Cytaty na temat winny
strona 2

„Polityka Stanów Zjednoczonych winna zmierzać do udzielenia pomocy tym narodom, które opierają się agresji z zewnątrz lub próbom opanowania władzy siłą przez własną mniejszość.”

Harry S. Truman (1884–1972) prezydent USA

I believe that it must be the policy of the United States to support free peoples who are resisting attempted subjugation by armed minorities or by outside pressures. (ang.)
doktryna Trumana, 12 marca 1947.

O sile, O pomocy

„Zresztą grzeszni oraz winni byliśmy wszyscy i pytaniem były tylko czas i wymiar kary. Tak powiedział niegdyś mój Anioł, a ja nie miałem powodów, by nie wierzyć jego słowom.”

Jacek Piekara (1965) polski pisarz

Miecz aniołów
Źródło: s. 49, wyd. I

O karze, O aniołach, O czasie, Pytanie

„W zakresie życia moralnego proletariat polski usunąć musi przesądy, ciemnotę i wszystko, co znamionuje moralny ucisk, i na tym gruncie walczyć będzie ze wszystkimi, którzy dla zapewnienia sobie nad ludem przewagi utrzymują go w stanie umysłowego dziecięctwa. Moralne stosunki powinny się opierać na swobodzie sumienia, uczuć, myśli i nauki, a przy tym: nauczanie powinno być obowiązujące, bezpłatne i bezwyznaniowe, sprawy religijne mają być niezależne od państwa, stosunek płci winien się opierać jedynie na uczuciu, całkowite równouprawnienie kobiet.”

Ludwik Waryński (1856–1889) działacz i ideolog polskiego ruchu socjalistycznego

fragment programu partii Proletariat ogłoszony 1 września 1882.

O kobietach, O ludziach, O emocjach, O myślach

„Żeby mieć powodzenie w życiu, kobieta winna być na tyle wykształcona, by przyciągać głupich mężczyzn, i na tyle wulgarna, by kusić inteligentnych.”

Jeanne Moreau (1928–2017) aktorka francuska

O kobietach

„Człowiek nie jest aniołem, ale winien być istotą kulturalną.”

Adolf Rudnicki (1912–1990) polski pisarz

Niebieskie kartki
Źródło: s. 77

O aniołach

„Wychowanie skautowe winno, o ile możności, odbywać się w formie praktycznych zajęć, gier i zabaw.”

Robert Baden-Powell (1857–1941) brytyjski wojskowy, pisarz, twórca skautingu

Skauting

O grach

„Jak zachowają się władze polskie wobec nacisków społeczności żydowskiej? Czy będą bronić zasadności umieszczenia na pomniku proponowanej inskrypcji, czy też ugną się przed perspektywą ewentualnego bojkotu? Co zwycięży? Wymowa faktów historycznych czy teorie Jana Tomasza Grossa, który w rozmowach z dziennikarzami opowiada o „diabłach zstępujących na ziemię” oraz twierdzi, iż do swojej wersji wydarzeń doszedł nie metodą naukowej dedukcji, tylko „iluminacji”? Czy władze polskie podzielą stanowisko Piotra Pacewicza z „Wyborczej”, którego nie interesuje, jaką rolę w całej j tragedii odegrali Niemcy, bo i tak winni są Polacy? Co ostatecznie będzie konstytuowało naszą wiedzę na temat tych tragicznych wydarzeń: prawda historyczna czy sprzeczne z nią postulaty przedstawicieli społeczności żydowskiej i niepoważne opinie publicystów?”

Piotr Gontarczyk (1970) polski historyk

o sprawie Jedwabnego.

O życiu, O prawdzie, O zachowaniu

„Zrobiono z sędziego maszynkę do stosowania paragrafów bez względu na sprawiedliwość. Sądy są od tego, żeby przestrzegać prawa obowiązującego, a czy to prawo jest słuszne, czy też bezprawiem odzianym w formy prawne, to sędziego nic nie obchodzi; gdyby się tym zajmował, przekraczałby swą kompetencję, a biada mu, gdyby chciał w wyrokach uwzględniać słuszność wbrew paragrafiarstwu. (…) Całe sądownictwo, cały tzw., wymiar sprawiedliwości, oparte są na fanatycznym kulcie paragrafiarstwa. Kodeks nie jest doradcą sędziego i zbiorem przypuszczalnych wskazówek, które sędzie winien stosować, modyfikując według sumienia, lecz paragraf musi być stosowany literalnie. Sądownictwo zmechanizowano. (…) Trzeba nareszcie wystąpić przeciwko mechanizowaniu wymiaru sprawiedliwości, bo inaczej zamienimy się w bandy wynalazców kruczków prawnych. Całemu społeczeństwu grozi z tego powodu zupełna demoralizacja.”

