Cytaty o pożegnaniu

Zbiór cytatów na temat pożegnanie, nie żyje, mienie, ludzie.

Najlepsze cytaty o pożegnaniu

„Aniołeczko! Dziewczę moje,
Na rozstanie rączkę daj.”

Mieczysław Romanowski (1833–1863) polski poeta epoki romantyzmu

Źródło: Pożegnanie, z 1863 roku

„Całe życie składa się tylko z powitań i pożegnań (…).”

Małgorzata Linde

cytowana przez Anię.
Źródło: Wypowiedzi postaci, L.M. Montgomery, Ania z Zielonego Wzgórza, op. cit., s. 167

„Śmierć jest ostatecznym argumentem przeciw konformizmowi.”

Tadeusz Kantor (1915–1990) polski reżyser, malarz, scenograf, grafik

Źródło: Pożegnania - Andrzej Matynia, „Gazeta Wyborcza - Stołeczna” nr 191, 17 sierpnia 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/144491.html

„Nie umiesz błogo,
Z spokojnym sercem spać w ojczyźnie.”

Antoni Słonimski (1895–1976) polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz społeczny

Źródło: Pożegnanie Czorsztyna

„Podamy sobie na koniec ręce jak biali ludzie.”

Grzegorz Lato (1950) piłkarz polski, trener, senator RP

zapowiedź eleganckiego pożegnania z Leo Beenhakkerem.
Źródło: „Sport.pl” z dnia 28 grudnia 2009 r., s. 8

„Przygodo, hej!”

Andrzej Matynia (1940–2012)

o swoich wnukach. Źródło: Pożegnania - Andrzej Matynia, „Gazeta Wyborcza - Stołeczna” nr 191, 17 sierpnia 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/144491.html

„Aha. Więc TechnoCentrum stara się zbudować Boga?
– Tak.”

Dan Simmons (1948) amerykański pisarz fantastyki naukowej

Cykl Hyperion Cantos, Dylogia Hyperion, Hyperion (1989)
Źródło: Długie pożegnanie

„Generał Kiszczak jest człowiekiem honoru.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

powszechna wersja odpowiedzi w rozmowie zatytułowanej Pożegnanie z bronią; w oryginale: „Czy gen. Kiszczak jest dla pana człowiekiem honoru?” – AM: Tak. Jest człowiekiem honoru. Gen. Kiszczak dotrzymał wszystkich zobowiązań, jakie podjął przy Okrągłym Stole. To były najważniejsze dni w jego życiu. Szef bezpieki negocjował ze swoimi więźniami. Przyjął zobowiązania i dotrzymał słowa aż do bólu. Po 1989 nigdy nie zawiódł zaufania. – „Gen. Jaruzelski też?” – AM: Też. Źródło: Pożegnanie z bronią. Z gen. Czesławem Kiszczakiem i Adamem Michnikiem rozmawiają Agnieszka Kublik i Monika Olejnik, „Gazeta Wyborcza”, 3–4 lutego 2001 http://www.niniwa2.cad.pl/wywiad3.html

„Jeśli będziemy spoglądać na Jezusa, wszystko będzie możliwe.”

Henryk Józef Nowacki (1946) polski duchowny katolicki, arcybiskup, dyplomata watykański

Źródło: Izabela Kozłowska, Nuncjusz apostolski pożegnał się z Nikaraguą http://www.naszdziennik.pl/wiara-kosciol-na-swiecie/6042,nuncjusz-apostolski-pozegnal-sie-z-nikaragua.html, naszdziennik.pl, 30 lipca 2012.

„Swoje miejsce widzę w sejmiku wojewódzkim.”

Czesław Litwin (1955) polski rolnik i polityk

o planach na działalność po przegranych wyborach do Sejmu i odejściu z Samoobrony. Źródło: Pożegnanie z Lepperem, lca.pl, 31 października 2007 http://www.glogow-info.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=2496&Itemid=2

Cytaty o pożegnaniu

„Moje serce wytrzyma porażki, mój umysł zniesie harówkę, ale moje ciało wie, że czas się pożegnać.”

Kobe Bryant (1978–2020) amerykański koszykarz

My heart can take the pounding My mind can handle the grind But my body knows it’s time to say goodbye. (ang.) ogłaszając zakończenie kariery. Źródło: Dear Basketball http://www.theplayerstribune.com/dear-basketball/, „The Players’ Tribune”, 29 listopada 2015

O czasie, Serce

„Każde pożegnanie ma coś ze śmierci, każde ponowne spotkanie – coś ze zmartwychwstania.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

O śmierci

„Twe oczy, którym nigdy nie dość było moich,
Pochyliły się w smutku za powiek zasłoną,
Bo nasza miłość pierzchnie."

Wtedy ona rzecze:
"Choć to prawda, że nasza miłość pierzchnie, stańmy
Jeszcze raz na samotnym wybrzeżu jeziora,
Obok siebie, w godzinie wielkiej łagodności,
Kiedy znużone dziecko, Namiętność, zasypia,
Jak dalekie są gwiazdy. Pierwszy pocałunek
Jak daleki. I jakże stare moje serce!"

Zamyśleni kroczyli przez uwiędłe liście,
A potem on, trzymając jej rękę w swej dłoni,
Powiedział z wolna: "Pomyśl, te serca wędrowne,
Nasze serca, Namiętność nieraz utrudziła."

Lasy były dokoła. I pożółkłe liście
Jak blade meteory przez półmrok spadały.
Stary, kulawy królik kuśtykal po ścieżce.
Jesień była nad nimi. I oto stanęli
Jeszcze raz na samotnym wybrzeżu jeziora.
Obróciwszy się, ujrzał, jak umarłe liście -
Wilgotne jak jej oczy - w milczeniu zebrane,
Rozrzuciła na piersiach i włosach swych.

"Nie płacz,
żeśmy znużeni. Inne miłości spotkamy.
Wciąż nienawiść i miłość, bez kresu i żalu.
Przed nami leży wieczność cała. Nasze dusze
Miłością są i nieustannym pożegnaniem.”

William Butler Yeats (1865–1939) poeta i dramaturg irlandzki, noblista

O pocałunku, O miłości, Serce, O nienawiści

„Bywa, że w konfesjonale penitenci skarżą się na to, iż są zaniedbywani seksualnie przez partnerów. (…) Nie istnieje żadne przykazanie usprawiedliwiające „anoreksję erotyczną”. Źródłem pożądania seksualnego jest świat wewnętrzny, jego siłą jest wyobraźnia, jego celem rozkosz. (…) Jako ksiądz mogę polecić lekturę Pieśni nad pieśniami. Pokazuje ona, jak twórczo wykorzystać zapach, liryczne słowa, taniec czy randki na „warsztatach we dwoje”. Na pożegnanie i na „zachętę” przytaczam słowa: „Jedzcież przyjaciele, pijcie, upajajcie się (miłością), najdrożsi!””

Jacek Prusak (1971) polski jezuita, dziennikarz

(Pnp 5,1). Reszta jest waszą sprawą i nie mieszajcie do tego Boga, tylko Mu zawierzcie. Źródło: kobieta.gazeta.pl, 8 sierpnia 2007 http://kobieta.gazeta.pl/kobieta/1,107880,4373444.html

O kobietach, O Bogu, O świecie, O piciu

„Jakie się ma uczucie, kiedy wyjeżdża się od ludzi, a oni nikną powoli na równinie, aż w końcu widać tylko rozmywające się punkciki? – że zniewala nas za duży świat i że to jest pożegnanie. Ale człowiek wypatruje już kolejnej szalonej przygody pod tym samym niebem.”

Jack Kerouac książka W drodze

W drodze

O ludziach, O świecie, O emocjach

„Jako aktorzy jesteśmy przyzwyczajeni do pożegnań. Mamy to we krwi.”

Bryan Cranston (1956) amerykański aktor i reżyser

Źródło: Dagmara Romanowska, Bryan Cranston: milioner wagabunda, film.onet.pl, 31 lipca 2013 http://film.onet.pl/artykuly-i-wywiady/bryan-cranston-milioner-wagabunda/mrvnk

„Dla mnie Grudzień ’70 to była wielka lekcja. Bo zobaczyłem, do jakich strasznych nieszczęść prowadzi ślepy bunt ludzi zrozpaczonych, doprowadzonych do ostateczności. Wtedy w głowie naszych przyjaciół zaczęła kiełkować myśl, żeby znaleźć trzecią drogę między kapitulacją, serwilizmem wobec władzy a ślepym buntem.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Pożegnanie z bronią, wyborcza.pl, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

O nieszczęściu, O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Nie zostałem wykluczony. Sam odszedłem. Dziś koło 9. rano poszedłem do pana Andrzeja Leppera porozmawiać na temat przyszłości partii i nie mieliśmy tych samych zdań. Zdecydowałem się odejść. Pożegnałem się, powiedziałem do widzenia i wyszedłem.”

