Cytaty na temat władca
strona 2

„Ponieważ człowiek jest władcą świata, to oczywiste jest, że powinien on odnosić się do niego z punktu widzenia swoich interesów. Człowiek poznaje i przeobraża świat, po to, aby oddać wszystko w świecie w swoją służbę.”

Kim Dzong Il (1941–2011) przywódca Korei Północnej

Źródło: O ideach Dżucze w naszej partii; cyt. za Waldemar Jan Dziak, Kim Jong Il, Warszawa 2004, s. 236.

O świecie

„Wielki minister to ten, który służy władcy, gdy potrafi, a wycofuje się z urzędu, gdy nie umie obowiązkom podołać.”

Konfucjusz (-551–-479 p. n. e.) chiński myśliciel, filozof, nauczyciel i polityk, twórca konfucjanizmu; jego nauki głęboko wpłynęł…

„Złamanie potęgi gospodarczej obecnych władców świata jest osiągnięte przez wywłaszczenie wielkich majątków prywatnych powyżej pewnej maksymalnej normy, przez całkowite przejęcie przez społeczność aparatu finansowo-kredytowego, przez zorganizowanie całego życia gospodarczego i przejęcie przez społeczność kierownictwa większych przedsiębiorstw.”

Wiktor Alter (1890–1943) polsko-żydowski działacz socjalistyczny

Źródło: Gdy socjaliści dojdą do władzy…! (Pierwszy etap rewolucji społecznej), „Nowe Pismo” nr 2/1934 http://lewicowo.pl/gdy-socjalisci-dojda-do-wladzy-%E2%80%93-czesc-gospodarcza/.

„Każdy plantator jest patriarchą. Jego pozycja wręcz zmusza go do tego, by był władcą w domu. Od początku niewolnicy i dzieci patrzą na niego jak na głowę domu, a posłuszeństwo i subordynacja stały się ważnymi elementami w edukacji. Tego rodzaju stosunki w domu były pożądanym modelem rodziny.”

Christopher Memminger (1803–1888)

napisane w 1851.
Źródło: Krzysztof Michałek, Dyplomaci i okręty z dziejów polityki zagranicznej Skonfederowanych Stanów Ameryki 1861–1865, Warszawa 1987, s. 27.

O dzieciach, O domu

„(…) w całej swojej chwale cesarze nie są władcami nieba ani bogami. Są tylko ludźmi.”

Tang Zhen (1630–1704)

Qianshu
Źródło: Jacques Gernet, Inteligencja Chin: społeczeństwo i mentalność, Warszawa, Wydawnictwo Fu Kang, 2008, s. 66.

O Bogu, O inteligencji

„Poddany i władca to całkowicie różne stworzenia.”

Karol I Stuart (1600–1649) król Anglii i Szkocji

Źródło: Jerzy Besala, Między zbrodnią a postępem http://www.wiz.pl/8,143.html, „Wiedza i Życie” nr 07/2007

O życiu, O wiedzę

„Posiadają oni potężne miasto nad oceanem mające dwanaście bram. Ma ono przystań do której używają przepołowionych pni. Wojują oni z Mieszkiem, a ich siła bojowa jest wielka. Nie mają króla i nie dają się prowadzić jednemu władcy, a sprawującymi władzę wśród nich są ich starsi…”

Ibrahim ibn Jakub (912–966) kronikarz

o Wolinianach.
Źródło: Relacja Ibrahima ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich w przekładzie Al-Bekriego (965), przeł. Tadeusz Kowalski

O sile

„Nie mógł wybrać doradców ani odprawić opiekunów, więc samowolnie wziął kochankę: bardzo żałosna granica możliwości dla kogoś, kto powinien być władcą Spichrzy. Wiedział, że było w tym wiele uporu, nic nie znaczącej wściekłości i rozgoryczenia. Lecz nigdy nie było miłości.”

Anna Brzezińska (1971) polska pisarka

Żmijowa Harfa
Źródło: rozdział 8

„Na pewno nie był to przeciętny mąż stanu. Morderca, kat, prowokator. Miał znakomitą pamięć do historycznych dat, wydarzeń. Geniusz zła, przesiąknięty logiką zła. Konsekwentnie dążył do roli władcy Rosji, roli Iwana Groźnego. Pogardzał Rosją i jej ludźmi.”

Włodzimierz Sokorski (1908–1999) polski działacz komunistyczny, pisarz, dziennikarz, generał

o Stalinie.
Źródło: Romans z komuną, Wydawnictwo Res Polona, Łódź 1991, s. 40.

„Służąc władcy myśl wpierw o swych obowiązkach, a potem o wynagrodzeniu.”

Konfucjusz (-551–-479 p. n. e.) chiński myśliciel, filozof, nauczyciel i polityk, twórca konfucjanizmu; jego nauki głęboko wpłynęł…

O myślach, O myśleniu

„Zastanówmy się nad treścią największych świąt żydowskich. Oto święto Purim na pamiątkę wielkiego wydarzenia: Mordechaj, przybrany ojciec królowej Estery, nie chciał oddawać pokłonu Hamanowi, wielkorządcy króla Persji. Haman w odwecie postanowił wybić Żydów. Małżonka władcy Persji, krypto-Żydówka, uprosiła męża o opiekę nad swym ludem, a ten kazał zabić wielkorządcę. Żydom zaś pozwolił powiesić dziesięciu jego synów. Miło? Ponadto Żydzi w całej Persji zabili 75 tysięcy swoich przeciwników, jednak „po ich majątek nie wyciągnęli ręki” (Est 9,16). Nie zadzieraj z Żydami, bo nigdy nie wiadomo, jak wysoko mają sojuszników. To jeden z sensów święta Purim, rozpamiętywany od tysięcy lat.”

Krzysztof Kłopotowski (1946) polski dziennikarz i krytyk filmowy

Geniusz Żydów na polski rozum
Źródło: Pamiętnik Kosmopolaka, s. 332–333

O ludziach, Sens

„Średniowiecze czekało na bohatera Graala i na to, by Głowa Cesarstwa Rzymskiego stała się wizerunkiem i samym objawieniem „Króla Świata”… Niewidzialny władca był także widzialnym i wieki środka… miały również poczucie, że są również wiekami centrum… Niewidzialne i niezniszczalne centrum, monarcha, który miał znowu się przebudzić, tenże bohater, mściciel i odnowiciel, nie są fantazjami martwej przeszłości, mniej lub bardziej romantycznej, lecz prawdą tych, którzy dzisiaj jako jedyni mają prawo mówić o sobie, że są żywymi.”

Julius Evola książka The Mystery of the Grail

Źródło: Il mistero del Graal, Rzym 1983.

O fantazji, O czekaniu, O wieku, O przeszłości

„Władca reprezentuje państwo i wraz ze swym ludem tworzy w istocie jedno ciało, tak że może być w tej tylko mierze szczęśliwe, w jakiej utrzymuje poszczególne członki razem. Władca jest dla państwa, którym rządzi, tym samym, czym głowa dla ciała: to on musi za ogół patrzeć, widzieć, myśleć i działać, aby mu dostarczyć wszelkich pożądanych korzyści.”

Fryderyk II Wielki (1712–1786)

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Władca, nad którego żaden wiek nie widział ani podobno nie ujrzy nigdy większego obrońcy wiary chrześcijańskiej, gorliwszego wyznawcy Kościoła świętszego monarchy.”