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

Prawo a etyka
Źródło: Państwo i Prawo, Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 76.

O sprawiedliwości

„Świat dzisiejszy jest tak urządzony, że nawet przy najlepszej woli otoczenia dokonuje się bezimienna zbrodnia na każdej jednostce. Nikt nie winien i winni są wszyscy. Dzieje się wciąż to samo, co w ścisku podczas pożaru.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

O świecie

„Trzeba tedy przede wszystkiem te zastępy ludzi dobrej woli, tak liczne w obozie katolickim, otrząsnąć z ich obojętności wobec nauki wiary, przypominając im przy każdej sposobności, że gruntowna znajomość prawd wiary jest ścisłym obowiązkiem każdego chrześcijanina, od którego pod żadnym pretekstem uchylać się nie wolno. Wykształcenie religijne każdego człowieka winno być na tym samym poziomie, co i wykształcenie, jakie w innych dziedzinach wiedzy posiada. Kto nie miał szczęścia otrzymać w szkole gruntownego wykształcenia religijnego, ten ściśle w sumieniu obowiązany jest lukę tę własną pracą wypełnić; kto takie wykształcenie w szkole średniej otrzymał, później jednak wyższym studjom się oddawał, powinien i swe wykształcenie religijne na wyższy poziomie postawić, przynajmniej już w dziedzinie tych zagadnień, które z jego specjalnemi studiami najwięcej mają styczności.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Przewodnik po literaturze religijnej
Źródło: s. 18.

O ludziach, O wykształceniz, O wierze, O wiedzę

„Nasze przejście Krakowskim Przedmieściem jest pytaniem: kto winien śmierci Prezydenta? Mgła, wąwóz, piloci, naprowadzający czy brzoza? Myśmy ich zabili. Zabiliśmy ich słowami, kłamstwem, chamstwem, przekleństwem i szyderstwem. Zaklejaliście sobie usta krzyżem. Bezbożni, perfidni oszuści i fałszywie płakaliście.”

Józef Zawitkowski (1938) polski duchowny katolicki, biskup

fragment homilii podczas mszy św. w intencji wszystkich katastrofy smoleńskiej w Bazylice Archikatedralnej pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela w Warszawie 10 kwietnia 2013. Źródło: Poruszająca homilia bp. Zawitkowskiego: „Nie jesteśmy żałobnikami, nie jesteśmy chorzy na Ojczyznę, my tylko chcemy pamiętać i zachować tożsamość” (wpolityce.pl) http://wpolityce.pl/artykuly/51134-poruszajaca-homilia-bp-zawitkowskiego-nie-jestesmy-zalobnikami-nie-jestesmy-chorzy-na-ojczyzne-my-tylko-chcemy-pamietac-i-zachowac-tozsamosc

O śmierci, O kłamstwie, O zachowaniu, O płaczu

„Wszelka teoria odmawiająca kobiecie logiki winna udowodnić, że kobieta nie umie pojąć ani poddać się nie tylko zasadzie sprzeczności (i identyczności), odnoszącej się do pojęcia, lecz także zasadzie racji, pod której władzą stoi sąd.”

Otto Weininger (1880–1903) filozof austriacki

Płeć i Charakter
Źródło: s. 37

O kobietach

„Tylko jednością i siłą możemy wywalczyć sobie wolność: pewien jestem, że jeśli będziemy silni, nikt nie ośmieli się nas zaatakować. Nasz naród – cały – winien tworzyć wojsko, a ci, których obowiązki przykuwają do rodzinnego ogniska, mogą przy nim pozostać, ale jako żołnierze, z muszkietami w ręku.”