Piotr Misztal (1965) polski przedsiębiorca i polityk

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 23 marca 2006

O odejściu, O przyszłości

„O buncie nie było mowy. Gen. Jaruzelski mógł się podać do dymisji, mógł się zastrzelić. Mógł wreszcie uczestniczyć w działaniu, którego celem było odsunięcie od władzy Gomułki i zahamowanie eskalacji przemocy. Wybrał to ostatnie.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

o zachowaniu Jaruzelskiego podczas Grudnia ’70. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

O zachowaniu

„„Uwaga! Pierwsza z domu wywalona zostaje Anna”. Jak się pięknie po polsku pożegnała – „Aaa… i łaski bez”.”

Marcin Daniec (1957) satyryk polski

Marzenia Marcina Dańca, Big Brother

O domu

„Odeszła moja młodość
Gdzieś za góry, lasy
A może to ja odszedłem
Gubiąc po drodze
Lata i wspomnienia
I dotarłem
Do takiej krainy
Gdzie nie straszne
Lata pozostawione
Ani zaschnięte róże
W staroświeckim wazonie
Ocierałem się o czas
Jak o płot przy drodze
Teraz patrzę
Na jego resztki
W połowie spróchniałe
l czekam
Aż wicher czasu
Powali mnie
Wraz z nim”

Józef Wawroń (1928–2017) polski poeta

Źródło: Pożegnanie, „Sekrety ŻAR-” 2005, nr 4 http://www.pzn-mazowsze.org.pl/kultura/klub_zar/sekret11/sek_11.html#poezja

O odejściu, O czasie, O czekaniu

„Co roku nie wiedząc o tym mijam ten dzień
Kiedy pożegnają mnie ostatnie ognie
I cisza odprawi
Niestrudzonego wędrowca (…).
Wtedy nie będę już czuł się
W życiu jak w cudzym ubraniu,
Zdziwiony ziemią
I miłością jednej kobiety
I bezwstydem ludzi,
Tak jak dziś, pisząc po trzech dniach deszczu,
Słysząc jak śpiewa strzyżyk i ustaje ulewa,
Zmierzając nie wiem ku czemu.”

William S. Merwin (1927–2019) amerykański poeta, dramaturg oraz tłumacz

Źródło: Na rocznicę mojej śmierci, tłum. Czesław Miłosz

O śmierci, O kobietach, O ludziach, O ciszy

„Ze wszystkich okropnych rzeczy w życiu najokropniejsze jest pożegnanie.”

Jane Austen książka Emma

Postać: Frank Churchill
Emma
Źródło: rozdział 30, s. 266

„Pamiętajmy, że UE zjednoczyła się przeciwko trzem niszczycielskim siłom: hitleryzmowi, który przyniósł Holocaust, rasizm i skrajny nacjonalizm; sowieckiemu komunizmowi wespół z zimną wojną oraz kolonializmowi, z którym niektóre państwa Wspólnoty Europejskiej z bólem musiały się pożegnać. To właśnie te trzy „kontrpowody” przyczyniły się do wykształcenia wspólnego rozumienia demokracji, które stanowi cywilizacyjną podstawę Europy.”

André Glucksmann (1937–2015)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Kontynent zgryzoty, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 27 sierpnia 2012.

O wojnie, O wykształceniz, O demokracji, O sile

„Gdy przyjdzie na mnie czas, chcę pożegnać się ze światem, myśląc: „Mam za sobą ciekawe życie. Pracowałem w interesującym zawodzie, odniosłem sukcesy, ożeniłem się ze wspaniałą kobietą, moje dzieci zaczęły karierę w tej samej branży, co ja, i całkiem nieźle im idzie, do tego jeszcze udało mi się założyć całkiem niezłą winnicę…”. Mam nadzieję, że gdy będę sporządzał ten cały bilans, nawet nie zauważę, kiedy umrę. Tak sobie wyobrażam swoje ostatnie chwile i życzę podobnych każdemu, kogo kiedyś czeka śmierć.”

Francis Ford Coppola (1939) reżyser, scenarzysta, kompozytor, producent filmowy i aktor amerykański

Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Francis Ford Coppola specjalnie dla Stopklatki!, stopklatka. pl, 11 lipca 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=47140

O życiu, O śmierci, O kobietach, O dzieciach

„Armia indyjska dokonała bezprecedensowego czynu, uwalniając nas z kleszczy pakistańskich barbarzyńców. Będziemy zawsze pamiętali z największą wdzięcznością pomoc, jakiej nam udzieliła w najcięższym okresie kryzysu. Z serca też dziękuję pani Gandhi i narodowi Indii oraz armii indyjskiej za pomoc, jakiej udzieliły, dając schronienie wypędzonym z Bangladeszu oraz w szkoleniu sił partyzanckich Mukti Bahini w czasie wojny o wyzwolenie. Przyjaźń między Bangladeszem a Indiami oparta na zasadach współistnienia i wzajemnego szacunku będzie trwała na zawsze. Ofiarowujemy wam naszą miłość, bo nic innego nie mamy.”

Sheikh Mujibur Rahman (1920–1975)

podczas ceremonii pożegnania stacjonujących w Bangladeszu wojsk indyjskich (12 marca 1972).
Źródło: B. Wizimirska, Drogi kariery. Zulfikar Ali Bhutto i jego partnerzy: Indira Gandhi i Mujibur Rahman, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983, s. 168.

O miłości, O przyjaźni, O wojnie, O czasie

„Moje marzenia zawsze były banalne i nigdy się nie spełniały. Chcąc postępować w zgodzie ze zdrowym rozsądkiem byłem zmuszony kolejno rezygnować z rozmaitych mrzonek dotyczących nadzwyczaj pomyślnej przyszłości. I tak, w porządku chronologicznym, kończąc szkołę podstawową rozstałem się z marzeniem o Wielkim Sportowcu, w liceum pożegnałem mit o Geniuszu Naukowym i Natchnionym Hippisie żywiącym się powietrzem, w traktacie studiów porzuciłem wiarę we Wspaniałego Kochanka i i jego Piękne Kobiety, a także nadzieję na Wielkie Pieniądze Spadające z Nieba.”

Piotr Kofta (1973)

Źródło: Bura małpa

O kobietach, O pieniądzach, O wierze, O marzeniach

„Buty al-Zeidiego były odpowiednim pożegnaniem dokonań Busha w Iraku. Jego działanie odzwierciedlały prawdziwe odczucia mieszkańców Iraku. Jego gniew wobec Busha wynikał z cierpienia jego rodaków.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

iracki parlamentarzysta o czynie dziennikarza Muntadara al-Zeidiego, który rzucił w Busha swoimi butami. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/kat,1348,title,W-wiezieniu-nie-rzucal-w-nikogo-butami---moze-wyjsc,wid,11440984,wiadomosc.html, 28 sierpnia 2009

O butach, O cierpieniu, O gniewie

„Oficer SB: Panie Michnik, jak pan wyjdzie z więzienia, czy pan wreszcie wyjedzie do Izraela?
Michnik: Dlaczego mam wyjechać?
Oficer SB: Pan jest Żydem, a wszyscy Żydzi powinni jechać do Izraela, Czy pan wyemigruje?
Michnik: Proszę pana, wyemigruję, naturalnie, następnego dnia po tym, jak pan wyjedzie do Moskwy.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

podczas przesłuchania przez SB w więzieniu na Rakowieckiej w 1968. Za te słowa Adam Michnik dostał 14 dni karceru. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126501.html

„Czasami nie zdążymy pożegnać się z ludźmi, których najbardziej kochamy.”