Władysław III Warneńczyk (1424–1444) król Polski

Źródło: Jana Długosza Kanonika Krakowskiego Dziejów Polskich ksiąg dwanaście. Przekład K. Mecherzyńskiego. T. 4: Księgi XI, XII. Kraków 1869

O wierze, O wieku

„Śmierć Stalina prymas Wyszyński uznał za znak końca ludobójczej antycywilizacji i oświadczył: „Non possumus!”. Władcy Sowiecji nie zamierzali jednak niczego zmieniać i obawiając się buntu, polecili Lunie Brystygierowej aresztowanie prymasa. Trzeba było jeszcze znaleźć katolika-sowieciarza, który zrealizuje zadanie uświadomienia wiernym, dlaczego ten „mrakabies, obskurant, fideista, zatwardziały i przewrotny klecha, zaciekły wróg ludu, degenerat drapujący się w szaty świętoszka, obmierzły zboczeniec, prawdopodobnie sodomita, no, słowem, samo dno i bagno” powinien zostać pozbawiony wpływu na Kościół, by wspomóc tow. Bieruta w dziele wykorzeniania polskiego faszyzmu. Brystygierowa zleciła to swojemu agentowi Bolesławowi Piaseckiemu, a ten wyznaczył swojego adiutanta – Tadeusza Mazowieckiego. Posługując się osobą bp. Czesława Kaczmarka redaktor naczelny „WTK” („Wrocławski Tygodnik Katolików”, od 1957 r. „Wrocławski Tygodnik Katolicki” – przyp. red.) oskarżył Kościół o prowadzenie „działalności wrogiej wobec interesu narodowego i postępu społecznego w okresie przedwojennym, okupacyjnym i w Polsce Ludowej”. Celem ataku Mazowieckiego była nie tylko ogólna postawa Kościoła wobec komunizmu („podrywanie zaufania w trwałość władzy ludowej i nowych stosunków społecznych w Polsce”), ale i sprawa szczególna: „uwikłania się we współpracę z ośrodkami wywiadu amerykańskiego”.”

Krzysztof Wyszkowski (1947) polski polityk, publicysta, działacz opozycji w PRL

Źródło: Mraka-bies III RP, „Gazeta Polska”, 20 lipca 2011

O śmierci, O ludziach, O zaufaniu, O współpracy

„Mam w ręku wszystko, co powinien posiadać władca: armię, pełny skarb, wszystkie atuty wobec sąsiadów. A więc uważałbym się sam za największego głupca, gdybym tych atutów nie wykorzystał i zaprzepaścił dziś okazję, czego bym gorzko jutro żałował.”

Fryderyk II Wielki (1712–1786)

słowa wypowiedziane przed atakiem na Śląsk w 1740.

„Społeczeństwo rośnie od dołu do góry i jest sumą swoich ogniw. Nawet najpotężniejszy władca nie zdoła narzucić mu swojej woli.”

Liu Di (1981)

Źródło: Przesłuchanie, hfhrpol.waw.pl, 31 marca 2011 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=1307

„Kto przyjmuje służbę u władcy, staje się jego niewolnikiem, choćby przyszedł był jako człowiek wolny.”

Sofokles (-496–-406 p. n. e.) grecki dramaturg

„Katolicy, luteranie, reformowani, żydzi i wiele innych sekt chrześcijańskich mieszka w tym państwie [tzn. w Prusach] i żyje w zgodzie: jeśli zbyt gorliwy władca opowie się po stronie jednego z tych wyznań, na początku utworzą się stronnictwa, wybuchną spory, pomału zaczną się prześladowania i wreszcie wyznawcy religii prześladowanej opuszczą ojczyznę, tysiące istot ludzkich wzbogaci sąsiadów swą liczbą i swymi umiejętnościami.”

Fryderyk II Wielki (1712–1786)

wypowiedziane w 1752.
Źródło: Paweł Jasienica, Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzieje agonii, wyd. Czytelnik, Warszawa 1999, s. 258.

O religii, O ojczyźnie

„Mogłoby to być uznane za moją prostoduszność, że przez całe moje panowanie nie starałam się powiększyć moich posiadłości; bo nadarzała mi się sposobność, by to uczynić (…). A muszę powiedzieć, że nigdy nie było moim zamysłem najechać mojego sąsiada czy przywłaszczyć sobie coś. Wystarczy mi, że panuję nad swoim i rządzę jak władca sprawiedliwy.”

Elżbieta I Tudor (1533–1603)

fragment wygłoszonej w parlamencie jednej z ostatnich mów Elżbiety I.
Źródło: Tudorowie i Stuartowie (tom 2. serii Dynastie Europy), op. cit., s. 68.

„Być człowiekiem znaczy podlegać władcy, któremu na imię cierpienie.”

Albert Schweitzer (1875–1965) niemiecki teolog luterański, noblista w dziedzinie pokoju

O cierpieniu

„To zaborca niemiecki zmanipulował i ustanowił naszą historię oraz panowanie władców dopiero od 550 roku, odcinając 2400 lat naszej starożytnej historii od XVIII wieku p. n. e.
W tym celu wymyślił błędnie Piasta i dynastię Piastowską, która jest uparcie utrzymywana do dziś. Nigdy bowiem nie było takiego imienia. Słowo piast jest skrótem od piastuna, czyli majordoma (zarządca dworu królewskiego). Tak więc: piast=piastun=majordom i nic więcej. A nasza historiografia nadal utrzymuje dynastię nazwaną od zawodu piastuna, czyli majordomową. A tak naprawdę, jest to wielka dynastia Lechitów lub Lechicka.
Dokonano tego specjalnie, żeby ukryć i zapomnieć nazwy; Lechia, Lechy, Lechici, lechicki czy dynastia Lechicka, król lechicki. Zmieniono także tytuły kronik lechickich, nazywając polskimi np. Kadłubka itd.”

Janusz Bieszk (1955) polski autor

Wywiad "Słowiańscy królowie Lechii" z 15 września 2016

O historii, O wieku

„Jeśli sam władca wyzbędzie się pragnień, wówczas nikt w jego kraju kraść nie będzie, choćby i złodziei nagradzał.”

Konfucjusz (-551–-479 p. n. e.) chiński myśliciel, filozof, nauczyciel i polityk, twórca konfucjanizmu; jego nauki głęboko wpłynęł…

„Jarosław Kaczyński jest dziś typem władcy, którego czarna legenda nakręca białą legendę i odwrotnie. Do tej pory nikt nie przeprowadził krytyki przywództwa Kaczyńskiego z punktu widzenia jego elektoratu i wartości, do których, przynajmniej nominalnie, się odwołuje.”

Michał Kamiński (1972) polityk polski

Źródło: rp.pl http://www.rp.pl/artykul/15,648782_Tusk-to-nie-przywodca.html, 26 kwietnia 2011

„Władcy Kościoła byli nieraz narcyzami, otoczonymi pochlebstwem i niedobrymi podnietami ze strony swoich dworzan. Dwór to trąd papiestwa.”

Franciszek (papież) (1936) papież

Źródło: rozmowa Eugenio Scalfariego, Dwór to trąd papiestwa, „La Repubblica”, tłum. „Forum”, 11 października 2013.

„Niech żyje Augustin, władca Meksyku!”

Augustyn I (1783–1824)

okrzyki regimentu rozentuzjazmowanych żołnierzy, jakimi witano go 18 maja 1822 o godzinie 10. wieczorem; do wiwatów dołączyli na ulicach obywatele miasta.
Źródło: Juan Balansó, Puste korony. Zapomniani królowie i królowe z serii Zakazane biografie, op. cit., s. 45.

„Władca, który prawie wszystkie ziemie w sąsiedztwie naszym posiadał.”

Wacław II (1271–1305)

Źródło: Kronika zbrasławska. W: Fontes Rerum Bohemicarum, t. 4., cyt. za: Podziały i zjednoczenie państwa polskiego (1138–1320), oprac.R. Grodecki, Teksty źródłowe do nauki w historii w szkole średniej, z. 18., Kraków 1924.

O historii, O nauce

„Odkąd człowiek myśli - przeczuwał i lękał się zawsze nowej istoty, silniejszej niż on spadkobierczyni swojej na ziemi, i że odczuwając jej bliskość a nie będąc zdolnym przeniknąć natury tego władcy, stworzył, pod wpływem swojej trwogi, cały fantastyczny tłum tajemniczych tworów, widm niepochwytnych, zrodzonych z lęku.”

Guy de Maupassant (1850–1893)

Źródło: Horla http://www.polona.pl/dlibra/docmetadata?id=4342, wyd. W. Zukerkandel, Lwów, s. 31-32, tłum. Zygmunt Niedźwiecki.

