Fryderyk Chopin cytaty

„Czas to najlepsza cenzura, cierpliwość najdoskonalszy nauczyciel.”

„Posługujemy się dźwiękami, aby tworzyć muzykę, tak jak posługujemy się słowami, aby tworzyć język.”

do rodziny 11 października 1845.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„O Boże, Jesteś Ty! Jesteś i nie mścisz się!”

Szkice do metody gry fortepianowej

„To kraj diabelski (…). Niebo śliczne jak Twoja dusza, ziemia czarna jak moje serce.”

Czy jeszcze Ci nie dość zbrodni moskiewskich – albo – alboś sam Moskal!
na wieść o zdobyciu Warszawy przez wojska carskie.
Źródło: tzw. dziennik stuttgarcki, cyt. za: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Wiesz, ile chciałem czuć i po części doszedłem do uczucia naszej narodowej muzyki, zatem miarkuj, jak mi przyjemnie…”

do Juliana Fontany, 3 grudnia 1838, wrażenia z pobytu na Majorce.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Świat mi ten jakoś mija…”

do Tytusa Wojciechowskiego 12 grudnia 1831.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

Fryderyk Chopin cytaty

„Nie dziwię się baśniom rozmaitym; możesz miarkować, żem wiedział, że się na nie wystawiam. Wszakże i to minie, i pogniją nasze języki, a duszy nie naruszą.”

Źródło: Fryderyk Chopin, „Alma Mater” nr 130–131, grudzień-styczeń 2010–2011.

„Najdziwniejszym z ludzi jest geniusz: ten tak daleko w przyszłość wybiega, że ginie z oczu ludzi z nim żyjących, a nie wiadomo, które pokolenie pojąć go zdoła.”

do Juliana Fontany, 8 sierpnia 1839.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Moje zdrowie nędzne. Wesoły jestem zewnątrz, szczególnie między swoimi, ale w środku coś mnie morduje – jakieś przeczucie, niepokoje, sny albo bezsenność – tęsknota – obojętność – chęć życia, a w moment chęć śmierci – jakiś słodki pokój, jakieś odrętwienie, nieprzytomność umysłu, a czasem dokładna pamięć mnie dręczy. Kwaśno mi, gorzko, słono, jakaś szkaradna mieszanina uczuć mną włada.”

Źródło: Fryderyk Chopin, „Alma Mater” nr 130–131, grudzień-styczeń 2010–2011.

„Jestem już u źródła szczęścia…”

25 grudnia 1831.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Słowo rodzi się z dźwięku – dźwięk przed słowem.”

ostatnie słowa.
Źródło: list ks. A. Jełowickiego do Ksawery Grocholskiej

„Jesteśmy stare cymbały, na których czas i okoliczności swoje tryliki nieszczęsne powygrywały. (…) nie umiemy tonów nowych wydawać pod kiepskimi rękami i dusimy w sobie to wszystko, czego dla braku lutnisty już z nas nikt nie wydobędzie. Ja już ledwo dyszę (…) a ty łysiejesz zapewne i zostaniesz jeszcze nad moim kamieniem jak te wierzby nasze, pamiętasz?”

Szkice do metody gry fortepianowej

„Pan Chopin czy to w mechanizmie sztuki fortepianowej, czy też w poezji muzycznej wzniósł się ponad wszystkich swoich współczesnych.”

co to goły łeb pokazują.
do Juliana Fontany, 18 sierpnia 1848.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Tak śpiewa, jak nie można doskonalej (…) zdaje się, iż chucha na publiczność.”

