Cytaty o snach
strona 2

„Urodzeni wysoko czy nisko, pomarli bez wyjątku.
Wszyscy oni umarli, obróciwszy się w proch i pył.
W salonach, zamiast ich tańców i śpiewów, grasują teraz lisy.
Ulotni jak sen, jak błysk, jak bańka powietrza – są wszyscy wieczni podróżni.”

Kūkai (774–835)

Źródło: Do szlachetnie urodzonego z Kioto

O tańcu

„Są dusze, co mają
modre gwiazdy z niebios,
w liściach czasu zorzę
poranną uwiędłą
i czyste zakątki,
co w swym wnętrzu strzegą
szmeru snów minionych
i tęsknot.”

Federico García Lorca (1898–1936) hiszpański poeta, dramaturg, malarz, pianista, kompozytor, reżyser teatralny i aktor

Źródło: Są dusze, co mają…

O duszy, O czasie

„Ciągle jeszcze stoimy. A kiedy chcemy ruszyć, nasze stopy na gwałt szukają ziemi solidnej. Bo my dwaj na śliskim progu, niby tutejsi, spod słonka i skowronka, ale chyba raczej stamtąd, z popiołu, co w snach naszych nie przestaje huczeć pustynią pełną imion.
Teraz już dom. Otworem na wszystkie życzliwości świata dzisiejszego. Żona, córka i syn. Patrzą na mnie, na drugiego uratowańca z Wyspy Płomieni. Patrzą na siwą ilustrację, w sam raz do reportaży o harcie ducha i walce, o cierpieniu i poświęceniu. „Ten tu profesor i mój ojciec tamto przeżywali” – pomyśli córka.
My z Szymkiem widzimy, jak żywi na nas patrzą. Słyszymy, że to przez nich cisza nastała. I wiemy, jak im teraz strasznie głupio, bo nie potrafią nas definitywnie umiejscowić.
Na szczęście dorodna córka pomału się podnosi, pomału, i biodrem oprze o ramię ojcowe. A dłonią delikatnie kark obejmie. Garstka sekund, nie dłużej, tej urody pogody kojącej kobiecości, bo Szymek, jak przebudzony, od stołu się dźwiga, siny, cuchnący trupią fosą, i goły. Rękę nie dopaloną nad stół wyciąga, bo chce nią zgarnąć łososiową różę z białego talerza.
Ja też nie od macochy. Wstaję, golas nieodwszony, ręce na nie obrzezanej kuśce katolickiej skrzyżuję, a tu po wino musujące chciałbym sięgnąć…ale jak tu równocześnie zasłonić dziurkę po kuli w potylicy?
A żywi strasznie udają, że nic nie widzą, że nic się nie stało, że my dalej sobie siedzimy i do żarcia ostro się zabieramy. Niemniej cisza zapadła. To już nie przysłowiowa okazja dla anioła, żeby się popisał swym przelotem nad nami, to… przepaść w ich ziemskim czasie, wywołana naszą golizną, naszym odorem spalenizny, czego nie potrafią odziać żadną metaforą.
Od stołu się zerwą, udając że wierzą, że my chcemy jestku i pitku z ich rzeczywistości; więc dalej talerze pod nos nam podsuwać…ale na odległość, żeby granicy nie przekroczyć, za która aleja wprost na krematoria, nad którymi w szarpiach wisi niebo monoteistyczne.”

Marian Pankowski (1919–2011) polski pisarz, poeta, tłumacz

Z Auszwicu do Belsen

O szczęściu, O aniołach, O domu, O rzeczywostości

„Ten czas, ta noc i ja bez miejsca nad tobą ważą się i uczą:
ostatni sen, a boleść pierwsza i słona miłość nad ojczyzną.”

Tadeusz Gajcy (1922–1944) polski poeta

Źródło: poemat Do potomnego

O miłości, O czasie, O nocy, O ojczyźnie

„Dowiedziałam się o tej katastrofie późno, ponieważ gdy do niej doszło, byłam chora – od 18 marca leżałam nieprzytomna w szpitalu i dopiero w maju odzyskałam przytomność. Jarek powiedział mi o wszystkim w końcu maja. Ale ja nie w pełni to wówczas zrozumiałam. Leżałam na erce i dookoła następowały rozmaite zdarzenia – ktoś umiera, ktoś ciężko choruje, ciągle był jakiś szum. Dopiero jak przenieśli mnie do separatki, przyśnił mi się potworny sen: napaść na samolot w powietrzu. Opowiedziałam ten sen dwóm pielęgniarkom, z których jedna bardzo się przestraszyła. Pamiętam, że od tego momentu starałam się, by z nikim już nie rozmawiać o katastrofie, by nie wywoływać tego lęku. Chciałabym, żeby to była zwykła katastrofa. Nie bardzo chce mi się jednak w to wierzyć.”

Jadwiga Kaczyńska (1927–2013) polska filolog

Źródło: Przeraża mnie myśl, że to nie była zwykła katastrofa, gazetapolska.pl, 6 kwietnia 2011 http://www.gazetapolska.pl/2540-przeraza-mnie-mysl-ze-nie-byla-zwykla-katastrofa

O myślach, O myśleniu

„JAK alabastrowe etui przepiękne
Niczym kasji kwiecie, tak kruche me serce
Misternie rzeźbione i snami owiane
Myśli ma subtelne, wyrafinowane.

W nim ukryte skarby zapachów korzenia
Obfity miks namiętności i wspomnienia
cynamon, sandału, goździków wonności
Pieśni i smutku i życia i miłości.”

Sarojini Naidu (1879–1949)

Źródło: Alabaster http://www.poemhunter.com/poem/alabaster/

O myślach, O myśleniu, Serce

„Nasz świat jest tylko snem. Nieskończenie fałszywym. Koszmarem.”

Chuck Palahniuk (1962)

Opętani (2005)

O świecie

„Tu nie pomoże nic…
a cóż ja znaczę!
ten sam sen, ten sam błysk,
srebrne akacje”

Konstanty Ildefons Gałczyński (1905–1953) polski poeta

Kronika olsztyńska (1950)
Źródło: Srebrne akacje

„Mogłabym ją udusić – nie zdołałam się jednak powstrzymać. I tych słów nie dało się już cofnąć, nie było powrotu do obrazu mojej osoby, jaki wcześniej istniał. Ojciec to usłyszał. Pojął, że uważam siebie za zdolną, by udusić małą Catherine we śnie, całkiem bez powodu.”

Alice Munro (1931)

Noc
Źródło: s. 361.

Obraz

„Mam pretensję do tego kraju, tego systemu, który spowodował tak ogromny regres świata nauki i kultury. Nie mamy kinematografii, rynku producentów z prawdziwego zdarzenia, żenująca jest też walka o telewizję publiczną, która trwa od piętnastu lat. Spójrzmy na teatry w Polsce. Prawie wszystkie są państwowe. Większość z nich bardziej przypomina muzea niż miejsca, które mają przyciągać publiczność. Na każdym kroku ktoś próbuje mi wmówić, że już sam fakt, że jestem znany i popularny, powinien mi wystarczyć. Chwilami wydaje mi się, że śnię. A w tym śnie nie jestem artystą zawodowym, tylko aktorem amatorem.”