O myślach, O naturze, O myśleniu

„Natura nadal oferuje nam swoje dary, zwielokrotnione dzięki ludzkiemu trudowi. Choć jednak obfitość jest u naszych drzwi, to w coraz mniejszym stopniu korzystamy z jej dobrodziejstw. Wynika to w dużej mierze stąd, że przez swój upór i niekompetencję władcy giełdy dóbr ludzkości zawiedli, popełnili błąd, przyznali się do fiaska, po czym uciekli od odpowiedzialności.”

Franklin Delano Roosevelt (1882–1945) prezydent USA

fragment mowy inauguracyjnej z 4 marca 1933 na rozpoczęcie pierwszej kadencji zawierającej apel o poparcie przez obywateli USA programu Nowego Ładu (New Deal).
Źródło: Mowa inauguracyjna, przeł. Piotr Rączka, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.

O błędach, O historii, O naturze

„Podmiotem i treścią historii może być tylko samowytwarzanie człowieka, stającego się panem i władcą swojego świata – a więc historii – i pojmującego reguły swej gry.”

Guy Debord (1931–1994) francuski pisarz, filozof, myśliciel polityczny, filmowiec

Społeczeństwo spektaklu (1973)
Źródło: s. 63

O historii

„Władca, który nie króluje w sercu swych ludów, jest niczym.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

O ludziach, Serce

„Ludzie mylą się często co do istoty i natury powodów, dla których niektóre umysły areligijne lub pozbawione wiary mają dla katolicyzmu wielki szacunek, prowadzący do wielkiego przywiązania. (…) Istotny jest byt moralny, do którego wznosi się myśl, kiedy usta wypowiadają imię Kościoła rzymskiego. (…) Starzec w białych szatach, siedzący na samym szczycie katolickiej hierarchii, może przypominać władców, jednak przez większość czasu jego władza to pełnienie pokojowej funkcji przewodnika chóru, dyrygującego śpiewem, który chórzyści rozumieją. Zewnętrzny porządek nie kończy pojęcia katolicyzmu, jego harmonia idzie dalej. (…) Zasady rządzące wnętrzem organizacji odnajdują się w ścisłości krytycznych wyborów, racjonalnych opinii, jakie logika dogmatu nakazuje wiernym. Obowiązują hierarchiczne stopnie, na których spoczywają majestatyczne autorytety. Wszystko to, co człowiek może otrzymać od wiary Kościoła, dostaje proporcjonalnie, wedle stopnia ważności, użyteczności i dobroci. Nic w świecie nie może się równać z tym ciałem złożonym z zasad tak prostych, podporządkowanych jednej idei, że wszyscy ci, którzy zgodzą się tę wielkość uznać, nie będą mogli nigdy się tłumaczyć, że zbłądzili z powodu niewiedzy czy nieświadomości.”

Charles Maurras (1868–1952)

Le dilemme de Marc Sangnier. Essai sur la démocratie religieuse
Źródło: s. 59

O ludziach, O wierze, O myślach, O naturze

„Henryk VII z całą pewnością stworzył doskonale zorganizowane, dobrze opodatkowane państwo. Takim pozostaje ono do dziś. Przeróżni ambasadorowie w listach do swoich władców pisali, że Henryk z upodobaniem czyta księgi finansowe królestwa, zaniedbując inne dokumenty państwowe.”

Henryk VII Tudor (1457–1509) król Anglii

Autorzy: Nigel Blundell, Susan Blackhall, Upadek domu Windsorów, Wydawnictwo Prolog, Warszawa 1993, ISBN 83-85763-058, tłum. Grażyna Jagielska, s. 38.

O czytaniu

„Władca, który pragnie zachować swoją pozycję, musi się nauczyć albo być dobrym, albo nie – zależnie od okoliczności.”

Niccolò Machiavelli (1469–1527) włoski pisarz, historyk i dyplomata

O zachowaniu

„Jego Ekscelencja Dożywotni Prezydent, Marszałek Polny Doktor Al Hadji Idi Amin, kawaler Krzyża Wiktorii, Medalu za Wybitną Służbę i Krzyża Wojennego, Władca Wszystkich Stworzeń na Ziemi i Ryb w Morzu, a także Zdobywca Imperium Brytyjskiego w Afryce w Ogólności, a Ugandy w Szczególności.”

Idi Amin (1925–2003) dyktator Ugandy

tytuł przyjęty przez Idiego Amina po objęciu stanowiska prezydenta Ugandy.
Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, op. cit., s. 177.

O historii

„Może byś się tak wykąpał? – ryknął Bruenor.
Usłyszawszy ten rozkaz, Pwent zatoczył się do tyłu i zaczął krztusić. Według niego krasnoludzki król, rozkazujący swojemu poddanemu, by wziął kąpiel, był mniej więcej odpowiednikiem ludzkiego króla, mówiącego swoim rycerzom, by poszli zabijać niemowlęta. Istniały pewne granice, których władca po prostu nie mógł przekraczać.”

R.A. Salvatore (1959) amerykański pisarz science-fiction i fantasy

fragment rozmowy Bruneona Battlehamera z Pwenetm Thibbledorfem.
Legenda Drizzta

„Z grubsza biorąc, pieniądz ma trzy źródła (…) Jedno to wartość materialna ziemi i nieruchomości, dóbr naturalnych, jak zboże i bydło, złoto i inne kruszce. Drugie to władca lub społeczność, cesarz lub polis, a więc instancja, która emituje pieniądz i uwiarygodnia walutę. Trzecie jest natury religijnej – to ofiara składana bogom w świątyni za pośrednictwem kapłanów.”

Christina von Braun (1944)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Choroba wielkich zer, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O pieniądzach, O Bogu, O chorobach, O naturze

„Nauka prawa jest sługą ustawodawstwa, ale sługą, który nosi koronę władcy.”

Bernhard Windscheid (1817–1892)

Źródło: Przykazania etyki prawniczej: księga myśli, norm i rycin, oprac. Roman Tokarczyk, wyd. Wolters Kluwer Polska, s. 51.

O myślach, O nauce, O myśleniu

„Prawdziwi synowie Hawajów, pozostańcie wierni swemu królowi, swemu panu, swemu władcy.”

Kalākaua (1836–1891)

fragment Hawai’i Pono’i, który w 1874 przyjęto jako hymn Królestwa Hawajów (od 1967 obowiązuje w dalszym ciągu).
Źródło: Maciej Makarewicz, Kalākaua. Tańczący z kurtyzanami, „Focus Historia” nr 11 (91)/2014 (listopad), s. 70.

O historii

„[Myślano by, że to] Zdolny władca, gdyby nie panował.”

Tacyt (54–120) historyk rzymski

Capax imperii nisi imperasset. (łac.)
o cesarzu Serwiniuszu Galbie.
Dzieje
Źródło: I, 49

O myślach, O myśleniu

„Także już i wychowanie władcy zdaniem niektórych jest inne, jakoż okazuje się, że synowie królów otrzymują wykształcenie w jeździe konnej i sztuce wojennej.”

Arystoteles książka Polityka

Polityka

O wykształceniz

„We własnym pokoju każdy jest udzielnym władcą.”

Gabriel García Márquez (1927–2014) pisarz kolumbijski, noblista

Dwanaście opowiadań tułaczych
Źródło: Święta

O pokoju

„Władcy lubią tylko tych, którzy są im przydatni, i tylko tak długo, dopóki ich potrzebują.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

„Władca nadaje ordery małym ludziom, żeby widziano, iż może ich wywyższyć, nadaje je wielkim, aby wywyższyć ordery. Tak spełnia się prawo zachowania wartości: mali zyskują tyle, ile wielcy tracą.”

Hugo Steinhaus (1887–1972) polski matematyk

Słownik racjonalny

O zachowaniu

„Najważniejsza umiejętność władcy to umieć znieść nienawiść.”

Seneka Młodszy (-4–65 p. n. e.)

O nienawiści

„Co u zwykłego człowieka jest wadą, u władcy staje się cnotą, jeśli swoim postępowaniem ocala przez to państwo.”

