Cytaty na temat obecność
strona 3

„Wszystko, co jest nie do zabrania z Japonii, to jej ulotność, tajemniczość. A także szczegół, którego my, Europejczycy, nie jesteśmy w stanie zauważyć. Jest też ich dziwna obecność w nurcie przemijania, którego symbolem jest japońska wiśnia. Drzewo to kwitnie bardzo krótko, jest obłędnie piękne i szybko zrzuca płatki, które spadają jak śnieg. Byłem pod wrażeniem starych ludzi, których tłumy fotografowały ten moment. Pytałem, dlaczego tak łapczywie to robią. Usłyszałem, że to uosabia krótkość życia, ten moment, którym jest życie. Posadziłem więc dwie wiśnie w moim ogrodzie.”

Jan Peszek (1944) aktor polski

Źródło: Anna Goc, Cimcirymci po japońsku, „Gazeta Wyborcza – Kraków”, nr 82, 8 kwietnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/114894.html

O życiu, O ludziach, O wrażeniach, O drzewach

„Na taki widok coraz wyraźniej uświadamiam sobie, jak ogromnym cudem jest obecność zwierząt; należą one do nas jak płatki różane do kielicha róży – są materią naszego życia, naszą pierwotną siłą, która przegląda się tutaj w szlifowanym lustrze.”

Ernst Jünger (1895–1998) pisarz niemiecki

Promieniowania
Źródło: s. 323

O sile, O zwierzętach

„Kiedy żył Ksiądz Jerzy, sama obecność blisko Niego przy ołtarzu była dla mnie nadzwyczajnym wyróżnieniem. Wielkie znaczenie miało dla mnie to, że mogłam witać się z nim, wymienić kilka słów w prywatnej rozmowie. Był zawsze bardzo delikatny, skromny, nienarzucający się. Zapamiętałam Go jako osobę niezwykle pokorną i cichą. To, że Go spotkałam, poznałam, na pewno nie było moją zasługą. Wiem, że tak po prostu miało być, a ja bardzo cieszyłam się, że mogę uczestniczyć w Mszach odprawianych przez tego wspaniałego Kapłana.”

Halina Łabonarska (1947) polska aktorka

Źródło: Mamy w Niebie kogoś bardzo bliskiego, naszdziennik.pl, 5 czerwca 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20100605&typ=zj&id=zj92.txt

„W tym czasie wielki książę, szczególnie gdy wieczorami podpił sobie, co zdarzało mu się co dzień, powziął wyraźną skłonność do księżniczki kurlandzkiej. Nie odstępował jej na krok, rozmawiał wyłącznie z nią; nie zachowywał przy tym żadnej dyskrecji, nie licząc się ani z obecnością moją, ani innych, tak że poczułam się urażona i dotknięta w miłości własnej, widząc jak przedkładał ponad mnie tę małą pokrakę. (…) Do oczu napłynęły mi łzy i poszłam spać. Zaledwie zasnęłam, gdy przyszedł wielki książę, aby się również położyć. Był tak pijany, że nie wiedział, co robi, i zaczął opowiadać mi o niezwykłych zaletach swojej ślicznotki. Udałam, że mocno śpię, aby go zmusić wreszcie do milczenia. On jednak podniósł głos, aby mnie obudzić, widząc zaś, że nie daje znaku życia, dwa czy trzy razy dość mocno trącił mnie w bok pięścią, aż wreszcie, pomstując na mój mocny sen, odwrócił się i zasnął. Po tych kuksańcach wiele tej nocy płakałam…”

Piotr III Romanow (1728–1762) car Rosji

Wypowiedzi Katarzyny II
Źródło: Ludwik Stomma, Tadeusz Dominik, Kobiet czar…, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, Warszawa 2000, ISBN 8371631537, s. 180–181.

O kobietach, O snach, O czasie, O płaczu

„Nieobecność gasi małe uczucia, lecz rozpala wielkie, niczym wiatr, co gasi świeczkę, ale wznieca pożar.”

François de La Rochefoucauld (1613–1680) pisarz i filozof francuski

O emocjach

„Będziemy wszystkich protestujących dokarmiać, zarówno tych którzy protestują przeciwko mojej obecności, i tych którzy protestują przeciwko tym, którzy protestują.”

Roman Giertych (1971) polski polityk narodowy

Źródło: Smog.pl

„Na pewno reprezentacja polska w Sejmie wzmocni pozycję Polaków na Litwie. Nie wiem, czy od razu uda nam się wejść do koalicji rządzącej, ale już sama obecność licznej reprezentacji polskiej w parlamencie kraju pomoże w rozwiązywaniu wielu problemów. Będziemy nie tylko bardziej zauważalni. Obecność w Sejmie bardzo pomoże w rozwiązywaniu wielu problemów chociażby na szczeblu samorządowym. No i oczywiście, gdyby udało się wejść w skład rządu, to dałoby zupełnie inną jakość naszej działalności.”

Waldemar Tomaszewski (1965) litewski polityk, działacz polskiej mniejszości narodowej na Litwie

Źródło: rozmowa Roberta Mickiewicza, O ten wynik walczyliśmy ponad 20 lat, „Kurier Wileński”, 15 października 2012 http://kurierwilenski.lt/2012/10/15/waldemar-tomaszewski-o-ten-wynik-walczylismy-ponad-20-lat/

„Zawsze moją uwagę przyciągały miejsca zawierające w sobie skumulowany czas. I choć raczej unikałem bezpośredniej obecności człowieka, to jednak zawsze pojawiał się jakiś jego ślad.”

Ireneusz Zjeżdżałka (1972–2008)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_zjezdzalka_ireneusz

O czasie

„Obecność włoskich neofaszystów na Marszu Niepodległości Polski obok chłopców w bluzach z symbolem Powstania Warszawskiego to dla mnie jest splunięcie w twarz tym weteranom AK, którzy przeciw faszyzmowi walczyli.”

Adrian Zandberg (1979) polski historyk i polityk lewicowy

Źródło: Zandberg: Włoscy neofaszyści na Marszu Niepodległości to plucie w twarz żołnierzom AK http://wyborcza.pl/1,75248,19179403,zandberg-wloscy-neofaszysci-na-marszu-niepodleglosci-to-plucie.html, wyborcza.pl, 12 listopada 2015.

„Radio Maryja bardzo właściwie odczytuje rozumienie polityki. Stąd ataki na to Radio, bo ono przypomina polityczną tradycję Europy, fakt obowiązkowej obecności w dyskursie społecznym.”

Henryk Kiereś (1943)

Źródło: Jasnogórska lekcja demokracji, naszdziennik.pl, 11 lipca 2011 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20110711&typ=pi&id=pi02.txt

O demokracji

„Znała tego, który na nią czekał w każdy dzień tygodnia na ławce przed stawem i zobaczywszy, że nadchodzi zieloną aleją, biegł ku niej, nie zważając na obecność ludzi, obejmował i mówił: jesteś. Nie musiał dodawać tego całego banalnego szajsu: „kochana moja” lub „śliczna moja”, „stęskniłem się za tobą”. Po prostu mówił: jesteś. I to jego: jesteś, odbierała jak najpiękniejsze wyznanie miłości. Nie potrzebowała innego. Jestem, odpowiadała.”

Ewa Ostrowska (1938–2012)

Abonent czasowo niedostępny (2009)
Źródło: część druga: Nadzieja

O ludziach, O nadziei, O czekaniu, Kochać się

„Obecność ludzi, których lubię. Nie dlatego, że coś mi powiedzą, ale dlatego, że czuję, że oni czują, że oni nie mają mi nic do powiedzenia, to samo co ja, wobec tego nie ma fałszywej przynajmniej sytuacji, możemy spotkać się bez udawania. A to już bardzo dużo, chociaż także nic. Bo wydaje mi się, że w najlepszym wypadku można jeszcze powiedzieć coś sobie samemu, i to rzadko, i nawet nie musi to być coś bardzo mądrego. To, że uda się sobie cokolwiek powiedzieć, to już bardzo pociesza.”