Giuseppe Garibaldi (1807–1882) rewolucjonista włoski

wypowiedziane we wrześniu 1859.
Źródło: Tomasz Wituch, Milion karabinów, s. 3

O wolności, O sile

„Prawdziwa wiedza zrodziła się z wrodzonej zdolności, a ponieważ winno się bardziej chwalić przyczynę niż skutek, tedy bardziej chwalić będziesz wrodzoną zdolność bez uczoności, niż uczonego bez zdolności.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O wiedzę

„Musimy jednak stale pamiętać, że w każdej chwili Bóg gotowy jest widzialnie wkroczyć w nasz świat, niezależnie od tego, jak postrzegamy to, co nas otacza. Dlatego chrześcijanie wszystkich epok i wszystkich kultur winni nieustannie i niezmiennie oczekiwać paruzji. Czas jej może nadejść w każdej chwili (Mt 24,42; 25,13; Łk 12,40), a z licznych zapowiedzi Pisma wynika, że nastąpi ona właśnie w takiej chwili, kiedy wielu chrześcijan nie będzie się tego spodziewać.”

Leszek Jańczuk (1965) biblista, duchowny protestancki

Źródło: Oczekiwanie paruzji http://archiwumchn.kz.pl/index.php?id=artykuly&link=1997/11-12/oczekiwanieparuzji.html, „Chrześcijanin”, nr 11-12/1997, za: archiwumchn.kz.pl

O Bogu, O świecie, O czasie

„Obecnie groźnym wyzwaniem jest – lansowana pod płaszczykiem programu równościowego – ideologia genderyzmu. Niektórym rodzicom podoba się uczenie chłopców, że winni po sobie sprzątać, a nie czekać, aż zrobią to za nich dziewczynki. Pociągające jest również hasło, że wszyscy ludzie są sobie równi i mają prawo do szczęścia. Lecz jednocześnie rodzice często nie uświadamiają sobie tego, że w imię przezwyciężania stereotypów uwarunkowanych kulturowo ukazuje się przy okazji różne modele partnerskie jednopłciowe jako równoważne rodzinie.”

Stanisław Gądecki (1949) polski duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: rozmowa Sławomira Jagodzińskiego, Polska rodzina cierpi od lat, „Nasz Dziennik”, 5 października 2014.

O ludziach, O rodzinie, O rodzicach, O cierpieniu

„Polacy, wybaczcie nam! To nie tylko komuniści są winni. My też jesteśmy winni, gdyż stanowimy większość. My Rosjanie także wtedy stanowiliśmy tutaj większość. To my pozwoliliśmy, by tutaj działo się to, co się działo. Wybaczcie nam!”

Siergiej Kowalow (1930)

po obejrzeniu filmu Katyń. Źródło: „Rzeczpospolita”, 27 października 2007 http://www.rp.pl/artykul/65522.html

„To winno być naszym zajęciem: zwyciężać samego siebie i co dzień stawać się wewnętrznie silniejszym i bodaj trochę postąpić w dobrym.”

Tomasz à Kempis książka O naśladowaniu Chrystusa

O naśladowaniu Chrystusa
Źródło: księga pierwsza, rozdział 3.3

„(…) ktokolwiek uczy, winien o tym pamiętać, że zachęca albo zniechęca, że zraża albo pociąga, że podnieca ciekawość albo też, kładąc grubą rękę na budzącą się duszę, tłumi jej brzmienie, dławi jej poryw. Odpowiedzialność nauczyciela jest więc bezgraniczna.”

Wojciech Natanson (1904–1996) polski krytyk teatralny, tłumacz

Źródło: Zofia Kluz, Michał M. Poźniczek, Chemia niejedno ma imię, „Alma Mater”, nr 136, nr specjalny 2011, s. 68.

O duszy, O nauczycielach

„Gdybym był królem, lub jaśnie wielmożnym,
Chciałbym mieć serca sług, albo poddanych:
Miłość powszechna czyni człeka możnym;
Stawia w korzyściach nieoszacowanych.
Na cóż się przyda rozkazywać trwożnym?
Czyliż nie lepiej mieć obowiązanych?
Skarby, oręże, wszystko to rzecz płocha:
To grunt, gdy sługa pana swego kocha.