Tomasz Stockinger (1955) aktor polski

Źródło: wywiad, „Gala”, 26-9/2004 http://uroda.onet.pl/plotki/wywiady/tomasz-stockinger,1,4973343,artykul.html

O nauce, O walce

„Jak rewolwerowiec ścigający ofiarę, jak gwałciciel nieletnich, którego tak obawiają się wszyscy rodzice, Garp przemyka się przez pogrążone w wiosennym śnie przedmieścia, zielone i ciemne; ludzie chrapią i mają różne sny, a ich mechaniczne kosiarki stoją bezczynnie; jest za zimno na to, żeby włączać klimatyzatory, kilka okien jest otwartych, kilka zamrażarek mruczy. Słychać przyciszony świergot telewizorów nastawionych na nocny program, z niektórych domów sączy się pulsujący szarobłękitny poblask ekranów telewizyjnych. Garpowi ten blask kojarzy się z rakiem – podstępnym, zdradliwym, obezwładniającym, który usypia świat. Być może telewizja rzeczywiście powoduje raka – myśli – ale jego prawdziwa złość to złość pisarza: wie, że tam gdzie jarzy się ekran telewizora, tam siedzi ktoś, kto nie czyta.”

John Irving książka Świat według Garpa

Świat według Garpa (1978)

O ludziach, O świecie, O myślach, O rodzicach

„Przecież ten biedny maluch – kochany marzyciel – nie miał pojęcia o ambicjach, nas dorosłych, o naszych głupich snach o potędze, o interesach i sprawach politycznych, które sprawiają, że stajemy jedni przeciw drugim z taką zajadłością. A jednak z tego powodu cierpiał i umarł…
Dlaczego nie przestajemy wyrywać sobie, walczyć zaciekle o parę skrawków tej podłej ziemi? Może gdybyśmy tylko my za to płacili, ale przecież za winy nas wszystkich, płacą te niewinne istoty…”

Carlo Gnocchi (1902–1956)

refleksja po śmierci sieroty wojennej – jednego z podopiecznych ks. Gocchiego.
Chrystus wśród Strzelców Alpejskich
Źródło: s. 129.

O śmierci, O cierpieniu, Kochać się

„Obecne protesty pokazują, że kończy się być może (…) sen o Ameryce jako o społeczeństwie szerokiej klasy średniej, do której każdy może się dostać dzięki swojej pracy. Być może taka Ameryka nigdy nie istniała, ale widzimy, jak kruszy się jej mit.”

Jakub Majmurek (1982)

Źródło: Oburzeni na Manhattanie, krytykapolityczna.pl, 4 października 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/MajmurekOburzeninaManhattanie/menuid-1.html

„Każdy musi umrzeć. Dla mnie śmierć jest niczym, śmierć jest snem. Tłumaczę to sobie jeszcze tak: miałem ukochane miejsce w świecie – Wyspy Zielonego Przylądka. Ukochane było dawno temu, kiedy nie było tam tych wszystkich hoteli, tłumu turystów, hucznych imprez, a ja mogłem łowić ryby. Ale mnie na tych Wyspach nie ma. Nie żyję tam, nie żyję i już. To samo dotyczy innych miejsc na świecie. I naturalną koleją rzeczy kiedyś nie będzie mnie też tu.”

Zbigniew Religa (1938–2009) polski lekarz i polityk

Źródło: rynekzdrowia.pl http://www.rynekzdrowia.pl/Po-godzinach/Profesor-Zbigniew-Religa-o-zyciu-i-smierci,2681,10.html

O śmierci, O rybach

„Szczęście nigdy nie jest nam przypisane na zawsze, a najczęściej jest niezwykle ulotną chwilą. Dlaczego więc chwile szczęścia, których doznajemy we śnie, miałyby być mniej wartościowe od tych na jawie?”

Maciej Stuhr (1975) aktor polski

Źródło: „Ozon”, 2005, nr 28

O szczęściu

„To super, że mogę pracować w zawodzie, który jest moją ogromną pasją. Czasem budzę się i myślę, że to sen!”

Owen Wilson (1968) aktor i scenarzysta amerykański

Źródło: Wciąż słyszę, że mam pstro w głowie, „To i Owo” 2010, nr 30, s. 5.

O myślach, O czasie, O myśleniu

„Mam nadzieję, że to nie wieczny sen…”

Sarojini Naidu (1879–1949)

Not eternal sleep, I hope! (ang.) ostatnie słowa w życiu, kiedy to podano jej tabletkę nasenną. Źródło: The „Nightingale” of India, narendraluther.hyderabadi.in, 18 grudnia 2006 http://narendraluther.hyderabadi.in/?p=231

„Leżę już któryś tam dzień w szpitalu. Czas płynie szybko, dzień za dniem mija, wydaje mi się, że jadę przyspieszonym pociągiem w nieznaną przestrzeń. Mijam znajome stacje – to chwile dawnych przeżyć, prześnionych snów, które określa każdy zdrowy człowiek słowem wspomnienie! Dlaczego zdrowy człowiek – raczej rozsądny, który mówi: wspomnienia, jakby stawiał kropkę nad „i”, i koniec na tem! (…) Tylko ja nudziarz, tetryk 30-letni, cofam się do dni ostatnich walk.”

Mirosław Iringh (1914–1985)

notatki ze szpitala, 1944

O wspomnieniach, O czasie

„Zapomnieli, jak mówi się niewypowiedziane dotąd słowa, i coś dławiło ich w gardle. To „coś” to były ich serca, ich ciała, ich zakochane dusze, ich łzy, ich śmiech, który wyrywał się na wolność. Nadchodził kres czekania bez końca, martwych godzin, smutnej samotności. Znikły poranki zasnute nieprzyjemną mgłą, noce przepełnione koszmarnymi snami, nicość życia bez sensu, strach przed śmiercią, zaciekła walka o pamięć, ciągłe borykanie się z zapominaniem. Wszystko sprawił boski cud, że byli razem.”

Ángela Becerra (1957)

Przedostatnie marzenie

O śmierci, O strachu, O duszy, O samotności

„Czasem gdy wszystko
oddala się w głęboki sen
Przychodzi przebudzenie
a reszta jest prawdą”

Jim Morrison (1943–1971) amerykański muzyk rockowy i poeta

O czasie

„Życie każdego z nas jest snem jego uwagi, sterującej materialnym ciałem i niepodzielnie skupionej na treści trójwymiarowego widowiska, w którym ciało to bierze udział.”

Adam Wiśniewski-Snerg (1937–1995) polski pisarz

Źródło: Jednolita teoria czasoprzestrzeni

O życiu

„Z jednej przyczyny nie powstaje ani jeden skutek, ani wiele; z wielu przyczyn nie powstaje ani jeden skutek, ani wiele. Dlatego wszystkie zdarzenia są wolne od powstawania. Cierpienie jest jak sen.”

Khenpo Cultrim Rinpocze (1934)

Źródło: Jolanta Gablankowska-Kukucz, Pustka Innego, wyd. A, Kraków 2004.

O cierpieniu

„Gdybym dziś wierzyć miał
To nie lepiej w wesołą Mickey Mouse
W duchy snów
W duchy drzew
I bez krwi czekoladowe msze”

Roman Kostrzewski (1960) polski wokalista heavymetalowy (Kat, Alkatraz)

Utwory
Źródło: Oczy słońc, 1997

„Życie jest chorobą, od której sen uwalnia nas co szesnaście godzin. To środek znieczulający; lekarstwem jest śmierć.”

Sébastien-Roch Nicolas de Chamfort (1741–1794)

O życiu, O śmierci

„Dlaczego rozmowa po ciemku jest łatwiejsza? Może dlatego, że nasze słowa odpływają w mrok i przestają do nas należeć, tak że nie obawiamy się żadnych następstw. Słowa wypowiedziane w pełnym świetle są wyraźne i jednoznaczne i nie ma przed nimi ucieczki. Słowa wypowiadane w ciemności grzęzną w połowie drogi między jawą a snem i rano są już zapomniane.”