Sławomir Mrożek (1930–2013) polski dramatopisarz, prozaik i rysownik

Dzienniki, Dziennik. Tom 1. 1962–1969

O ludziach

„Doktor Abernathy modlił się jednak dalej, teraz już trochę głośniej:
– Ten oto twój sługa, rozpierany próżnością, marny pył zanurzony w ignorancji, wyobraża sobie, że potrafi bezpośrednio dostąpić twojej świętej obecności dzięki nie uświęconym chemicznym i magicznym procesom.
– On jest tam zawsze – powiedział Pete.
– W czasie spowiedzi nie mów o tym, co zrobili inni, nawet on.
– Ja, pokorny sługa, wyznaję – zaczął Pete – że umyślnie zażywałem pigułki o wielorakim działaniu, chcąc przeniknąć zwykłą rzeczywistość i choć na chwilę ujrzeć absolut. Wyznaję, że było to złe. Z całą swoją uczciwością wyznaję też, że wierzyłem i wciąż wierzę, iż moja wizja była prawdziwa, że naprawdę go widziałem, a jeśli się mylę, błagam go o przebaczenie. Jeśli jednak to był on, to pragnął z pewnością…”

Philip Kindred Dick książka Deus Irae

Deus Irae (z Rogerem Żelaznym, 1964)

O przebaczeniu, O rzeczywostości, O czasie

„Jake, gdy Orfeusz spojrzał za siebie, nie był głupi. Mity są pełne oszczerstw. To nie nagły strach, że Eurydyka zniknęła, nakazał mu odwrócić głowę, lecz groźne światło widoczne na górze. (…) To bardzo ludzki odruch, odwrócić się i spojrzeć w oczy towarzysza powrotnej wędrówki, by wspólnie przeżyć chwilę przerażenia myślą, że wszystko, co znaliśmy, zmieniło się pod naszą nieobecność.”

China Tom Miéville (1972) angielski pisarz fantastyczny

Źródło: W poszukiwaniu Jake’a i inne opowiadania

O strachu, O poszukiwaniu, O myślach, O świetle

„Nie ma na świecie cierpienia większego, niż doznawać szczęścia na oczach nieszczęśliwych, jeść w obecności głodnych.”

Gustaw Herling-Grudziński (1919–2000) polski pisarz

Inny świat

O cierpieniu

„słuchaj wiatru, On powie ci więcej niż wszystkie
biblioteki kontynentu, niż wszystkie lamenty kraju,
wpatruj się w jego wężowe uniki śmierci, w oczy
proszące o obecność dłoni, najtańszą ckliwość,
dla której już tylu poległo i jeszcze polegnie.”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Free Over Blood. New Polish Poets Series, 312685 powodów (2006)
Źródło: E-mail z ewakuowanej planety

O śmierci

„(Sowiecka) perfidia wydaje się oczywista. Znając wzajemne urazy Polaków i Żydów, tworzono pole ostrego antagonizmu między nimi. Sprzyjała temu niechęć polskiej kadry oficerskiej do obecności Żydów w wojsku (Armii Andersa), paradoksalna gotowość wielu oficerów do rygorystycznego przestrzegania radzieckich zarządzeń, w istocie rzeczy wymierzonych nie przeciw Żydom, a przeciw państwu polskiemu. (…) Wprowadzenie różnic między obywatelami polskimi na podstawie podziału Polski sowiecko-niemiecką linią demarkacyjną z 1939 roku i odmówienia prawa polskim mniejszościom narodowym spełnienia obowiązków wojskowych wobec swego państwa było aktem politycznym, stwierdzającym wolę ZSRR aneksji wschodnich ziem Rzeczypospolitej Polskiej.”

Krystyna Kersten (1931–2008) polski historyk

Polacy-Żydzi-Komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968
Źródło: s. 47.

„Jeżeli terapeut(k) a nie zagłębi się w sobie, aby dotrzeć do Dzikusa czy Dzikuski, będzie się on (ona) starał(a) leczyć za pomocą słów. Zasoby uzdrawiającej energii ukryte w wodospadach, drzewach, glinie, koniach, psach, jeżozwierzach, lamach, wydrach należą do królestwa Dzikich Ludzi. Przejawem zrozumienia tego faktu przez terapeutów byłoby na przykład przyjęcie zwyczaju prowadzenia terapii w obecności krowy w gabinecie.”

Robert Bly (1926)

Żelazny Jan. Rzecz o mężczyznach (1990)
Źródło: s. 269

O ludziach, O zrozumieniu, O pomocy, Koń

„Stała, choć utajona obecność śmierci uwzniośla życie, obdarza naszą egzystencję pasją, ferworem, energią. Można powiedzieć, że to, co nie umiera, nie żyje.”

Vladimir Jankélévitch (1903–1985)

To, co nieuchronne

O życiu, O śmierci

„On jest moim szefem, a ja dla niego pracuję. Nie ma między nami żadnej poufałości. Dla mnie to nie jest po prostu „Steven” czy „Steve”, „Stevie” albo „Wielki S.” To Steven Spielberg. Nie zapominam o tym nigdy. Oczywiście dla aktora praca z nim to jak gra w koszykówkę z Michaelem Jordanem. Lepiej trafić po prostu nie można. Każda chwila spędzona w jego towarzystwie sprawia, że uczę się czegoś nowego, że dzięki niemu się rozwijam. Nie o każdym mógłbym coś takiego powiedzieć. Aha, co ważne, Spielberg zupełnie inaczej zachowuje się jako reżyser, a inaczej jako producent. To dwa różne światy. (…) To człowiek, który zdaje sobie sprawę z tego, jak jego obecność działa na ludzi. Wszyscy go podziwiają, ale za tym kryje się także obawa, co powiedzieć, jak się zachować, by nie wypaść na głupka przed największym reżyserem w Hollywood? Nie wiadomo, czy można z nim normalnie porozmawiać, czy nie. I jak mu zasugerować, że się z czymś nie zgadzamy? „Hm, wiesz, Steven, nie wydaje mi się, że to dobry pomysł” – czy ktokolwiek miałby odwagę odezwać się w ten sposób? Dlatego Spielberg stara się zachowywać zwyczajnie, żeby zmniejszyć dystans między nim a rozmówcą. Zapamiętałem na przykład jego uścisk dłoni. Ma to wyćwiczone do perfekcji: nie ściska ręki ani za mocno, żeby człowiek nie wył z bólu, ani za słabo. Po prostu w sam raz. To taki mały szczegół, ale utkwił mi jakoś w głowie. (…) Spielberg jest jak superbohater: człowiek może go podziwiać, ale wie, że nigdy nie będzie taki, jak on.”

Shia LaBeouf (1986) aktor amerykański

o Stevenie Spielbergu.

O ludziach, O zachowaniu, O grach, O perfekcji

„Każdy sam musi nauczyć się modlić. Jak się modlę? Nie wiem. Obecnością. Modlitwą Krzyża, jego kontemplacją, bo kto z wiarą kontempluje Krzyż, ujrzy w nim potęgę. Tajemnica i moc Krzyża wyraża się w przejściu od śmierci do życia. Krzyż staje się bramą – jak powiada Norwid.”

Joachim Badeni (1912–2010) polski duchowny, dominikanin

Źródło: „Tygodnik Powszechny”

O śmierci, O tajemnicy, O wierze

„Muzyka Elżbiety Sikory jest wymagająca. Zawsze jest pewna trudność z przygotowywaniem współczesnych, dopiero co napisanych dzieł, gdy kompozytor siedzi obok, a utwór zmienia się i ewoluuje na scenie. Nie jest to gotowy materiał, z którym przyjeżdża się na próby i który się tylko ćwiczy. Repertuar klasyczny jest przeanalizowany, poukładany, wiemy jak się do niego zabrać, bo każda nutka została omówiona. Tu praca jest zupełnie inna, kompozytorka czuwa na próbach, aby jeszcze udoskonalać dzieło. Jej obecność w pewien sposób ułatwia nam pracę, ale też utrudnia, bo na próby przyjechaliśmy nauczeni czegoś, co ciągle się zmieniało.”

Anna Mikołajczyk-Niewiedział (1972)

Źródło: Mirosław Baran, Curie to silna i zdecydowana kobieta, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto”, 17 listopada 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/127399.html

O kobietach, O muzyce

„Niepokój erotyczny (…), ten głuchy, nieokreślony głód, to uczucie, że czegoś nam brakuje, które prześladuje nas niemal w każdej chwili w naszym życiu, czy we śnie, czy na jawie.
Co to jest? Możliwość miłości w naszym ciele. Obecność, możliwa obecność innego człowieka.
Poniżające, ustawiczne przypomnienie, że samotność jest niemożliwością, że coś takiego, jak samotny człowiek, nie może istnieć.
Że słowo „ja” jest najbardziej pozbawionym sensu słowem. Pustym punktem w mowie.”