Ciężka rzecz dostać poddanych życzliwych:
Zraża podległość prawo rozkazania.
Już się przebrało na sługach poczciwych,
Sama nierówność wstrętem od kochania.
Hardość w zamysłach swoich popędliwych
Sądzi na oślep, i płocho nagania.
Pan wszystkim winien, wszystkim w odpowiedzi:
Dla czegoż winien? bo najwyżej siedzi.”

Ignacy Krasicki książka Myszeidos pieśni X

Myszeida
Źródło: Myszeida, Pieśń X w: Dzieła Krasickiego, wyd. U Barbezata, Paryż 1830, s. 34.

O miłości, Serce, Kochać się

„Poczucie winy jest złym uczuciem. Trzeba go unikać jak samego diabła. Kiedy czujesz się winny, to nienawidzisz nie swoje grzechy, lecz samego siebie.”

Anthony de Mello (1931–1987) psychoterapeuta pochodzenia indyjskiego, jezuita

Minuta mądrości

O emocjach

„Zawsze byłem przejęty tak wielkim respektem dla Pisma Świętego, zawsze wierzyłem, że niebo stoi otworem przed tymi, którzy naśladują bohaterów tej świętej księgi… Ach, mój drogi! Nie dziwi mnie już szaleństwo Pigmaliona! Czyż historia świata nie jest pełna podobnych słabostek? Nie trzebaż było od tego zacząć, aby zaludnić ziemię? A w jaki sposób mogło to stać się zbrodnią, jeśli wówczas nią nie było? Co za niedorzeczność! Młoda dziewczyna nie może mnie podniecać, ponieważ miałem nieszczęście przyczynić się do wydania jej na świat?! To, co winno najbardziej ją do mnie zbliżyć, ma być powodem oddalenia? Mam patrzeć na nią chłodno i obojętnie, ponieważ jest do mnie podobna, ponieważ płynie w niej moja krew, a więc dlatego, że jednoczy w sobie wszystkie zalety zdolne wzbudzić najgorętszą miłość! Co za sofizmaty, co za bzdury! Zostawmy głupcom obowiązek poszanowania tych śmiesznych zakazów; nie dotyczą one umysłów takich jak nasze. Królestwo piękna i święte prawa miłości nie mają nic wspólnego z nędznymi konwencjami społecznymi. Usuwają je precz swoim blaskiem, podobnie jak promienie słońca oczyszczają.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Zbrodnie miłości

O miłości, O nieszczęściu, O świecie, O historii

„Spotkał nas olbrzymi cios. Nie możemy się jednak poddać. Będziemy dalej pracować, jesteśmy to winni tym, którzy odeszli. Musimy kontynuować ich dzieło.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

podczas spotkania z klubem PiS. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1652703,0,1,nie-mozemy-sie-poddac,wiadomosc.html, 19 kwietnia 2010

O odejściu

„Żydom polskim zarzuca się brak patriotyzmu, współdziałanie z radzieckim okupantem, wrogie wobec Polaków zachowania, nie pamiętając, iż bezpośrednio przed wojną niemała część opinii publicznej, obóz rządzący i nacjonalistyczna opozycja dawały wyraz przekonaniu, że ludność żydowska winna opuścić kraj, co równało się odbieraniu jej prawa traktowania Polski jako Ojczyzny. (…) nie zwracając uwagi, że Żydzi, którzy napłynęli z Rosji pod koniec wieku dziewiętnastego (na Kresy Wschodnie), z Polską byli słabo związani i że w okresie niepodległości nie stworzono warunków, aby więzi te ukształtować i umocnić.”

Krystyna Kersten (1931–2008) polski historyk

Polacy-Żydzi-Komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968
Źródło: s. 29.