Źródło: recenzja, „Gazette Musicale”, 21 września 1834, cyt. za: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Im więcej zdrowia zwykle się ma, tym mniej cierpliwości w cierpieniu fizycznym.”

do Tytusa Wojciechowskiego 12 grudnia 1831; podziwiając śpiew Laury Damoreau-Cinti.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Mozartowi nie trzeba doświadczenia: jego wiedza i natchnienie były na jednym poziomie.”

do rodziny 24 grudnia 1845.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„(…) grałem moją sonatę b-moll, zdarzyła mi się niezwykła przygoda. Wykonałem mniej więcej poprawnie allegro i scherzo i już miałem zacząć marsz [żałobny], gdy nagle ujrzałem wyłaniające się z na wpół otwartego pudła fortepianu przeklęte widziadła, które pewnego, ponurego wieczora ukazały mi się w Chartreuse. Musiałem wyjść, żeby się opamiętać, po czym bez słowa zacząłem grać dalej.”

po koncercie kwartetu Haydna.
Źródło: wspomnienia E. Delacroix, cyt. za: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Trzech doktorów z wyspy najsławniejszych: jeden wąchał, com pluł, drugi stukał, skądem pluł, trzeci macał i słuchał, jakem pluł. Jeden mówił, żem zdechł, drugi – że zdycham, trzeci – że zdechnę.”

do Solange Clesinger 9 września 1848, opis jednego z koncertów angielskich.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Co za antypatyczna kobieta – ta Sand! Czy to naprawdę kobieta? Jestem skłonny w to wątpić.”

do Juliana Fontany, 3 grudnia 1838, na temat niekompetencji miejscowych lekarzy na Majorce.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Paryż jest to wszystko, co chcesz – możesz się bawić, nudzić, śmiać, płakać, wszystko robić, co Ci się podoba i nikt na Cię nie spojrzy, bo tutaj tysiące toż samo czyniących co Ty i każdy swoją drogą…”

po pierwszym spotkaniu z George Sand na wieczorze towarzyskim u hrabiny Marii d’Agoult 24 października 1836.
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Chopin i George Sand, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1990

„Ale Angielki, ale konie, ale pałace, ale powozy, ale bogactwo, ale przepych, ale wszystko począwszy od mydła a skończywszy na brzytwach, wszystko nadzwyczajne – wszystko jednakowe, wszystko wyedukowane, wszystko umyte, a czarne jak szlachecka d…!!!”

do Tytusa Wojciechowskiego 12 grudnia 1831.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Widziałem wieżę pochyłą, ratusz sławny… To wszystko nie przechodzi jednak pierników, oj pierników, z których jeden posłałem do Warszawy.”

do Juliana Fontany, lipiec 1836, opis wrażeń z pobytu w Londynie.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Nie ma nic wstrętniejszego niż muzyka bez ukrytego znaczenia.”

o Toruniu.
Listy
Źródło: list do przyjaciela (1825)

„Szczęśliwy, kto może być kompozytorem i wykonawcą zarazem.”

„Przytomność często mnie odchodzi. Jeżeli coś mam przed oczyma, co mię interesuje, mogą mnie i konie rozjechać i nie będę wiedział…”

Źródło: Fryderyk Chopin, „Alma Mater” nr 130–131, grudzień-styczeń 2010–2011.

„Czuję się sam, sam, sam, chociaż otoczony…”

do Tytusa Wojciechowskiego 22 września 1830.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„O Boże, Jesteś Ty! Jesteś i nie mścisz się! – Czy jeszcze Ci nie dość zbrodni moskiewskich – albo – alboś sam Moskal!”

Źródło: Fryderyk Chopin, „Alma Mater” nr 130–131, grudzień-styczeń 2010–2011.

„Gdybym mógł, wszystkie bym tony poruszył, jakie by mi tylko ślepe, wściekłe, rozjuszone nasłało uczucie, aby choć w części odgadnąć te pieśni, których rozbite echa gdzieś jeszcze po brzegach Dunaju błądzą, co wojsko Jana śpiewało…”

na wieść o zdobyciu Warszawy przez wojska carskie.

„Utorował sobie nową drogę od pierwszej chwili, gdy pojawił się na estradzie (…) Dla szerokiego tłumu jest zjawiskiem niewytłumaczalnym.”

do Jana Matuszyńskiego 26 grudnia 1830 na wieść o wybuchu powstania listopadowego.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Rzucili się do mnie, że zamiast operę narodową, albo symfonię pisać, łaskoczę nerwy po salonach i piszę głupie exercisy. Jeżeli nie operę, to nie powinienem nic innego tworzyć, jak tylko mazury a polonezy, bo jak nie czują, to im polskości palcem w moich nutach nie pokażę.”