William Nicholson (1948) osobowe

Sąd nad prawdziwą miłością

„Są na świecie natury ludzkie, od wszelkiej studni głębsze, w które, gdy raz kwiat ukochania wpadnie, już go żadne fale precz nie wyrzucą, i żadne żale głośno wymówioną skargą nie splamią. Serce nóż zatopiony w sobie czuć może, ale usta nie otworzą się dla wydania słowa oskarżenia, bo nad wszystkie bóle większy żal zdejmuje nad tym, na kogo paść ma to słowo. Choćby im od tego oskarżenia włos nie spadł z głowy, oni go nie wymówią; choćby im ono wysunęło z tego serca połowę tego noża, który w niem zatopiony, oni go nie wymówią i jeszcze wszelkiemi sposoby, choćby kłamstwem, z ust innych wyjmować je będą. Jakto! tę pierś oskarżać, u której głowa nasza prześniła swój złoty sen życia? Tej duszy złorzeczyć, dla której z ognia, z wody, przez drogi kamieniste, przez czyściec gorejący pragnęlibyśmy dostać i przynieść wszystkie błogosławieństwa! Na te dni i godziny wyrzekać, w których nam drzewa śpiewały, ptaki gadały, ze wszystkich zdrojów życia wody słodkie i gorące biły! Wszystko to mogło być snem, złudzeniem, marą rozwiewną, lotną błyskawicą, po której same ciemności zostały, ale winy w tem niczyjej niema, a jeśli jest czyja, to nasza raczej, stokroć raczej nasza, lecz nie tej istoty, której oskarżyć za żadną cenę przed nikim w świecie usta nasze nie chcą i nie mogą.”

Eliza Orzeszkowa książka Cham

pisownia oryginalna.
Cham
Źródło: s. 84-85.

O kłamstwie, O duszy, O ptakach, O naturze

„Gdybyś mógł stworzyć świat jeszcze raz (…),
światu, który po nas przyjdzie,
daj mu zgodę, siłę prawdy, jasność snów.”

Andrzej Zieliński (muzyk) (1944) polski muzyk, członek grupy Skaldowie

Źródło: Stworzenia świata część druga

O świecie, O sile

„Życie jest drogą, życie jest snem,
a co będzie potem – nie wiem i wiem.”

Magda Czapińska (1951) poetka polska, autorka tekstów piosenek

Źródło: Ale jestem

O życiu

„Schować się gdzieś i spać. Bardzo długo, bez snów, gdzieś daleko, gdzie nikt mnie nie znajdzie i gdzie w końcu zapomnę. I nareszcie odpocznę.”

Julia Kamińska (1987) polska aktorka

Brzydula. Pamiętnik

„Faonie, tylko Tyś jest moją troską, Ciebie powracają mi moje sny, sny jaśniejsze niż pogodny dzień. Tam Cię odnajduję, choć nie ma Cię w naszych stronach. Niedługie są jednak radości, jakimi darzy sen. Często zda mi się, że na twoich ramionach wspieram głowę, często widzę, jak moje oplatają Twoją. Rozpoznaję pocałunki, któreś złączywszy język swój z moim, tak umiejętnie umiał brać, tak umiejętnie dawać. Potem Cię pieszczę i mówię słowa zupełnie jak w rzeczywistości, czuwają me usta i zmysły czuwają. Wstyd nie pozwala mi opowiadać więcej, gdy wszystko się dopełniło i wszystko było radością, ale bez Ciebie nie mogę czuć się szczęśliwą.”

Owidiusz książka Heroidy

Heroidy

O rzeczywostości, Radość

„Sen jest dla mnie stratą czasu. Boję się spać. Sen to dla mnie forma śmierci.”

Édith Piaf (1915–1963) francuska piosenkarka

O śmierci, O czasie

„Mam głód Boga, jakiż głód. Nie pojmuję życia ani szczęścia, jak tylko w Nim. Mój Boski Mistrz lituje się nad swoim robaczkiem. Często zalewa mą duszę ogniem i światłem, aż słabo się robi. Pogrążam się w Bogu strasznym, słodkim, ogromnym. Czuję, że słabnę i jak gdyby w sen zapadam. Moja dusza wzlatuje ku Bogu jak strzała. Nic nie pojmuję, nic nie widzę, zachwyt mnie porywa, drżę jak liść. Kocham. Kocham całą sobą. Bóg wypełnia wszystko, i ja to widzę. Bóg jest wielki, jest piękny, Bóg sam i na zawsze.”

Bernardyna Maria Jabłońska (1878–1940) zakonnica polska, błogosławiona Kościoła katolickiego

fragment zapisków duchowych.
Wariant: Mam głód Boga, jakiż głód. Nie pojmuję życia ani szczęścia, jak tylko w Nim. Mój Boski Mistrz lituje się nad swoim robaczkiem. Często zalewa mą duszę ogniem i światłem, aż słabo się robi. Pogrążam się w Bogu strasznym, słodkim, ogromnym. Czuję, że słabnę i jak gdyby w sen zapadam. Moja dusza wzlatuje ku Bogu jak strzała. Nic nie pojmuję, nic nie widzę, zachwyt mnie porywa, drżę jak liść. Kocham. Kocham całą sobą. Bóg wypełnia wszystko, i ja to widzę. Bóg jest wielki, jest piękny, Bóg sam i na zawsze. [fragment zapisków duchowych. ]
Źródło: o. Joachim Roman Bar, o. Władysław Kluz, Polscy święci. Służebnica Boża Bernardyna Jabłońska, t. 11, op. cit., s. 224.

O głodzie, O Bogu, O duszy, Kochać się

„Nie przychodź do mnie, nie przychodź…
Zostań na zawsze przepięknym
Snem i pragnieniem cichym…
Nie przychodź…”

Stanisław Ciesielczuk (1906–1945)

Źródło: Nie przychodź

„Sam nie wiem, co już widzę, czy to jasność czy zmrok,
czy żyję, czy jestem tylko widzem, bo śniłem o pierwszej lidze,
a nagle w niej jestem i nie wiem, czy to sen na jawie,
czy kilka marzeń we śnie.”

Sulin (1993)

Taksydermia
Źródło: utwór Między mną a tobą

„Miłość od waśni o ileż jest prostsza:
Rdza by przeżarła krwawe mieczy ostrza,
Znikłyby zbroje i zamilkły surmy,
Gdyby serc tylko nęciły nas szturmy.
Lecz głupiec trwoni życie i wnet kona,
Dążąc gdzie wieczny sen, noc nieskończona.”

Thomas Campion (1567–1620)

Źródło: Najsłodsza Lesbio, żyjmy i miłujmy, tłum. Stanisław Barańczak

O miłości, O życiu, O głupcach, O nocy

„Zanim ukradniesz jej
ostatni kolor ze snów…
zabierz jej z ręki nóż.”

Anita Lipnicka (1975) piosenkarka polska

Źródło: utwór Zanim zrozumiesz

O kolorach

„Świat ludzi był dla nich jak płonący sen, bez znaczenia i następstw, był igrzyskiem ich czarów i niegodziwości.”

Tanith Lee (1947–2015) pisarka angielska (science fiction, fantasy)

Źródło: Demon ciemności

O ludziach, O świecie

„(…) sen twój uśmierca twarz morza,
twarz zadżumioną bezdusznego lata (…).”

Thomas Bernhard (1931–1989) austriacki pisarz i dramaturg

Źródło: Poranek, tłum. Stanisław Barańczak

„Każdy sen, ten czarowny i piękny, zbyt długo śniony zamienia się w koszmar. A z takiego budzimy się z krzykiem.”

Andrzej Sapkowski Wiedźmin

Wieża Jaskółki
Saga o wiedźminie, Pani Jeziora

„Człowiek jest snem o cieniu. Lecz gdykolwiek blask nań padnie od Boga, przychodzi doń chwała i życie staje się słodkie.”

