Cytaty o duszy
strona 14

„Grecy dostrzegali w ludzkiej naturze zarówno element pragnienia (eros), jak i dumy, współcześni autorzy zadowalają się uproszczoną interpretacją ludzkiej psyche w kategoriach libido lub jego braku – i wynikającej zeń żądzy posiadania, a w kwestii dumy i honoru od ponad stu lat nie mają nic do powiedzenia.
Z tego względu nie powinna dziwić bezradność polityków i psychologów, gdy przychodzi im zmierzyć się z publicznymi wyrazami dumy – zapomnianego składnika ludzkiej duszy.”

Peter Sloterdijk (1947)

Źródło: Głosuj i milcz, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 22 listopada 2010

O naturze

„Szlachetne dusze nie smucą się z uczynionego dobra.”

Baruch Spinoza (1632–1677) niderlandzki filozof

„Liczy się tylko dusza i to ona powinna panować nad wszystkim innym. Krótkie czy długie, życie ludzkie jest coś warte jedynie wtedy, jeśli nie będziemy musieli się go wstydzić, gdy przyjdzie zeń zdać rachunek.”

Léon Degrelle (1906–1994) belgijski polityk faszystowski

O życiu

„(…) to człowiek bezustannie ciekawy świata, otwarty na wszystko, co go otacza. Bezustannie gotowy nieść duchową posługę, nie bacząc na swój wiek, na trudy drogi. Zawsze życzliwy, znający i rozumiejący rozmaite rozterki ludzkiej duszy.”

Stefan Mustafa Jasiński (1911–2015)

posłanie MZR na 99. urodziny imama. Źródło: Urodziny imama Stefana Mustafy Jasińskiego, wiara.pl, 26 lutego 2010 http://info.wiara.pl/doc/445471.Urodziny-imama-Stefana-Mustafy-Jasinskiego

O wierze, O urodzinach, O wieku

„Jezus karmi własnym Ciałem, poi własną Krwią. To przebywanie duszy w Bogu jest aktem tak niepojętym i tak wielkim, choćby dokonał się on tylko raz w życiu, że między Bogiem a duszą zawiązuje się niejako Boskie pokrewieństwo… Z niczym Komunia Św. porównać się nie da.”

Leonia Nastał (1903–1940) polska zakonnica

Pisma Sługi Bożej Leonii Marii Nastał siostry Profeski Zgromadzenia Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej w Starej Wsi, t. 1, s. 135.
Źródło: o. Joachim Roman Bar, s. Janina Bernadeta Lipian – Polscy święci. Służebnica Boża Leonia Maria Nastał, t. 2, op. cit., s. 292.

O Bogu, O siostrze

„Mówienie o zmianie czy też postępie w Kościele może oznaczać wzrost Królestwa Bożego w ludzkich duszach, wzrastanie w świętości wszystkich członków Mistycznego Ciała Chrystusa. Może również oznaczać wzrost precyzji w formułowaniu Bożego objawienia, jakie zostało powierzone Kościołowi. Nie może jednak nigdy oznaczać żadnej zmiany w sensie zastąpienia nową treścią – treści dawnej, gdy chodzi o przedmiot wiary, lub nowym dogmatem – dawnego.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Koń trojański w mieście Boga
Źródło: s. 294

O wierze, Sens, Chrystus

„Znajomy z Krakowa napisał mi w liście, że widział wiszące na murze obok Barbakanu kopie obrazów Kossaka, Rembrandta i… Beksińskiego. Trafiłem pod strzechy. No, no.”

Zdzisław Beksiński (1929–2005) polski malarz, rzeźbiarz, fotografik i grafik komputerowy

Źródło: Zdzisław Beksiński: malował swoje sny, „Konfrontacje”, 1989 http://www.cialo-umysl-dusza.pl/strefa-dobrych-mysli/138-zdzislaw-beksinski-malowal-swoje-sny?start=1

Obraz

„Być może odkryjemy jeszcze nieznane nam pola, czy zapomniane zakamarki duszy – jeśli już takich wielkich słów używać. Spełnienie jest wielkim słowem. Nawet fajny, zgrany aktor, nigdy nie będzie do końca zgrany, czyli wypełniony radością, że oto dokonał wszystkiego, czego mógł dokonać. To jest przecież niemożliwe. Z żadną sztuką się tego nie da zrobić.”

Bronisław Wrocławski (1951) aktor polski

Źródło: „Ad Spectatores”, 15 stycznia 2008 http://www.teatry.art.pl/!Rozmowy/ozwl.htm

Radość

„Żyjemy i umieramy, a cała reszta to tylko złudzenie. Całe to gadanie o uczuciach i wrażliwości to jedno wielkie kurze łajno. Zmyślone, subiektywne, emocjonalne brednie. Nie ma duszy. Nie ma Boga. Są tylko decyzje, choroby i śmierć.”

Chuck Palahniuk książka Choke

Choke
Udław się (2001)

O śmierci, O Bogu, O chorobach, O emocjach

„(…) tam, gdzie dominują cienie fikcyjnego świata, wśród sugestywnych złudzeń pojawia się niekiedy coś rzeczywistego, co jest pierwotne względem niedoskonałego ciała, choć równie jak ono ułomne, bez czego nie byłoby tych martwych słów i co kiedyś je ożywi – nieśmiertelna między mirażami dusza.”

Adam Wiśniewski-Snerg (1937–1995) polski pisarz

Nagi cel
Źródło: s. 153

„Chcemy uczyć się życia pod gołym niebem, bowiem tylko tam sprawnie ukształtujemy nasze ciała i uszlachetnimy nasze dusze…”

Ernest Thompson Seton (1860–1946) amerykański instruktor skautingu pochodzenia angielsko-kanadyjskiego, pisarz

„Sama, choćby najgłębsza przyjaźń, nie uleczy zranionej duszy.”

David Baldacci (1960)

Geniusz (2007)

O przyjaźni

„Człowiek, który kłamie, nie ma w duszy nic świętego. Prawda jest cenniejsza od wszystkiego.”