Źródło: recenzja, „Gazette Musicale”, 15 maja 1834, cyt. za: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

„Thalberg tęgo gra, ale nie mój człowiek. Piano pedałem, a nie ręką bierze, decymy bierze jak ja oktawy – ma brylantowe guziki od koszulek.”

niezadowolenie z zarzucania mu przez niektórych polskich emigrantów kosmopolityzmu i „oderwania od pracy dla kraju”
Listy
Źródło: Kronika Polski. W boju i na tułaczce: 1831–1846, Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, Kraków 1998, s. 12.

„Jestem w Palmie, między palmami, cedrami, kaktusami, pomarańczami, cytrynami (…) Niebo jak turkus, morze jak lazur, góry jak szmaragd, powietrze jak w niebie (…) Żyję trochę więcej (…) Jestem blisko tego co najpiękniejsze, lepszy jestem.”

o pianiście Zygmuncie Thalbergu.
Źródło: Janusz Ekiert, Czy wiesz? Zagadki muzyczne, Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 273.

“I tell my piano the things I used to tell you”

do Juliana Fontany, 15 listopada 1838, wrażenia z pobytu na Majorce.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

Fryderyk Chopin: Cytaty po angielsku

“Bach is an astronomer, discovering the most marvellous stars. Beethoven challenges the universe. I only try to express the soul and the heart of man.”

“I wish I could throw off the thoughts which poison my happiness.”

“Play Mozart in memory of me— and I will hear you.”

As quoted in Chopin.
Variant translation: I wish I could throw off the thoughts which poison my happiness. And yet I take a kind of pleasure in indulging them.
Wariant: I wish I could throw off the thoughts that poison my happiness, and yet I love to indulge in them;
Źródło: Chopin's Letters

“Time is still the best critic, and patience the best teacher.”

Murmured by Chopin on his death-bed.
Źródło: The opera reader, Biancolli, 1953, p. 271

“It is dreadful when something weighs on your mind, not to have a soul to unburden yourself to. You know what I mean. I tell my piano the things I used to tell you.”

As quoted in Chopin : Pianist and Teacher as Seen by His Pupils.
Źródło: Chopin : Pianist and Teacher as Seen by His Pupils (1986) by Jean-Jacques Eigeldinger, Roy Howat, Naomi Shohet, and Krysia Osostowicz, p. 23

“Simplicity is the final achievement. After one has played a vast quantity of notes and more notes, it is simplicity that emerges as the crowning reward of art.”

“Sometimes I can only groan, and suffer, and pour out my despair at the piano!”

As quoted in If Not God, Then What?
Źródło: If Not God, Then What? (2007) by Joshua Fost, p. 93

“Every difficulty slurred over will be a ghost to disturb your repose later on.”

As quoted in Chopin and the Swedish Nightingale.
Źródło: Jorgensen's Chopin and the Swedish Nightingale (2003), p. 26

“You know how easily things grow out of nothing, when they pass through a mouth that smears them all over and makes something else out of them”

“Concerts are never real music, you have to give up the idea of hearing in them all the most beautiful things of art.”

Źródło: Chopin's Letters

“I could express my feelings more easily if they could be put into the notes of music, but as the very best concert would not cover my affection for you, dear daddy, I must use the simple words of my heart, to lay before you my utmost gratitude and filial affection”

Said to one of his students, according to "Chopin: Pianist and Teacher: As Seen by His Pupils" by Jean-Jacques Eigeldinger

“I dream music but I cannot make any because here there are not any pianos . . . in this respect this is a savage country.”

As quoted in Chopin's Letter.
Źródło: Chopin's Letter (1988) by Henryk Opieński,E. L. Voynich, p. 4

“When one does a thing, it appears good, otherwise one would not write it. Only later comes reflection, and one discards or accepts the thing. Time is the best censor, and patience a most excellent teacher.”

Letter to Camille Pleyel.
Kontekst: My piano has not yet arrived. How did you send it? By Marseilles or by Perpignan? I dream music but I cannot make any because here there are not any pianos... in this respect this is a savage country.