Lars Gustafsson (1936–2016)

Śmierć pszczelarza
Źródło: s. 110.

O głodzie, O emocjach, O samotności, O snach

„Spędził swoje życie na powodowaniu wielkich szkód, które zostawiły ślad na życiu całego kraju. Jego śmierć oznacza koniec jego fizycznej obecności, ale nie tego, co zrobił krajowi.”

Adolfo Pérez Esquivel (1931) argentyński architekt i rzeźbiarz, obrońca praw człowieka

o Jorge Rafaelu Videli. Źródło: Argentyna: nie żyje były dyktator - Jorge Rafael Videla http://konflikty.wp.pl/kat,1020339,title,Argentyna-nie-zyje-byly-dyktator-Jorge-Rafael-Videla,wid,15656946,wiadomosc.html, wp.pl

O życiu, O śmierci

„Naznaczać wszystko: podłogę, stół, płótno, butelkę, powietrze, zegar, ptaka… będą to ślady naszego istnienia jako twórców, sama manifestacja obecności twórczej, obecności uporczywie ingerującej.”

Zdzisław Jurkiewicz (1931–2012) polski malarz

własna koncepcja sztuki. Źródło: Manifest, „Odra”, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_jurkiewicz_zdzislaw

O ptakach

„Odczuwanie wstydu jest zawsze związane z obecnością spojrzenia innego, ryzykiem bycia ocenionym. Nawet jeśli doświadczam wstydu w samotności, to na wspomnienie lub wyobrażenie siebie w oczach innych. Wstyd jest więc reakcją na ryzyko bycia wyłączonym ze wspólnoty. Mogę się bać, że spotka mnie coś złego ze strony władzy, wstydzić się mogę odrzucenia totalnego – to oznacza śmierć symboliczną, czyli społeczną.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: Siła bezwstydnych, krytykapolityczna.pl, 25 maja 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130525/sierakowski-sila-bezwstydnych

O śmierci, O samotności, O sile, O wspomnieniach

„Jak długo, Katylino, będziesz nadużywał naszej cierpliwości? Jak długo będziesz w swoim szaleństwie naigrywał się z nas? Do jakich granic będziesz się chełpił swoim zuchwalstwem nie znającym cugli? Czyż nie strwożyły cię nocne straże na Palatynie ani straże przemierzające miasto, ani trwoga, która ogarnęła lud, ani obecność tutaj wszystkich uczciwych ludzi, ani wybór tego obronnego miejsca na posiedzenie senatu, ani twarze i spojrzenia wszystkich obecnych? Czyż nie rozumiesz, że zamiary twoje zostały odkryte? Nie widzisz, że twój spisek znany już jest wszystkim obecnym i zdemaskowany? Kto z nas, według ciebie, nie wie, co robiłeś ostatniej, co poprzedniej nocy, gdzie byłeś, kogo zwoływałeś, jaką podjąłeś decyzje? O co za czasy! O co za obyczaje!”

Cyceron (-106–-43 p. n. e.) mówca rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk

Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? (łac.)
1. mowa wygłoszona w Senacie rzymskim 8 października 63 p.n.e.
Mowy, Przeciw Katylinie
Źródło: I, 1

O ludziach, O decyzjach, O cierpliwości, O szaleństwie

„Ile razy modliłem się o czyjąś obecność i modlitwy zostawały wysłuchane, i Bóg zsyłał czyjąś obecność, i ja w najwyższym popłochu nikomu nawet progu nie pozwalałem przekroczyć.”

Jerzy Pilch (1952) polski pisarz, publicysta, scenarzysta

Moje pierwsze samobójstwo

O Bogu

„Nie można dawać Ciała i Krwi Naszego Pana Jezusa Chrystusa nie popełniając świętokradztwa, nie bluźniąc, temu, kto zaprzecza prawdziwej obecności Naszego Pana Jezusa Chrystusa w Najświętszej Eucharystii.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Źródło: s. 28

Chrystus

„Teatr jest dla mnie trudnym medium. Pewnie dlatego tak wiele czasu mu poświęcam. Zawsze bardzo silnie na mnie działał. Odkąd zaczęłam chodzić do teatru to uczucie, które towarzyszyło mi nieodłącznie, było przeważnie jakimś uczuciem lęku. Może to zabawna konstatacja, ale wygląda na to, że zaczęłam robić teatr „ze strachu”. Coś z tego lęku pozostało we mnie do tej pory. Z obawą wchodzę na widownię. Z przyjemnością oglądam przedstawienia, które „zabierają” mnie z sobą, ale nie zdarza się to zbyt często. Myślę, że z przedstawieniami jest tak, jak ze spotkanymi ludźmi – z jednymi idziesz w dalszą drogę, innych mijasz, jeszcze inni męczą cię swoją obecnością. Czasem mam kłopot z wytrzymaniem na widowni siedząc w środku rzędu, wolę usiąść bliżej drzwi, mam możliwość wyjścia.”

Anna Augustynowicz (1959)

Źródło: W łupinie orzecha, „Kurier Szczeciński” nr 23, 3 lutego 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/110550.html

O przyjemności, O strachu, O emocjach, O myślach

„Do przestrzegania prawa przez redakcje czasopism oraz stacji radiowych i telewizyjnych można mieć dużo zastrzeżeń. Niektóre redakcje i niektórzy dziennikarze tę konstytucyjną zasadę wolności słowa rozumieją jako zasadę: „hulaj dusza, piekła nie ma” i zgodnie z tym robią, co im się podoba, nie zważając na dobra osobiste innych. Przykładem takich postaw dziennikarskich jest publiczna deklaracja redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej” Adama Michnika (…), który publicznie pogardza prawdą, w imię walki z partią polityczną, której nie lubi, przyjmowany jest z wielką atencją przez prezydenta, wymienia w obecności kamer uściski z premierem, przekłada posiedzenia rządu i wskazywany jest nawet jako autorytet moralny. Ale kiedy inna gazeta publikuje zdjęcie aresztowanego szemranego biznesmena w towarzystwie prezydenta w reprezentacyjnej sali pałacu prezydenckiego, sali przeznaczonej do przyjmowania najważniejszych gości, to wtedy prezydent nazywa taką gazetę ubecką mutacją i protestuje przeciwko stosowaniu niegodziwych metod.”

Genowefa Wiśniowska (1949) polska działaczka polityczna, psycholog

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 11 marca 2005 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata4.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/34f12937aa476838c1257479003dd7f3?OpenDocument

O duszy, O piekle, O wolności, O walce

„Wywalczyliśmy, wypracowaliśmy tam margines swobody, a zarazem wydawało się nam, że ta przestrzeń wciąż do nas mówi pełnym głosem. Kiedy wreszcie znaleźliśmy oś opartą na ogniu, sala otworzyła się akustycznie. Mijał czas, praca nabierała szlifu, ale naprawdę tylko w Brzezince udało się nam zachować i wpisać w strukturę spektaklu coś fundamentalnego dla naszego rozumienia dźwięku, ciszy i w konsekwencji dla przekazu całego spektaklu. Gdziekolwiek go prezentujemy, zaczyna się on tą samą pieśnią-sekwencją, którą nazywamy Zamykaniem, stwarzającą sugestię, że widzowie wchodzą w trakcie jakiegoś aktu, który właśnie się kończy i kiedy tylko usiądą i spróbują przyswoić sobie przestrzeń, słyszana jeszcze przez drzwi wejściowe pieśń już się skończyła, gasi się kolejne świece, kolejne lampy, dwie kobiety zlewają olej z lampad. Nie następuje jednak jeszcze cisza – po pieśni odsłaniają się dźwięki działań, kroków. Kiedy to zanika, dopiero wtedy słyszymy ogień w kominku, a kiedy oswoimy się i z tym, słyszymy dźwięki płynące z zewnątrz – w Brzezince są to ptaki i jaz młyński, który pracuje i jego głos do nas dochodzi. Cała ta fonosfera docierała do nas przez cały czas pracy i trzeba było, tak jak w procesie odłupywania, rzeźbienia, odejmować kolejne powierzchnie, żeby zostało to, co jest ciszą – nie tylko brakiem dźwięku, cyfrowym zerem, lecz ciszą głębokiej obecności świata. W Brzezince właśnie to na nas oddziaływało, pokazywało wewnętrzny kierunek naszej pracy – odsłaniania poprzez dźwięk.”