Danielle Steel (1947) pisarka amerykańska

Siostry (2008)

Kochać się

„Do istot, które kochałem bardziej niż bardzo zaliczam „Dar Przemyśla” (…) Żyję z połową duszy, ta druga połowa leży na wraku lub we wraku „Daru Przemyśla” na kubańskiej plaży, gdzie (…) został on bezmyślnie, nonszalancko, jak własność państwowa, rozbity na progu rafowym 80 metrów od suchego lądu, przy doskonałym wietrze ENE 4°B i idealnej widzialności. Wygląda to tak, przy innym spojrzeniu na sprawę, jakby ten jacht nie mógł żyć beze mnie, jakby połowa mojej duszy zadomowiona w nim zrewoltowała się, brzydziła się dotykiem steru jachtu tych rąk, które wydarły go moim. Często wydaje mi się, że ten jacht popełnił samobójstwo (…) przy wraku została połowa mojej duszy, a ta druga, zdumiona nieszczęściem tamtej, nie może się pozbierać do dzisiaj. Nikt nie postawił pomnika czy choćby kamienia przy wraku, czas zdrapał nazwę z burty, nikt tutaj nie uronił jednej łzy, bo dla wszystkich w Przemyskim OZŻ jacht był przedmiotem, a nie istotą, jak dla mnie; ten jacht rodził się na moich oczach, z moich marzeń i nadziei, i nim został zwodowany był już otoczony moim gorącym uczuciem. Niech te słowa będą hołdem dla jachtu w każdą rocznicę jego zagłady, już nieważne czy w wyniku samobójstwa, czy morderstwa. Niech te słowa zastąpią mu kamień przygrobowy z opisem jego czynów. Wspomnienie o „Darze Przemyśla” zakończę marszem żałobnym z III Symfonii „Eroica” Beethovena i westchnieniem: Okręcie mój kochany, rozumiem to, że nie mogłeś żyć beze mnie, ale nie rozumiem tego, jak ja mogę bez ciebie żyć.”

Henryk Jaskuła (1923) żeglarz polski

Pożegnanie jachtu „Dar Przemyśla” wygłoszone w polonijnym Yacht Clubie im. Josepha Korzeniowskiego w Chicago
Źródło: Przemyślanin – Przemyski Niezależny Serwis Historyczno-Informacyjny

O nieszczęściu, O emocjach, O duszy, O samobójstwie

„Piosenka pożegnania –
Piosenką jest utraty;
Żegnałem ludzi i zdania –
Traciłem całe światy.
I nic nie pozostało
Prócz tego, co nucicie!
To wcale nie jest mało
Tak – żegnać – całe życie.”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Pożegnanie Okudżawy, 18 czerwca 1997

O życiu, O ludziach

„Patriotyzm to umiłowanie własnej Ojczyzny, na którą składa się i rodzinna ziemia, i wytworzona na tej ziemi przez naród kultura, i cała jego tradycja, i pacierz przed obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej, i melodia języka ojczystego, i ukochany nad wszystkie inne krajobraz, i rodzinny dom, i pamięć o ojczystych dziejach, i chwytająca ze serce matczyna kołysanka, i groby przodków, i cudowna poezja polskich romantyków, i prastara pieśń „Bogurodzica”, i polonez A – dur Szopena, i „Pożegnanie Ojczyzny” Ogińskiego, i niezliczona ilość innych zaszczepionych na zawsze w duszy Polaka wspomnień, przeżyć, uczuć, przekonań i głębokich umiłowań.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w katedrze płockiej podczas mszy z okazji święta niepodległości i 100. rocznicy rekonsekracji świątyni, 11 listopada 2003

O emocjach, O domu, O duszy, O matce

„To potrafią tylko dwaj niepoprawni globtroterzy gawędząc chaotycznie, trącając się kieliszkami, a którzy uścisnąwszy sobie ręce na pożegnanie nawet nie pomyślą, by przedstawić się sobie wzajem, tak dalece są pod wrażeniem, że się znają – rozprawiając bowiem o całym świecie, w gruncie rzeczy rozprawiają tylko o sobie samych.”

Blaise Cendrars (1887–1961) pisarz francuski

Historie prawdziwe, Diamentowe zagłębie
Źródło: s. 85

O wrażeniach

„Oczywiście, nie usprawiedliwiam ich. Wiem jednak, że w Polsce żyły wówczas „dwie Polski”, dwa narody. Po jednej stronie byli ci, którzy utożsamiali się z Polską Ludową, którzy uważali, że PRL to jest państwo polskie – jedyne, jakie jest możliwe, innego być nie może – i dlatego trzeba być wobec tego państwa lojalnym, trzeba mu służyć.
Ale byli też tacy – sam do nich należałem – którzy mówili: to nie jest państwo polskie, to jest sztuczny twór sowieckiego imperium, który ma służyć jego celom, ma być instrumentem w sowieckim ręku i ja wobec tego państwa nie poczuwam się do lojalności. (…)
Wtedy dla mnie rzeczywistość była czarno-biała. Dziś wiem, że to nie był podział czarno-biały. Wiem, że PRL była jednak państwem, które na parę dni przed protestami grudniowymi wynegocjowało historyczną umowę Brandt – Gomułka o granicy na Odrze i Nysie. Dziś potrafię zrozumieć tych, którzy wtedy się z tym państwem identyfikowali i bronili go.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

o ludziach PZPR. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

O rzeczywostości

„Przeprowadzili bardzo dokładne badania, z których wynika jednoznacznie, że ludzkość stała się całkowicie bezużyteczna.”

Dan Simmons (1948) amerykański pisarz fantastyki naukowej

Cykl Hyperion Cantos, Dylogia Hyperion, Hyperion (1989)
Źródło: Długie pożegnanie

„Mnie też dawano minimalne szanse na przeżycie operacji. Pierwsza się nie powiodła i kiedy przed drugą odwiedziła mnie żona z trzema córkami, wiedziałem, że one nie przyszły mnie odwiedzić, ale pożegnać się ze mną. Ale widocznie Bóg uznał, że jeszcze jestem im potrzebny tu, na Ziemi. Zostawił mnie przy nich, a ja dowiedziałem się, że życie to nie żarty i że każdy moment jest ważny.”

Robert Friedrich (1968) polski gitarzysta, pseud. Litza (Acid Drinkers, Arka Noego)

o swoich operacjach serca. Źródło: wywiad, „Gala” nr 35/2005 http://uroda.onet.pl/plotki/gwiazdy/robert-litza-friedrich,2,4970543,artykul.html

O życiu, O Bogu

„Pożegnania – strzały niecelne,
łzy żałości – cekiny srebrne.”

Józef Łobodowski (1909–1988)

Źródło: Kasyda pożegnalna

O łzach

„Wojownicy! Jesteście Bogami bez ludzkich pożądań. Jesteście o krok od chwały! Zróbcie to, a zajmiecie miejsce obok waszych chwalebnych przodków – samurajów! Będziecie przez wieczność delektować się szczęściem u boku Cesarza!”

Takijirō Ōnishi (1891–1945)

pożegnanie Ōnishiego 21 października 1944 z pierwszymi ochotnikami do jednostki kamikaze. Samoloty jednak nie znalazły celów i, ku zawodowi wszystkich, piloci wrócili do bazy. Zginęli dopiero cztery dni później.
Źródło: Z. Flisowski, Burza nad Pacyfikiem cz. 2, s. 553

O Bogu, O szczęściu

„Stojąc w korku zaprzyjaźniam się
z dużą szarą ciężarówką. Zbudowali autostradę.
Droga walczy z nami, jak dziecko z kulką mięsa.
Czas się pożegnać, popijam kefir z chmur.”

Zuzanna Ogorzewska (1983)

Źródło: Obojętna trakcja

O dzieciach, O czasie

„Kiedy zaczęliśmy rozmawiać o pracy nad Pożegnaniem jesieni, jeszcze na długo przed skonstruowaniem adaptacji, chcieliśmy zupełnie odwrócić sytuację z powieści. Witkacowska rewolucja miała być w naszym spektaklu zderzeniem starych i młodych, wigoru i rozpadu, energii i zmęczenia. W tym pierwotnym pomyśle chcieliśmy obsadzić role Atanazego, Prepudrecha, Heli i Zosi aktorami starymi, osiemdziesięciolatkami, pokazać historię z Pożegnania jesieni jako wspomnienie ich dawnego życia, rozpaczliwą próbę ponownego przeżycia młodości. Rewolucjonistami mieli być ludzie młodzi, atrakcyjni, sprawni, silni, bezwzględni. Potem jednak z tego pomysłu zrezygnowaliśmy, ale temat zderzenia starości i młodości, rozpaczliwego szukania doświadczeń i rozpaczy wynikającej z braku możliwości dalszego doświadczania jest dla tego spektaklu tematem kluczowym. Bo czy jest w naszym życiu jakaś ważniejsza rewolucja niż rewolucja starości?”

Piotr Sieklucki (1980)

Źródło: Tatiana Drzycimska, Rewolucja starości, 1 kwietnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/114481.html

O ludziach, O historii, O wspomnieniach, Jesień

„Po to, by móc skutecznie pracować dla jakiejś dziedziny gospodarki kraju, właśnie lobować, w moim wypadku wykorzystywać swoje 35-letnie doświadczenie w tym sektorze – muszę być czysty, nie powiązany z żadnymi grupami interesów, bo mnie chodzi o lobbing na rzecz interesu Polski, a nie firm, holdingów, czy grup kapitałowych.”