Anton Makarenko (1888–1939) pedagog radziecki

O prawdzie

„Kiedy ciało słabnie, silniej czuje się duszę.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

„I oto dusza moja jest jak kryształ,
Którego nie tknął jeszcze promień zdradny.”

Eduard Mörike (1804–1875) niemiecki poeta romantyczny, tłumacz i proboszcz luterański

Poezje

„Miłość niewiasty jest częstokroć potrzebą jej zmysłów, przyjaźń zaś jest zawsze potrzebą jej serca i duszy.”

Anne-Louise Germaine Necker (1766–1817)

O miłości, O przyjaźni, Serce

„Duszy szlachetnej ciąży myśl, że ktoś się jej czuje zobowiązany do podzięki; gminnej, że ona komuś.”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

O myślach, O myśleniu

„O literaturze powiem to, co można bez wątpienia rzec o duszy: każdy powinien osiągnąć zbawienie, a można je osiągnąć tylko pokonując błędy.”

Jorge Luis Borges (1899–1986) argentyński pisarz, poeta i eseista

Źródło: Michał Sprusiński, posłowie do Księgi piasku

O literaturze

„Zawsze byłem stronnikiem polskiej idei, nawet wtedy, gdy moje sympatie opierały się wyłącznie na instynkcie (…) Moja instynktowna sympatia do Polski zrodziła się pod wpływem ciągłych oskarżeń miotanych przeciwko niej; i – rzec mogę – wyrobiłem sobie sąd o Polsce na podstawie jej nieprzyjaciół. Doszedłem mianowicie do niezawodnego wniosku, że nieprzyjaciele Polski są prawie zawsze nieprzyjaciółmi wielkoduszności i męstwa. Ilekroć zdarzało mi się spotkać osobnika o niewolniczej duszy, uprawiającego lichwę i kult terroru, grzęznącego przy tym w bagnie materialistycznej polityki, tylekroć odkrywałem w tym osobniku, obok powyższych właściwości, namiętną nienawiść do Polski. Nauczyłem się oceniać ją na podstawie tych nienawistnych sądów – i metoda okazała się niezawodną.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

Źródło: Introduction to Charles Sarolea’s Letters on Polish affair

O nienawiści

„Nieuchronna wydaje się także konfrontacja politycznej poprawności z ludzką wolnością. Polityczna poprawność uważa za oczywiste, że jeśli jeden człowiek chce coś powiedzieć drugiemu, to musi uzyskać na to pozwolenie od trzeciego, który akurat sprawuje władzę publiczną.”

Stanisław Michalkiewicz (1947) polski pisarz i publicysta

Źródło: Z duszą duszno, tygodnik „Nasza Polska”, 4 lipca 2006

O wolności

„W mej niedojrzałości starałam się odwzajemnić jego namiętność, ale w duszy pragnęłam czegoś całkiem innego. Nad wszystkim dominowało niejasne uczucie, że czekałam najwidoczniej na coś nie nastąpiło. Często musiałam przyciskać usta do poduszki, aby z żalu i tęsknoty nie krzyczeć na cały głos: mamo, mamo, mamo!”

Maria Koburg (1875–1938)

o swym pożyciu małżeńskim.
Źródło: Eleanor Herman, Królowe i ich kochankowie. 900 lat intryg, namiętności i pasjonującej polityki, tłum. Barbara Tarnas, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2007, ISBN 9788389632319, s. 27.

O świecie, O emocjach, O kochankach, O czekaniu

„Później po powrocie do domu, w chwili wdowiego zamyślenia Maxine siada w samotności, gasi światło, wyjmuje kopertę z gotówką i wdycha ostatnie ślady zapachu jego podłej wody kolońskiej, próbując przywołać z powrotem coś równie niewidzialnego, nieważkiego i niemożliwego do opisania jak jego dusza…”

Thomas Pynchon (1937) amerykański pisarz

W sieci
Źródło: s. 493-494

O domu, O samotności, O świetle

„Jako dziecko błąkałam się po zakamarkach teatru, w którym grał mój tato. Potem sama, jako dziecko, w teatrze występowałam. Przez lata granie przeplatało się z moim codziennym życiem, więc dziwne byłoby gdybym nie spróbowała. Kiedy, za pierwszym razem, nie dostałam się do szkoły teatralnej, odezwały się we mnie diabliki ambicji. Teraz, kiedy jestem już prawie na mecie teatralnej szkoły, dopiero zaczynam odkrywać, jak bliskim mojej duszy środkiem wyrazu jest kreowanie postaci.”

Aleksandra Hamkało (1988) polska aktorka

Źródło: Artur Cichmiński, Jestem nawiedzona. Rozmowa z gwiazdą „Big Love”, stopklatka.pl, 13 lutego 2012 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=85225

O dzieciach, O matce

„Kto chce duszę zgubić, niech się czepia pieniędzy.”

Maria Rodziewiczówna książka Straszny dziadunio

Straszny dziadunio
Źródło: s. 129

„Znalazłem w nim bratnią duszę. Mogę chyba nawet powiedzieć, że się zaprzyjaźniliśmy, choć ciężko mi używać tego słowa w odniesieniu do kogoś, kogo niesamowicie podziwiam. Ale w sumie nasza współpraca miała przyjacielski charakter, więc nie skłamałbym. Tak się dziwnie złożyło, że zaprzyjaźniłem się z reżyserem, który wywarł na mnie większy wpływ niż ktokolwiek inny.”

Jeffrey Abrams (1966) amerykański aktor, reżyser i scenarzysta

o Stevenie Spielbergu. Źródło: Yola Czaderska-Hayek, To nie był hołd dla Spielberga. Yola rozmawia z J.J. Abramsem o „Super 8”, stopklatka.pl, 14 czerwca 2011 http://www.stopklatka.pl/wydarzenia/wydarzenie.asp?wi=77881&klik=polecaneglowna

O charakterze, O współpracy

„To niezwykłe, że tak inteligentna księżna, tak wspaniała dusza mogła zdecydować się, aby opuścić swoje królestwo, ojczyznę i poddanych.”