Jarosław Fret (1971)

o Teatrze ZAR. Źródło: „Teatr”, 24 grudnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/26200

O kobietach, O zachowaniu, O ptakach, O ciszy

„Dla mnie największym problemem socjalizmu była właśnie nieobecność – czy nawet zakaz – polityki. Socjalizm wykluczył konflikty polityczne z przestrzeni społecznej i według mnie jest to podstawowy powód jego upadku.”

Milica Tomić (1960)

Źródło: Goran Injac, Perspektywa inteligentnej bomby Rozmowa z Milicą Tomić, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/1166-perspektywa-inteligentnej-bomby.html

„Często byłem ceremoniarzem i mogę powiedzieć, że Jego świętość wyczuwało się w każdym geście wobec bliźnich. U Jego boku nauczyłem się naprawdę widzieć, jak Chrystus zbliża się i dotyka ludzi. A kto wyczuwał tę obecność, wybuchał płaczem. Wtedy zdałem sobie sprawę, jak ważne jest wnoszenie Chrystusa między ludzi, jeżeli to możliwe między cierpiących. Tak zacząłem uczęszczać do kościoła Santo Spirito in Sassia, gdzie codziennie spowiadam o 15-tej, to znaczy w godzinie miłosierdzia. Spowiadałem chorych i osoby poszukujące chwili odpoczynku w ławkach kościoła. Czynię to nadal.”

Konrad Krajewski (1963) polski duchowny rzymskokatolicki, kardynał, jałmużnik papieski od 2013

o papieżu Franciszku. Źródło: „L'Osservatore Romano” w rozmowie z abp. Krajewskim http://ekai.pl/wydarzenia/watykan/x71192/l-osservatore-romano-w-rozmowie-z-abp-krajewskim/, ekai.pl, 4 października 2013.

O ludziach, Chrystus

„Jednym z największych darów miłości jest obecność.”

Janusz Pasierb (1929–1993) polski ksiądz, poeta, eseista, historyk sztuki

Miłość

„Wreszcie z przerażeniem ujrzałam, że do znieważania Jezusa w Najświętszym Sakramencie przyczyniało się także wielu kapłanów rozmaitych stopni hierarchii kościelnej nawet takich, którzy sami mieli się za wierzących i pobożnych. Z wielu tych nieszczęśliwców wspomnę jeden tylko rodzaj. Byli to tacy, którzy wierzyli w obecność żywego Boga w Najświętszym Sakramencie, czcili Go i stosowanie do tego nauczali lud, lecz z tej obecności Boga na ołtarzu niewiele sobie robili, a mianowicie nie starali się i niedbali o pałac, tron, namiot, siedzibę i strój królewski tego Króla Nieba i ziemi, tj. nie starali się utrzymać w porządku i schludności kościoła, ołtarza, tabernakulum, monstrancji żywego Boga; dalej, wszystkich naczyń, sprzętów, ozdób, strojów, wszystkich w ogóle przyborów i rzeczy kościoła, domu Bożego. Wszystko to pozostawiali ci kapłani w opuszczeniu na pastwę pyłu, rdzy, zbutwienia i wieloletniego niechlujstwa, a służbę Bożą, tj. obrzędy religijne odprawiali od niechcenia, opieszale, więc choć jeszcze nie popełniali istotnego świętokradztwa, ale pozbawiali je zewnętrznej godności blasku Bożego.”

Anna Katarzyna Emmerich (1774–1824)

Źródło: Żywot i bolesna Męka Pana Naszego Jezusa Chrystusa i Najświętszej Matki Jego Maryi, Wrocław 2012, s. 719n, [cyt. za:] ks. Grzegorz Śniadoch IBP, Msza święta trydencka. Mity i prawda, wydanie II popr. i uzup., Centrum Kultury i Tradycji, Ząbki 2014, s. 159–160.

O Bogu, O ludziach, O prawdzie, O domu

„Człowiek nie może być sam w chwili próby. Potrzebuje innych ludzi, a kiedy nie ma ich w pobliżu, odnajduje nagle obecność Boga. Jest to zwykle obecność przelotna, ledwo uchwytna, jakby Bóg przeszedł obok spiesznym krokiem i zniknął za rogiem najbliższej kamienicy.”

Andrzej Szczypiorski książka Początek

Początek

O Bogu, O ludziach

„Nieobecność to lekarstwo na miłość.”

Miguel de Cervantes (1547–1616) pisarz hiszpański

Źródło: „Przekrój”, Krakowskie Wydawnictwo Prasowe, 1956, s. 120.

O miłości

„Książek, które chcemy, by były czytane przez młodzież, nie należy zalecać, lecz chwalić w jej obecności.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

O książkach, O młodzieży, O czytaniu

„Bardzo wielkie było moje zdziwienie, kiedym doświadczyła i odczuła doświadczalnie, jaką miłością jest sam Pan Jezus. Była to jakby wielka procesja. Rozdzieliła się na dwie części. Jedna część wstąpiła do pewnej, nieco ciemnej kaplicy. I przyniesiony został Pan Jezus z tabernakulum i tak postawiony. A ja czułam od Niego taki blask świętości i Bóstwa, żem cała była przejęta świętą trwogą i bojaźnią, jak prawdziwie przed Jego rzeczywistym Majestatem. Uwielbiałam Go, mówiąc ustawicznie: „Chwała i dziękczynienie…” Wtem czułam zupełną Jego obecność i dlatego byłam przed Nim ze świętą bojaźnią, ale i z wielką czcią.”

Aniela Salawa (1881–1922) Polka, błogosławiona Kościoła katolickiego

Dziennik, 27 października 1920.
Źródło: o. Franciszek Świątek, W blaskach anioła. Bł. Aniela Salawa, Wyd. Maria Vincit, wyd. IV, Wrocław 2009, ISBN 9788385647607, s. 183.

O aniołach

„Wszystko musi mieć swoją formę. Nieobecność musi mieć formę szczególnie wyszukaną.”

Hanna Krall książka Wyjątkowo długa linia

Źródło: Wyjątkowo długa linia, 2004.

„Mogę leczyć astmę oraz HIV i AIDS. W ciągu trzech dni (leczona) osoba powinna być ponownie zbadana, i mogę wam powiedzieć, że wynik [na obecność wirusa HIV-przyp. ] będzie negatywny. (…) Nie jestem szamanem. (…) Można być albo szamanem albo lekarzem.”

Yahya Jammeh (1965) polityk gambijski, prezydent Gambii

I can treat asthma and HIV/Aids… Within three days the person should be tested again and I can tell you that he/she will be negative,” he said in a statement. „I am not a witch doctor and in fact you cannot have a witch doctor. You are either a witch or a doctor. Źródło: President’s "HIV cure" condemned http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6323449.stm (ang.). BBC News.

„Dziękujemy Panu Bogu za tę kryształową postać, za naszą wspaniałą rodaczkę. Modlimy się, aby Pan Bóg ozdobił ją chwałą ołtarzy, aby Kościół wskazał na nią jako na wielkiego świadka obecności Chrystusa w Kościele.”

Edward Nowak (1940)

o kandydatce na ołtarze, Służebnicy Bożej Annie Jenke. Źródło: Henryk Grymuza, Wzór kryształowej postaci http://www.niedziela.pl/artykul/8151/nd/Wzor-krysztalowej-postaci, niedziela.pl, 2002

O Bogu, Chrystus

„Żyje się tak jak z każdym artystą, czyli trochę jak „na minie”. Każdy artysta jest rozwichrzony i żyje swoją pasją, a mój Jurek żyje muzyką. Więc wszystkie życiowe problemy są dla niego mało interesujące a trzeba je przecież rozwiązać. Kobieta musi mieć swoje sposoby, by artystę zaciągnąć np. do fryzjera czy załatwić zakupy, które wymagają obecności dwojga.”

Ewa Maksymiuk (1990)

o Jerzym Maksymiuku.