Zbigniew Nienacki (1929–1994) polski pisarz

Ja, Dago Piastun

„Ludzie poddali się władcom, aby zapewnić sobie porządek prawny. To jest prawdziwe źródło suwerenności. Ci władcy byli pierwszymi sługami państwa.”

Fryderyk II Wielki (1712–1786)

O ludziach

„Panuje przekonanie, że kobieta na mocy zasady przyzwoitości powinna zdobywać jedynie taką wiedzę, która bądź bezpośrednio umożliwiałaby jej lepsze wykonywanie prac domowych lub leżących w sferze spraw dotyczących domu, bądź też rozwinęła takie jej pseudo-artystyczne i pseudo-naukowe umiejętności, których wykonywanie można określić mianem zastępczego próżnowania. Wiedzę uważa się za coś niekobiecego, jeżeli jest ona wyrazem rozwoju osobowości jednostki uczącej się i jeśli osiąga się ją dzięki własnej ciekawości poznawczej i bez zachęty ze strony zasad dobrego smaku i przyzwoitości oraz bez względu na pana i władcę, którego to wygodzie i dobrej sławie miałoby służyć użytkowanie tej wiedzy i wykazywanie się nią. Nie przystoi również kobiecie wiedza, będąca świadectwem użytkowania wolnego czasu w innej formie, niż zastępcze próżnowanie.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O kobietach, O domu, O wiedzę, O czasie

„Przez jakieś półtora roku po Władcy Pierścieni próbowałem odnaleźć się w nowej sytuacji. Za dużo piłem. Zbyt wiele nocy spędzałem z niewłaściwymi kobietami. Nie, może inaczej – z właściwymi kobietami, ale w niewłaściwym czasie. Życie wymknęło mi się spod kontroli. Może był to mój własny sposób na zejście z szalonej kolejki górskiej o nazwie „Władca Pierścieni.””

Dominic Monaghan (1976) aktor brytyjski

Źródło: Dominic Monaghan upijał się po Władcy Pierścieni, film.wp.pl, 31 lipca 2009 http://film.wp.pl/id,99817,title,Dominic-Monaghan-upijal-sie-po-Wladcy-Pierscieni,wiadomosc.html

O życiu, O kobietach, O piciu, O czasie

„Poeta to król bez kraju. Jest większy od prawdziwych władców, ale nie rządzi nigdzie. Jednak istnienie władców przypomina mu nieustannie, że został pozbawiony kraju. Inni mają swoje życie, swoją prace, swoje pieniądze, swój honor, i swoich rodziców, swoją koronę i berło. On nie posiada nic. I chociaż wie, że to nic jest o wiele więcej niż nic, nie jest wolny od zawiści. Próbuje siebie sprzedać. Staje się posłem narodu i pisuje dla narodu mentorskie artykuły. Ale nigdy nie zakosztuje prawdziwego życia. Z tego powodu, że wybrał inne życie, stanął obok życia prawdziwego. Nie wiem, czy ów wybór można potem zmienić. Ten krok jest wyjątkowy i nieunikniony. I tysiące ludzi zazdrości jemu, poecie, bo to on jest królem w królestwie, którego oni z kolei nigdy nie zaznają, bo oni wybrali życie.”

Anton Nigov (1962)

Źródło: Ćwiczenia, „Dekada Literacka” nr 9–10 (201–202), 2003, tłum. Aarno Puu

O życiu, O pieniądzach, O ludziach, O ćwiczeniach

„Władca ma prawo budzić strach u ludu, unikać jednak powinien jego nienawiści.”

Zbigniew Nienacki (1929–1994) polski pisarz

Ja, Dago Piastun

O ludziach, O strachu

„Jak wyjaśnić, że nie wszystkie telewizje były do niedawna dostatecznie zaprzyjaźnione z rządem, że tak długo tolerowano programy Jana Pospieszalskiego, Bronisława Wildsteina, Jacka Karnowskiego, Rafała Ziemkiewicza czy Anity Gargas, że nie każdy poeta idzie śladem Wisławy Szymborskiej, nie każdy reżyser naśladuje Agnieszkę Holland, nie każdy dziennikarz widzi sprawy tak jasno jak redaktor Tomasz Wołek, nie każdy socjolog ma tyle uzasadnionego zaufania do rządu co profesor Ireneusz Krzemiński? To oczywiste: ktoś musi podburzać, ktoś musi dzielić Polaków, ktoś musi siać nienawiść i jątrzyć. Dzisiaj nie jest to już Radio Wolna Europa, nie amerykańscy imperialiści, niemieccy rewizjoniści i syjoniści z Syjamu, nawet nie Radio Maryja – dzisiaj to robota Jarosława Kaczyńskiego. Gdy zabrakło Lecha, gdy wyschły krokodyle łzy lane na korytarzach, okazało się, że został jeszcze Jarosław, samo jądro ciemności, władca Mordoru.”

Zdzisław Krasnodębski (1953) socjolog, profesor, filozof

Źródło: Jarosław, władca Mordoru, rp.pl, 3 kwietnia 2011 http://www.rp.pl/artykul/636825.html?print=tak

O nienawiści, O zaufaniu, O łzach

„We wzajemnie dostosowanych wysiłkach wielu ludzi wykorzystywanych jest więcej wiedzy, niż jej ma jakakolwiek jednostka z osobna i niż można przyswoić intelektualnie, a takie użycie rozproszonej wiedzy umożliwia większe osiągnięcia niż potrafi przewidzieć jakikolwiek jednostkowy umysł. Właśnie dlatego, że wolność oznacza rezygnacje z bezpośredniej kontroli nad działaniami jednostek, wolne społeczeństwo może wykorzystywać znacznie większy zasób wiedzy, niż zdołałby objąć umysł najmędrszego władcy.”

Friedrich August von Hayek książka Konstytucja wolności

Konstytucja wolności

O ludziach, O wiedzę, O wysiłku, O wolności

„Dawni władcy niejako materializowali przemoc, podczas gdy republiki demokratyczne naszych czasów uczyniły z niej siłę równie duchową jak ludzka wola, którą pragną za jej pomocą zdusić. Despotyzm absolutnych rządów jedynowładcy, chcąc trafić do duszy, w sposób prostacki dobierał się do ciała, a dusze, niedosiężna dla tortur, gardziły nim dalej. W demokratycznych republikach tyrania nie postępuje w ten sposób. Pozostawiając ciało w spokoju, zmierza prostą drogą do zawładnięcia duszą.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, O demokracji w Ameryce

O duszy, O sile, O woli, O pomocy

„Dla ludu religia jest prawdą, dla mędrców fałszem, a dla władców jest po prostu użyteczna.”

Seneka Młodszy (-4–65 p. n. e.)

O ludziach, O religii

„Ja natomiast uważam, że władcy nie powinno różnić od poddanych beztroskie życie, lecz właśnie troska o nich i zamiłowanie do ponoszenia trudów.”

Cyrus II Wielki (-600–-530 p. n. e.) król Persji

Wychowanie Cyrusa (Cyropedia)
Źródło: Księga pierwsza 6:8, tłum. K. Głombiowski, B. Burliga, A. Marchewka, A. Ryś, ISKŚiO UWr, Wrocław 2014.

O życiu

„Taka sława, taki masowy odbiór – wielka władza. Tak! Ja cesarzem, oni moim cesarstwem, moimi poddanymi. Rządzę ich duszami, ich uczuciami. Ma rację, pomyślałem. Daniel O. był potężnym władcą. Jako Azja, Kmicic, Borowiecki rządził milionami. Rządził moją rodziną. Odebrał mi żonę (…).”

Edward Redliński (1940) polski pisarz i publicysta

Telefrenia

O rodzinie, O emocjach, O duszy

„Uznaję autorytet innych historyków, ale uważam, że wpajają wam od najmłodszych lat zupełne bzdury. Nie ma czegoś takiego jak podział dynastyczny polskich władców. Każdy kolejny polski władca był związany w jakiś sposób z pierwszymi Piastami – nikt spoza rodu nie mógł objąć tronu. Nic tak na prawdę się nie stało, żeby można mówić o zakończeniu panowania jednej dynastii i początku panowania zupełnie innej. Nie wylądowały meteoryty, nie wymarły dinozaury.”