Filip IV Habsburg (1605–1665) król Hiszpanii i Portugalii

o Krystynie Wazie, która zrezygnowała z tronu szwedzkiego.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 175.

O kobietach, O świecie, O historii, O ojczyźnie

„Gdyby językiem powszechnym stał się śpiew świętego Franciszka, pogodzono by ogień i wodę, ból i radość, ciało i duszę, śmierć i życie.”

Franciszek Kamecki (1940)

O życiu, O śmierci, O bólu, O wodzie

„Od mogiły żołnierza nie odchodzi się ze złamaną duszą. Nie odchodzi się z poczuciem klęski i beznadziejności, ale z niezbitym przekonaniem, że oto wyrosła nowa wartość ducha, wartość nie moja, nie twoja, ale nas wszystkich – wartość należąca do całego Narodu. Trzeba, aby pamięć o nich wiecznie trwała i żyła. W naszych szkołach dzieci powinny poznawać nazwiska poległych swej gminy czy miasta. To powinno wchodzić w program nauki i być pierwszą nauką o Polsce…”

Edward Rydz-Śmigły (1886–1941) polski wojskowy, marszałek

O dzieciach, O nauce

„Lenin dużo mówił i pisał, nawet bardzo dużo. Cytatami z Lenina można podeprzeć wszystko, czego dusza zapragnie.”

Wiktor Suworow (1947) pisarz rosyjski

Tatiana – tajna broń

„Jeśli przez kilka tygodni intensywnie pracuję nad jakimś referatem czy artykułem, w związku z czym przez cały ten czas śni mi się obóz koncentracyjny – to się odkłada w organizmie, tak najprościej, fizjologicznie. Ale także osadza się na duszy w postaci kolejnego pokładu smutku.”

Barbara Engelking-Boni (1962) uczona polska, historyk

Źródło: onet.pl, 28 sierpnia 2005 http://tygodnik2003-2007.onet.pl/1547,1243150,1,dzial.html

O czasie

„Kobieca dusza łzami się karmi.”

Wasilij Rozanow (1856–1919)

Łza

„Dzisiaj coraz częściej ciało, skazane na cierpienie, umiera wcześniej niż dusza. Łączymy się z Bogiem nie w blasku światła, lecz w bólu i gniewie.”

Giulio Leoni (1951)

Krucjata ciemności

O Bogu, O cierpieniu

„Na zewnątrz chłodny i zdystansowany. Ale w środku, w głębi duszy, zdystansowany i chłodny.”

Harlan Coben (1962) amerykański pisarz

o Winie.
Cykl z Myronem Bolitarem, Najczarniejszy strach (2000)
Źródło: rozdział 8

„Nie umiałbym powiedzieć, gdzie pierwej, we Francji, czy we Włoszech, użyto wyrazu „nacjonalizm” dla określenia nowego ruchu narodowego. Byłem zawsze zdania, że to termin nieszczęśliwy, osłabiający wartość ruchu i myśli, którą ten ruch wyrażał. Wszelki „izm” mieści w sobie pojęcie doktryny, kierunku myśli, obok którego jest miejsce na inne, równorzędne z nim kierunki. Naród jest jedyną w świecie naszej cywilizacji postacią bytu społecznego, obowiązki względem narodu są obowiązkami, z których nikomu z jego członków nie wolno się wyłamywać: wszyscy jego synowie winni dla niego pracować i o jego byt walczyć, czynić wysiłki, ażeby podnieść jego wartość jak najwyżej, wydobyć z niego jak największą energię w pracy twórczej i w obronie narodowego bytu. Wszelkie „izmy”, które tych obowiązków nie uznają, które niszczą ich poczucie w duszach ludzkich, są nieprawowite.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: Kościół, naród i państwo, 1927

O myślach, O wysiłku, O myśleniu

„– Mówcie do mnie – odparł Anarcha – Nie chcę zasnąć. „To żywi, żywi, żywi wciąż umierają”. – Thomas Peak milczał przez chwilę, jakby się nad czymś zastanawiał. Wreszcie przemówił cicho: – Tkanka za tkanką, tak w duszę on się rozrasta jak róża liść za liściem rozkwita kolczasta. Wreszcie tkanka za tkanką sczeźnie i jak słońce z baniek mydlanych, gdy pryskają – zniknie”.”

Philip Kindred Dick (1928–1982) amerykański pisarz

Wbrew wskazówkom zegara (1967)

O słońcu

„Nie ma dobrego systemu szkolnego bez religii. Szkoła bez Boga jest jak świat bez słońca, ciało bez duszy, czy orzeł bez skrzydeł.”

Maurice Duplessis (1890–1959) kanadyjski polityk

Źródło: Marta Kijewska-Trembecka, Quebec i Quebecois. Ideologie dążeń niepodległościowych, Kraków 2007, s. 162.

O Bogu, O świecie, O szkole, O religii

„Przełknąłem tęgi haust trucizny. – Po trzykroć niech będzie błogosławiony zamysł, jaki mnie nawiedził! – Palą mnie wnętrzności. Zaciekły jad skręca mi ciało, zniekształca mnie, zwala z nóg. Konam z pragnienia, duszę się, nie mogę krzyczeć. To piekło, cierpienie wieczne! Spójrzcie, jak wznosi się płomień! Płonę jak trzeba! Zgoda, demonie! Majaczyło mi nawrócenie się na dobro i szczęście, zbawienie. Czy opisać mam wizję? aura piekła nie znosi hymnów! Były to miliony czarownych istot, słodki koncert duchowy, siła i uspokojenie, szlachetne popędy, czy ja wiem? Szlachetne popędy!”

Arthur Rimbaud (1854–1891) francuski poeta

Sezon w piekle

O szczęściu, O piekle, O sile, O cierpieniu

„Owszem, ludzie biją brawo, bo zrobiłam 32 piruety i nie upadłam! Ale jeśli coś nie poruszyło pana duszy, jeśli nie ma pan łez w oczach – to nie jest prawdziwa sztuka.”