Piotr Hałasik (1953)

Źródło: Jacek Broszkiewicz, Sztuka pożegnań http://europrojekty-pl.pl/index.php?lang=1&menu=1&menu_select=560#%21

O sztuce

„Do tego Suu Kyi wygląda jak gwiazda filmowa. Jest piękną kobietą. Zawsze perfekcyjnie ubrana, ze świeżymi kwiatami we włosach. A przy tym ma w sobie tę delikatność, rodzaj tajemnicy, kruchości, taką niecodzienną aurę. Kobieca, asertywna, dumna. (…) Jestem pod wielkim wrażeniem jej oddania, niezłomnej wiary, jej siły. Jednak patrząc od strony czysto ludzkiej, jej decyzje wydają się moralnie dwuznaczne. Myślę, że dla wielu ludzi byłyby trudne do zrozumienia. To jest ten kruchy punkt w jej życiorysie. Dla walki o wolność Birmy zostawiła swoich bliskich, którzy jej potrzebowali. Synowie i mąż zostali w Anglii, przedwcześnie osieroceni. Nawet kiedy mąż ciężko zachorował na raka, zdecydowała się zostać w Birmie, nie mieli szansy spędzić ostatnich miesięcy jego życia razem, nie pojechała się z nim pożegnać. najbliższych.”

Aung San Suu Kyi (1945) polityk birmańska

Autorka: Anna Smolar, Pani z Birmy, e-teatr.pl http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/75078.html

O kobietach, O ludziach, O wierze, O gwiazdach

„Jest szansa na pozbycie się dokuczliwych Owsiaków i innych glist ludzkich.”

Marcin Wolski (1947) polski historyk, pisarz, dziennikarz, satyryk

Źródło: Pożegnania http://www.gazetapolska.pl/33754-pozegnania, „Gazeta Polska” nr 1, 5 stycznia 2016.

O szansie

„Tak. Tak uważam. (…)
Ja miałem rację – i oni mieli rację. Ja nie identyfikowałem się z tym państwem. Ale – wbrew temu, co ja wtedy sądziłem – duża część tamtej strony też miała jakąś rację. Nic nie jest ani do końca czarne, ani do końca białe. Oczywiście, ja się z tym nigdy nie pogodzę, że strzelano do ludzi. Ale jednocześnie wiem, że jeśli ktoś identyfikuje się z państwem, to chce tego państwa bronić, gdy widzi, że w imię jakiejś – choćby szlachetnej – idei ktoś to państwo rozwala. To państwo, którego nie było przez 123 lata.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

odpowiedź na pytanie, czy wg niego są takie momenty, gdy władza zmuszona jest strzelać do obywateli. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

O ludziach

„Mnie wolno powiedzieć, że generałowie Kiszczak i Jaruzelski to ludzie honoru, bo ja byłem ich ofiarą. Ale problem w tym, że wina za komunizm nie została wyznana. Dopiero po wyznaniu winy można mówić o rozgrzeszeniu. Mnie brakuje tego wyznania winy. Panie generale, służył pan kłamstwu, oszustwu, prowokacji. Taka jest prawda.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

do generała Kiszczaka. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

O ludziach, O prawdzie, O kłamstwie, O oszustwie

„A na niebie gwiazdy gasną. Znikają cicho, bez słowa pożegnania, jak z naszego życia odchodzą ludzie, których wspomnienie przeszywa słodkim bólem nasze czerstwe dusze.”

Wiktor Suworow (1947) pisarz rosyjski

Akwarium

O ludziach, O duszy, O wspomnieniach

„15 ofiar śmiertelnych. (…) Każda straszliwa, ale tylko 15. Słusznie stawia się nam zarzut, żeśmy internowali ok. 10 tys. osób. Ale nie wiem, czy panie wiedzą, jak to wyglądało przed wojną. Ja sobie tutaj wynotowałem liczby. W Polsce w 1935 r. było 16 tys. więźniów politycznych, większość osadzona nakazem administracyjnym w Berezie Kartuskiej. W 1926 r. było 6 tys. więźniów politycznych, trzy lata później 8,7 tys. A w roku 1937–kiedy w Polsce nie było poważniejszych zagrożeń, po podpisaniu paktu o nieagresji i z Niemcami, i z ZSRR – za zbrodnie stanu osądzono 2945 osób, za stawianie oporu władzy–11 381, za znieważenie władzy lub urzędu–13 683, za udział w zbiegowiskach i rozruchach–1740. Daje to razem prawie 30 tys. więźniów politycznych.”

Czesław Kiszczak (1925–2015) polski wojskowy i polityk

o swoich działaniach podczas stanu wojennego. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126501.html

O wojnie

„Nie wykonuję żadnych obleśnych, wulgarnych, niesmacznych gestów, po prostu tylko podskakuję. I tyle. Ciało jest narzędziem pracy. Nie skacze Krzysztof Boczkowski, tylko Jędrek Łohoyski, który wyszedł z wanny po wspaniałym seksie, na kokainie, czuje się świetnie i za chwilę cały świat mu się rozwali. Opowiadam historię, nie czuję wstydu ani żenady, bo z założenia nikogo nie obrażam ani nie prowokuję. A Łohoyski jest ekscentrykiem, skakanie jest dla niego naturalną czynnością o poranku.”

Krzysztof Boczkowski (aktor) (1979)

o scenie, w której nago skacze na skakance, w spektaklu Pożegnanie jesieni. Źródło: Małgorzata Matuszewska, Aktor wszechstronny: zagra i w „Kopciuszku”, i nago na scenie, „Polska Gazeta Wrocławska” nr 88, 15 kwietnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/115386.html

O świecie, O seksie, O historii

„Pożegnanie z Afryką jest żenujące w wykonaniu Polaków, bo można się żegnać z finałami Mistrzostw Świata, ale po walce, której w polskiej drużynie nie widzieliśmy. Chęci to zbyt mało, kiedy umiejętności nie staje. To jest tyko fragment większej całości – rozpocznie się narodowa dyskusja, bo przecież jeśli mamy rozpoczynające się rozgrywki; Champions League czy Ligi Europejskiej, dawnego Pucharu UEFA. I nie mamy po raz pierwszy w historii żadnego przedstawiciela polskiego klubu. No to ten marazm pogłębia się.”

Dariusz Szpakowski (1951) polski dziennikarz sportowy

Słowenia-Polska 3–0, 9 września 2009

O historii, O walce

„Słowiański los nas trudny koledzy dawno zbratał
Na dolę i niedolę, na dobro i na zło
Gdy trębacz nad Krakowem w hejnale stromym wzlata
Z nadzieją strzygę uchem i szabli szuka dłoń”

Bułat Okudżawa (1924–1997) rosyjski bard, poeta, prozaik

Źródło: Pożegnanie z Polską

O losie, O złu

„Czasami zastanawiam się nad tym, w jakich okolicznościach umrę i pożegnam się z tym światem. Przyjmijmy jednak wersję najbardziej łagodną, że umrę we śnie. Nie wiem, jaki będzie mój ostatni sen i co lub kogo będę w nim widział. Nie wiem, za czym będę tęsknił, o czym będę marzył i czy umrę z pocałunkiem ukochanej kobiety. Nie wiem, czy wygram, czy jednak przegram moje życie i umrę w wielkim bólu, niespełnieniu i tęsknocie za wzajemnym ludzkim ciepłem, które można określać bardzo różnymi przymiotnikami.”

Jarosław Hebel (1974) dziennikarz polski

Jeszcze będzie pięknie

O życiu, O kobietach, O świecie, O pocałunku

„Nasze drogi polityczne rozeszły się dziesięć lat temu, ale ja mam wielki sentyment do Wałęsy. Moim zdaniem to człowiek, którego fala wyniosła zbyt wysoko. On nie jest chytrusem. To dobry człowiek, który przez te wszystkie lata był jak latarnia morska dla całej Polski, dla świata. (…)
On nigdy nie robił błędów. Potrafił być jednocześnie radykalny i ostrożny. Mówił prawdę i nigdy nie dawał się wykołować. Przeciwnie – to on umiał wykołować władzę komunistyczną. Był świetny. Gdy został prezydentem, to poczuł się jak Pan Bóg – i to był jego błąd. Ja strasznie Wałęsę lubiłem, strasznie.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

O Bogu, O błędach

„E, nie. Gdyby doszło, to w jakimkolwiek byłbym stanie, byłbym to zapamiętał na pewno. Takie rzeczy się pamięta. Pożegnania barmana przed wyjazdem do Nepalu można nie pamiętać, natomiast odbycie stosunku płciowego z narzeczoną kolegi po dwóch miesiącach abstynencji raczej się zauważa, mam nadzieję.”