O życiu, O kobietach

„Tomasz Lis postanowił udowodnić, że jeśli nawet nie cały PiS, to na pewno jest w nim wielu antysemitów. Jako dowód miała posłużyć obecność pięciu parlamentarzystów z tej partii, w tym i moja skromna osoba, na zjeździe Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polskich Ameryki Łacińskiej. Na jej czele stoi Jan Kobylański, któremu w Polsce dorobiono gębę zoologicznego antysemity. Przedstawiciel elity dziennikarstwa przygotował więc filmik, w którym skompilował ściągnięte z Internetu różne wypowiedzi, różnych osób z różnych okresów, które bywały na tych zjazdach. Zestawił to z wyrwanymi z kontekstu fragmentami wypowiedzi samego Kobylańskiego i dodał do tego nasze, piątki parlamentarzystów PiS, pozytywne wypowiedzi o prezesie USOPAŁ. Jak wiadomo w naszym pełnym wolności kraju, mieć dobre zdanie o kimś, kto kiedyś i gdzieś negatywnie wypowiedział się o wpływie Żydów na historię Polski, to zbrodnia.”

Bogusław Kowalski (1964) polski historyk i polityk

Źródło: Blog Bogusława Kowalskiego http://www.blog.boguslawkowalski.pl/rzetelny-i-uczciwy-jak-tomasz-lis/

O historii, O wolności

„Ja jestem radnym Białegostoku… Ze mną może pan porozmawiać cały czas. Proszę wykorzystywać obecność pana posła! Ale jakby były jakieś pytania dotyczące miasta, to chętnie odpowiem… W każdym razie dziękuję za zainteresowanie.”

Jan Dobrzyński (1958) polski działacz państwowy

marzec 2003, odpowiedź na pytanie: co jest większym zagrożeniem, Stany Zjednoczone, Irak czy Korea Północna, zadane przez ucznia Technikum Elektrycznego w trakcie debaty w posłem PiS-u Markiem Jurkiem.

O czasie, Pytanie

„Mój ojciec był aktorem. Rzadko bywał w domu, więc jego obecność traktowaliśmy z bratem prawie jak święto. Jednak równocześnie był moim największym przyjacielem i powiernikiem. Kiedy zakochałem się w koleżance z przedszkola i klockiem rozwaliłem głowę konkurentowi, tata poszedł na rozmowę z wychowawczynią. Po powrocie powiedział mi, że tak się nie załatwia spraw uczuciowych. Poradził, że jeśli rzeczywiście jestem w kimś zakochany, to powinienem okazywać swojej wybrance szacunek, na przykład modlić się za nią. Zostało mi to w pamięci do dziś. To on wyjaśnił mi też wszystkie tajemnice alkowy, czyli jak to i owo robi się z paniami.”

Krzysztof Krawczyk (1946) polski piosenkarz

Źródło: wywiad, 2004 http://uroda.onet.pl/plotki/wywiady/krzysztof-krawczyk,2,4973377,artykul.html

O tajemnicy, O domu

„Bez żadnych bowiem wątpliwości szczęśliwość jest pierwotnym stanem ludzkości i już sama nieobecność tego, co czyniłoby nas nieszczęśliwymi, powinna wystarczać nam do szczęścia.”

George MacDonald (1824–1905)

Tajemnica Sir Wiltona (1995)

„Kiedy ma się dwadzieścia lat, to klęska jest jeszcze przygodą. Ale w dziesięć lat później wygląda ona jak stara prostytutka i jest tak samo nie do zniesienia, jak jej zapach i jej obecność.”

Marek Hłasko (1934–1969) polski pisarz

Źródło: Stacja

„My na wicemarszałka Sejmu zaproponowaliśmy Wandę Nowicką. Ona może zrobić więcej niż ja, jeśli chodzi o jednoczenie lewicy, nie mówiąc już o tym, że to jest krok w stronę realnej obecności kobiet we władzach państwa.”

Janusz Palikot (1964) polski polityk

Wywiad dla „Krytyki Politycznej”

O kobietach

„Oprócz Jana Andrzeja Morsztyna, później Gałczyńskiego, Boya, Tuwima, Pawlikowskiej lub takiej osobowości jak Anna Świrszczyńska ten gatunek i temat praktycznie w Polsce nie istnieje. Tu leży chyba najgłębsza na mapie ludzkości depresja kultury erotycznej. Ale nie bez wyjątków! Nie wynika to z charakteru narodowego Polaków. Na taki stan rzeczy złożyły się odwieczne tradycje kościelnej hipokryzji, rubaszności szlacheckiej, nędzy ludowej i literackiego prostactwa w połączeniu z nieobecnością kultury mieszczańskiej. Przez długie lata cokolwiek u nas wykraczało poza dopuszczalne rejony westchnień i ślubu, kwiatków i motylków, odsyłano z oburzeniem do piekła pornografii. A już nie daj Boże, jeśli płci towarzyszył humor czy jakakolwiek lekkość ujęcia! Choćby tzw. obscena poetyckie Boya. Do tej pory właściwie nikt ich nie wydał.”

Robert Stiller (1928–2016) polski tłumacz i pisarz

Źródło: „Wysokie Obcasy”, 12 lipca 2009

O Bogu, O piekle, O charakterze, O ślubie

„Najtrudniejsza jest nieobecność.”

Olivier Adam (1974)

Droga pod wiatr

„A czy w miłości potrzebna jest obecność? Obecność nawet jej przeszkadza.”

Stanisława Fleszarowa-Muskat (1919–1989) polska pisarka

„Miłość to czas najbujniejszej siły; towarzyszy jej bliska obecność śmierci.”

Sakaguchi Ango (1906–1955)

O miłości, O śmierci, O sile, O czasie

„Jednakże na nieszczęście francuskie władze protektoratu wykorzystały moją nieobecność [podczas studiów we Francji], by położyć rękę na całej administracji kraju. Stwierdziłem po powrocie, że moje uprawnienia są bardzo ograniczone; Francuzi traktowali mnie wyłącznie jako władzę doradczą.”

Bảo Đại (1913–1997) wietnamski polityk

Źródło: Tadeusz Pasierbiński, Monarchie świata. Poczet rodów królewskich i książęcych, wyd. Iskry, Warszawa, 2002, ISBN 83-207-1705-1, s. 491

O nieszczęściu

„Najbardziej widomym znakiem po zmarłym, jego jeszcze ostatnia obecnością na ziemi jest grób. Odwiedza się grób, jakby się odwiedzało zmarłego. Brak grobu najbliższych, niewiedza, gdzie i kiedy zostało rzucone ich ciało, jest jedną z największych krzywd wyrządzoną tym, którzy przeżyli.”

Jan Kott (1914–2001) polski tłumacz, eseista, krytyk i teoretyk teatru

Zjadanie bogów

O zmarłych

„Malując i prezentując obrazy, staram się powoływać do życia pewną przestrzeń emocjonalną – swoiste lapidarium, będące wyrazem elementarnej refleksyjności. Przedstawiane przeze mnie prace (…) [są] efektem mojej obecności w określonych środowiskach przyrodniczych i kulturowych. Dzieląc swoje życie i pracę pomiędzy, z jednej strony, okolice Puław i Kazimierza Dolnego, a z drugiej, Międzyzdrojów, odnajduję pewien wspólny mianownik w horyzontalnej linearności, jaką inspiruje obcowanie z (…) Wisłą, jak i brzegiem morza.”

Urszula Ślusarczyk (1968)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_slusarczyk_urszula

O życiu, Obraz

„Motyw przeanielenia u Czapskiego powraca raz po raz w rozmaitych uwikłaniach. W najbardziej może rozbudowanej postaci w eseju-wspomnieniu It is our custom z 1951 roku. Tu omawia Czapski przypadek „polskiej uczonej działaczki i patriotki, wychowanej we Wiedniu, w zaustriaczonej rodzinie, z matki Niemki. Wyznała mi kiedyś, że mając 12 lat przeczytała Testament Słowackiego. Od tej chwili – pamięta to doskonale – stała się Polką bezpowrotnie i na zawsze”. Główną atrakcją polskości – i to Czapski z wielkim naciskiem podkreśla – ma być właśnie stała obecność dążenia do przemiany duchowej. Drugi przypadek fatalnej siły wiersza Słowackiego staje się właściwie osnową wspomnianego szkicu. Amerykański przyjaciel Czapskiego, Arthur (którego rodzice przybyli z Polski, a on sam zna polski dość słabo), z uwagą i zachwytem czyta i tłumaczy utwór:
I ten wiersz ostatni, który zna w Polsce każde dziecko
lecz po śmierci was będzie gniotła niewidzialna,
aż was, zjadaczy chleba w aniołów przerobi
… you, eaters of bread, as to raise you into – angels.
Więc to jest wasza polska filozofia?”