Maja Plisiecka (1925–2015) rosyjska tancerka baletowa, choreograf

Źródło: „Rzeczpospolita”, 31 grudnia 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jestemn3.htm

O ludziach, O sztuce

„Tutaj ukryłem srebrnostrunną lirę
Która się stała duszą tego dworu
Tutaj indykom czytając Szekspira
Drżałem o losy swego Elsynoru”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Powrót z Syberii, 1980

O losie, O czytaniu

„Socjalizm dążący do upaństwowienia całego życia człowieka, nie może postawić żadnego ideału etycznego, który, jako rzecz nawskroś wewnętrzna i indywidualna, musi być wiekuistym buntownikiem. Zrozumiałe jest także, że wcielenie przez państwo rewolucyjne społecznych ideałów sprawiedliwości i braterstwa nie będzie mogło dokonać żadnego przewrotu moralnego w duszach ludzkich, tak samo jak nie mogła przeobrażać się moralność niewolników, zależnie od tego, czy mieli dobrych czy złych panów, wydających sprawiedliwe czy niesprawiedliwe rozkazy. W obu tych razach mamy zachowanie tego samego typu moralności, polegającej na posłuszeństwie rozkazowi lub prawu i nie zmieniającej się od tego, jaką treść lub dany rozkaz zawiera w sobie, ponieważ nie ma tutaj wolności wyboru, ani dobrowolnego posłuszeństwa.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Moralność i polityka doktryny w: Edward Abramowski, Pisma, tom II http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_2/301, Warszawa 1924.

O sprawiedliwości, O zachowaniu, O wolności, O morzu

„Kiedy odchodzimy, tracimy nie tylko cały kosmos, choć również to można odczuć jako bolesną stratę, lecz żegnamy się także z wieloma tysiącami ludzkich dusz, z którymi zawarliśmy znajomość. Jeśli oczywiście istnieje aż tyle indywidualnych dusz. Być może jesteśmy fasetkami jednego i tego samego ducha świata…”

Jostein Gaarder (1952) pisarz norweski

Maja

„Nie ma dla nas miejsca; nie ma miejsca dla Boga ani diabła; niech nadprzyrodzone będzie tylko metaforą, bez względu na to, czy mamy do czynienia z sumą w katedrze Świętego Patryka czy z operowym Faustem sprzedającym duszę, czy też gwiazdą rocka udającą wampira.”

Anne Rice (1941) pisarka amerykańska

Królowa potępionych

O Bogu

„Piekło jest to miejsce odrzucenia od Boga. Ogień – to niepohamowana żądza duszy widzenia Boga i posiadania Go, która ją całą pożera, a nigdy nie spali. Rozpacz – to straszne słowo na wieki.”

Feliksa Kozłowska (1862–1921) założycielka i duchowa opiekunka mariawityzmu

O Bogu, O piekle, O wieku, O rozpaczy

„Złoto to cudowna rzecz! Kto je posiada, jest panem wszystkiego, czego pragnie. Za pomocą złota można nawet duszom wrota raju otworzyć.”

Krzysztof Kolumb (1451–1506) włoski żeglarz i odkrywca

Źródło: List z Jamajki, 1503 http://infomotions.com/etexts/gutenberg/dirs/1/8/5/7/18571/18571.htm

O pomocy

„W nocy z 19 na 20 lutego 1999 roku odkrywam w Bałtroczyku bratnią duszę. Rano 20 lutego nie pamiętam dlaczego.”

Maciej Stuhr (1975) aktor polski

Teksty kabaretowe, Moje spotkania z Piotrem B.

„Lolito, światło mego życia, płomieniu mych lędźwi. Mój grzechu, moja duszo. Lo-li-ta: czubek języka schodzący w trzech stąpnięciach wzdłuż podniebienia, aby na trzy trącić o zęby. Lo. Li. Ta. (…) W rybaczkach Lola. W szkole nazywała się Dolly. Na wykropkowanej linii do wypełnienia Dolores. A w moich ramionach zawsze Lolita.”

Vladimir Nabokov książka Lolita

Lolita
Źródło: wyd. PIW, Warszawa 1991, s. 9, tłum. Robert Stiller.

O świetle

„Czymże jest ból cielesny, jeśli nie uszkodzeniem całości tej rzeczy, którą dusza przez zły użytek uczyniła, podatna na zniszczenie? Czymże jest cierpienie duchowe, jeśli nie brakiem rzeczy zmiennych, z których dusza korzysta lub spodziewała się, że będzie korzystać? I oto wszystko, co nazywamy złem, jest grzechem i karą za grzech.”

Aureliusz Augustyn z Hippony (354–430) wczesnochrześcijański biskup i teolog

Źródło: O wierze prawdziwej

O bólu, O wierze, O karze, O cierpieniu

„Miłość ta sprawia, że dusza ma w sobie Boga.”

Wincenty Pallotti (1795–1850) włoski duchowny, święty Kościoła katolickiego

Bóg Miłość Nieskończona

O miłości, O Bogu

„Cat nie odpowiedziała. Nie chciała się kłócić z Jessicą, lecz w głębi duszy wiedziała, że nie wystarczy czterdzieści tygodni, żeby stać się matką. Na to trzeba całego życia.”

Tony Parsons (1953)

Kroniki rodzinne

O matce

„Piękna kobieta to raj dla oczu, piekło dla duszy i czyściec dla portfela!”

Bernard Fontenelle (1657–1757) pisarz i filozof francuski

Źródło: Przemysław Słowiński, Sławni ludzie w anegdocie, Videograf II, Katowice 2009, ISBN 9788371837272.

O kobietach, O ludziach, O piekle

„Będzie strasznie, bo to, co teraz jest chorobą, będzie stanem ogólnym ludzkości. Pomsta przyjdzie na to, czym się najwięcej szczyci homo sapiens. Świat ludzki skończy zwyrodnieniem ciała i obłąkaniem rozumu. Postęp, cywilizacja, wynalazki, walka o byt, nauki, sztuki, zbytek, wygody – to wszystko stopnie do rozstroju ciał i dusz, do szaleństwa i śmierci za życia.”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

Ragnarök
Źródło: s. 190

O śmierci, O świecie, O nauce, O walce

„Każda strzelba posiada duszę, którą strzelec powinien zbadać, zrozumieć i pokochać. Wtedy oboje mają jedną wolę. Kto nie jest fachowcem i nie złościł się nigdy na nic nie warte pukawki, ten tego nie zrozumie i śmieje się z tego.”