O wojnie, O zachowaniu, O wieku, O ojczyźnie

„Kto jest odpowiedzialny za sytuację na kolei? (…) Winien jest neoliberalny dogmat, zgodnie z którym społeczeństwo nie istnieje, są tylko jednostki. I wszystkie jednostkowe formy działalności mają prymat nad grupowymi. Zgodnie z tym dogmatem oddzielony od innych obywatel – który sam sobie jest sterem, żeglarzem, okrętem (kierownicą, kierowcą, autem) i samodzielnie jedzie swoim własnym samochodem – ważniejszy jest od pogardzanych użytkowników transportu zbiorowego. Zgodnie z tym dogmatem drogi dla jednostek są ważniejsze niż koleje dla społeczeństwa (które przecież nie istnieje – a po co wozić coś, co nie istnieje). Zgodnie z tym dogmatem koleje są niedofinansowane, zaniedbane, łatane papą i drutem, brakuje kadr, kolejarze są przepracowani – i właściwie należy się dziwić, że takie katastrofy jak w Szczekocinach nie zdarzają się częściej. Winien jest neoliberalny dogmat, zgodnie z którym konkurencja w każdej dziedzinie i w każdej sytuacji zawsze robi dobrze i wszystko, co jest organiczną całością, należy podzielić na oddzielne, konkurujące ze sobą spółki. Nawet gdy jest to jeden wewnętrznie połączony system przejazdów kolejowych.”

Tomasz Piątek (1974) polski pisarz i dziennikarz

Źródło: Proszę mnie porąbać, krytykapolityczna.pl, 5 marca 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/TomaszPiatek/Proszemnieporabac/menuid-215.html

„Zwróćże mi, niewdzięczniku, wszystkie wiersze Cyda,
A poznasz wtedy jasno, oskubana wrono,
Że ci ta twoja pycha rozgłosu nie przyda −
Mnieś to winien twą całą sławę niezmierzoną.”

Jean de Mairet (1604–1686)

oskarżenie Pierre'a Corneille'a o plagiat z Młodości Cyda hiszpańskiego poety Guillen de Castro. Corneille z tego utworu istotnie korzystał.
Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 76, tłum. J. Dackiewicz

O historii, O literaturze

„Pomny też na wymagania i wskazówki Starego Testamentu, że miłosierdzie winno być sprawowane bez ociągania się, ale chętnie i z radością, św. Paweł pisze do Koryntian z okazji zbiórki na ubogą gminę w Jerozolimie: „Kto skąpo sieje, skąpo też żąć będzie. Każdy jak postanowił w sercu swoim, nie ze smutkiem albo z musu; ochotnego bowiem dawcę Bóg miłuje””

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

2 Kor 9, 6–7
Tajemnica miłosierdzia Bożego
Źródło: s. 59

O Bogu, Serce, Radość

„Religijny charakter szkoły neoliberalnej polega właśnie na tym, że nie dopuszcza do tego, by jej prawdy podważone zostały przez rzeczywistość. Jeśli coś nie funkcjonuje, to winna jest zawsze błędna polityka albo inne zewnętrzne czynniki.(…) To rozumowanie (…) ignoruje wielką rolę, jaką państwa odegrały w tworzeniu współczesnych rynków finansowych. Nietrudno pokazać, jak w latach 80. Reagan i Thatcher umożliwili ich powstanie z pomocą gigantycznych interwencji państwowych. Przekonanie o zasadniczej sprzeczności między państwem a rynkiem jest neoliberalną bajką.. Rynki potrzebują do swojego funkcjonowania silnego państwa: w sensie prawnym, politycznym, ale także, jak ostatnio widzieliśmy, finansowym.”

Joseph Vogl (1957)

Źródło: rozmowa Piotra Burasa, Rynek już nie jest bogiem, „Gazeta Wyborcza”, 3–4 września 2011.

O Bogu, O charakterze, O rzeczywostości, O pomocy

„W nieporozumieniu z ludźmi zawsze jesteśmy winni. Trzeba tylko odnaleźć tę winę.”

Pola Gojawiczyńska (1896–1963)

„Nie „przyrodniczego myślenia” ani „filologicznego” mają uczyć młodzież szkoły tego lub innego typu, ale wszystkie winny ją zaprawiać do „polskiego” myślenia t. j. tak pokierować za pomocą nauki języka ojczystego rozwojem młodego umysłu, iżby się stał zdolny do rozumnego i ścisłego myślenia terminami mowy ojczystej o każdym przedmiocie, wobec którego życie go postawi, i następnie do poprawnego i jasnego komunikowania innym swych myśli.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Około kultu mowy ojczystej
Źródło: s. 49

O życiu, O młodzieży, O myślach, O nauce

„Ludzie, którzy wymyślili odpuszczenie grzechów przy pomocy łacińskich formułek, winni są największego zepsucia.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

O ludziach, O pomocy

„Jeśli nie widać efektywnej poprawy, która była obiecywana w czasie kampanii, to znaczy, że nie rząd jest winien, tylko poprzednicy i ten straszny Narodowy Bank Polski.”