Marcin Świetlicki (1961) polski poeta, dziennikarz i muzyk rockowy

Cytaty z powieści, Dwanaście (2006)

„Na kolację podałam mu śmierć… świeżą i krwistą. Utuliłam go i pożegnałam. I zatańczyłam lekko, wiosennie dla Ciebie. Chciałam zostać, ale wróciłeś – STRACHU.”

Krzysztof Kotowski (1966)

Źródło: Serwal

O śmierci, O strachu

„Kukliński zaskoczył mnie zupełnie. Zaskoczył wszystkich kolegów, którzy go uważali za wzorowego członka partii, oficera – wykształconego marksistę, z dużymi perspektywami. Jeśli chciał walczyć z ówczesnym reżimem, mógł to robić inaczej. Tak jak to robili inni ludzie w mundurach, począwszy od 1980 r.”

Czesław Kiszczak (1925–2015) polski wojskowy i polityk

Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126501.html

O ludziach

„Terach opływał we wszelkie dostatki. Mieszkał w pięknym domu z rozliczną służbą i posiadał niewolników, setki baranów, złoto i srebro, a także synów, którzy wyręczali go w pracy i na podmiejskich pastwiskach sprawowali pieczę nad czeladzią pasterską. Zajmował się nadto handlem, jako że od dawna pożegnał się z życiem wędrownego pasterza. Był więc szacownym patrycjuszem sławnego miasta Ur Chaldejskiego, jak je nazywa Biblia.”

Zenon Kosidowski (1898–1978) polski pisarz, esseista, poeta

Opowieści biblijne (1963)
Źródło: s. 31

O domu

„W życiu każdego mężczyzny to trudny czas. Ostateczne pożegnanie z chłopcem. Żegnałem się z nim jakieś pięć lat, to była długa stypa, od pół roku nie piję. Pewne rzeczy się kończą, pewne zaczynają być śmieszne. Bardzo nie lubię starych gości podrywających młode panny. Obrzydliwe to i żałosne. Gdy widzę starego pierdołę rozmemłanego na ławce w parku z młodą laską, to jest ohydne.”

Maciej Maleńczuk (1961) polski artysta rockowy, poeta

o przekroczeniu wieku 40 lat.
Źródło: „Gala” nr 19/2007

O piciu, O czasie, O wieku

„I tak mam drugą
Hipotetyczną australijską jaźń niedoszłego
Przybysza z czystego, nowego, pustego kraju,
Gdzie prawie wszystkie pieśni trzeba będzie dopiero
Zaśpiewać. To właśnie może ten cień przeprowadził mnie
Przez wyspy czarów, przylądki, które mogły były
Nazywać się: podstęp, rozczarowanie i pożegnanie,
Do obcego i spokojnego brzegu, gdzie teraz stoję,
„Terra Incognita”: ląd, którego pamięć jeszcze się
Nie zaczęła, przeszłość odeszła w niepamięć,
A ostał się tylko śmietnik mar, legend i kłamstwa.
W sercu tej ziemi również króluje pustynia.”

Harri Webb (1920–1994)

Źródło: Bumerang w salonie, tłum. Andrzej Szuba

O kłamstwie, O rozczarowaniu, O odejściu, O przeszłości

„Dziś Polska traci oficerów wykształconych na zachodnich uczelniach, o dużym doświadczeniu bojowym, doświadczonych w dowodzeniu różnymi strukturami. (…) Wykształcenie nowych kadr o podobnym poziomie pochłonie lata i olbrzymie pieniądze.”

Waldemar Skrzypczak (1956) generał polski

o masowym odchodzeniu ze służby dowódców sił zbrojnych.
Źródło: rozmowa Pawła Wrońskiego, Pożegnanie z bronią, „Gazeta Wyborcza”, 8 lutego 2017.

O pieniądzach, O wykształceniz

„Trafiłam do teatru, gdzie była hierarchia i szczebelki w drabinie, po której trzeba się było piąć. Wymagano talentu, oryginalności i techniki. Mówiło się żartem, że Woszczerowicz straszy po korytarzach: jak się ma złą dykcję albo mówi za cicho, to złapie za kostkę. Partnerzy, wspaniali doświadczeni koledzy, byli wymagający. Wchodziłam na scenę z Aleksandrą Śląską, Janem Świderskim, Czesławem Wołłejką. Nie było żartów. Trzeba było im dorównać. Kiedy graliśmy Mewę zdarzyła się zabawna sytuacja: Śląska w roli Arkadiny grała słynną scenę pożegnania, tymczasem Bohdan Ejmont – w epizodycznej roli rządcy – mówił w tej scenie krótkie zdanie, które ktoś na widowni nagrodził brawami. To oznaczało, że reżyser się pomylił. Zwołano w tej sprawie zebranie, a potem zrobiono próbę.”

Krystyna Janda (1952) polska aktorka

Źródło: „Rzeczpospolita”, 10 kwietnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20429

O czytaniu

„Dla mnie relatywizmem moralnym jest kompletne zapominanie o tym, czym był dla Polski Okrągły Stół. To jest dla mnie niemoralne. (…) Jeżeli 1989 r. to był spisek, to najszlachetniejszy spisek w moim życiu. Przecież Okrągły Stół pozwolił Polsce wyjść z dyktatury – bez ofiar, szubienic, plutonów egzekucyjnych. Gdy po śmierci pójdę na Sąd Ostateczny, św. Piotr spyta mnie: – Co dobrego, synu, zrobiłeś? A ja odpowiem: – Mojego synka Antosia i Okrągły Stół.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

o zarzutach polityków prawicowych, wg których Okrągły Stół to był spisek, a Michnik poprzez swoją przyjaźń z Jaruzelskim i Kiszczakiem dokonuje relatywizmu moralnego. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

O śmierci, O przyjaźni, O zapominaniu

„Na pożegnanie SB powiedziałem, że za chwilkę będziecie mieli nowy Grudzień. Wybuchł za chwilę Radom i uratował mnie jako laickiego proroka po raz kolejny.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

o swoich kontaktach ze Służbą Bezpieczeństwa w latach 70. Źródło: mikroblog na portalu Wykop.pl http://www.wykop.pl/wpis/16803653/nie-chce-ale-musze-krece-matacze-klucze-podaje-spr/, 3 marca 2016.

„Nie znoszę pożegnań. Mają w sobie tyle utajonego dramatyzmu i tego, co może się stać, i tego, czego najczęściej nie można już odwołać.”

Izabella Bielińska (1925)

„Ktokolwiek jest w partii z tych agentów, to ja będę się cieszył, jeżeli będę miał dostęp, bo dzisiaj podaje prasa zdaje się, że ja też będę mógł jako jeden z pierwszych przejrzeć ten raport, to będę się cieszył i pożegnamy się po prostu. My chcemy lustracji (…) Samoobrona nigdy nie mówiła, że nie chce ujawnienia agentów WSI. Chcemy.”

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

o ujawnieniu współpracowników WSI.
Źródło: Sygnały dnia, Polskie Radio, 12 grudnia 2006

„Ciszy już nie boje się
We mnie grają słowa twe
Najpiękniejszy świata skarb
Miałam w dłoniach ciebie tak
Mogę, odejść już…”