Karol May książka Czarny Mustang

Czarny mustang

„Złymi świadkami są oczy i uszy dla ludzi, którzy mają dusze barbarzyńców.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

Źródło: O naturze, B107 DK

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Bretońska to opowieść stara,
Którą wam prawić będę zaraz (…).
Tak dusza mu płonęła cała,
Aż go i w końcu pokochała.
Zasię poczęła go miłować
Nie tylko za miłosne słowa
I za oddane serce wszystko,
Lecz za to też, że był tak blisko.”

Marie de France średniowieczna poetka francuska

Źródło: Słowik, tłum. J. Dackiewicz

Serce

„Właściwie człowiek powinien być zawsze jak biała kartka papieru, na której jest miejsce na wszystko. A tak naprawdę, to ludzie bardzo szybko stają się zeszytem kratkowanym, liniowanym albo w ogóle książką buchalteryjną. Piszą siebie tylko w jeden sposób, bo to „lepiej” wygląda. Często wydaje mi się, że tak zwany rozsądek jest najbardziej zakłamanym kątem duszy człowieka. Siedlisko bakcyli najzgubniejszego zakłamania. Bardzo często.”

Andrzej Bobkowski (1913–1961) polski pisarz i przedsiębiorca emigracyjny

27 sierpnia 1940.
Szkice piórkiem

O ludziach

„Prawda że, jakeśmy to w poprzednim rozdziale widzieli, Chrystus uniezależnił sakramentalną moc uświęcania dusz, daną kapłanom, od ich osobistej świętości tak, iż dosięga ona dusz wiernych tak samo za pośrednictwem najświętszego z nich jak i najniegodniejszego.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Królewskie kapłaństwo
Źródło: s. 61

O prawdzie, Chrystus

„Poczuj swą duszę i pozwól jej przemierzyć świat
To jest pielgrzymka, a nie cel jak wiadomo nam”

Max Cavalera (1969) brazylijski muzyk rockowy

Feel your soul and let it travel all across the world
It’s the journey not the destination as we know (ang.)
Utwór Living Sacrifice na albumie Prophecy
Soulfly

O świecie

„Tu pragnę wyrazić trzy uczucia duszy pod wpływem szczególnej łaski Bożej. Pierwsze uczucie. Nadzwyczajny wstręt do wszystkiego, co nie jest Bogiem, a na to miejsce pragnienie, ach, jak bardzo wielkie: dużo, ach dużo cierpieć dla Boga. Drugie uczucie. Szał miłości, porywający duszą gwałtem ku wyżynom tam, gdzie mój Pan i Bóg mieszka. Ach, jak wielki to szał miłości! Trzecie uczucie. Niepojęta boleść duszy, czemu Pan Bóg jest tak mało kochany i tak zapomniany, i tak zlekceważony! Wówczas cierpienia fizyczne srogo przywaliły mnie, ale i boleść z obrazy Pana Boga odpowiednio. A moje kochane udręczenia – bo mi je tak Pan Jezus kazał nazywać – o jakżeż się bardzo wzmogły! Nic nie wiedziałam, gdzie się znajdują, bom tak była bardzo ogarnięta miłością i tym, co Pan Bóg od ludzi cierpi. Tak mile Pan Jezus mówił do duszy mojej biednej: „Pozostań tu, pozostań moja maleńka pieszczotko! Ja już tak długo czekałem na ciebie! Powiedz i powierz się Sercu Mojemu! Ja je zapalę. Ja je oczyszczę. Ja je udoskonalę. Ja je napełnię ogniem i żarem, zniszczę to, co Mnie, w nim się może nie podobać! Pozostań tu u stóp Mojego Boskiego Serca jak najdłużej.””

Aniela Salawa (1881–1922) Polka, błogosławiona Kościoła katolickiego

Dziennik, 11 września 1921.
Źródło: o. Franciszek Świątek, W blaskach anioła. Bł. Aniela Salawa, Wyd. Maria Vincit, wyd. IV, Wrocław 2009, ISBN 9788385647607, s. 189–190.

O Bogu, O ludziach, O aniołach, O emocjach

„Zazdrość – żółtaczka duszy.”

John Dryden (1631–1700) poeta i dramatopisarz angielski

O zazdrości

„Cierpliwość i zamiłowanie cierpienia dla miłości Pana Jezusa najwięcej prowadzą duszę do zjednoczenia z Bogiem.”

Feliksa Kozłowska (1862–1921) założycielka i duchowa opiekunka mariawityzmu

O Bogu, O cierpieniu, O cierpliwości

„Albowiem bardzo niechętnie opuszcza dusza ciało i wierz mi, że płacz jej i boleść nie są bez przyczyny.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O płaczu

„Każdy ma swoje miejsce ulubione w dzieciństwie. To jest ojczyzna duszy.”

Stefan Żeromski książka Przedwiośnie

Przedwiośnie Źródło: s. 190 http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=11421&from=&from=generalsearch&dirids=1&lang=pl

O dzieciństwie, O ojczyźnie

„Przyjaźń jest subtelną rozkoszą szlachetnych dusz.”

Safona (-630–-570 p. n. e.) najsławniejsza poetka starożytnej Grecji, przedstawicielka poezji lirycznej

O przyjaźni

„Czuć, jak Jego jestestwo przenika moją istotę i całą Trójcę, napełniającą skrytości duszy mojej, bo w Nim żyjemy, ruszamy się i jesteśmy.”

Maria Karłowska (1865–1935) polska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek, błogosławiona katolicka

Źródło: Waldemar Rozynkowski, s. Glaudiosa Dobrska, Duch Pasterek/bł. Maria Karłowska, Wydawnictwo Bernardinum, Pelpin 2010, Pisma t. III, 1 s. 35.