Maciej Franz (1969) polski historyk

„Jeśli kary są ciężkie, a nagrody nieznaczne, to znaczy, że władca miłuje lud.”

Shang Yang (-390–-338 p. n. e.)

O ludziach, O karze

„Zachód chce nas podbić, chce okupować nasze ziemie, rabować nasze bogactwa, narzucać nam swoich lokajów jako władców. Jeśli się na to nie godzimy, nazywa się nas terrorystami.”

Usama ibn Ladin (1957–2011)

Źródło: wyborcza.pl, Osama: Wróg Numer Jeden, 3 maja 2011 http://wyborcza.pl/1,75248,9534932,Osama__Wrog_Numer_Jeden.html#ixzz1LMG2htu7

O bogactwie

„W epoce Wazów Rzeczpospolita dotknięta została rozkładem moralnym, który okazał się złem najstraszniejszym, bez porównania gorszym od wszystkich spustoszeń materialnych. Kto szanuje fakty i się z nimi liczy, ten powie, że inaczej być nie mogło. Trzej kolejni władcy Rzeczpospolitej zdradzali ją – niekiedy politycznie, moralnie bez przerwy. To musiało zrodzić następstwa, bo było szkołą odczuwania i myślenia. Władza istnieje po to, aby służyć społeczności. Rzeczpospolita dorobiła się tego pojęcia już za Jagiellonów.”

Paweł Jasienica książka Rzeczpospolita Obojga Narodów

Rzeczpospolita Obojga Narodów, Calamitatis regnum, Część II
Źródło: s. 238.

O myślach, O myśleniu

„Heretycy popełniają grzech, z powodu którego zasłużyli sobie nie tylko na to, by zostali karą klątwy wyłączeni z Kościoła, lecz także usunięci ze świata karą śmierci. O wiele bowiem cięższą zbrodnią jest psuć wiarę, która daje życie dla duszy, niż fałszować pieniądze, które służą życiu doczesnemu. Skoro więc świeccy władcy z miejsca sprawiedliwie karzą fałszerzy pieniędzy i innych złoczyńców karą śmierci, tym bardziej heretyków można z miejsca, skoro tylko udowodni się im winę herezji, nie tylko ukarać klątwą, ale także sprawiedliwie uśmiercić. Ze strony zaś Kościoła jest miłosierdzie troszczące się o nawrócenie błądzących; stosownie do nauki Apostoła nie potępia się ich od razu, lecz dopiero: „po pierwszym i drugim upomnieniu”; po tym zaś skoro heretyk nadal trwa w uporze, straciwszy nadzieję w jego nawrócenie, mając na uwadze zbawienie innych, Kościół karą klątwy wyklucza go z swojego łona i następnie zostawia go sądownictwu świeckiemu, by przezeń był usunięty ze świata karą śmierci. Mówi przecież Hieronim: „Trzeba odciąć zgangrenowane członki i usunąć z trzody parszywą owcę, aby cały dom nie spłonął, nie popsuła się cała masa, nie zaraziło się całe stado, nie zginęła cała trzoda.””

Tomasz z Akwinu (1225–1274) filozof i teolog katolicki

Suma teologii
Źródło: II, II, q. 11.3.

O życiu, O śmierci, O pieniądzach, O wierze

„Ja sułtan Mehmed IV, brat słońca i księżyca, wnuk i namiestnik boży, władca królestw – macedońskiego, babilońskiego i jerozolimskiego, Górnego i Dolnego Egiptu, król nad królami, władca nad władcami, niepospolity rycerz, przez nikogo nie pokonany wojownik, nieustępliwy obrońca grobu Jezusa Chrystusa, ulubieniec samego Boga, nadzieja i pocieszenie muzułmanów, wielki obrońca chrześcijan – rozkazuję wam, Kozacy zaporoscy, poddać się dobrowolnie bez żadnego oporu i mnie swoimi napadami więcej nie niepokoić.”

Mehmed IV (1642–1693)

list napisany do Kozaków zaproskich
Źródło: Leszek Podhorodecki, Sicz Zaporoska, Warszawa 1978.

O Bogu, O nadziei, Chrystus

„Widziałem wierne psy, widziałem konie, które ginęły z żalu po panu, widziałem lwa, co łagodny jak dziecko za swoim chodził władcą, a nie widziałem kobiety wiernej!”

Kornel Makuszyński (1884–1953) polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta

Źródło: Ósma podróż żeglarza Sindbada

O kobietach, O dzieciach, O psie, O koniach

„Jan był tyranem, podłym władcą, który nie zachowywał się jak król. Był chciwy i zabierał swym ludziom tyle pieniędzy, ile tylko się dało. Piekło to zbyt gościnne miejsce jak dla tak okropnego człowieka jak on.”

Mateusz Paryżanin (1200–1259)

o Janie bez Ziemi, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 80.

O książkach, O świecie, O historii, O piekle

„Z katolickiego kościoła słyszę dźwięk organów i śpiew, wchodzę do środka, przed ołtarzem stoją dzieci do Pierwszej Komunii Świętej, ubrane w białe szaty. W kościele jest wielu ludzi, śpiewają Tantum ergo, ksiądz udziela błogosławieństwa wszystkim, w tym mnie. Stoją małe niewinne dzieci, tu w polskim mieście i tam w niemieckim mieście albo w innym państwie i modlą się wszystkie do Boga, a za parę łat wyruszą do boju oślepione nienawiścią i będą się nawzajem zabijać. Również dawniej, gdy narody były bardziej chrześcijańskie, a swych władców nazywały pomazańcami Bożymi, wyglądało to tak samo jak dziś, gdy odchodzi się od chrześcijaństwa. Człowiek jest, jak się wydaje, skazany na to, by czynić więcej złego niż dobrego. Miłość bliźniego zalicza się do najwyższych ideałów na ziemi.”

Wilm Hosenfeld (1895–1952) niemiecki wojskowy

wpis z 26 czerwca 1942 (Tomaszów).
Źródło: Fragmenty pamiętnika kapitana Wilma Hosenfelda, tłum. Andrzej Szpilman w: Władysław Szpilman, Pianista. Warszawskie wspomnienia 1939–1945, op. cit., s. 184.

O miłości, O Bogu, O dzieciach, O ludziach

„Cechą władzy sprawiedliwej jest szacunek władcy
Do poddanych, tak mawiają najlepsi doradcy
Władzę swą wybiera naród, dlatego powinien
Władze swą szanować, z tego demokracja słynie”

Marek Grechuta (1945–2006) polski piosenkarz

Dziesięć ważnych słów
Źródło: Władza

O demokracji

„Zbyt szczegółowe i dokładne rozstrząsanie przez duchownego gospodarczych i innych czysto świeckich problemów również może razić poczucie przyzwoitości. Dobre maniery nie pozwolą duchownemu zejść poniżej pewnego poziomu ogólnikowości w rozważaniach o sprawach doczesnych. Problemy wyłącznie doczesne i o świeckim charakterze winny być omawiane ogólnie i powściągliwie, aby styl ten mógł świadczyć, że mówca reprezentuje władcę, którego zainteresowanie sprawami doczesnymi nie wykracza poza ramy pobłażliwej tolerancji.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O charakterze

„Dla władców Kuby my, obywatele, jesteśmy tym, czym byli moi przodkowie wywiezieni siłą z Afryki do Ameryki.”