Pindar (-517–-437 p. n. e.) starożytny grecki poeta

Ody pytyjskie
Źródło: Oda pytyjska ósma, l. 95–98

O życiu, O Bogu

„Uśmiechnij się do swoich smutnych myśli,
Uśmiechnij się do szarych, smutnych dni,
Najlepszy sen na jawie ci się wyśni,
bo wielka moc w uśmiechu szczerym tkwi…
Do ludzi – tych, co nigdy się nie śmieją
Co dzień, z nadzieją, pierwsza uśmiechnij się…”

Wojciech Młynarski (1941–2017) polski kompozytor i wykonawca piosenki autorskiej

O ludziach, O uśmiechu, O myślach, O myśleniu

„Nie widzę cię, ani nie słyszę, ale cała moja istota wypełniona jest snem o tobie…”

Marcelina Kulikowska (1872–1910) polska dramatopisarka i poetka

Z dziejów duszy

„Pilnie należy się starać, bracie, aby oko twojej duszy zawsze było czujne, aby nigdy nie zapadło w sen lenistwa i niedbalstwa, albowiem „królestwo niebieskie doznaje gwałtu i ludzie gwałtowni zdobywają je”. To mianowicie chcę podkreślić, abyś żyjąc w świętym zakonie nie zgnuśniał w tej senności, której ulegają liczne osoby zakonne. Wstąpiwszy do zakonu, wkrótce opuściły się w pierwotnej gorliwości, a wszelkie czynności wykonują bez zastanowienia. Nadal wprawdzie przestrzegają dyscyplinę klasztorną, obrzędy i przepisy zakonne, lecz czynią to w podobny sposób jak stada, które zwykle kroczą za wyprzedzającą je owcą lub kozą, nie wiedząc jednak dlaczego tak czynią.”

Kamila Baptysta Varano (1458–1524) klaryska, mistyczka, włoska święta

Źródło: Pouczenia http://brewiarz.pl/indeksy/pokaz.php3?id=6&nr=164 (Teksty własne Zakonów Franciszkańskich w Polsce, tom II, s. 62)

O ludziach, O duszy

„Gdzie są te noce, gdy sen przybiegał, aby się łasić jak młody źrebak (…)?”

Ernest Bryll (1935) polski pisarz

Źródło: piosenka „Gdzie są te łąki” z repertuaru Maryli Rodowicz

„Mogiła, powiernica snów moich tajemnych,
(Bowiem mogiła zawsze poecie jest zwierna)
W tych nocach, co nie znają snu – długich i ciemnych,

Rzeknie: Cóż ci, miłości kapłanko niewierna,
Żeś nie zaznała – za czem płaczą zmarłych oczy?
I czerw ci jak serdeczny wyrzut – ciało stoczy.”

Charles Baudelaire (1821–1867) francuski poeta

Źródło: Wyrzut pośmiertny, [w:] Liryka francuska. Serya pierwsza http://www.sbc.org.pl/dlibra/info?forceRequestHandlerId=true&mimetype=image/x.djvu&sec=false&handler=djvu&content_url=/Content/24336/_6034_I.djvu, wyd.J. Mortkowicz, Warszawa 1911, s. 34, tł. Bronisława Ostrowska.

O płaczu, O nocy, O zmarłych

„Ostatnie zmiany w prawie karnym pozwalają uzyskiwać władzy dowody przeciwko tobie w sposób nielegalny, o ile tylko nie będzie się ciebie zabijać lub torturować – wszystkie inne chwyty są dozwolone. Te same zmiany zwalniają prokuratora z odpowiedzialności dyscyplinarnej za „rażącą obrazę prawa” jeśli działał wyłącznie w interesie społecznym. Inne prawo brutalnie ingeruje w dziedziczenie ziemi rolnej, jeszcze inne, właśnie zaproponowane prawo nie pozwala zorganizować protestu, takiego na przykład, jak czarny marsz kobiet, jeśli w tym samym czasie ma się odbyć zgromadzenie państwowe lub kościelne. Czy to są dobre rozwiązania? Czy widać w nich wystarczającą troskę parlamentarzystów o obywatela? Niestety nie. Co powołuje zatem, że nasi przedstawiciele uchwalają takie prawo? Odpowiedzią jest ludzka skłonność do uświęcania środków celami. Skoro rządzący chcą czegoś dobrego dla Polski (cel), to mają prawo użyć prawa (środek), które – w ich mniemaniu – ten cel pozwoli zrealizować. Oślepieni pięknem celu nie chcą pamiętać, że dobrymi intencjami jest wybrukowane piekło. Mamy zbyt wiele doświadczeń historycznych, by zaufać pięknemu celowi i zlekceważyć dobór środków. Właśnie z tego powodu demokrację zwykłą zastąpiliśmy demokracją konstytucyjną. Demokracja zwykła polega na rządach większości, która może mieć pokusę realizowania własnych celów przy naruszeniu praw mniejszości, czyli tych obywateli, których reprezentanci przegrali wybory. Demokracja konstytucyjna także pozwala realizować cele większości, ale tylko przy poszanowaniu praw aktualnej mniejszości.”

Marcin Matczak (1976) doktor habilitowany nauk prawnych

Źródło: Zły sen o prawie, „Tygodnik Powszechny” nr 50, 11 grudnia 2016, s. 26.

O kobietach, Cytaty o pięknie, O demokracji, O zaufaniu

„Z narkotykami jest jak z seksem. Kiedy zdecyduję się pokazać w moim filmie seks – ludzie od razu krzyczą, że to porno. Narkotyki mają złą sławę. W Peru halucynogenna roślina ayahuasca nazywana jest jednak „teaching plant”. Nowa perspektywa własnej tożsamości, którą możesz osiągnąć po zażyciu tego specyfiku, jest bardzo interesująca. Musisz być jednak bardzo ostrożny.”

Gaspar Noé (1963) francuski reżyser, scenarzysta, operator i aktor filmowy

Źródło: Narkotyczny sen Gaspara Noé, 25 stycznia 2011 http://film.interia.pl/gwiazdy/gwiazda/gaspar-no/wywiady/news/wywiad,10913,1587623

O ludziach, O seksie, O gwiazdach

„Świat staje się snem, sen staje się rzeczywistością.”

Novalis (1772–1801)

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 372.

O świecie, O historii, O rzeczywostości

„Był ujmującym mężczyzną. Ile było wieczorów, kiedy zabierał mnie na przedstawienia. Przeważnie do Opery Komicznej. Byłam z nim bardzo szczęśliwa. Nigdy nie był szorstki, zawsze okazywał czułość, był uprzejmy i stale myślał o moim szczęściu. Największe wrażenie robił na mnie zawsze jego spokojny i beztroski sen…”

Henri Landru (1869–1922)

na procesie Landru.
Wypowiedzi Fernande Segeret
Źródło: Curt Riess, Procesy…, op. cit., s. 177.

O myślach, O wrażeniach, O myśleniu

„I coraz dalszy jesteś mi,
i znów nie znam cię,
więc kim był ten człowiek, z którym dzieliłam swój sen?
Kochany, mów mi częściej o miłości, bo chcę wierzyć…”

Anita Lipnicka (1975) piosenkarka polska

Źródło: Mosty

Kochać się

„Dzień cały kruszę młotem i oskardem
Skałę oporną,
By zdobyć jedną noc na łóżku twardem
I karm wieczorną.
A ogłuszony duch śpi w wnętrzu mem
Kamiennym snem.”

Mamert Wikszemski (1872–1908) polski poeta, krytyk literacki, tłumacz

Źródło: Kamieniarz

O nocy

„Sati jest ostatnim przykładem doskonałej jedności ciała i duszy.”