„Dziś nie jestem wierzący, ale jestem człowiekiem uduchowionym. Tylko nie w sensie religijnym. Nie sądzę, żeby dla duszy miały znaczenie konkretne religie. Nie można sprowadzać uduchowienia do dogmatów.”

Pedro Almodóvar (1949) hiszpański reżyser i scenarzysta

Źródło: rozmowa Pawła Felisa, Frankenstein jest tuż-tuż, „Duży Format”, 15 września 2011.

O religii, Sens

„Nadzieja jest tym upierzonym
Stworzeniem na gałązce
Duszy – co śpiewa melodie
Bez słów i nie milknące”

Emily Dickinson (1830–1886) poetka amerykańska

Źródło: Nadzieja jest tym upierzonym...

O nadziei, O śpiewie

„Model współpracy i debaty ze środowiskami laickimi, jaki proponowali katolicy otwarci ze starych środowisk „Więzi” czy „Znaku”, wyczerpał się. Ludzie „Gazety Wyborczej”, „Newsweeka” czy środowisk nowolewicowych już nawet nie udają, że chcą z kimkolwiek dialogować. Ich celem jest maksymalne osłabienie Kościoła, pozbawienie go autorytetu i przejęcie władzy nad duszami.”

Tomasz Terlikowski (1974) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Koniec katolicyzmu otwartego, „Gazeta Polska”, 2 listopada 2011

O ludziach, O współpracy

„Na każdym przyjęciu zawsze dochodzi do takiego momentu, że ktoś mówi tak: „A za… A za… A zaśpiewajmy coś, co wszyscy umiom”. No i wtedy jest: „Dałabym mu chleba z masłem, a chachary żyją”…”

Krzysztof Piasecki (1949) polski satyryk, artysta kabaretowy, dziennikarz i prezenter telewizyjny

Cytaty z monologów kabaretowych
Źródło: program tv Co nam w duszy gra.

O grach

„(…) psychoanaliza nie jest antybiotykiem dla duszy – nie zabija infekcji rozpaczy, czyniącej z ludzi kaleki.”

John Katzenbach (1950)

Analityk

O ludziach

„Nie widzą Ciebie moje oczy,
Nie słyszą Ciebie moje uszy;
A jesteś światłem w mej pomroczy.
A jesteś śpiewem w mojej duszy.”

Leopold Staff (1878–1957) poeta polski

Źródło:

„A czymże jest twoja dusza, skoro nie pragnie podgwiezdnej podróży poprzez stulecia zamiast tych krótkich lat żywota? Czymże jest twoja dusza, skoro nie pragnie szukać prawdy przez wieczność zamiast przez ten marny czas zwykłego życia?”

Anne Rice książka Wampir Vittorio

Wampir Vittorio

O czasie

„Kiedy wysiadł, poprosiłam Zbawiciela: „Panie, nie pozwól tej duszy iść na zatracenie!”. „Twoja modlitwa wypowiedziana w tamtej chwili była moim ratunkiem – wyjaśnił mi na koniec mężczyzna – inaczej byłbym zgubiony”.”

Maria Simma (1915–2004)

Moje przeżycia z duszami czyśćcowymi
Źródło: s. 95.

„Bożeż mój, Boże! toż bogactw wszelakich na świecie, jak tego śmiecia w izbie, kiedy przez cały tydzień jej nie zamieść. Toż tam ludzie dokazują, weselą się i grzeszą! Chyba oni nigdy nic nie robią, że im to wszystko do głowy przychodzi. Chyba oni Pana Boga nie lękają się i wstydu w oczach nie mają, kiedy takie rzeczy robić mogą. Człowiek i sto lat przeżyć mógłby, a w pracy i biedzie do głowy by mu nie przyszło, że są na świecie takie bogactwa, piękności, dziwy i grzechy!
Oj, grzechy! Te szczególniej ludzi tych w oczy kłuły i w głowach im zamęt sprawiały. Nie dlatego, aby człowiek sam nigdy już Pana Boga nie obrażał i, szczególniej upiwszy się, siakim takim grzechem duszy nie obarczył. Ale zawszeż takie marnowanie darów boskich, rozpusty, kłótnie, zabijanie siebie i innych […], to już piekło, czyste piekło!”

Eliza Orzeszkowa książka Cham

Cham
Źródło: s. 54.

O Bogu, O ludziach, O piekle, O bogactwie

„Nie kocham jeszcze, a już mi jest drogi;
Nie kocham jeszcze, a już drżę i płonę
I duszę pełną o niego mam trwogi
I myśli moje już tam, w jego progi
Lecą stęsknione…”

Maria Konopnicka (1842–1910) polska pisarka, nowelistka, pisarka literatury dziecięcej, tłumaczka, publicystka i krytyk, działaczka niep…

Źródło: Preludium w: Poezye wydanie zupełne, krytyczne, tom V, wyd. Gebethner i Wolff, 1915, s. 3.

O myślach, O myśleniu, Kochać się

„Wiedziałam, że wszystko, czego doświadczamy, jest symbolem czegoś innego, że rytuały polegają na odgrywaniu innych wydarzeń. Wiedziałam, że nasze praktyczne umysły wyprowadziły obrzędy z głębi duszy na świat, żeby nie był on kompletnie pozbawiony sensu.”

Anne Rice książka Pandora

Pandora

O świecie, Sens

„Lalka jest niewinna i nieświadoma. Człowiek poprzez nitki wprowadza ją w ruch, i daje jej duszę. Nagle widzimy w niej nasze odbicie. Lalka jest antygrawitacyjna, na tym polega jej przewaga nad człowiekiem. Spełnia nasze marzenia o unoszeniu się, o lataniu.”