Hanna Gronkiewicz-Waltz (1952) polska ekonomistka, prezes NBP

Źródło: Program I Polskiego Radia

O czasie

„Coraz rzadsze listy od ciebie
Listonosz tu chyba nic nie winien
Coraz krótsze listy od ciebie
Szukamy się już tylko we mgle”

Adam Ziemianin (1948) polski poeta

piosenka śpiewana przez Stare Dobre Małżeństwo.
Źródło: Coraz krótsze listy od Ciebie

O małżeństwie

„Jakie miejsce doktryna Kościoła pozostawia państwu w zakresie nauczania i edukacji? Odpowiedź jest prosta: poza wyjątkiem niektórych szkół przygotowujących do pracy w instytucjach użyteczności publicznej, jak szkoły wojskowe, państwo nie jest ani nauczycielem, ani wychowawcą. Jego rola, opierając się na zasadzie uzupełniania, zastosowanej przez Piusa XI, winna polegać na wspieraniu zakładania wolnych szkół przez rodziców i Kościół, a nie na zastępowaniu ich sobą. Szkoła państwowa, zasada „wielkiej narodowej służby edukacyjnej”, nawet jeżeli nie jest świecka i jeżeli państwo nie żąda monopolu edukacyjnego, stanowi zasadę przeciwną doktrynie Kościoła.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Oni Jego zdetronizowali
Źródło: s. 95

O szkole, O rodzicach, O nauczycielach

„Miłość winna się nasilać, z im większym złem się spotyka.”

Tadeusz Breza (1905–1970)

O miłości

„Polacy winni je [chorągwie] strzec i przechowywać jako wieczystą pamiątkę i symbol, w miejsce starych winni tkać nowe, by ze względu na ogromną i nieprawdopodobną walkę i odniesiony w niej triumf istniał dowód tak wielkiego zwycięstwa i by widniały częścią te same chorągwie, częścią takie, jak gdyby były te same.”

Jan Długosz (historyk) Banderia Prutenorum

Źródło: Krzysztof Stopka, Banderia Prutenorum, „Alma Mater” nr 124, wrzesień 2010, s. 51.

O walce

„Hillary poświęciła mojej karierze politycznej 26 lat. Teraz ja jestem jej winien następne 26 lat.”

Bill Clinton (1946) prezydent USA

o swojej żonie, Hillary Clinton.
Źródło: CNN

„Chorzy na AIDS to przede wszystkim zboczeńcy i narkomani. Oni na ogół sami sobie są winni… Na Zachodzie homoseksualiści już wywalczyli sobie ogromne przywileje. Ja się z tym nie zgadzam i nigdy nie uznam prawa nakazującego traktować zboczenie jako normę.”

Stefan Niesiołowski (1944) polityk polski, biolog

o osobach chorych na AIDS i osobach homoseksualnych.
Źródło: „Trybuna”, 2 listopada 1992

„W polskiej duchowości temat żydowski czy temat antysemityzmu w gruncie rzeczy do dzisiaj jest tematem tabu. Tematem tabu oczywiście nie dla polskich antysemitów, którzy w kółko opowiadają, że wszystkiemu są winni Żydzi. Jest tematem tabu dla tego, co dobre i szlachetne w kulturze polskiej. Kultura polska nie umie sobie z tym poradzić, bo nie umie sobie poradzić z tym, (…) z fenomenem niezawinionej winy. Bowiem nie jest winą Polaków, że na polskiej ziemi był Holocaust. Owszem, winą Polaków jest to, że tutaj był antysemityzm, pogromy, dyskryminacja. Ale nie jest winą Polaków, że Hitler tutaj zbudował obozy koncentracyjne, w których mordował cały żydowski naród.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: tekst wygłoszony w Krakowie w czerwcu 1995 na konferencji „Pamięć polska – pamięć żydowska”, „Tygodnik Powszechny” nr 29, 16 lipca 1995, cyt. za: dialog.org http://www.dialog.org/dialog_pl/michn01.html

„Kiedy chorzy umierają, mówi się, że winni są lekarze, a kiedy przychodzą do zdrowia, przypisuje się ich uzdrowienie bogom.”