Ananda Coomaraswamy (1877–1947) kulturoznawca angielski

Źródło: Dineshchandra Sen, Bhrat-Banga, University of Calcutta Press, Kalkuta 1935, t. 2.

O duszy

„Jeżeli jest tylko snem bez marzeń, toż przedziwnym zyskiem byłaby śmierć… Bo zdaje mi się, że gdyby ktoś miał wybrać w myśli taką noc, w której tak twardo zasnął, że nawet mu się nic nie śniło, i inne noce i dni swego życia miał z nią zestawić i zastanowiwszy się powiedzieć, ile też dni i nocy przeżył lepiej i przyjemniej od tamtej, to myślę, że (…) na palcach policzyć by je można (…), więc jeżeli śmierć jest czymś w tym rodzaju, to ja ją mam za czysty zysk!”

Platon książka Fedon

zobacz też noc, sen, śmierć
Źródło: Fedon

O śmierci, O myślach, O nocy, O myśleniu

„A potem przyjdzie śmierć: wszystko rozwiązując niczego nie wyjaśni. Odejdziemy tak, jakeśmy żyli: osobno. Świat nasz własny i jedyny musi nam wystarczyć do śmierci i po śmierci. Byle tylko nie zgłębiać tej myśli do końca, byle tylko nie przemyśleć tego fizycznie. Obumieranie rąk, mącenie się myśli, sen wieczysty przeżyty naprawdę: wtedy chwyta paroksyzm piekielnego, kurczowego strachu. Odejdziemy tak, jakeśmy naprawdę żyli: osobno. Zawsze pomiędzy potwornie wielkim światem i potwornie wielkim niebem, samotni.”

Jarosław Iwaszkiewicz (1894–1980) polski poeta i pisarz

Cytaty z prozy, Księżyc wschodzi

O śmierci, O świecie, O strachu, O myślach

„Dla przeciwwagi wielu uciążliwości życia niebo ofiarowało człowiekowi trzy rzeczy: nadzieję, sen i śmiech.”

Immanuel Kant (1724–1804) niemiecki filozof

Der Himmel hat den Menschen als Gegengewicht gegen die vielen Mühseligkeiten (des Lebens) drei Dinge gegeben: Die Hoffnung, den Schlaf und das Lachen. (niem.)

O śmiechu

„Kim jesteśmy? Czarnym snem Adama Michnika. Przez 20 lat straszył Polaków nacjonalizmem i wykrakał. Proszę bardzo. Chciałeś, to masz. Jesteśmy.”

Robert Winnicki (1985) Polski polityk, działacz społeczny, poseł na Sejm RP VIII i IX kadencji

Źródło: Ruch Narodowy: Jesteśmy czarnym snem Michnika http://polska.newsweek.pl/ruch-narodowy--jestesmy-czarnym-snem-michnika,102020,1,1.html, newsweek.pl, 7 marca 2013.

„Wszystko jak sen przeminie, to tylko pozostanie, co dla Boga uczynimy.”

Róża Kolumba Białecka (1838–1887) założycielka zakonu Dominikanek w Polsce

Myśli Róży Kolumby Białeckiej. Źródło: s. Kordiana Renata Mróz OP – Czcigodna Sługa Boża Matka Kolumba Białecka – droga do świętości http://web.archive.org/web/20160305004215/http://dominikanki.pl/duszpasterstwo-powolan/okruszyna/archiwum-okruszyny/2011/Marzec-2011-186_1186

O Bogu, O matce, O myślach, O myśleniu

„Nie wierzę w Hitlera
Nie wierzę w Jezusa
Nie wierzę w Kennedy’ego
(…)
Nie wierzę w Elvisa
Nie wierzę w Zimmermana
Nie wierzę w Beatlesów.
Po prostu wierzę w siebie.
W Yoko i w siebie.
I to jest cała prawda.
Sen się zakończył…”

John Lennon (1940–1980) muzyk rockowy, członek The Beatles

Źródło: utwór God, z płyty Plastic Ono Band

O prawdzie

„W strofach poetów
słońce grzeje, ale nie opala
wiatr wieje, ale nie przeziębia (…)
ulewą zachodzą szyby, ale nie mokną (…)
sen piersi oddechem kołysze
ale serce nie bije temu, kto oddycha”

Jan Nagrabiecki (1920–2011) polski poeta

Źródło: W strofach, „Życie Literackie” nr 33, 12 sierpnia 1956, s. 8 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14823

O życiu, O słońcu, Serce

„Amerykanie, zwłaszcza biedni Amerykanie, nie są zbyt buntowniczy, bo za swe niepowodzenia winią siebie i bardzo się ich wstydzą. Kiedy profesor Shipler zapytał kobietę, która miała problem z wyżywieniem swoich dzieci o przyczynę tych niepowodzeń, odpowiedziała: „Bo jestem leniwa”. „Jak to?”, dziwił się profesor, „Wstaje pani codziennie o 3 nad ranem, żeby ciężko pracować w piekarni i uważa się pani za leniwą?” Nie umiała tego wyjaśnić. Jeśli jednak, a wszystko na to wskazuje, proces ubożenia większości i bezwstydnego, ostentacyjnego bogacenia się elity będzie narastał, a rząd federalny wycofa dotychczasowe wsparcie dla najbiedniejszych, ludzie obudzą się z amerykańskiego snu.”

Piotr Ikonowicz (1956) polski polityk

Źródło: Amerykański sen pod młotek, lewica. pl, 10 sierpnia 2011 http://lewica.pl/?id=24998

O kobietach, O dzieciach, O ludziach, O wsparciu

„Nagle sen inny cichy mnie ogarnął: Po śmierci – na skrzydłach Anioła Stróża. Wzbiłam się w niebo, ponad ziemię marną, by w piękność wpatrywać się Bożą.”

Maria Teresa Ledóchowska (1863–1922) błogosławiona polska misjonarka, urodzona i wychowana w Austrii

fragment wiersza z 1872 Marii Teresy Ledóchowskiej Mój sen.
Źródło: o. Joachim Roman Bar, ks. Adam Nowak, Polscy święci. Błogosławiona Maria Teresa Ledóchowska, t. 6, op. cit., s. 219.

O śmierci, O aniołach

„Nie mam problemów w pracy, które spędzałyby mi sen z powiek. Wychodzę z pracy, zamykam tę część mojego życia i jadę do domu.”

Maciej Kurzajewski (1973) olski prezenter telewizyjny, dziennikarz sportowy

Źródło: Patrycja Michońska-Dynek, Spełnione marzenie, „Magazyn Familia”, 24 marca 2009 http://www.magazynfamilia.pl/artykuly/Spelnione_marzenie,1195,91.html

O domu

„W tym momencie w duszy starca pojawiło się widmo śmierci. Jednakże „śmierć”, która kiedyś wydawała się groźna, teraz nie stanowiła niczego przykrego. Miał świadomość cichej i wyczekiwanej nirwany, spokojnej jak to niebo w wiaderku. Gdyby mógł zasnąć i się nie obudzić, i pozbyć się raz na zawsze trosk tego świata, gdyby mógł zasnąć i podobnie jak dziecko nie mieć snów, jakże byłoby wspaniale.”

Ryūnosuke Akutagawa (1892–1927) japoński pisarz

Życie pewnego szaleńca i inne opowiadania
Źródło: Pasja twórcza (jap. 戯作三昧 Gesaku zammai), tłum. Bożena Kukuc, rozdz. 1, s. 21–22.