Henryk Tomaszewski (1919–2001) polski aktor-mim, reżyser

Źródło: Dorota Wyżyńska, Lalki z duszą i seksem http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/131194.html, e-teatr.pl, 9 kwietnia 1999

O marzeniach, O seksie

„Książka to cudo promieniste, to złota iskierka, to okruch serca, to promień wieczystego słońca, co świeci na drodze we wieczność. Ona jest z nami, kiedy jest smutno, i śmieje się razem z nami. Bez niej wyglądałoby nasze życie jak lodowa pustynia, twarda, straszna i śmiertelna, życie bez marzeń, bez poezji, bez złudzeń, bez tęczy, bez tego, co rzuca blask na jego okrutność. Można w książce cudownej poważnem spojrzeniem dostrzec wszystko, co piękne: duszę tęczową, serce pełne słodyczy, uśmiech piękności niezrównany, wzruszenie aż do łez, współczucie nieskończone, jasność spojrzenia, mądrość serdeczną, cierpienie głębokie, ból niewypowiedziany, smutek prawdziwy. Gdzie nie ma książki, tam w życiu człowieka czyni się zła pustka, której niczem wypełnić nie można, tam bez jej promienia włóczą się mgły i senne opary, rodzi się oschłość i najstraszniejsza choroba duszy: nuda. Człowiek więdnie bez dobrej książki i bez słonecznej jej iluzji, bez przeczystej jej poezji i bez śpiewu jej serca, jak więdnie kwiat bez słońca. Książka naucza serce dobroci i miłości, naucza świętości cierpienia i pogody bólu. Książka to mędrzec łagodny i pełen słodyczy, który puste życie napełnia światłem, a puste serca wzruszeniem; miłości dodaje skrzydeł, a trudowi ujmuje ciężaru; w martwotę domu wprowadza życie, a życiu nadaje sens.”

Kornel Makuszyński (1884–1953) polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O życiu, O mądrości, O bólu, O książkach

„Nie można sobie wyobrazić aby Bóg w swej nieskończonej mądrości umieścił duszę, a zwłaszcza duszę dobrą w czarnym ciele. Niepodobna jest, abyśmy przypuszczali, że to są ludzie…”

Monteskiusz (1689–1755) francuski filozof i pisarz

O Bogu, O ludziach

„Dla Warmiaka najważniejszy jest Pan Bóg, potem rodzina, ziemia, a potem posłuszeństwo temu, który rządzi, bo ktoś rządzić musi. A pochodzenia się nie wybiera (…). Noc przed przysięgą była dla mnie najtragiczniejszą nocą. Ja z niemieckimi korzeniami na Polskę? Doszedłem do wniosku, że w Polsce się urodziłem, Polska mnie wykarmiła, a więc jestem to Polsce winny. Wyszło na to, że może krew we mnie niemiecka, ale dusza słowiańska.”

Edward Cyfus (1949) warmiński działacz regionalny, autor publikacji i pogadanek w gwarze warmińskiej

Źródło: Bohdan Melka, Historia i Trauma, „Angora” nr 12 (1292), 22 marca 2015, s. 6.

O Bogu, O rodzinie, O historii, O nocy

„Tutaj popłynie prąd, który będzie wybielał dusze.”

Zofia Tajber (1890–1963)

o założonym przez siebie zgromadzeniu. Źródło: Sługa Boża Matka Paula Zofia Tajber (1890–1963) http://mtrojnar.rzeszow.opoka.org.pl/paula_tajber/zycie2.htm, rzeszow.opoka.org.pl

O matce

„I po co to komu było, myślałeś. Trzeba było się nie modlić o tę wojnę powszechną o wolność narodów. Trzeba było zlać sprawę. Byłyby najwyżej trzy Polski, a wszyscy Polacy chodziliby opromienieni ciepłem cierpienia narodu bez kraju. Kompozytorzy by komponowali, pisarze by pisali. Terroryści by za nią ginęli, za Polskę, za piękną Polonię, w pociągach Deutsche Bahnu, w rosyjskich marszrutkach, w austriackich cukierniach, a świat by ich miał coraz bardziej dosyć. (…) Jaka piękna by była Polska, gdyby istniała – tak by pisali. Historycy polscy by dowodzili, że musiałby to być najcudowniejszy kraj pod słońcem (…). Inni tworzyliby historie alternatywne i wyobrażali sobie Polskę jako raj na ziemi. Niemiecki porządek, słowiańska dusza. Niemiecki kraft, słowiański spontan. Tak by pięknie było. I po cholerę było toto rodzić w takich bólach i tyle razy, żeby tego trupa skazanego przez historię na śmierć co rusz reanimować? Ten projekt toksyczny i beznadziejny, który nigdy nie może się udać, ale który, kurwa, angażuje w siebie za każdym razem na śmierć i życie miliony wolontariuszy, którzy wywlekają dla niego do ostatka swoje bebechy i gówno z tego mają?”

Ziemowit Szczerek (1978) polski pisarz i publicysta

Siódemka (2014)
Źródło: s. 244.

O życiu, O śmierci, O świecie, O historii

„Kiedy śnisz, wydaje ci się, że przeżywasz wieloraką rzeczywistość i że znajdujesz się w świecie zewnętrznym, lecz wszystko w zaklętym świecie snu pochodzi od twej własnej duszy, ba, jest twoją własną duszą i niczym innym. Problem polega tylko na tym, że nie rozumiesz tego, dopóki się nie przebudzisz, a wtedy sen już nie istnieje. Wtedy zdjął już wszystkie fałszywe maski i pozostaje tym, czym był przez cały czas, a mianowicie tobą samym.”

Jostein Gaarder (1952) pisarz norweski

Maja

O problemach, O rzeczywostości, O snach, O czasie

„Radość tkwi nie w rzeczach, ale w głębi naszej duszy.”

Teresa z Lisieux (1873–1897) francuska zakonnica, święta Kościoła katolickiego

Radość

„Dusza człowieka jest odzwierciedleniem nieskażonej, czystej wody.”

Tales z Miletu (-624–-547 p. n. e.)

„Świadome poddanie wszystkich naturalnych władz duszy miłości nadprzyrodzonej – to wiara.”

Simone Weil (1909–1943) francuska filozof i myślicielka

O wierze

„Kropla po kropli stałém spadaniem
I najtwardszy głaz rozkruszy,
Może tak zdołam stałém kochaniem
Przełamać opór twéj duszy.”