Pietro Pomponazzi (1462–1525) Włoski filozof

O Bogu

„Od zaczęcia cywilizacyi wzrost własności był tak ogromny, jej formy tak urozmaicone, zastosowania tak rozległe, a zarząd w interesie posiadaczów tak rozumny, że stała się dla ludzi nie do okiełznania. Umysł ludzki zaniepokojony stoi wobec dzieła własnego. Przyjdzie jednak czas, że inteligencya ludzka wzniesie się do zapanowania nad własnością i określi stosunki państwa do własności przez nie bronionej, jak również obowiązki i granice przywilejów posiadaczów. Interesy społeczne są wyższe nad sprawy jednostek, a i te, i tamte winny być sprowadzone do stosunków sprawiedliwych i harmonijnych. Dążenie jedynie do posiadania nie jest przeznaczeniem ostatecznym ludzkości, jeżeli postęp ma być nadal prawem przyszłości, jak niem był w przeszłości.”

Lewis Morgan (1818–1881) amerykański antropolog i historyk

Źródło: Społeczeństwo pierwotne, czyli badanie kolei ludzkiego postępu od dzikości przez barbarzyństwo do cywilizacji, tłum. Aleksandra Bąkowska, posł. Ludwik Krzywicki, Warszawa 1887.

O ludziach, O czasie, O przeszłości, O przyszłości

„Żona ma w swej pieczy mężowskie sumienie i winna tak postępować, by jej czyny nie kusiły małżonka do złego. Gdyż niegodziwością jest zachęcanie do popełnienia grzechu. A zabić kogoś w gniewie to przecież grzech.”

Susanna Clarke (1959) brytyjska pisarka fantasy

Wzgórze pokus

„Prawdziwe męstwo winno działać z głębszych pobudek umiłowania sprawy, której służy i z poczucia osobistej godności, czyli honoru, który nie pozwala poświęcać najwyższych dóbr niższym, doczesnym, choćby i ratowaniu życia, jeśli ono ma być ich ceną.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/1
Źródło: s. 433

„Był raz człowiek, który przewracał do góry nogami historię. Człowiek, który obalał imperia i podkopywał dynastie. Za jego sprawą Mount Vernon nie powinno być przedmiotem kultu narodowego, a Columbus, Ohio, winno się nazywać Cabot, Ohio. Przez niego imię Marii Curie powinno być we Francji przeklęte i nikt na świecie nie powinien przysięgać na brodę Mahometa. W rzeczywistości jednak nic takiego się nie stało, jako że był on zwariowanym profesorem; czyli, innymi słowy, dokonywał tego wszystkiego jedynie we własnym odczuciu.”

Alfred Bester (1913–1987) amerykański pisarz

Ludzie, którzy zamordowali Mahometa

O historii, O rzeczywostości

„Wszyscy rosyjscy władcy są autokratami i nikt nie może uważać ich za omylnych, monarcha może narzucać swą wolę niewolnikom, których dał mu Bóg (…) Jeśli nie jesteś posłuszny suwerenowi, który popełnia niesprawiedliwość, nie tylko stajesz się winny zbrodni, lecz także gubisz swą duszę, gdyż to sam Bóg nakazuje ci ślepe posłuszeństwo wobec twego księcia.”

Iwan IV Groźny (1530–1584) car Rosji

z listu do księcia Andrzeja Kurbskiego.
Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, tłum. Arkadiusz Czerwiński, wyd. Muza, Warszawa 2004, ISBN 8373194428, s. 98.

O Bogu, O duszy, O historii

„Przede wszystkim najważniejszą i najpowszechniejszą lekcją w wyższych i niższych szkołach winna stanowić nauka Pisma św., a u młodych chłopców – Ewangelii. I chciałby Bóg, aby każde miasto miało także szkołę dla dziewcząt, w której codziennie przez jedną godzinę dziewczynka słuchałaby Ewangelii po niemiecku lub po łacinie.”

Marcin Luter (1483–1546) teolog i reformator religijny

O Bogu, O nauce

„Dzisiejsza młodzież dzieli swą lojalność pomiędzy rodziców i państwo. Przewidywać można, że jeśli z czasem młodzież lojalność swą winna będzie tylko państwu, świat stanie się jeszcze bardziej krwiożerczy niż obecnie.”