Guillermo Fariñas (1962)

Źródło: Puste krzesło Farinasa, wyborcza.pl, 16 grudnia 2010 http://wyborcza.pl/1,86719,8825153,Puste_krzeslo_Farinasa.html#ixzz18IvfEQlo

O sile

„Wszystkie istoty wyłaniają się z czasu. Czas nieustannie je pochłania. Czas jest Władcą, który dzierży diament o naturze dnia i nocy.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Tantry, Kalaczakra Tantra

O naturze, O czasie

„(…) korespondent gazety „Le Temps” wyjaśnia nam bliżej niektóre prawdy o braku powodzenia pracy misjonarzy w Chinach.
Powiada ona, że Chińczyków raził brak zgody pomiędzy misjonarzami. Obok misji katolickich, niewątpliwie najpoważniejszych i najbardziej ofiarnych, było mnóstwo misji protestanckich, hojnie subsydionowanych przez Amerykanów. Te ostatnie prowadziły często nietaktowną propagandę przeciwko misjonarzom katolickim. Było aż szesnaście (tak: szesnaście!) wyznań protestanckich na terenie Chin, twierdzących, że tylko ich nauka jest jedynie słuszna i prawdziwa. Nawet imię Boże było rozmaicie przez te misje przywoływane. Jezuici, pierwsi misjonarze w Chinach, mówili o Bogu „Tien Czu”, pierwsi misjonarze amerykańscy nazywali Go „Czen Czi”, co znaczy: Duch Prawdziwy, a misjonarze angielscy: „Czang Ti”, co oznaczało: Władca Najwyższy.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Europa in flagranti
Źródło: s. 31, 32

O Bogu, O nauce

„Kiedy władcy grają o prowincje, ludzie są żetonami, którymi się płaci”

Fryderyk II Wielki (1712–1786)

pesymistyczna refleksja króla-filozofa, w trakcie trwania wojny siedmioletniej.

O wojnie, O ludziach

„Pamiętaj, że bogactwo nie przynosi zysku, kiedy jest gromadzone w skarbcu, wzrasta zaś, powiększa się wówczas, kiedy rozchodowane jest na potrzeby poddanych, na opłacenie tego, co im należne, na wyzwolenie ich od trosk; w ten sposób osiąga się dobrobyt ludu, chwałę władcy, rozkwit, tak zdobywa się sławę i potęgę (…) Jednocześnie Ty, dzięki temu, zdobędziesz wielkie możliwości zebrania podatku gruntowego (…) zwielokrotni się ściągane przez ciebie poziemne i wzrośnie twoje bogactwo, a tym samym zdobędziesz siły po temu, by przywiązać do siebie wojsko i zadowolić rzesze ludu obsypując je darami.”

Tahir ibn Husajn (776–822)

w liście do syna Abdallaha.
Źródło: Bobodżan Gafurow, Dzieje i kultura ludów Azji Centralnej, przeł. Stefan Michalski, PIW, Warszawa 1978, str. 353.

O ludziach, O sile, O bogactwie

„Nic bardziej nie przyczyniło się do skorumpowania oryginalnej idei socjalizmu, od przekonania, że Rosja jest socjalistycznym krajem i tego, że każdy czyn jej władców, jeśli nie naśladowany, to musi być przynajmniej usprawiedliwiony.”

George Orwell (1903–1950) pisarz i publicysta angielski

Nothing has contributed so much to the corruption of the original idea of socialism as the belief that Russia is a socialist country and that every act of its rulers must be excused, if not imitated. (ang.) <br class="br">Źródło: Wstęp do ukraińskiego wydania Folwarku zwierzęcego http://home.iprimus.com.au/korob/Orwell.html, opubl. w: The Collected Essays, Journalism, and Letters of George Orwell: As I please, 1943–1945 (1968)

„Niewielu jest władców europejskich równie prawych, jak on, a nawet być może wcale takich nie ma.”

Augustyn I (1783–1824)

Źródło: Juan Balansó, Puste korony. Zapomniani królowie i królowe z serii Zakazane biografie, op. cit., s. 46.

„Błazen nie jest dworzaninem. Błazen ma wiadome obowiązki i nie może w zapale składać żadnych przysiąg. Nie może też ślepo popadać w zachwyty. Choćby dusza w nim wrzała, choćby rwał się ku nowości, nie wolno mu się zatracić. Jego oko musi pozostać chłodne i przenikliwe. Błazen nosi czapeczkę z dzwoneczkami, ale jest człowiekiem wolnym. On jeden! I musi bronić tej wolności – choćby za cenę życia. Błazen jest po stronie prawdy, tak, gorzkiej, niemiłej władcom prawdy, ale koniecznej. Jeśli się tej prawdzie sprzeniewierzy (…), jeśli się sprzeniewierzy swojemu błazeńskiemu powołaniu, utraci wszelką dla króla wartość i zostanie ze wzgardą przepędzony.”

Józef Hen (1923) pisarz polski

Królewskie sny
Źródło: str. 128

O duszy, O wolności

„Niejeden władca, kiedy zamknie oczy, widzi jedynie ciemność swojej własnej duszy.”

Tales z Miletu (-624–-547 p. n. e.)

O duszy

„Państwo! Jego rząd, jego władcy, jego urzędnicy zawsze byli ponad powszechnym prawem moralnym. „Dokumenty Pentagonu” to tylko jeden z ostatnich przykładów na to, jak powszechnie szanowani ludzie potrafią publicznie kłamać w żywe oczy. Takich przykładów historia dostarcza bez liku. Dlaczego? Powodem jest „racja stanu”. Służba dla państwa usprawiedliwia wszystkie postępki, które są uważane za niemoralne lub niezgodne z prawem wówczas, gdy dopuszcza się ich „prywatna” osoba. Libertarianina można poznać po tym, że z żelazną konsekwencją i bezkompromisowo będzie stosował powszechne prawo moralne do osób pracujących w aparacie państwa. Libertarianie nie znają tu wyjątków. Państwo (a ściślej mówiąc, „członkowie rządu”) przez całe wieki ubierało swoją przestępczą działalność w piękne słowa. Od wieków inicjowało masowe mordy, nazywało je „wojną” i nobilitowało w ten sposób wzajemne wyrzynanie się tysięcy ludzi. Od wieków brało ludzi w niewolę, wcielając ich do sił zbrojnych i nazywając ten proceder „poborem” do zaszczytnej „służby dla kraju”. Od wieków dokonywało rabunku pod groźbą użycia broni, nazywając to „ściąganiem podatków.””

Murray Rothbard (1926–1995) ekonomista amerykański

Jeśli chcielibyście wiedzieć, jak wygląda państwo i jego postępki w oczach libertarianina, wystarczy, że wyobrazicie sobie państwo jako bandę kryminalistów. Cała libertariańska argumentacja staje się wtedy oczywista.

O wojnie, O ludziach, O historii, O wieku

„Prawo rzymskie ma dwa oblicza. Z jednej strony reguluje stosunki między osobami prywatnymi, i z tego tytułu jest jednym z najbardziej godnych podziwu wytworów cywilizacji, z drugiej zaś stosunki między poddanymi a władcą, i wówczas tnie duchem czasu, w jakim skończyło się formować, to znaczy duchem poddaństwa.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, Listy

O czasie

„Na Ukrainie chłopi zniszczyli zeszłoroczne zbiory – to bardzo niebezpieczne (…). Obecnie potrzebujemy silnego kierownictwa i jednego przywódcy, tak jak za czasów Iljicza, i zdecydowaliśmy, że Ty jesteś najlepszym kandydatem na przewodniczącego (…). Czyż cały świat nie wie, kto jest władcą naszego kraju?”

Anastas Mikojan (1895–1978) radziecki polityk

w 1930 w liście do Stalina.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara, tłum. M. Antosiewicz, wyd. Magnum, Warszawa 2008, s. 59.

O świecie

„Nie ma wojen, gdy się władcy nawzajem miłują.”

Mo Di (-470–-391 p. n. e.)

„W feudalnym modelu rządzenia wola władcy była najważniejszym prawem. To nie Jaruzelski stworzył tę konstrukcję, to system wykreował Jaruzelskiego, a wcześniej Gierka czy Gomułkę. Kto brał udział w realizacji tego modelu, ten musiał akceptować jego podstawowy dogmat: kierowniczą rolę partii i przywództwo jej pierwszego sekretarza.”