Patrycja Markowska (1979) piosenkarka polska

Nie zatrzyma nikt
Źródło: Pożegnanie

O odejściu

„Na górze jest już Adam Małysz. Oczekiwanie wielkie. Królu Holmenkollen! Przypomnij sobie najlepsze loty! Te fantastyczne pięć zwycięstw. Cztery zwycięstwa na Mistrzostwach Świata! Adam Małysz! Po medal! Po radość dla Polaków dzisiaj wszystkich! Daleko, jest pięknie, jest medal! […] Już nie będzie Adama Małysza na następnych Mistrzostwach Świata. Pożegnanie Adama Małysza z Mistrzostwami Świata… Sześć medali: cztery złote, jeden srebrny, jeden brązowy, tu zdobyty jeszcze. Kilkanaście lat startów. Fenomen sportowy. Powtarzalność sukcesów przez lata, przez dekadę, a przecież pierwsze zwycięstwo w Holmenkollen odniósł tu, na tej skoczni jako osiemnastolatek i było to przecież piętnaście lat temu. Coś niewiarygodnego! Co tydzień siadaliśmy, jak do telenoweli, żeby właśnie oglądać tę rywalizację. Fenomen socjologiczny! Ileż rzeczy można było mu przypisać podczas tej kariery? Że można w życiu wygrać ewidentnie bez układów. Że jest człowiekiem rzetelnym, solidnym, posłańcem wielkich wiadomości, wielkiej nadziei. Zaczynał jako idol kryzysowy, który miał nas prowadzić jako ambasador wspaniałego skoku cywilizacyjnego do Europy. Fenomen społeczny. Przecież my, dzięki tym transmisjom, żyliśmy życiem zastępczym. Był powodem ogromnej zbiorowej radości. Dał nam wiele. Bardzo wiele… Mam nadzieję, że z tych młodych chłopaków, którzy dzisiaj mają aspiracje, którzy oglądali Adama na całym świecie, jak Mistrz Świata Gregor Schlierenzauer, który powiedział, że Adam go natchnął. Że uwierzą, że nie zmarnujemy tego fenomenu, jaki się stworzył przy oglądaniu skoków. Tego fenomenu popularności - 14,5 miliona, rekordowa telewizyjna widownia, kiedy zdobywał srebrny medal w Salt Lake City. Trzynaście przeszło milionów - Puchar Świata w Zakopanem. To Jego ostatnie zwycięstwo i ta wielka radość nas, ludzi, którzy go oglądaliśmy. Państwo przed ekranami krzycząc, skacząc… Ja także krzycząc, skacząc… Po prostu… Było pięknie i coś się niewątpliwie zamknęło, ale miejmy nadzieję, że w sporcie będzie jakaś próba kontynuacji. Małyszomanii już nie będzie nigdy. Natomiast ważne, żeby były sukcesy sportowe i żeby coś po Adamie trwałego, bardzo trwałego, zostało. Dziękujemy Ci bardzo, Adam! Dziękuję Państwu. Do usłyszenia.”

Włodzimierz Szaranowicz (1949) polski dziennikarz sportowy

podsumowanie kariery Adama Małysza łamiącym i wzruszonym głosem.
Skoki narciarskie, Oslo 2011

O ludziach, O sporcie, O sukcesie, O zwycięstwie

„Przepraszam, że niegodziwe rzeczy robiłem… Tylko tyle da się powiedzieć. (…)
Czynami można zaświadczyć, że przyznaje się do popełnionych błędów. Tej Polsce służyłem najlepiej, jak umiałem. Starałem się popełniać jak najmniej błędów, jak najmniej niegodziwości. (…)
W Polsce nie wszystko było złe… (…)
Ja się wielu rzeczy wstydzę… (…)
Wstydzę się, że prześladowano akowców. Wstydzę się, że w 1946 r. był pogrom kielecki. Także się wstydzę 1968 roku. Wielu rzeczy.
Ale z wielu rzeczy w tej Polsce jestem dumny. Jestem dumny, że tymi rękami odgruzowywałem Warszawę, że tymi rękami zasiedlałem ziemie zachodnie, że odbudowywałem przemysł, że rozbudowywałem tę Polskę. Dosłownie. Miałem paluchy poharatane od fizycznej pracy.”

Czesław Kiszczak (1925–2015) polski wojskowy i polityk

Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126501.html

„Jeśli do końca sierpnia nie uda się dokończyć z sukcesem sprzedaży stoczni arabskiemu inwestorowi, minister skarbu Aleksander Grad pożegna się ze swoim stanowiskiem.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

Źródło: Premier: prywatyzacja stoczni albo dymisja ministra skarbu, gazetaprawna.pl, 29 lipca 2009 http://biznes.gazetaprawna.pl/artykuly/339882,premier_prywatyzacja_stoczni_albo_dymisja_ministra_skarbu.html

O biznesie, O sukcesie

„(…) hip-hop się zdegenerował. Widzę tłum ujaranych lalusiów, którzy chełpią się tombakowymi łańcuchami i bezmózgimi partnerkami. Bez zmartwienia pożegnam ich, bo z pewnością niedługo już trafią do lamusa.”

Tymon Tymański (1968) polski kompozytor, instrumentalista, poeta, prozaik

Źródło: „Playboy” nr 11, 2004

„Chrześcijaństwo w pewnym sensie przyczyniło się do utrwalenia zabobonów. Wszystkie dogmaty wiary bardzo ładnie się z nimi kojarzyły. Weźmy picie krwi na ołtarzu, wiarę w błąkające się potępione dusze czyśćcowe i w diabły-demony. Prosty lud nie wdawał się w szczegóły teologiczne. Pamiętał o piciu krwi, prowadzącym do zmartwychwstania. O przybiciu ciała do krzyża, żeby nie wstało. W wampirach lud widział pomniejsze diabły, zasiedlające feudalnie podzielone piekło.
Co więcej, w całej naszej kulturze pogrzeb ma charakter pożegnalny, a więc w pewnym stopniu i antywampiryczny! Do dziś stosujemy takie „zabiegi”, jak rzucanie ziemi na trumnę. Dlaczego? Ewidentnie po to, aby pożegnać umarłego raz na zawsze. Są też inne rzeczy: wynoszenie ciała nogami do przodu (żeby z powrotem do nas nie trafił), zasłanianie luster (żeby się nie pojawiał) itp.”

Łukasz Maurycy Stanaszek (1976)

Źródło: Adam Węgłowski, Żywe trupy. Prawdziwa historia zombie, Kraków 2016, s. 97.

O ludziach, O wierze, O duszy, O historii

„Warto było poddać się złu, by chociaż przez chwilę poczuć zapach życia, które gdzieś na górze toczyło się zwykłym trybem. Jednocześnie budziły się w niej uśpione tęsknoty. Nie była już taka jak dawniej i tęskniła za tą sobą, którą już nigdy nie będzie. Było to bolesne pożegnanie, a jednak konieczne, jeśli miała przetrwać.”

Camilla Läckberg (1974) szwedzka pisarka

Postać: Siv Lantin (matka Malin Lantin vel Tanji Schmidt)
Kaznodzieja

„Bardzo przeżyłam moment składania Ślubów. Ojciec stanął przed ogromnym Obrazem Matki Bożej Jasnogórskiej, wziął tekst Ślubów do ręki i powiedział do mnie: „Powtarzaj – «Królowo Polski – przyrzekamy!». Jesteśmy jakby symbolem ludu zebranego pod Szczytem Jasnej Góry”. Czytał dobitnie, wyraźnie, z ogromnym wzruszeniem. Ja drżącym głosem powtarzałam: „Królowo Polski, przyrzekamy!”. Po skończonej uroczystości Ojciec był radosny i szczęśliwy jak nigdy przedtem. Dokonało się to, czego tak bardzo pragnął: Naród złożył Śluby i Prymas złożył Śluby. W zadumie Ojciec powiedział: „Stała się wielka rzecz. Jakiś ogromny, wielki, ciężki kamień przetoczył mi się z ramion na ziemię. Czuję się wolny jak ptak. Ufam, że Królowa Niebios i Polski doznała dziś wielkiej chwały na Jasnej Górze!”. Na drugi dzień, 27 sierpnia, musiałam wyjechać z Komańczy. Kończyła mi się przepustka. Przy pożegnaniu Ojciec powiedział mi: „Dostałem wiadomość, że Śluby zostały złożone. Było przeszło milion ludzi. To był prawdziwy cud”.”

Maria Okońska (1920–2013)

o Ślubach Jasnogórskich z prymasem Wyszyńskim w Komańczy.

O ludziach, O matce, O ptakach, O ślubie

„Podtrzymuję swoją wypowiedź [z 2014]. Nadal w ciągu trzech dni siły pancerne Rosji są w stanie dotrzeć od granicy Białorusi do Warszawy.”

Waldemar Skrzypczak (1956) generał polski

Źródło: rozmowa Pawła Wrońskiego, Pożegnanie z bronią, „Gazeta Wyborcza”, 8 lutego 2017.

O sile

„Niech leci bit, daj pożegnać się nam, dalej iść,
ile można dźwigać ten syf, czuć wstyd?
Ile lat, ile dni? Nie umiem wierzyć już w nic,
(…) nie umiem wierzyć już w rap.”

Miuosh (1986)

Pan z Katowic
Źródło: utwór Bawełna

„Ale to temat na inne opowiadanie, nie podsumowywanie pożegnania z finałami Mistrzostw Świata w RPA.”

Dariusz Szpakowski (1951) polski dziennikarz sportowy

Słowenia-Polska 3–0, 9 września 2009

„Trudno jest rozstać się z jakimś nawykiem i nie mieć uczucia, że to ostateczne pożegnanie.”