Józef Czapski (1896–1993) polski malarz i pisarz

mówi Arthur – ona jest bardzo mistyczna. To wy nie musicie jej tracić nigdy. Żaden inteligent nie ma prawa jej tracić.
Autorka: Maria Janion, Płacz generała – eseje o wojnie

O śmierci, O dzieciach, O rodzinie, O aniołach

„Poirot to wyjątkowy moralny 'kompas'. Gdy go oglądasz, masz wrażenie, że świat jest doskonały, że w jego obecności nic nie może ci grozić. Nawet w najbardziej dramatycznych scenach widownia czuje się z nim bezpiecznie. Możesz być absolutnie pewien, że cokolwiek uczyni, ostatecznie będzie właściwe.”

David Suchet (1946) brytyjski aktor i producent filmowy

O świecie, O wrażeniach

„W lustrze zobaczył poważnego, bladego, jedenastoletniego chłopca, z krótkimi sterczącymi włosami i odstającymi uszami. Oczywiście to nie był on, tylko jego zewnętrzna powłoka; fizyczna maska, którą przybrał po to, żeby podczas sprawdzania obecności w szkole móc podnosić rękę i odpowiadać: Obecny.”

Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz

Czternaście obliczy strachu (1995)

„(…) fizyczne istnienie dźwięków, zarys liter na papierze czy też fizyczna obecność tych oto wyrazów zgodnie ze znaczeniem, jakie nadaje im słownik, obecność tych oto gotowych zdań nie wystarczy, by powstało znaczenie.”

Maurice Merleau-Ponty (1908–1961) filozof francuski

Proza świata. Eseje o mowie
Źródło: s. 63

„Dla nas, „Tradycja” oznacza zwycięską i twórczą obecność w rzeczywistości siły, która „nie należy do tego świata”, to znaczy Ducha rozumianego jako moc potężniejszą od wszystkiego co ludzkie i materialne.”

Julius Evola (1898–1974) włoski filozof

O rzeczywostości, O sile

„Pierdolona gazeta się rozrastała, a przynajmniej tak wyglądało, przeniosła się do lokalu na Melrose. Nie cierpiałem zanosić tam tekstów, bo wszyscy wyżej dupy srali, snoby i nie tacy jak trzeba, no wiecie. Nic się nie zmieniło. Dzieje bestii imieniem Człowiek toczyły się bardzo powoli. Byli tacy sami jak ci gówniarze, których zobaczyłem, gdy pierwszy raz wszedłem do redakcji studenckiego pisma w City College w 1939 czy 1940 – wszystkie te nadęte manekiny z małymi czapeczkami z gazety na łbach, piszący czerstwe, głupie teksty. Okropnie ważni – za mało w nich człowieka, żeby dostrzec obecność innego. Dziennikarze prasowi to najparszywszy miot z całej rasy; więcej ikry mają babcie klozetowe, co wyciągają docipniki ze sraczy – z natury.
Popatrzyłem na tych dziwolągów, wyszedłem i już nigdy nie wróciłem.
A teraz „Otwarta Cipa.””

Charles Bukowski (1920–1994) amerykański poeta i powieściopisarz

Dwadzieścia osiem lat później.
Tom Najpiękniejsza dziewczyna w mieście (1967)
Źródło: Narodziny, żywot i upadek gazety podziemnej

O narodzinach, O naturze, O cierpieniu

„Jakże miłe, wolne od męki i samotności myśli jest natychmiastowe rozpoznanie prawdziwej obecności niekwestionowanego ludzkiego piękna!”

Virginia Woolf (1882–1941) angielska pisarka

Chwile istnienia. Eseje autobiograficzne (1976)

O myślach, O samotności, O myśleniu

„Miłość łatwiej znosi nieobecność lub śmierć niż zwątpienie lub zdradę.”

André Maurois (1885–1967)

O miłości, O śmierci, O zdradzie

„Decyzja KRRiT pozbawiła Telewizję Trwam i jej dziennikarzy oraz komentatorów możliwości równoprawnej z innymi obecności w przestrzeni komunikacji społecznej. A mówimy o Telewizji otwarcie i jednoznacznie katolickiej, nadającej programy misyjne i ewangelizacyjne, której publicystyka i programy informacyjne odbiegają nieco treścią od przekazu pozostałych telewizji.”

Barbara Fedyszak-Radziejowska (1949) polska socjolog

Źródło: Marsz w ważnej sprawie, naszdziennik.pl, 28 kwietnia 2012 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20120428&typ=my&id=my05.txt

O komunikacji, O decyzjach

„Apostata może wrócić do wiary, odpowiedź w tej sprawie wydaje kuria. Taka osoba musi w obecności świadków złożyć katolickie wyznanie wiary. Nie jest to specjalnie skomplikowane, wymaga jedynie oficjalnego wystąpienia z taką wolą.”

Roman Kneblewski (1952)

Źródło: Łukasz Karpiel, Nie zamykajmy sobie drogi do zbawienia http://www.pch24.pl/nie-zamykajmy-sobie-drogi-do-zbawienia,2453,i.html, pch24.pl, 11 maja 2012.

O wierze

„(…) nieobecność może stać się dręczącą obecnością, jak uszkodzony nerw.”

Audrey Niffenegger (1963)

Żona podróżnika w czasie

„Zastanawiam się jednak, czy najważniejszym rezultatem walki o krzyż nie będzie otworzenie w Polsce drogi dla zapateryzmu. Czy obrazki z Krakowskiego Przedmieścia nie przyczynią się do wzrostu siły radykalnej, antychrześcijańskiej lewicy, której głównym postulatem stanie się walka z Kościołem i publiczną obecnością religii. I czy, paradoksalnie, winowajcami nie będą w pierwszej mierze Jarosław Kaczyński, który udzielił wsparcia protestującym, a z drugiej Bronisław Komorowski, który odpowiada za nieprzemyślaną i nieskuteczną organizację przenosin.”

Paweł Lisicki (1966)

Źródło: Polska droga do zapateryzmu, 4 sierpnia 2010 http://blog.rp.pl/lisicki/2010/08/04/polska-droga-do-zapateryzmu/

O religii, O wsparciu, O sile, O walce

„Międzynarodowy Uniwersytet Ekonomiki i Sztuki informuje:
Po analizie wykonanych prac semestralnych i dyplomowych, proponuje się studentom zaocznym, którym nie wystarcza czasu lub wiedzy do wykonania na wystarczającym poziomie pracy rocznej, a posiadających środki finansowe, opłacenie danych usług:
1. Za pracę roczną według planu nauczania lub tematu, zaproponowanego przez uczelnię (objętość 30 stron znormalizowanych)–50 jednostek rozliczeniowych, tzn. USD
2. Za pracę dyplomową w dwu egzemplarzach (objętość 60–80 stron maszynopisu znormalizowanego)–110 jednostek rozliczeniowych. Nie jest przy tym wymagana obecność na zajęciach”

Kir Bułyczow (1934–2003) rosyjski historyk i pisarz science fiction

Przypis autora: To ogłoszenie nie jest owocem mojej wybujałej fantazji. Zostało zamieszczone w Agronomie Powołżja.
Zbiór opowiadań Pierestrojka w Wielkim Guslarze
Źródło: Marzenia zaocznego studenta

O wiedzę, O czasie

„Nieobecność to dziwna sprawa. Gdy przyjaciele są nieobecni, ich osobowość zdaje się potężnieć, aż w końcu ich brak staje się dominującym elementem naszego życia (…).”

Libba Bray (1964)

Magiczny krąg, Studnia wieczności

O osobowości

„Oficerowie argentyńscy jeździli uczyć się do szkół wojskowych Trzeciej Rzeszy, naziści przyjeżdżali dzielić się wiedzą i doświadczeniem do Argentyny. Argentyńscy wojskowi byli zafascynowani nazistami. Wywiady obu krajów ściśle współpracowały. Po wojnie Peron, o którym wiadomo, że admirował przede wszystkim Mussoliniego, był wybawicielem uciekających z Europy prominentów Trzeciej Rzeszy. Zbiegli naziści osiedlali się również w innych krajach – Brazylii, Chile, Paragwaju i Urugwaju, ale to Peron był tym jedynym przywódcą państwowym, który nie tylko tolerował ich obecność, lecz także osobiście się z nimi spotykał. Krótko przed śmiercią wyznał, że proces w Norymberdze był hańbą.”