Zbigniew Messner (1929–2014) premier PRL

Źródło: Rafał Kalukin, Generał mniejsze zło, „Newsweek” nr 23/2014, 2–8 czerwca 2014, s. 32.

O woli, O złu

„Upadek komunizmu położył kres rządom Ceaușescu i innych władców Europy Środkowej. Wygląda na to, że demokracja zwycięża nawet w Ameryce Południowej. Jednakże na Bliskim Wschodzie potężni dyktatorzy, jak choćby szach Iranu, upadają po to tylko, by ustąpić miejsce fundamentalistom religijnym, takim jak ajatollah Homeini. Ale w niniejszej książce nie odnajdziecie krwawych tyranów islamu. Mogę także zagwarantować, że w naszej serii nie ukażą się Życiorysy seksualne mułłów.”

Nigel Cawthorne (1951)

Cóż, nie przepadam za nieustannym towarzystwem chłopców ze Służb Specjalnych.
Życie erotyczne wielkich dyktatorów
Źródło: s. 9

O demokracji

„Iesi [rodzinne miasto cesarza], szlachetne miasto Marche, dostojne miejsce, z którego wzięliśmy nasz początek, gdzie nasza boska matka wydała nas na świat (…), nasze Betlejem, ziemia i kolebka cezara (…) dlatego ty, Betlejem, miasto Marche, nie jesteś zgoła najlichsze spośród miejsc książęcych naszego rodu, albowiem z ciebie wyszedł książę, władca królestwa rzymskiego.”

Fryderyk II Hohenstauf (1194–1250) cesarz niemiecki

Źródło: Ernst W. Wies, Fryderyk II, tłum. Jacek Antkowiak, PIW, Warszawa 2002.

O świecie, O matce

„Nic nie jest potężniejsze od wiedzy; królowie władają ludźmi, lecz uczeni są władcami królów.”

Mahomet (570–632) Arabski przywódca polityczny i założyciel islamu

Źródło: hadisy Sunan Ibn Madża

O wiedzę

„Przeto winno się atakować bez szukania chwały, wycofywać bez unikania niesławy, jedynie chronić ludzi z korzyścią także dla władcy, pełniąc w ten sposób zaszczytną służbę dla kraju.”

Sun Tzu (-543–-495 p. n. e.)

O ludziach

„Jest pięć sposobów na zwycięstwo:
– Wiedzieć kiedy walczyć, a kiedy nie walczyć.
– Umieć wykorzystać różnice w liczebności wojsk obu stron.
– Sprawić, by od szeregowca po władcę wszyscy mieli wspólny cel.
– Być gotowym, aby zaatakować nieprzygotowanego wroga.
– Posiadać generała, który jest zdolny oraz władcę, który się nie wtrąca.”

Sun Tzu (-543–-495 p. n. e.)

Źródło: Sztuka wojny

O wojnie, O sztuce, O zwycięstwie

„Tyrania wyrządza największą krzywdę tym, że odwodzi ludzi od cnoty. Tyrania uczy pochlebstwa i nikczemnej bojaźni. Pod rządami tyrana jesteśmy jako trzcina gnąca się pod podmuchem wiatru. Brak serca u człowieka jest wielką i niewybaczalną wadą, jeśli towarzyszy mu rozrzutność, samolubstwo, lenistwo, niechlujstwo, nabiera jednak zupełnie innego charakteru, jeśli występuje w parze z niezmożoną energią, umiłowaniem porządku i dobrych obyczajów. Wtedy staje się zaletą bogów. (…) jedynym rozumnym usprawiedliwieniem władcy jest chęć uniknięcia rządów ludzi mniej utalentowanych niż on sam. (…) Religijny fanatyzm jest najniebezpieczniejszą formą szaleństwa.”

Robert Graves książka Klaudiusz i Messalina

Źródło: Klaudiusz i Messalina (ang. Claudius the God), tłum. Stefan Essmanowski

O Bogu, O ludziach, O charakterze, O szaleństwie

„Gdy reguły prowadzenia wojny pozwalają przewidzieć pewne zwycięstwo, przystąpienie do walki jest bez wątpienia właściwe, nawet jeśli władca nie życzy sobie żadnej bitwy. Jeśli reguły wojny przepowiadają porażkę, właściwe jest powstrzymać się od walki, nawet jeśli władca pragnie wojny.”

Sun Tzu (-543–-495 p. n. e.)

O wojnie, O zwycięstwie, O walce

„Królowie i władcy przychodzą i odchodzą, pozostawiając po sobie tylko posągi na pustyni, a tymczasem kilku majsterkujących w warsztacie młodych ludzi może zmienić sposób działania świata.”

Terry Pratchett książka Prawda

The Truth

O ludziach

„Problem dewastacji środowiska przyciągał uwagę greckich władców
już na początku VI w. p. n. e. Prawodawca Solon proponował wprowadzenie zakazu uprawiania ziemi na stromych stokach, aby zapobiec erozji; Pizystrat wprowadził premię dla rolników, którzy sadzili drzewa oliwne, wyrównując w ten sposób straty spowodowane wyrębem lasów i nadmiernym wypasem. Dwieście lat później Platon pisał o spustoszeniu, jakiego dokonano na ziemiach Attyki: l jak można to wnosić z [wyglądu] małych wysp, nasza pozostała ziemia przedstawiała się w porównaniu z dawną jak kości chorego człowieka: po odpłynięciu z niej tego, to było tłuste i mięknienie pozostało teraz w tej okolicy nic więcej jak tylko
szkielet. (…) Góry bowiem, gdzie dzisiaj tylko pszczoły znajdują
pożywienie, jeszcze do niedawna dawały drzewa. (…) ziemia dawała niezmiernie dużo paszy dla trzód. Woda, zsyłana co rok przez Zeusa, nie płynęła
na próżno (…). Wszędzie płynęły obfite fale źródeł i rzek. Co do
istniejących dawniej źródeł, to jeszcze do dzisiaj zachowane poświęcone im
świątynie są świadectwem, że to, co powiedzieliśmy na ten temat, jest
prawdziwe'.”

Norman Davies (1939) brytyjski historyk

Europe

O problemach, O wodzie, O wyglądzie, O stracie

„Raz w przedwieczornej mgle w Londynie
Ulicznik jakiś mnie zaskoczył
Podobny był do mej jedynej
Ze wstydu więc spuściłem oczy
W spojrzeniu jego czując drwinę

Zły chłopak szedł i całą parą
Gwiżdżąc w kieszenie ręce włożył
Ja za nim domy nad tą parą
Jak rozstąpione fale morza
On Hebrajczycy ja Faraon

Niech cegły zwalą się lawiną
Jeślim cię miła fałszem karmił
Władcą Egiptu i władczynią
Jestem i ciurą jego armii
Jeśli nie jesteś mą jedyną

W rogu ulicy która płonie
Ogniami wszystkich swoich fasad
Runami mgieł w nieutolonej
Krwawiącej skardze wszystkich fasad
Kobieta szła podobna do niej

Ten wzrok nieludzki i niewierny
Ta blizna tuż pod szyją gołą
Pijana szła przez próg tawerny
W tej samej chwili gdy pojąłem
Każdej kochanej fałsz bezmierny

Kiedy przytułał się z daleka
Ulisses mądry d przystani
Drgnęła staremu psu powieka
I za przędziwem cienkich tkanin
Żona na powrót męża czeka

Do Sakontali syty chwały
Wracał małżonek-król po walce
Oczy miłością jej pałały
Czekała blada a jej palce
Samca gazeli sierść głaskały

Ledwie wspomniałem szczęście króli
Tu nieprawdziwa tam niedobra
W której wciąż kocham się najczulej
Dwa cienie które los mi dobrał
Zderzyły się by zjątrzyć ból mój

Żal się już piekłem na mnie wali
Otwórz się niebo niepamięci
Za pocałunek jej zuchwali
Królowie życie z własnej chęci
Nędzarze cień by swój sprzedali

Zazimowałem w swej przeszłości
O słońce wielkanocne grzej i
Niech ciepło w sercu mym zagości
Bo zmarzło tak jak w Cezarei
czterdziestu męczenników kości