“How strange! This bed on which I shall lie has been slept on by more than one dying man, but today it does not repel me! Who knows what corpses have lain on it and for how long? But is a corpse any worse than I? A corpse too knows nothing of its father, mother or sisters or Titus. Nor has a corpse a sweetheart. A corpse, too, is pale, like me. A corpse is cold, just as I am cold and indifferent to everything. A corpse has ceased to live, and I too have had enough of life…. Why do we live on through this wretched life which only devours us and serves to turn us into corpses? The clocks in the Stuttgart belfries strike the midnight hour. Oh how many people have become corpses at this moment! Mothers have been torn from their children, children from their mothers - how many plans have come to nothing, how much sorrow has sprung from these depths, and how much relief!… Virtue and vice have come in the end to the same thing! It seems that to die is man's finest action - and what might be his worst? To be born, since that is the exact opposite of his best deed. It is therefore right of me to be angry that I was ever born into this world! Why was I not prevented from remaining in a world where I am utterly useless? What good can my existence bring to anyone? … But wait, wait! What's this? Tears? How long it is since they flowed! How is this, seeing that an arid melancholy has held me for so long in its grip? How good it feels - and sorrowful. Sad but kindly tears! What a strange emotion! Sad but blessed. It is not good for one to be sad, and yet how pleasant it is - a strange state…”

“You already know when I'm writing, so don't be surprised if it's short and dry, because I'm too hungry to write anything fat”

Stuttgart. After 8th September 1831.
Źródło: "Selected Correspondence Of Fryderyk Chopin"; http://archive.org/stream/selectedcorrespo002644mbp/selectedcorrespo002644mbp_djvu.txt

“I have met Rossini, Cherubini, Baillot, etc.—also Kalkbrenner. You would not believe how curious I was about Herz, Liszt, Hiller, etc. — They are all zero beside Kalkbrenner. I confess that I have played like Herz, but would wish to play like Kalkbrenner. If Paganini is perfection, Kalkbrenner is his equal, but in quite another style.”

As quoted in his letter to Jan Bialoblocki, written in Zelazowa Wola and dated back to December 24th 1826[citation needed]

“How great a joy I feel in my heart. That a day so pleasant, so dear and glorious begins, a day that I greet with the wish. That long years may pass in happiness. In health and vigour, peacefully, successfully. May the gift of heaven fall richly upon you”

His letter to Tytus Woyciechowski in Poturzyn. Paris, 12 December 1831.

“One needs only to study a certain positioning of the hand in relation to the keys to obtain with ease the most beautiful sounds, to know how to play long notes and short notes and to [attain] certain unlimited dexterity… A well formed technique, it seems to me, [is one] that can control and vary a beautiful sound quality.”

As quoted in his letter to his father, dated December 6th 1817[citation needed]

“I love to indulge it, even though it may be all wrong.”

“Here you doubtless observe my tendency to do wrong against my will.”

As quoted when he talked about his piano concerto, op.11.
Kontekst: Here you doubtless observe my tendency to do wrong against my will. As something has involuntarily crept into my head through my eyes, I love to indulge it, even though it may be all wrong.

“I am cross and depressed, and people bore me with their excessive attentions. I can't breathe, I can't work; I feel alone, alone, alone, although I am surrounded. There are a whole lot of ladies, 70 to 80 year-old lords, but no young folk: they are all out shooting. One can't get out of doors because it has been raining and blowing for several days.”

“Messieurs, I should like to be granted the favour of performing at one of your admirable concerts, and this I beg to ask of you. Trusting, since I lack other qualifications to obtain this, in your goodwill towards artists, I dare to hope that you will greet my request favourably, I have the honour to be, Messieurs, your very humble servant.
Frédéric Chopin
Cité Bergère, No. 4”

Źródło: Cited in chopin-society.org.uk http://www.chopin-society.org.uk/articles/chopin-britain.htm

“But why should one be ashamed of writing badly in spite of knowing better – it’s results that shows errors”

Letter of application to the Société des Concerts du Conservatoire.
Źródło: (13 March 1832); published in At the Piano with Fauré (1963) by Marguerite Long, p. 31

“I'm a revolutionary, money means nothing to me.”