O śmierci, O dzieciach, O duszy, O pasji

„Gwiazdy otwarły gorejące oczy
Święte patronki strudzonej czeladzi.
Noc po mnie cienie coraz grubsze toczy,
Czemuż sen pierzcha, coś jakby mu wadzi…
Myślę o tobie!”

Maria Grossek-Korycka (1864–1926) polska poetka, tłumaczka i publicystka.

Źródło: Myślę o tobie

O myślach, O nocy, O myśleniu

„Sen to ogród diabelski i wszystkie sny dawno już prześniono na tym świecie.”

Milorad Pavić książka Słownik chazarski

Słownik chazarski
Źródło: s. 17

„Poszedłem kiedyś do szpitala dla niewidomych. Spotkałem młodego człowieka, który urodził się bez oczu. Zapytałem go, czy śni. Odpowiedział: „Oczywiście, że tak”. „O czym śnisz?”. Opisał mi swój sen, w którym rzuca piłką o ścianę. „To idealny opis. Jak możesz sobie wyobrazić piłkę?”. I wtedy on powiedział coś, czego nigdy nie zapomnę: „Widzisz, twój problem polega na tym, że masz oczy i sądzisz, że widzisz za ich pomocą”.”

Rodolfo Llinás (1934) kolumbijski neurobiolog i wynalazca

Źródło: rozmowa Wojciecha Mikołuszki, Ta cała cyfryzacja to wielki błąd, „Gazeta Wyborcza”, 30 sierpnia 2013.

O błędach, O problemach, O pomocy

„Też miałem sen, że w przyszłym roku na fotelu prezydenta zasiądzie kobieta, na którą chce głosować 50 procent naszej populacji. PSL da szansę kobietom.”

Eugeniusz Kłopotek (1953) polityk polski

o kandydacie PSL w wyborach prezydenckich. Źródło: pardon.pl http://www.pardon.pl/artykul/10456/kobieta_uratuje_psl_ludowcy_nie_chca_byc_przystawka_po z 23 grudnia 2009

O kobietach

„(…) mam czasem wrażenie, że zaczynamy robić w Myslovitz piosenki w zbyt wydumany sposób, a to nie do końca mi odpowiada.”

Artur Rojek (1972) polski muzyk rockowy

Źródło: Wojtek Wysocki, Lenny Valentino: „Ucieczka w sen”, nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/2/101/

O wrażeniach, O czasie

„Obudzeni mają jeden wspólny świat – we śnie każdy wraca do swego własnego.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

O świecie

„Aby (…) z nimi [Kozakami] traktament miała Rzeczpospolita pacyfikować, żadnego w tem nie widzę fundamentu (…). Jeżeli tedy Rzeczpospolita tak nadmierne rany od tych zdrajców zadane (…) twardym snem pokryje – nic innego sobie obiecywać nie może, tylko ostateczny upadek i zgubę.”

Jeremi Wiśniowiecki (1612–1651) polski magnat, wojskowy

w liście z czerwca 1648 r. do wojewody kijowskiego Adama Kisiela.
Źródło: Romuald Romański, Beresteczko 1651, wyd. Bellona, Warszawa 2007.

„Podajemy sobie dzisiaj zupełnie szaleńcze spojrzenia
Częstujmy się nimi jak chlebem i mirtem w skolionie
Śpiewam ochryple, dojrzewając do końca sezonu
Koniec sezonu na leśne zjawiska w dziwnych miejscach
Na trzeciej lekcji uprzejmości należy być nieuprzejmym
Ostatnio wychodzi mi to coraz lepiej, korepetycje biorę
Sama się doedukuję w tym zakresie, wzorowa i pilna
Opadają słowa wraz z ustami w futerały zamszowe
potem można w niespokojnym śnie o tym pomruczeć
Czeka na nas przecież Śmierć w ciuchach do krykieta
Zna wszystkie lekcje uprzejmości, szczególnie trzecią”

Bianka Rolando (1979)

Modrzewiowe korony
Źródło: Trzecia lekcja uprzejmości

O śmierci, O śpiewie, O czekaniu

„Sen to stały punkt w programie, którego nie pozwalam nigdy naruszyć.”

Benedykt XVI (1927) papież

Źródło: Ostatnie rozmowy, op. cit., s. 153.

„Chwytaj każdy dzień, bo uleci jak sen”

Ewa Farna (1993) polsko-czeska piosenkarka

Cytaty z piosenek wykonywanych przez piosenkarkę
Źródło: Chwytaj dzień

„Można powiedzieć, że z chwilą narodzin człowieka powstaje w nim popęd do porzuconego życia wewnątrzmacicznego, a popęd ten jest popędem snu. Sen jest takim powrotem do łona matki.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Zarys psychoanalizy (1939)

O matce, O narodzinach

„Pewnej nocy śniło mi się, że dobiłem targu z diabłem za cenę duszy. Spełniało się każde moje życzenie, a nowy służący wyprzedzał nawet moje myśli i pragnienia. Spróbowałem więc dać mu do rąk swoje skrzypce, aby przekonać się, co on z nimi uczyni. Jakież było moje zdziwienie, gdy zaczął znakomicie grać jakąś sonatę, której nadzwyczajne piękno przeszło wszelkie wyobrażenie. Poczułem się gdzieś przeniesiony, porwany i oczarowany. Próbowałem i ja wziąć skrzypce do ręki, aby powtórzyć zasłyszane przed chwilą dźwięki – na próżno. Gdy się obudziłem, zabrałem się natychmiast do spisywania tego, co usłyszałem we śnie. Skomponowałem wtedy najlepszą moją sonatę, która jednak daleka jest od cudownej muzyki, granej mi tej nocy.”

Giuseppe Tartini (1692–1770) włoski kompozytor i skrzypek późnego baroku

o Sonacie z diabelskim trylem.
Źródło: Janusz Ekiert, Czy wiesz? Zagadki muzyczne, Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 16, 17.

Cytaty o pięknie, O duszy, O myślach, O myśleniu

„Czasami zastanawiam się nad tym, w jakich okolicznościach umrę i pożegnam się z tym światem. Przyjmijmy jednak wersję najbardziej łagodną, że umrę we śnie. Nie wiem, jaki będzie mój ostatni sen i co lub kogo będę w nim widział. Nie wiem, za czym będę tęsknił, o czym będę marzył i czy umrę z pocałunkiem ukochanej kobiety. Nie wiem, czy wygram, czy jednak przegram moje życie i umrę w wielkim bólu, niespełnieniu i tęsknocie za wzajemnym ludzkim ciepłem, które można określać bardzo różnymi przymiotnikami.”

Jarosław Hebel (1974) dziennikarz polski

Jeszcze będzie pięknie

O życiu, O kobietach, O świecie, O pocałunku

„To, co ujrzał, było wielką, skomplikowaną pajęczyną, siecią rozciągającą się we wszystkich kierunkach i wypełnioną mnóstwem migoczących, świetlistych punkcików. Pośrodku tej pajęczyny falował pojedynczy, silny płomień. Wiedział, że ten płomień to Królowa, pozostałe świetliste punkciki oznaczały zaś wszystkich krwiopijców. Gdzieś tam było także jego małe światełko. Opowieść o Świętym Ogniu była prawdziwa. Widział to na własne oczy. A teraz nadszedł czas dla nich wszystkich, aby poddać się mrokowi i ciszy. Nadchodził koniec.
Rozległa i niesamowita pajęczyna pojaśniała i zalśniła słabym blaskiem, płomień stanowiący jej środek eksplodował, a potem na dłuższą chwile wszystko ściemniało, on zaś poczuł w kończynach cudownie miłą wibrację, jaka często nawiedzała go, gdy pogrążał się w zwykłym śnie, i pomyślał: Ach, a więc to jest śmierć. Umieramy. I to bezboleśnie.
Lecz dla jego starych bogów to, co się działo było niczym Ragnarok, kiedy strażnik Asgardu, Heimdall, Ten, Który Niesie Światu Światłość, dmie w swój róg, wzywając bogów Aesirów, by stanęli do ostatniej bitwy.”