Pamięci o mój piękny statku
Czy nam już nie dość podróżować
Po fali wód o przykrym smaku
Od zórz po zmierzchy od różowych
Aż po te smutki na ostatku

Szalbierko żegnam twój kobiecy
Cień pomylonych dwóch postaci
I tej z którą zwiedzałem Niemcy
Jam ją w ubiegłym roku stracił
I nigdy nie zobaczę więcej

O Drogo Mleczna płyń siostrzyco
Białych strumieni ziem Chanaan
Kochanek białych w mgle zachwyceń
Zgrajo topielców niekochana
Ciągnijmy za nią ku mgławicom

Pamiętam jak innego roku
Kwietniowy świr zwiastował wiosnę
Śpiewałem radość u jej boku
Śpiewałem miłość męskim głosem
Gdy rozkwitała miłość roku”

Guillaume Apollinaire (1880–1918) francuski poeta

O wiośnie, O kochankach, O piekle, Chłopak

„Kobieta (…) ma prawo oczekiwać od mężczyzny tylko dwóch podarków: na lato ciąża, a na zimę łapcie z cienkiego łyka. Tak pierwszy, jak i drugi podarek ma za zadanie zakotwiczyć kobietę w domu. Dom jest bowiem miejscem dla kobiety odpowiednim, przez naturę jej przypisanym. Kobieta z wielkim brzuchem i uczepionym jej kiecki potomstwem od domu się nie oddali i nie przyjdą jej do głowy żadne głupie pomysły, a to gwarantuje pokój ducha mężczyźnie. Spokojny duchem mężczyzna może ciężko pracować gwoli pomnażania bogactwa i dobrobytu swego władcy.”

Andrzej Sapkowski książka Sezon burz

Sezon burz

O domu, O naturze, O bogactwie, O lecie

„Demokracja oznacza więc taki system, w którym odrzuca się władzę skupioną w jednej osobie. Władza tu nie jest czyjaś. W demokracji nikt nie może ogłosić się władcą, tylko ludzie – demos, mogą wybrać sobie rządzących i tylko oni mogą ich odwołać. Jest to jakby aksjomat, norma, reguła, zasada demokracji.”

Stanisław Gądecki (1949) polski duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: Abp Gądecki: zdrowa demokracja zakłada zgodność porządku prawnego z prawem moralnym http://episkopat.pl/abp-gadecki-zdrowa-demokracja-zaklada-zgodnosc-porzadku-prawnego-z-prawem-moralnym/, episkopat.pl, 11 listopada 2017

O ludziach, O demokracji

„Jak można sobie wyobrazić dzisiejszy świat bez chrześcijaństwa, skoro dziesiątki, setki tysięcy – mówi się, że nawet ponad 100 tysięcy rocznie – ludzi oddaje swoje życie za wiarę w Afryce, na Bliskim Wschodzie, w Indiach? W obliczu tej hekatomby, którą teraz obserwujemy, prześladowania chrześcijan w Cesarstwie Rzymskim, gdy w ciągu niemal trzech wieków zginęło śmiercią męczeńską ok. 10 tys. ludzi, wydają się dziełem nie surowych władców i sędziów, lecz łagodnych owieczek.”

Maria Dzielska (1942–2018) polska uczona, profesor nauk humanistycznych

Źródło: Maria Dzielska: Nie wyobrażam sobie świata bez chrześcijaństwa https://www.rp.pl/Wywiady-i-rozmowy/312219943-Maria-Dzielska-Nie-wyobrazam-sobie-swiata-bez-chrzescijanstwa.html, rp.pl, 31 lipca 2018.

O życiu, O śmierci, O ludziach, O świecie

„Niechaj nie rządzą źli władcy. Niechaj rządzą nami dobrzy władcy, którzy działając kierują się Dobrą Wiedzą i Miłosierdziem.”

Zaratusztra

1. Cytaty z Gath Zaratusztry, O rządach

„Piotr Wielki był Rosjaninem czystej krwi, a jednak poniżał i prześladował prawosławie w swoim kraju. Ona jest Niemką czystej krwi, ale buduje na prawosławiu, chociaż w prawosławnego Boga wierzy w głębi serca jeszcze mniej niż Piotr Wielki. Ale ze swego, co nie jest pozbawione dużej dozy paradoksu i sarkazmu politycznego, robi zwycięstwo rosyjskości i prawosławia nad cudzoziemskością i niemieckością poprzednich władców Rosji.”

Katarzyna II (1729–1796) cesarzowa Rosji w latach 1762–1796

Źródło: Stanisław Cat-Mackiewicz, Stanisław August, Universitas, Kraków 2012, s. 138.

O Bogu, Serce, O zwycięstwie

„Swen Widłobrody po matce był pół-Słowianinem, a skoro żonę wziął z Polski, to jego syn Kanut Wielki, pomnikowy władca Skandynawów, wedle krwi w trzech czwartych był Słowianinem, a w połowie Piastem. Podobnie jak król Szwecji Olaf Skötkonung. Skandynawowie nie lubią, by im o tym przypominać.”

Przemysław Urbańczyk (1951) polski historyk, mediewista

Źródło: rozmowa Beaty Janowskiej, Polskie tropy wikingów, „Ale Historia” http://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,21379916,polskie-tropy-wikingow.html, wyborcza.pl, 20 lutego 2017.

O matce

„Nikomu innemu nie zawdzięczamy tego katastrofalnego buntu, jak tylko książętom i panom, a w szczególności wam, ślepym biskupom i szalonym księżom oraz mnichom, których serca są nawet po dziś dzień zatwardziałe. Nie przestajecie grzmieć przeciwko świętej Ewangelii; choć wiecie, że jest ona prawdziwa i że nie możecie jej zaprzeczyć. Oprócz tego, podobnie do władców świeckich, nie robicie nic innego, jak tylko oszukujecie i okradacie lud, by wieść życie w luksusie i zbytku. Biedni zwykli ludzie nie mogą już tego znieść. Miecz już jest u waszych gardeł, ale myślicie, że siedzicie tak mocno w siodle, że nikt nie może pozbawić was konia. To fałszywe bezpieczeństwo i ta uparta przewrotność połamie wam karki, jak się o tym przekonacie.”

Marcin Luter (1483–1546) teolog i reformator religijny

o powstaniu chłopskim w Niemczech.
Źródło: Wezwanie do pokoju (kwiecień 1525)

O myślach, O myśleniu, O życiu, O ludziach

„To smutne, że chrześcijanie co i rusz twierdzą, jakoby wojna prowadzona przez Niemcy nie była aż tak dalece niesprawiedliwa, ponieważ ma na celu wytępienie bolszewizmu. Tak, to prawda, że większość naszych żołnierzy przebywa obecnie w najgorszym bolszewickim kraju, chcąc unieszkodliwić i rozbroić wszystkich stawiających opór. Mam jednak pytanie. Kogo tam zwalczają? Bolszewizm czy naród rosyjski? (…) Nawet pobieżna analiza historii nasuwa konstatację: jeśli władca napada zbrojnie na inny kraj, to zazwyczaj nie po to, aby zmieniać ten kraj na lepsze, lub coś mu ofiarować. Zazwyczaj najeźdźca pragnie czegoś dla siebie i bierze to. Pojawia się więc pytanie, przeciw komu prowadzona jest ta walka? Jeśli przeciw bolszewizmowi, wówczas dziwić musi fakt, dlaczego tak dużo mówi się o innych sprawach, jak złoża rud, ropy naftowej czy urodzajnej ziemi?”

Franciszek Jägerstätter (1907–1943) Austriacki żołnierz Wehrmachtu uznany przez Kościół katolicki za męczennika i błogosławionego

o ataku Niemiec na ZSRR
Źródło: Erna Putz, Boży dezerter. Franz Jagerstatter 1907–1943, Warszawa 2008, s 226-227

O wojnie, O prawdzie, O walce, Pytanie

Cytaty na temat władca strona 2

Cytaty na temat władca
strona 2