“I astonished Kalkbrenner, who at once asked me, was I not a pupil of Field, because I have Cramer's method and Field's touch.”

Quoted in Arthur Hedley, Chopin (1947).

“Fingers of steel. Wrist of silk.”

That delighted me.
His letter to Tytus Woyciechowski in Poturzyn. Paris, 12 December 1831.

“My piano has not yet arrived. How did you send it? By Marseilles or by Perpignan? I dream music but I cannot make any because here there are not any pianos... in this respect this is a savage country.”

“I must go now and wash. So don't embrace me now, as I haven't washed myself yet.”

Letter to Camille Pleyel.
Źródło: (21 November 1838); published in Fryderyk Chopin, Korespondencja Fryderyka Chopina (1955), edited by Bronisław Edward Sydow, (2 vols.), Vol. 1, p. 443

“Now I am going to wash myself. Please do not embrace me as I have not washed yet. And you? Even were I to anoint myself with fragrant oils from Byzantium, you would not embrace me—not unless forced to by magnetism. But there are forces in Nature! Today you will dream that you are embracing me! You have to pay for the nightmare you caused me last night!”

Polish: To Tytus Woyciechowski in Poturzyn (1830-09-04) https://chopin.nifc.pl/en/chopin/list/675_to-tytus-woyciechowski-in-poturzyn at Fryderyk Chopin Institute website. Translation 1: Voynich, Ethel (1931). Chopin's Letters https://archive.org/details/chopinsletters00chop. New York: Alfred A. Knopf, p. 102 https://archive.org/details/chopinsletters00chop/page/102 Translation 2: Zamoyski, Adam (1979, revised 2010). "4. Adolescent Passions", pp. 43ff in Chopin: Prince of the Romantics https://books.google.com/books?id=_OqgmBgPd5IC. HarperCollins. ISBN 9780007351824 Translation 3: Walker, Alan (2018). Fryderyk Chopin: A Life and Times https://books.google.com/books?id=6ThIDwAAQBAJ. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 9780374714376, pp. 109 https://books.google.com/books?id=6ThIDwAAQBAJ&pg=PT109– 110 https://books.google.com/books?id=6ThIDwAAQBAJ&pg=PT110. Translation 4: — See also: da Fonseca-Wollheim, Corinna (19 November 2018). "An Ingenious Frédéric Chopin" https://www.nytimes.com/2018/11/19/books/review/fyderyk-chopin-alan-walker-frederic-chopin-biography.html in The New York Times. Oltermann, Philip and Walker, Shaun (25 November 2020). "Chopin's interest in men airbrushed from history, programme claims: Journalist says he has found overt homoeroticism in Polish composer’s letters" https://www.theguardian.com/music/2020/nov/25/chopins-interest-in-men-airbrushed-from-history-programme-claims in The Guardian. Picheta, Rob (29 November 2020). "Was Chopin gay? The awkward question in one of the EU's worst countries for LGBTQ rights" https://edition.cnn.com/2020/11/29/europe/chopin-sexuality-poland-lgbtq-debate-scli-intl/index.html at CNN. Chilton, Louis (30 November 2020). "Frédéric Chopin’s same-sex love letters covered up by biographers and archivists, claims new programme: Swiss radio documentary explored evidence of the great composer’s attraction to men" https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/chopin-frederic-composer-gay-letters-b1761548.html in The Independent. From Chopin's Polish letters Oryginał: (pl) Idę się umywać, nie całuj mię teraz, bom się jeszcze nie umył. Oryginał: (pl) Ty? chociażbym się olejkami wysmarował bizantyjskimi, nie pocałowałbyś, gdybym ja Ciebie magnetycznym sposobem do tego nie przymusił. Jest jakaś siła w naturze. Dziś Ci się śnić będzie, że mnie całujesz. Muszę Ci oddać za szkaradny sen, jakiś mi dziś w nocy sprowadził.