Anne Rice książka Krew i złoto

My też odejdziemy, walcząc – wyszeptał Thorne w swojej jaskini.
Krew i złoto

O śmierci, O Bogu, O świecie, O odejściu

„Czasem co piękne, może snem się okazać.”

Nowator (1985)

Źródło: utwór Czemu tak jest

O czasie

„Podróżowanie do Tajlandii jest raczej obietnicą przeżycia życiowej przygody. Tajska kultura ogromnie różni się od nordyckiej (czy mówiąc ogólniej: europejskiej). Ludzie wywodzący się z tak odmiennych miejsc mają sobie do zaoferowania mnóstwo rzeczy. Tajowie są wspaniałymi, miłymi i otwartymi osobami. Poza tym dla Duńczyków Tajlandia to raj znajdujący się na wyciągnięcie ręki – oddalony tylko o dziesięć godzin lotu. Czym jest raj? Miejscem stworzonym z twoich snów. Nie znaczy to jednak, że raj jest miejscem nierealnym. Nieprzystające do rzeczywistości są tylko marzenia, które pryskają w zetknięciu z nią.”

Mads Matthiesen (1976)

Źródło: Anna Bielak, Laureat Sundance: chcę burzyć stereotypy, stopklatka.pl, 6 września 2012 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=90527

O ludziach, O marzeniach, O podróżowaniu, O rzeczywostości

„Pisałem już o aferze z budową „Stadionu Narodowego”. I oto (stołeczna) „Gazeta Wyborcza” wywala na pierwszej stronie artykuł: „Skrzypek i spółka, czyli jak PiS budowało stadion”. Istotnie: utworzyło spółkę, która nic nie zrobiła, tylko przejadła 2 mln zł na pensje i koszty… Skandal! Tyle, że przy okazji „GW” podaje, za ile to PiS (wtedy stolicą rządził JE Lech Kaczyński) miało ten stadion wybudować. Za 150 mln zł. Wiadomo, że w ostatecznym rozrachunku miało to być 300 mln – z czego 100 mln planowało „upartyjnić” sobie PiS. Jednak pod rządami PO koszt stadionu przekroczył już 2 miliardy – i wyniesie ok.3.000.000.000 zł. Ile z tego „upartyjni” sobie PO? Zobaczycie Państwo po liczbie i rozmiarze plakatów wyborczych. Wybory już za rok. Pamiętajcie więc: NIE GŁOSOWAĆ NA TYCH, CO MAJĄ WIELKIE BILLBOARDY. Przysięgnijcie to sobie Państwo. I powtarzajcie codziennie przed snem.”

Janusz Korwin-Mikke/P

Źródło: „Najwyższy Czas!”, 20 października 2009

O czasie, O gniewie

„Czym sen dla ciała, tym przyjaźń dla ducha – odświeża siły.”

Cyceron (-106–-43 p. n. e.) mówca rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk

O przyjaźni, O sile

„Pierwsza osoba, która się zatruła dopalaczami, chciała popełnić samobójstwo. Jakby zjadła proszki na sen, też by umarła. Czy w takim razie mamy zakazać proszków na sen? Na dopalaczach powinien być napisany skład i możliwe efekty uboczne. Ale ponieważ żyjemy w państwie obłudy, nie można podawać składu. Gdyby handlarze to zrobili, to zakazano by im sprzedaży, więc nazywają to kolekcjonowaniem. To jest obłuda systemu i państwa.”

Kamil Sipowicz (1953) polski historyk filozofii, dziennikarz, poeta, rzeźbiarz i malarz

Źródło: krytykapolityczna.pl, 12 października 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/SipowiczSwiadomosczgrzyba/menuid-1.html

O samobójstwie

„Płyńcie! płyńcie, łzy tęschnoty,
Nieutulne łzy tułacze,
Może jeśli dzień przepłaczę,
Noc przyniesie mi sen złoty.”

Teofil Lenartowicz (1822–1893) polski etnograf, rzeźbiarz, konspirator i poeta romantyczny

Źródło: Dumka wygnańca

O nocy, O łzach

„Czy nie jest tak, że we śnie wszyscy jesteśmy obłąkani? Czyż sen nie jest procesem, dzięki któremu możemy wrzucić nasz obłęd do mrocznej jamy, jaką jest nasza podświadomość, obudzić się rano i zjeść na śniadanie płatki, zamiast dziecka sąsiada?”

Jeff Lindsay książka Demony dobrego Dextera

Demony dobrego Dextera

O dzieciach

„Nigdy mu się nie udawało. Tak jak w dzieciństwie próbowałem uchwycić moment zasypiania i zawsze wpadałem w nagły ciemny sen jak w studnię, tak i teraz, zawsze po kolejnym spojrzeniu na horyzoncie nie było już chmur-były Tatry.”

Jerzy Pilch (1952) polski pisarz, publicysta, scenarzysta

Moje pierwsze samobójstwo

O dzieciństwie

„Obejrzyj. Nie patrz na dzieci. Jasne, są straszne i będziesz się zastanawiał, co to za mutanty. Popatrz na rodziców. Właściwie na mamę, bo taty prawie nie ma w tych programach. Widzisz zabieganą, zaniedbaną kobietę, która już nie wytrzymuje? Chodzi w porozciąganym podkoszulku, ma trzydzieści kilogramów nadwagi. Jedne wrzeszczą na dzieci i narzekają, że nie mogą. Inne już się poddały. Dzieci na nie plują i je kopią, a one ocierają ślinę i proszą: „Bądź grzeczny”. (…) Niania cierpliwie obserwuje rozwój sytuacji. Potem udziela rad. Proponuje, żeby to ojciec położył dzieci spać i poczytał im przed snem. Albo organizuje dla całej rodziny atrakcję: wizytę dla całej rodziny na placu zabaw, w cyrku albo na torze przeszkód. No proszę, nawet działa. Dzieci się bawią i nie wrzeszczą, rodzice się bawią i nie są naburmuszeni. Tyle że za kilka dni niania wyjedzie. I choć jej rady na chwilę pomogły, rodzina się nie naprawi. Rodzina, w której mama jest wiecznie zmęczona i nie znajduje chwili dla siebie, ojciec czuje się przytłoczony narzekaniami, pracą i życiem i ucieka z domu, kiedy może. Dawno już przestali się kochać.”

Leszek Talko (1965)

o Superniani
Pomocy, jestem tatą!… czyli jak być dobrym ojcem i nie osiwieć zbyt szybko (2008)

O kobietach, O dzieciach, O rodzinie, O domu

„Bim-Bom był wszystkim. I matką, i bratem, i naszym nauczycielem. Był naszym chlebem. Czy był teatrem, czy zabawą, snem, czy książką – nie wiem. (…) Gdybym umierał, co brzmi pompatycznie, ale wierz mi, że wszystkie moje filmy i sztuki (…) to wszystko nic – myślałbym tylko o naszym teatrze. Przez Bim-Bom zbliżyłem się do człowieka. Do swego zawodu.”

Zbigniew Cybulski (1927–1967) polski aktor teatralny i filmowy

Źródło: Sezon kolorowych chmur 1968, przedruk w: Alicja Helman, Zbigniew Cybulski – aktor XX wieku, 1997, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_cybulski_zbigniew

O matce, O myślach, O nauczycielach, O wieku

„Gdzie niebo kładzie swe ciemne błękity,
Swój sen ostatni o cichym wieczorze,
Śpią lilie… modre kołysze je łoże
Nad głębią, z której zaraz wstaną świty.”