Héctor Bianciotti (1930–2012)

Ceremoniał

O emocjach

„…obudzenie jest jak zmartwychwstanie, jest jak zwykły następny dzień. Umysł zatrzymał ostatnie wrażenia dnia poprzedniego, lecz w świadomości tkwi czas, który minął, czas liczący niekiedy setki lat światła.
Przed zaśnięciem następuje pożegnanie, tak jakbyśmy się już nigdy nie mieli zobaczyć. Nieznane są drogi meteorów i potoków pyłów kosmicznych. Statek jest łupiną, każdej chwili może stać się miazgą. Mogą zawieść automaty i chociaż są prawie doskonałe, jednak istniejący ułamek prawdopodobieństwa awarii w ciągu wielu lat staje się groźny.”

Witold Zegalski (1928–1974) polski pisarz science fiction

Źródło: Powrót gigantów

O wrażeniach, O czasie

„Mnie jest ogromnie niezręcznie mówić o Kuklińskim. Był moim kolegą, przyjaźniliśmy się. Razem byliśmy w Moskwie na specjalnym kursie strategiczno-operacyjnym w Akademii im. Woroszyłowa. Piliśmy wódkę, wspólnie organizowaliśmy ćwiczenia na poligonach w czasach, gdy gen. Jaruzelski przez pięć i pół roku chciał ze mnie zrobić Napoleona.”

Czesław Kiszczak (1925–2015) polski wojskowy i polityk

Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126501.html

O przyjaźni, O ćwiczeniach, O piciu

„Ja miałem dobre notowania w Kościele. Dużo spraw załatwiliśmy dla Kościoła. (…) Bardzo dużo spłonęło. Kiedy doszło do normalizacji stosunków państwo – Kościół, trzeba było te zaszłości zniszczyć. Niszczyliśmy je w 1989 r. Nie wszystko, ale bardzo dużo. Część dokumentów przekazaliśmy Kościołowi na jego wyraźną prośbę.”

Czesław Kiszczak (1925–2015) polski wojskowy i polityk

o dokumentach IV departamentu MSW zajmującego się inwigilacją Kościoła. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126501.html

„Nadzieję mają ci, którzy nic nie posiadają, bo im nie można niczego zabrać. Nadzieję mają również ci szacowni członkowie sektora finansowego, którzy obecnie jeszcze z rok czy dwa z pomocą podatników będą robić kasę, by potem się pożegnać, własnym samolotem udać się na własną wyspę i z daleka przyglądać, jak reszta sobie tutaj radzi.”

Stefan Homburg (1961)

Źródło: rozmowa Catherine Hoffmann, Ciemność widzę, „Süddeutsche Zeitung”, tłum. „Forum”, 24 października 2011.

O pomocy

„To przede wszystkim do katolickiego teologa Herberta Haaga należy zasługa, że - oczywiście nie zaprzeczając mocy zła w świecie - rozprawił się on z (…) wiarą w szatana, pożegnał się z nią. Faktycznie głupi byłby taki dualistyczny schematyzm, który bez głębszego zastanowienia zakładałby, że skoro wierzy się w osobowego Boga, należy wierzyć też w osobowego diabła.”

Hans Küng (1928) szwajcarski teolog katolicki

Credo. Apostolskie wyznanie wiary objaśnione ludziom współczesnym
Źródło: 217

O Bogu, O wierze

„Zbliża się chwila, w której mam pożegnać się z życiem. Ze względu na twoją pozycję i pobożność nie możesz pozostać wdowcem. Proszę, powiedz, kogo poślubisz?”

Maria Adelajda Sabaudzka (1685–1712)

do swego męża, przeczuwając własną śmierć.
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, s. 12.

O śmierci, O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Rasowy aktor, który pożegna scenę, do końca życia gra już tylko człowieka.”

Stanisław Jerzy Lec (1909–1966) poeta polski, aforysta

O grach

„Pracowałam przez jakiś czas w teatrze, dorabiając sobie. Ale choroba położyła kres wszelkim moim działaniom teatralnym. Musiałam się pożegnać z ukochanym zawodem. Nie mogę nawet współpracować w kwestii edukacji teatralnej, a taką prowadziłam, bo nie słyszę z odległości. Słyszę coś, ale nie rozumiem. Ale cieszę się, że żyję, bo mogło mnie tu nie być. Miałam bardzo poważną chorobę, straciłam słuch, mam uszkodzony błędnik, z trudem się poruszam, mam zachwiania równowagi. Ale nie tracę pogody ducha.”

Alicja Butkiewicz (1951)

Źródło: Izabela Krzewska, Jestem dumna z mojego miasta, „Gazeta Współczesna” nr 169, 5 września 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/122870.html

O chorobach, O czasie, O pogodzie, O odległości

„Tak osobliwie się wszystko dzieje, iż prawda zawarta jest w historii tych, co się już pożegnali z życiem.”

Matthew Pearl książka Cień Poego

Źródło: Cień Poego (ang. The Poe Shadow), tłum. Paweł Łopatka

O prawdzie, O historii

„Gdziekolwiek wyrok carski nas zawlecze,
Oszukamy jego dumę,
Niesiemy z sobą prawa człowiecze!
Niesiemy wolności dżumę!”

Karol Baliński (1817–1864)

Źródło: Pożegnanie

O wolności

„Nawet śmierć przyszła się pożegnać,
cztery wyroki w piachu grzebie,
bo ona jedna, ona jedna
tak była zawsze… blisko ciebie!”

Lusia Ogińska (1974)

Heda-Szary

O śmierci

„Donald Tusk mówi o PO – „Jesteśmy wojskiem białych ludzi”. Dla mnie prawdziwym przesłaniem jest solidarnościowe: „W Polsce nie ma ludzi niepotrzebnych”. Zamknięcie się w wąskim kręgu jest złamaniem idei Platformy Obywatelskiej.”

Maciej Płażyński (1958–2010) polityk polski

Źródło: POżegnanie Płażyńskiego, wp. pl, 31 maja 2003 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,POzegnanie-Plazynskiego,wid,992994,wiadomosc.html

O ludziach

„Spędziłem tutaj niezapomniane dwa lata i chciałbym wszystkim za to podziękować. Pora jednak spróbować czegoś nowego i sprawdzić się w Superlidze. Nie ukrywam, że ważny był także aspekt finansowy.”

Georg Grozer (1984) niemiecki siatkarz

Źródło: interia.pl Georg Grozer - zdobył mistrzostwo i pożegnał się z kibicami, PAP, interia.pl http://sport.interia.pl/siatkowka/news-georg-grozer-zdobyl-mistrzostwo-i-pozegnal-sie-z-kibicami,nId,601392

O sporcie, Pora roku

„Dlatego zapamiętaj: krwawe łzy oznaczają pożegnanie przyjaciół, nie wrogów. Zapamiętaj też to: jeśli będziesz musiał się cofnąć albo wybrać niewolę, wybierz niewolę. I jeszcze jedno: niewola nie jest wieczna. Znajdziesz drogę na wolność. Siłą lub podstępem. A wtedy patrz w niebo. Pewnego dnia pod wieczór zobaczysz, jak ognista gwiazda przecina niebo. Poszukaj jej. Idź tam, gdzie spadła. Tyle musisz pamiętać teraz. Poradzisz sobie, synku.”

Jarosław Grzędowicz Pan Lodowego Ogrodu

prorocza wizja ojca ukazana Filarowi.
Pan Lodowego Ogrodu
Źródło: tom 2, rozdział 10, Erg Krańca Świata

O gwiazdach, O wolności, O sile, O łzach

„To zależy, dla których. Dlatego, że protesty na Wybrzeżu miały kilka faz. Co ma zrobić żołnierz, który dostał rozkaz obrony budynku użyteczności publicznej?
Czymś innym były natomiast salwy do robotników w Gdyni, którzy szli do stoczni, wezwani poprzedniego dnia przez Stanisława Kociołka do przerwania strajku. Nie widzę żadnego usprawiedliwienia dla tych salw. Żadnego. Nie ścigałbym jednak konkretnego żołnierza, który wykonywał polecenie. To była decyzja Gomułki i Biura Politycznego. Gen. Jaruzelski był wykonawcą.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

w odpowiedzi na pytanie, czy nie ma usprawiedliwienia dla strzałów. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

O decyzjach

„Brząkając na lirze pożegnał nas ślepy Homer (…)
on mnie uczył prawa łagodnych wzruszeń
i jak zrywać kwiat macierzanek
stojąc przy nim patrzyłam w niebo odbite w stawie
i w serce”

Krystyna Grzybowska (1902–1963) pisarka polska

Źródło: Rzecz o poezji współczesnej, „Życie Literackie” nr 32, 11 sierpnia 1957, s. 9 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14875

O życiu, O Kwiatach, Serce

„Jakajakayah powstała z tęsknoty za życiem klubowym. Macierzyństwo mnie przecież uziemiło. Artystycznie jestem z niej bardzo dumna. Uważam, że są tam bardzo głębokie teksty, jak: „Pocałunkiem, nim wyjdziesz z domu, pożegnaj mnie, jakbyś szedł nie na chwilę, ale na cały wiek”. Są tam naprawdę perły. Wiem, że z moich ust to brzmi śmiesznie, ale mówię to, bo mam poczucie, że jest to płyta trochę niedoceniona.”

