzę we wszystko, panie kapralu. Życie zrobiło ze mnie najbardziej łatwowiernego człowieka na świecie”

Postać: Flora Tristan
Raj tuż za rogiem

Mario Vargas Llosa książka Lituma w Andach

Postać: Tomasito Carreno
Lituma w Andach

„Boże, co ja ci zrobiłam, dlaczego pakujesz mnie w podobne nieszczęście?”

„Oficer bez nałogów (…) No to mamy swojego człowieka, który obok Świętej Róży i świętego Marcina z Porres może w kraju reprezentować wojsko. – Bez przesady (…) Jakieś wady, o których nikt nie wie, na pewno mam.”

Postać: dona Lupe
Kto zabił Palomina Molero

„Jeśli całe zło jest sprawką diabła, na świecie nic nie dzieje się przypadkiem.”

generał Victoria i Pantaleon Pantoja
Pantaleon i wizytantki

„Ignorancja daje odwagę”

Mario Vargas Llosa książka Jak ryba w wodzie. Wspomnienia

Źródło: Jak ryba w wodzie. Wspomnienia, przekład Danuta Rycerz, Kraków 2010, s. 226.

Mario Vargas Llosa książka Lituma w Andach

Postać: Lituma
Lituma w Andach

„Kto może spełniać swoje zachcianki, kiedy jest biedakiem don Adrian.”

„Nie można mówić: polityka jest brudna, więc zamykam się w świecie książek. To zbyt cyniczne.”

Zielony Dom

„Moim powołaniem jest literatura. Nigdy nie chciałem być zawodowym politykiem. Nigdy. Zostałem kandydatem (na prezydenta Peru) z uwagi na zupełnie nieoczekiwane okoliczności. Zrobiłem to bardzo świadomie, wiedząc, że będę musiał na pewien czas poświęcić swoje powołanie.”

Źródło: wywiad Gillesa Anquetila i François Armaneta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 11 października 2010.