Edward Słoński (1872–1926) polski poeta i pisarz

Źródło: O świcie z antologii Ziemia polska w pieśni

„To jest sen, a to jabłoń.
Wstajesz z przerażeń. Otwarty
chlebak, okruchy na dłoni.”

Jacek Mączka (1965)

Źródło: Miedzą

„Główne Miasto, Stare Miasto, Korzenne Miasto, Stare Przedmieście, Młode Miasto, Nowe Miasto i Dolne Miasto, budowane łącznie ponad siedemset lat, spłonęły w trzy dni. Nie był to pierwszy pożar Gdańska. Pomorzanie, Brandenburczycy, Krzyżacy, Polacy, Szwedzi i znów Szwedzi, Francuzi, Prusacy i Rosjanie, także Sasi już przedtem, tworząc historię, co parę dziesiątków lat uznawali, że trzeba to miasto spalić – a teraz Rosjanie, Polacy, Niemcy i Anglicy wspólnie wypalali po raz setny cegły gotyckich budowli, nie uzyskując w ten sposób sucharów. Płonęła Straganiarska, Długa, Szeroka, Tkacka i Wełniarska, płonęła Ogarna, Tobiasza, Podwale Staromiejskie, Podwale Przedmiejskie, płonęły Wały i Długie Pobrzeże. Żuraw był z drzewa i płonął szczególnie pięknie. Na ulicy Spodniarzy ogień kazał sobie wziąć miarę na wiele par uderzająco jaskrawych spodni. Kościół Najświętszej Marii Panny płonął od środka i przez ostrołukowe okna ukazywał uroczyste oświetlenie. Pozostałe, nie ewakuowane jeszcze dzwony Świętej Katarzyny, Świętego Jana, Świętej Brygidy, Barbary, Elżbiety, Piotra i Pawła, Świętej Trójcy i Bożego Ciała stapiały się w dzwonnicach i skapywały bez szmeru. W Wielkim Młynie mielono czerwoną pszenicę. Na Rzeźnickiej pachniało przypaloną niedzielną pieczenią. W Teatrze Miejskim dawano prapremierę „Snów podpalacza” dwuznacznej jednoaktówki. Na ratuszu Głównego Miasta postanowiono podwyższyć po pożarze, z ważnością wstecz, pensje strażaków. Ulica Świętego Ducha płonęła w imię Świętego Ducha, Radośnie płonął klasztor franciszkanów w imię Świętego Franciszka, który przecież kochał i opiewał ogień. Ulica Mariacka płonęła równocześnie w imię Ojca i Syna. Że spłonął Targ Drzewny, Targ Węglowy, Targ Sienny, to samo przez się zrozumiałe. Na Chlebnickiej chlebki już nie wyszły z pieca. Na Stągiewnej kipiało w stągwiach. Tylko budynek Zachodniopruskiego Towarzystwa Ubezpieczeń od Ognia z czysto symbolicznych względów nie chciał spłonąć.”

Günter Grass książka Blaszany bębenek

Blaszany bębenek

O historii, O piekle, Kochać się

„Nie interesowali jej chłopcy odważni, proszący do tańca, podrywający, zachęcający, jej uwaga kierowała się ku krzesłom pod ścianami, na których wiercili się skrępowani nieśmiałością młodzi melancholicy, głodnym wzrokiem wodzący po falujących na parkiecie sukniach, po migawkowo odsłanianych w pląsach i obrotach nóżętach, po dekoltach uchylających w skłonie tajemnice półokrągłych cieni; młodzieńcy ci, udręczeni nałogiem onanizmu, wychylali kolejne kufle dla kurażu i koordynacji zmysłów, cóż, kiedy wciąż nie mogli oderwać się od swoich siedzisk i poprosić którejś z panien, choćby najbrzydszej na początek, do tańca. Ginęli więc kolejno w śnie pijackim albo oddawali się rozmowom w obrębie własnej płci, usiłując wspólnie ulżyć kompleksom.”

Wojciech Kuczok (1972) pisarz polski

Gnój

O tajemnicy, O tańcu

„Zwycięstwa szybko przemijają. Klęski i umarli zostają z tobą, klepią cię w ramię, idą za tobą krok w krok, nawiedzają w snach..”

Harlan Coben (1962) amerykański pisarz

Cykl z Myronem Bolitarem, Obiecaj mi (2006)
Źródło: rozdział 3

„twoje ciało, ampułka po zużytym leku, sprzączka
zamykana na noc. a w środku prośba o sen, o piękno,
które się nie starzeje.”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Poemat o mówieniu prawdy (2014)
Źródło: [tren na odejście], cz. 31

Cytaty o pięknie, O odejściu, O nocy

„Bo ja, proszę pana, byłem świadkiem. Oglądałem likwidację getta w moich Siedlcach. Nie zapomnę, siedzi to we mnie. Byłem, proszę pana, pomocnikiem murarza, pracowałem na rampie kolejowej, kiedy ich prowadzili przez całe miasto. Stały wagony, wysypane wapnem niegaszonym, załadowano ich, biednych, zwyczajnych ludzi, ohyda. Był tam pan Zając – miał sklepik, gdzie kupowałem razem z mamą. Pan Ganiewski, fotograf. Pojechali do Treblinki. Pociąg odjechał, na rampie zostało kilku młodych chłopaków, żeby posprzątać, wyczyścić. Rampa pokryta krwią, jakieś chustki, stare walizki, śmieci, strzępy ubrań, mycki, mój Boże wszystko, co zostaje po ludziach. Patrzę, a jednym z tych zostawionych chłopaków jest mój kolega z gimnazjum, młodszy trochę. Znałem tę rodzinę, kolega nazywał się Szymek Różowykwiat. Jego tata był wspaniałym krawcem. Udawałem, że coś muruję, podszedłem do Szymka. Opowiedział mi najstraszniejszą historię, jaką kiedykolwiek słyszałem. No więc wpadli do nich nocą, byli już spakowani. Pan Różowykwiat coś powiedział, to go zastrzelili. Potem Heńka, Szymkowego brata. Potem mamę Szymka. A najmłodszego brata esesman chwycił za nóżkę, rozkręcił i głową o ścianę. Zabił. Wie pan, chciałem pomóc, nawet coś Szymkowi mówiłem, żeby uciekał, przyszedł do nas do domu. Ale nic nie mogłem więcej. Szymek wtedy nie przyszedł. Ale w moich snach przychodzi. Jeszcze dzisiaj. Gładzę go wtedy, w tym śnie, po głowie i przepraszam, bo przecież nie ochroniłem go, nie pomogłem.”

Robert Rogalski (1920) aktor polski

Źródło: Paweł Smoleński, Opowiedziałem o tym, co dla mnie ważne, „Gazeta Wyborcza” http://wyborcza.pl/magazyn/1,129628,12911524,Opowiedzialem_o_tym__co_dla_mnie_wazne.html, 23 listopada 2012

O Bogu, O ludziach, O rodzinie, O domu

„Jako oficjalny powód, który można przyjąć albo nie, podałem to, że we śnie ukazał mi się Jan Paweł Woronicz i powiedział do mnie: „Już czas” i ja go posłuchałem.”

Wojciech Mann (1948) polski dziennikarz muzyczny

o powodach rezygnacji z prowadzenia programu „Szansa na sukces” Źródło: Wojciech Mann zrezygnował z prowadzenia „Szansy na sukces” http://wyborcza.pl/1,75248,11400048,Wojciech_Mann_zrezygnowal_z_prowadzenia__Szansy_na.html, wyborcza.pl, 22 marca 2012

O szansie, O czasie, O sukcesie