Bion ze Smyrny poeta grecki

Źródło: Kropla po kropli…, IV, tłum. Bruno Kiciński

Kochać się

„Problem przedstawia się następująco: rozpoczęła się w nowych warunkach walka o to, kto ma kierować narodem, kto ma sprawować „rząd dusz” w narodzie. Do tej walki trzeba się odpowiednio przygotować. Cała nasza praca polityczna i publicystyczna powinna brać to pod uwagę.”

Zenon Kliszko (1908–1989) polski polityk

z przemówienia na posiedzeniu Komisji Komitetu Centralnego do spraw kleru, 22 lutego 1966.

O problemach, O walce

„Teraz przejdźmy do innej przyczyny wielu nieszczęść, które wraz z Naszym żalem dotykają Kościół to jest do indyferentyzmu, czyli przewrotnej opinii bezbożnych, wszędzie podstępni rozpowszechnianej, że w każdej religii można dostąpić wiecznego zbawienia duszy, jeśli się uczciwie i obyczajnie żyje. W tak oczywistej sprawie, jesteście w stanie z łatwością uchronić powierzony Wam lud od tego najbardziej zgubnego błędu. Kiedy bowiem apostoł przestrzega, że, „jeden jest Bóg, jedna Wiara, jeden Chrzest" (Ef 4, 5), niechże drżą z bojaźni wszyscy, którzy z jakiejkolwiek religii spodziewają się fałszywie otwartego przystępu do błogosławionej wieczności i niech szczerze rozważą według świadectwa Zbawiciela, że „są przeciw Chrystusowi, bo z Chrystusem nie są, i że rozpraszają nieszczęśliwie, bo z nim nie gromadzą" (Łk 11, 23), dlatego niezawodnie na wieki zaginą, jeśli katolickiej wiary wyznawać i jej całkowicie i bez naruszenia zachowywać nie będą.”

Grzegorz XVI (1765–1846)

Źródło: encyklika Mirari Vos.

O Bogu, O nieszczęściu, O ludziach, O wierze

„Księżyc, pucułowata, oszukańcza bestia, wyglądał już zza frontu, co stoi na szosie do Dubna, pusty, szczera ruina, gdzie tylko lisy i sowy mieszkają, a w głębokich podziemiach czort na pewno sprawiłby tryzny po swojej ciotce świni, gdyby nie to, że nie lubi on, podlec, duszy sołdackiej.”

Wacław Kostek-Biernacki (1884–1957)

Źródło: Twarda proswirka

„Niszcząc ciało płodu, niszczymy narzędzie duszy.”

Jerzy Kuncewicz (1893–1984)

Źródło: Wieczna przemienność, Warszawa 1983, LWP

„Słowa… Posłańcy myśli, kłamliwi zdrajcy, okrutni zabójcy spokoju dusz niewieścich. Wywołują zamęt w sercu, rumieniec na policzkach, przyśpieszają oddech. Każą szeptać wyznanie za wyznaniem, ton wyniosły zmieniają w błagalny, zasnuwają umysł woalem nierealności, wymuszają wiarę w spełnienie marzeń o miłości idealnej.”

Małgorzata Gutowska-Adamczyk

Cukiernia Pod Amorem, Zajezierscy
Źródło: s. 264

O wierze, O myślach, O myśleniu, Serce

„Lecz był to człowiek mający nie tylko ciało, lecz i duszę z żelaza. Umiał łamać innych, umiał i siebie.”

Henryk Sienkiewicz książka Krzyżacy

Krzyżacy

„Błazen nie jest dworzaninem. Błazen ma wiadome obowiązki i nie może w zapale składać żadnych przysiąg. Nie może też ślepo popadać w zachwyty. Choćby dusza w nim wrzała, choćby rwał się ku nowości, nie wolno mu się zatracić. Jego oko musi pozostać chłodne i przenikliwe. Błazen nosi czapeczkę z dzwoneczkami, ale jest człowiekiem wolnym. On jeden! I musi bronić tej wolności – choćby za cenę życia. Błazen jest po stronie prawdy, tak, gorzkiej, niemiłej władcom prawdy, ale koniecznej. Jeśli się tej prawdzie sprzeniewierzy (…), jeśli się sprzeniewierzy swojemu błazeńskiemu powołaniu, utraci wszelką dla króla wartość i zostanie ze wzgardą przepędzony.”

Józef Hen (1923) pisarz polski

Królewskie sny
Źródło: str. 128

O wolności

„Często wystarczy umieć popatrzeć na duszę spojrzeniem prawdziwej miłości, aby ją zdobyć. Często dusze nie są tak złe, jak sądzicie. Są zniechęcone, chore, zawstydzone. Zdegustowane tym, co świat, a w nim duchowieństwo mieli im do zaoferowania. Chore, ponieważ Szatan wykorzystał ich słabość. Zawstydzone swoją chorobą. Pragną być uleczone, lecz wstydzą się wyznać swe choroby.
Dajcie im to, czego nie miały: świętą miłość. Wyjdźcie do nich. Nakłońcie je, aby otworzyły się bez wstydu. Są opornymi kwiatami. Lecz jeśli miłość je ogrzeje, otworzą się.”

Maria Valtorta (1897–1961) włoska pisarka

Zeszyty z 1943
Źródło: s. 517–518.

O miłości, O świecie, O chorobach

„Obserwowanie to dla mnie za mało. Widz powinien uwierzyć w ten świat, który kreuję na scenie. Ja danemu bohaterowi użyczam emocji, a z widzem się nimi dzielę. Dopuszczam go do mojego świata. Oddaję część własnej intymności. To chyba jakaś forma ekshibicjonizmu. Nie mówię: „widzu, widzu, mój bohater tak cierpi, przyjrzyj się”. Ja udzielam mu tego cierpienia, tych emocji. Widz nie może wyjść obojętny z teatru. Nie może powiedzieć „fajnie było.””

Błażej Peszek (1970) polski aktor

Może być wściekły, ale musi być poruszony. Źródło: Natalia Sokólska, Dajcie mi rząd dusz!, „Magazine TOUCHÉ”, grudzień 2012 http://issuu.com/touche_magazine/docs/touche_grudzien2012/20

O świecie, O cierpieniu