Uki Goñi (1953)

Źródło: The Real Odessa, Granta Books, London-New York 2002.

O śmierci, O wojnie

„Napisałem iż nie wierzę w praktyczne przeprowadzenie dekomunizacji. System upadł na tyle dawno, a nowa rzeczywistość ustabilizowała się na tyle mocno, iż przestałem ową niemożność uważać za oburzającą. Trzeba nauczyć się działać w takiej sytuacji, jaka jest, a nie w takiej, jaka być powinna, Z tego wszakże nie wynika, iż akceptując tę sytuację uznajemy idee, które ją usankcjonowały. Godząc się na obecność byłych komunistów w życiu publicznym, nie musimy godzić się na obecność ich poglądów w naszych umysłach”

Ryszard Legutko (1949) filozof polski, działacz polityczny

Źródło: Ich baza, ich nadbudowa?, „Życie”, 31 sierpnia 1998.

O życiu, O rzeczywostości

„Miejsca spełnione w czasie w prezentacji są śladem obecności / śladem bytowania.”

Andrzej Matuszewski (1924–2008)

Źródło: Maria Matuszkiewicz, Andrzej Matuszewski', culture.pl, grudzień 2008 http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/andrzej-matuszewski

O czasie

„Możemy odpowiedzieć na to wielkie wyzwanie: aby odkryć na nowo oblicze Stwórcy w Stworzeniu, aby odkryć na nowo w oczach Stwórcy obecność naszej odpowiedzialności za jego Stworzenie, którą nam powierzył, tworząc moralny charakter stylu życia, który musimy przyjąć, jeśli chcemy zająć się problemami zmian klimatycznych, i jeśli naprawdę chcemy osiągnąć pozytywne rozwiązania.”

Benedykt XVI (1927) papież

Światowy Dzień Młodzieży, lipiec 2008. Źródło: The Catholic Coalition on Climate Change http://www.catholicsandclimatechange.org/church_teaching/vatican_messages.html

O młodzieży, O charakterze

„Bóg posługuje się ludźmi, aby ukryć swą chwalebną obecność, ale nie ukrywa się na tyle, żeby nie można jej było odgadnąć.”

Teresa z Lisieux (1873–1897) francuska zakonnica, święta Kościoła katolickiego

O Bogu

„Z wielką radością odbieram obecność na tym zgromadzeniu delegatów niekatolickich Kościołów chrześcijańskich, która świadczy o naszym braterstwie, szczerości i wolności. Lecz gdzie są przedstawiciele lub obserwatorzy niechrześcijańscy? (…) Ten brak zaproszenia przywódców niechrześcijańskich Religii potwierdza w pewien sposób stereotyp krążący w świecie azjatyckim i afrykańskim: „Kościół katolicki jest Kościołem białych, a nie kolorowych.””

Pierre Martin Ngô Đình Thục (1897–1984)

na Soborze Watykańskim II.
Źródło: T. Niecikowski, Sedewakantyzm. Zarys historii i doktryny radykalnego skrzydła katolickiego ruchu tradycjonalistycznego, „Nomos” 2000, przyp. 31.

O religii, O historii, O wolności, Radość

„Uderzanie w imieniu jednego nieżyjącego [Lecha Kaczyńskiego] w drugiego nieżyjącego [Bronisława Geremka] w mojej obecności i w obecności tylu ludzi uważam za nikczemność.”

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) polski polityk, premier RP

na temat wystąpienia Jarosława Kaczyńskiego w 30. rocznicę Porozumień Sierpniowych. Źródło: wyborcza.pl, 2 września 2010 http://wyborcza.pl/1,107886,8326332,Mazowiecki_o_J__Kaczynskim__nikczemnosc__cynizm__wyrzadza.html

O ludziach

„Wystarczy nieobecność jednej, bliskiej osoby, aby cały świat wydawał się wyludniony.”

Alphonse de Lamartine (1790–1869) polityk francuski

O świecie

„Jego nieobecność jest tutaj wydarzeniem towarzyskim.”

Włodzimierz Szaranowicz (1949) polski dziennikarz sportowy

Letnie igrzyska olimpijskie w Sydney, 2000

„Wielu reżyserów nie pamięta o tym, że punktem wyjścia naszej pracy jest ludzka twarz. Możemy oczywiście kłaść nacisk na montaż, nadawać zdjęciom szczególny rytm, ale największym przywilejem filmu jest obecność w nim ludzkiej twarzy.”

Ingmar Bergman (1918–2007) szwedzki reżyser

Źródło: Barbara Hollender, „Rzeczpospolita”, cyt. za: Ingmar Bergman, Klub „Żak” http://www.klubzak.com.pl/doc_153.html?PHPSESSID=f3237b706db25a609251bbc239e7f5b1

O zdjęciach

„Przestępstwo jest zbyt pożyteczne, aby można było marzyć o tak niedorzecznej i tak w końcu niebezpiecznej sprawie, jak społeczeństwo bez przestępstw. Bez przestępstwa nie ma policji. Co pozwala ludności zaakceptować obecność policji, kontrolę policyjną, jeśli nie lęk przed przestępcą? To cudowna gratka. On i tylko on usprawiedliwia tę tak nową a tak potężną instytucję.”

Michel Foucault (1926–1984) filozof francuski

Źródło: Gry władzy, tłum.T. Komendant, [w:] Literatura na świecie, nr 6/1988.

O literaturze

„To pomyłka. Nazywam się Lucien Guillet, urodzony 18 września 1874 roku w Racroi… Ależ to musi być jakaś karygodna pomyłka!… Mogę z wami rozmawiać tylko w obecności mojego adwokata.”

Henri Landru (1869–1922)

rankiem 12 kwietnia 1919, gdy został aresztowany.
Źródło: Curt Riess, Procesy…, op. cit., s. 179.

„W warunkach małego miasteczka wszelka nieobecność w strukturach wiary była wielką apostazją i łączyła się ze stygmatyzacją. Paradoksalnie uwolnił mnie od niej młody ksiądz. Pożyczał mi „Tygodnik Powszechny”, toczyliśmy dyskusje światopoglądowe. Kiedyś moim bardzo katolickim kolegom, zapisanym jednocześnie do ZMS, bo wtedy łatwiej rzekomo było dostać się na studia, powiedział: Ja z wami nie mam o czym rozmawiać, mogę was nauczyć zdrowasiek, ale gadać wolę z Mikołejką. Dostrzegł więc w gówniarzu pewną autentyczność, jakąś dążność do głębszej refleksji.”

Zbigniew Mikołejko (1951) polski filozof religii

Źródło: Skradzione listy od Boga, polityka.pl, 17 stycznia 2010 http://www.polityka.pl/kraj/analizy/1501963,1,z-prof-zbigniewem-mikolejko-rozmowa-o-wierze-i-religii.read#ixzz1Kr4TFAGz

O Bogu, O wierze, O religii, O studiach

„Pokusy obecności w polityce są liczne, a dwie mnie uderzyły. Pierwsza – człowiek jest bez przerwy zajęty i wydaje mu się, że jest nieustannie potrzebny, to działa jak narkotyk. Tu zebranie, tam spotkanie… Niepokój: zaproszą, czy nie? Są dwa pokoje – jeden oficjalny, drugi ukryty. Czy zostanę wezwany do tego drugiego, gdzie się naprawdę podejmuje decyzje? Toczy się nieustanna gra, napięcie ambicji, żeby być obecnym i uznanym, trafić do ucha szefa. Przestaje być istotne, co myślę, ale jak mogę sobą zainteresować, przyciągnąć, zatrzymać uwagę. Durgi element jest jeszcze gorszy. To jak w małżeństwie, jak i w polityce, im większa siła negatywnych emocji, tym trudniej się rozstać, bo ciągle jest ten dług do oddania. Jeśli ktoś mi zrobi krzywdę, muszę się zrewanżować. Niekończąca się gra, w której jest element mściwości, ambicji, potrzeby uznania. To są tak silne emocje jak w związku z kobietą, jakbyś był bez przerwy w gorącym romansie. Kiedy galopuje się na takich emocjach, niełatwo zeskoczyć z konia.”