Kayah (1967) polska piosenkarka

Źródło: „Wysokie Obcasy”, 12 września 2009

O domu, O pocałunku, O wieku, O macierzyństwie

„Odtąd pospiesznie cieszyli się każdą chwilą, chcąc w pełni korzystać z tego cholernego życia, które ukazuje swoją wartość właśnie wtedy, kiedy trzeba się z nim pożegnać.”

Guillaume Musso (1974)

Będziesz tam?

„To niemożliwe, żeby przez 16 dni wyszkolić żołnierza dorównującego Specnazowi. W przypadku konfliktu zbrojnego obrona terytorialna pełniłaby funkcję mięsa armatniego.”

Waldemar Skrzypczak (1956) generał polski

Źródło: rozmowa Pawła Wrońskiego, Pożegnanie z bronią, „Gazeta Wyborcza”, 8 lutego 2017.

„Dla utrzymania się też w możliwej formie psychicznej postanowiłam, tak jak obiecywałam przy pożegnaniu, zapamiętać, zatrzymać i utrwalić wszelkie zabawne przygody, które przytrafiły się czy to mnie, czy komuś z naszych bliskich. Przyszło mi to dość łatwo tylko dlatego, że wszyscy moi wyszli z wrześniowych opałów obronną ręką, trochę tylko stłamszeni fizycznie, a bardzo moralnie. Na rychłe więc spotkanie z mężem szykowałam nie kończącą się opowieść pod tytułem: „Jak Zagłoba w chlewiku.””

Maria Pruszkowska (1910–1973)

Miałam ją snuć wieczorami wtulona w jego ramiona.
Życie nie jest romansem, ale... (1964)

„Zdradzić, czyli nadużyć czyjegoś zaufania. To tylko proste określenie. Zdradzić, czyli zostawić kogoś, kogo się kochało. Odejść prawie bez słowa, bez pożegnania. Gorzej nawet, bo obiecując, że się wróci.”

Tomasz Pacyński (1958–2005) polski pisarz

Źródło: Wspomnienie http://www.fahrenheit.net.pl/archiwum/f28/26.html, Fahrenheit nr XXVIII, czerwiec 2003, s. 30.

O zaufaniu, O odejściu, O wspomnieniach, Kochać się

„Nie było szans, aby się wepchnąć między jego wszystkie żony. Zawsze, zanim jeszcze pożegnał się z jedną żoną, już miał następną. Przy takim ścisku nie było szans myśleć o Stasiu, jako o ewentualnym celu do zakochania.”

Lucyna Legut (1926–2011) pisarka i aktorka polska

o Stanisławie Michalskim. Źródło: „Dziennik Bałtycki”, 27 stycznia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/szefowie.htm

O myślach, O myśleniu

„Dużo myślałem w celi – to był mój pierwszy raz w kiciu. To było straszne. Postanowiłem wtedy, że muszę zacząć wszystko od początku. Wróciłem więc do Kalifornii by pożegnać się z paroma przyjaciółmi. Potem załadowałem się w wóz, który zawiózł mnie na Florydę i zacząłem wszystko od nowa. Dorwałem tam pracę tatuażysty.”

Fred Durst (1970) wokalista amerykański (Limp Bizkit)

O myślach, O myśleniu

„To nie był socjalizm z ludzką twarzą. To był komunizm z wybitymi zębami. Oni już sami wiedzieli, że to wszystko jest spróchniałe, że to koniec utopii ideologicznej komunizmu.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

o rządach generałów w latach 80. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126485.html

„Wyjeżdżając z Polski, pożegnałam się psychicznie z zawodem. Ale tam, w Sydney, nagle pomyślałam: „Spróbuję!””

Gosia Dobrowolska (1958) aktorka pochodzenia polskiego działająca w Australii

Źródło: „Rzeczpospolita”, 28 lipca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cnga.htm

„Dla mnie w sztukach Fredry jest coś innego – pożegnanie ze starym światem, ze światem szlachciurstwa. Wchodzi nowa epoka – kapitaliści. Pisząc filmowe Śluby… obłożyłem się pamiętnikami z epoki. Okazało się, że ówczesna współczesność nie bardzo odbiega od naszej, może tylko zwyczaje są nieco inne. Co ciekawe, w tych pamiętnikach nie ma mowy o żadnym powstaniu. Jakby Polska nie straciła niedawno niepodległości, jakby za pięć lat nie miało wybuchnąć powstanie listopadowe. Zdecydowałem się na Śluby… właśnie dlatego, że nie widziałem dotąd filmu o odchodzeniu Polski szlacheckiej w roku 1825. Ta adaptacja poszła w stronę fresku. Mnie kiedyś urzekł film Zeffirellego Poskromienie złośnicy z Liz Taylor i Burtonem, taki fresk renesansowy. Tu znalazłem podobny materiał.”

Filip Bajon (1947) polski reżyser

Źródło: wywiad Jacka Szczerby, „Gazeta Wyborcza”, 10 września 2008

O świecie, O ślubie

„Pożegnanie niesie ze sobą dziwne uczucie. Jest nim zawiść. Mężczyźni odchodzą, by sprawdzić swoją odwagę, ale największą próbą, jest próba cierpliwości. Cierpliwości do obywania się bez kogoś.”

Karen Blixen książka Den afrikanske farm

Pożegnanie z Afryką

O mężczyznach, O emocjach, O cierpliwości

„Patrik zrozumiał, że trzeba pożegnać się z marzeniami. Oczywiście potem kochał się w innych, a kiedy żenił się z Karin, był nawet przekonany, że dożyje z nią późnej starości. Mimo to gdzieś z tyłu głowy zawsze kołatała mu się myśl o Erice. Czasem ta myśl była nieobecna przez wiele miesięcy, a czasem wracała po kilka razy dziennie.”

Camilla Läckberg książka Księżniczka z lodu

The Ice Princess

Kochać się, O myślach, O czasie, O myśleniu

„Ja nie wyżyję, pożegnajcie ode mnie wojsko, pozdrówcie Góry Świętokrzyskie, pożegnajcie Kresy. Powiedzcie żonie i rodzicom, że ich bardzo kochałem, i że umieram jako Polak...”

Jan Piwnik (1912–1944) żołnierz AK

ostatnie słowa Źródło: Niemcy bali się Ponurego jak ognia https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/866435,Niemcy-bali-sie-Ponurego-jak-ognia, polskieradio.pl, 16 czerwiec 2019.

Kochać się, O rodzicach

„Pożegnałem wiele żołnierskich trumien w Afganistanie. Widziałem moich znajomych, kolegów czy przyjaciół, którzy ponosili na wojnach najwyższą ofiarę. Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że nie ma większego pacyfisty ode mnie. Jednocześnie dobrze wiem, że środkiem do zapewnienia stabilności życia Polaków i odpowiedzią na wiele wyzwań dzisiejszego świata jest posiadanie silnych instytucji, wśród których armia pełni jedną z kluczowych ról.”

Piotr Łukasiewicz (dyplomata) (1972) polski dyplomata, oficer wojska i politolog

„Zawsze będę mówić o tym, że kiedy tuż przed Powstaniem poszłam pożegnać się z matką, ta nawet nie drgnęła. Wyciągnęła tylko rękę do pocałowania, bo wtedy taki był zwyczaj, tak jakbym szła do szkoły. Kiedy po latach zapytałam ją, co wtedy czuła, kiedy jej 15-letnia córka szła na wojnę, odpowiedziała, że czuła dumę. I to jest ważne.”

Hanna Szczepanowska (1929–2017)

o powstaniu warszawskim. Źródło: Hanna Szczepanowska: Dla nas to nie autorytet http://www.se.pl/wiadomosci/opinie/hanna-szczepanowska-dla-nas-to-nie-autorytet_271881.html se.pl, 3 sierpnia 2012.

O matce, O córce

„Skok cywilizacji w tę otchłań krwi i ciemności (…) to pożegnanie całego długiego wieku, podczas którego sądziliśmy, że świat (…) będzie się stopniowo polepszać.”

Henry James (1843–1916) pisarz amerykański

w liście do przyjaciela z 1914, nazajutrz po wypowiedzeniu wojny Niemcom przez Wielką Brytanię.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 465.

O świecie, O wieku