Paweł Śpiewak (1951) polski socjolog i historyk idei

Źródło: „Zwierciadło” nr 2/1960, luty 2010

O kobietach, O małżeństwie, O pokoju, O grach

„Nie lubię oglądać wszelkiej maści reality show typu: śpiewają, tańczą, chodzą na szczudłach, walczą w kisielu itp. Bo nie chodzi w nich o samo śpiewanie czy tańczenie, które nawet mogłoby być fajne, tylko o to wszystko, co się dzieje wokół. Wyszukiwanie małych skandalików, zakulisowe rozgrywki, upokorzenia i łzy. Natomiast (…) nie mam za złe nikomu z kolegów, którzy biorą udział w tego typu programach, zwłaszcza jeśli odpowiada to ich temperamentowi i robią to z wdziękiem. Nie lubię też programów typu talk show. Oglądając je, czuję się często jako widz po prostu zażenowana poziomem rozmowy, poruszanymi tematami, ostentacyjnym brakiem kultury podnoszonym do rangi swady. Mam też wątpliwości co do granic prywatności w takich programach. Jestem w stanie zrozumieć, gdy osoby publiczne opowiadają na przykład o swojej walce z chorobą. To ma ogromne pozytywne znaczenie dla tych, którzy też z taką chorobą się zmagają i jest godne szacunku. Ale wiele poruszanych w takich programach tematów nasuwa pytanie o granicę sensownej obecności w mediach. Wszelkich takich programów konsekwentnie unikam zarówno jako widz, jak i jako gość, pomimo wielokrotnych zaproszeń.”

Agnieszka Wagner (1970) polska aktorka

Źródło: Joanna Rutkowska, Byłam bohaterką wielu filmowych romansów – szósta część wywiadu z Agnieszką Wagner http://www.barwyszczescia.pl/2164/bylam-bohaterka-wielu-filmowych-romansow-szosta-czesc-wywiadu-z-agnieszka-wagner.html

O śpiewie, O walce, O łzach, Pytanie

„Nieobecność prezydenta dowodzi braku woli dialogu.”

Aucán Huilcamán (1965)

komentując nieobecność prezydenta Chile w mieście Temuco, gdzie odbyło się spotkanie przedstawicieli plemion indiańskich zamieszkujących południowe regiony Chile. Celem zgromadzenia było rozpoczęcie negocjacji oraz powstrzymanie fali przemocy, jaka przetoczyła się przez region Araucanía w ostatnich tygodniach. Źródło: Julia Parzuchowska, Chile: prezydent kraju nie podejmuje rozmów z Mapuczami http://www.psz.pl/132-ameryka-poludniowa/chile-prezydent-kraju-nie-podejmuje-rozmow-z-mapuczami, Portal Spraw Zagranicznych, 17 stycznia 2013

„Są ludzie, którzy usprawiedliwiają świat, pomagają żyć samą swoją obecnością.”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

Źródło: Pierwszy człowiek, Kraków 2003, s. 25.

O ludziach, O świecie

„Zawsze bawiło narratora, że można czuć to, czego nie ma, znacznie wyraźniej i dosadniej niż to, co jest, w którymkolwiek z gramatycznych czasów jakiegokolwiek języka. Narrator, z pewnym trudem, powstrzymuje się przed konstatacją, iż to, co naznaczono nieobecnością, rysuje się wyraźniej od tego, co poddało się trwaniu.”

Ignacy Karpowicz (1976) polski pisarz i tłumacz

Spam

„Cierpię z powodu obecności ludzi, a nie z ich braku.”

Arianna Huffington (1950)

Pablo Picasso – Twórca i niszczyciel

O ludziach, O cierpieniu

„Zawsze uwielbiałam pisać. Rozważałam nawet studiowanie pisania, ale nigdy mi ono nie wystarczało. Lubię słowa, ale wiem, że mogą być czymś bardzo niebezpiecznym. Zawsze towarzyszą mi w pracy. Czasami podejmuję decyzję, żeby wpuścić je i pozwolić zobaczyć je innym. Ich materialna obecność w obrazie czy rysunku jest czymś bardzo istotnym. Nie oznacza to jednak, że one cokolwiek wyjaśniają, a z pewnością – nie objaśniają moich prac. Można to porównać do gry między słowem i obrazem w komiksie. Dwa niezależne sposoby komunikacji, które spotykają się, niekiedy zderzają.”

Marlene Dumas (1953)

Źródło: Katarzyna Bojarska, Jak wyglądam, kiedy na mnie patrzysz http://www.dwutygodnik.com/artykul/4045/, Dwutygodnik.com nr 94/2012.

O komunikacji, O decyzjach, Obraz

„Nieobecność gniewu leży u podstaw prawdziwego szczęści, miłości i współczucia.”

Thích Nhất Hạnh (1926)

Każdy krok niesie pokój

O szczęściu

„W obecności obcych osób ani nie pieścić żony, ani z nią się nie kłócić: pierwsze oznacza brak mądrości, drugie szaleństwo.”

Kleobulos z Lindos

Źródło: Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, PWN, 1984

O szaleństwie

„Są takie miejsca, w których jest zakodowana pamięć, jakaś wiedza o braku tych ludzi. Ja próbuję ten brak rozkodować, przenicować, czyli nieobecność przekuć w obecność. Zawsze znajdą się tacy, którzy nie chcą widzieć innych, nie chcą o nich pamiętać. Wtedy nie mam wyjścia, muszę się z ich niechęcią skonfrontować. Najważniejsze jest jednak to, jak się skonstruuje miejsce, w którym ma dojść do owej konfrontacji.”

Joanna Rajkowska (1968) polska artystka współczesna działająca w przestrzeni publicznej

Źródło: rozmowa Artura Żmijewskiego, Sztuka publicznej możliwości, rajkowska.com.pl http://www.rajkowska.com/pl/teksty/42

O ludziach, O sztuce, O wiedzę

„Samotność stanowi dla duszy cudowną sposobność, by się poznać, dopilnować i ukształtować. Tylko puste głowy i niestałe serca boją się zostać w ciszy sam na sam ze sobą. W takich właśnie chwilach widzimy czy nasze uczucia są solidne i czy przypadkiem nie była to tylko pusta wrzawa. Wzniosłe uczucia mogą żyć własnym życiem, bez obecności fizycznej. Przeciwnie – odosobnienie oczyszcza je i zwielokrotnia.”

Léon Degrelle (1906–1994) belgijski polityk faszystowski

O emocjach, O duszy, O samotności, Serce

„Kurdystan iracki to doskonały przykład możliwości pokojowego współistnienia muzułmanów z chrześcijanami. Świadczy o tym (…) wspólna szkoła dla dzieci chrześcijańskich i muzułmańskich oraz obecność chrześcijan w rządzie. Aktualnie jednak media, pokazując przede wszystkim islamskie manifestacje, wyrabiają błędne przekonanie, że dla muzułmanów najważniejsza jest walka i okrucieństwo. Prawda jest o wiele bardziej złożona. Ludzkość znalazła się obecnie w pełnym napięć okresie, kiedy to współodpowiedzialność za rodzinę ludzką idzie daleko za współzależnością, która jest we współczesnym świecie ogromna. Na Zachodzie coraz powszechniejszy staje się pluralizm relatywistyczny i redukcjonistyczny, który cechuje skrajny indywidualizm połączony z gloryfikacją wolności i rywalizacji, ale bez odpowiedzialności. Ten zachodni pluralizm relatywistyczny mówi, że prawdy nie ma. Mnożą się więc grupy nacechowane wrogością, odrzucające racje wszystkich innych, w imię własnych. Wciąż wzrastająca konkurencja staje się dogmatem.”

Stefan Wilkanowicz (1924) dziennikarz polski, działacz katolicki

Źródło: Anna Wojnar, Dialog z islamem, „Alma Mater” nr 91, kwiecień 2007, s. 53.

O dzieciach, O prawdzie, O szkole, O rodzinie

„Nienawykła jestem do tego, by zdejmować me szaty w obecności tak wielu osób.”

Maria I Stuart (1542–1587) królowa Szkocji

kiedy kat i strażnicy chcieli pomóc jej zdjąć wierzchnie odzienie przed jej egzekucją.
Źródło: dr Anna Kalinowska, Maria I Stuart w: Tudorowie i Stuartowie (tom 2. serii Dynastie Europy), Biblioteka Gazety Wyborczej, 2010, ISBN 97883268008525, s. 61.

O zdjęciach