Bertrand Russell (1872–1970) angielski logik, matematyk, filozof, myśliciel, działacz społeczny i eseista, noblista w dziedzinie literat…

Małżeństwo i moralność (1931)

O młodzieży, O świecie, O rodzicach, O czasie

„Pan Wierzejski opisuje homoseksualistów jako pedofilów, pedofilów jako twórców mafii narkotykowej. Liderzy PiS-u mówią, że strajki lekarzy inspiruje PO, zaś Giertych uważa, że manifestacje przeciwko niemu inspirują geje. Na to wszystko nakłada się kolega Kurski z teorią, że wszystkiemu jest winien dziadek Tuska. Obawiam się, że gdy wszystkie te prawdy objawione trafią do ciasnych głów wszechpolskich zagubionych chłopców, dla których brunatna koszula i wieczorne zapalenie pochodni jest jedynym przejawem wspólnoty i akceptacji – niejeden taki chłopiec może się poczuć wezwany do obrony wartości ogniem i mieczem.”

Kuba Wojewódzki (1963) polski dziennikarz muzyczny

„Nie wszyscy uwięzieni są winni; większość ich była tylko zbłąkana. Jednak w walce ze spiskiem ocalenie ojczyzny jest prawem najwyższym.”

Louis de Saint-Just (1767–1794) rewolucjonista francuski

Źródło: Saint-Just, Wybór Pism, tłum.I. Bibrowska, Wyd. KiW, Warszawa 1954.

O walce, O ojczyźnie

„Ekspresjonizm nie widzi, lecz ma wizje… Rzeczywistość powinna być stwarzana przez nas, nie można zadowolić się faktami zarejestrowanymi, w które się wierzy… Fakty i przedmioty są same w sobie niczym – istnieje tylko nasza wewnętrzna wizja, która je tworzy… Obraz świata winien być rozpatrywany w całej swej czystości i autentyzmie. Ale ten obraz istnieje tylko w nas.”

Kasimir Edschmid (1890–1966)

Źródło: Stanisław Grzelecki, 3000 m sensacji, Filmowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1957, s. 76.

O rzeczywostości, Obraz

„Obserwując z boku zmagania Wyszkowskiego, jesteśmy mu winni solidarność, także finansową, jeśli będzie taka potrzeba. Kiedy plują nam w twarz, nie rozkładajmy parasoli, bo w III RP deszcze nie padają.”

Wojciech Wencel (1972) polski poeta, eseista i krytyk literacki

Źródło: Tragarz pamięci, „Gazeta Polska”, 14 marca 2012

„Moralnie czuję się winny. Przyznaję to ze skruchą i pokorą. O mojej winie i karze z prawnego punktu widzenia musicie zadecydować wy!”

Oskar Gröning (1921–2018) niemiecki SS-Unterscharführer

zwracając się do sędziów podczas procesu w kwietniu 2015.
Źródło: Buchalter z Auschwitz, „Angora” nr 18 (1298), 3 maja 2015, s. 75.

O karze

„Nie czuje się winna za to, co zrobiłam. To było słuszne. Jakby mogło nie być, jeśli robiłam to z miłości.”

Susan Atkins (1948–2009)

Źródło: Zmarła zabójczyni Sharon Tate http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114873,7080098,Zmarla_zabojczyni_Sharon_Tate.html, gazeta.pl, 25 września 2009

O zmarłych

„Na wdzięczność Polaków nie ma co liczyć; udowodnić by to mogli jedynie w ciągu stuleci. Wszystkie nasze przedsięwzięcia winny zmierzać wyłącznie ku większemu ich zespoleniu z nami wszystkimi sposobami, jakimi można to uczynić.”

Mikołaj I Romanow (1796–1855) cesarz Imperium Rosyjskiego, wielki książę Finlandii, król Polski

z rozległej korespondencji cara z namiestnikiem Królestwa Polskiego, Paskiewiczem; (27 grudnia 1832).
Źródło: W. Bruce Lincoln, Mikołaj I, op. cit., s. 387–388.

O wdzięczności

„Prawo do własności jest jednym z podstawowych praw człowieka. Jego ograniczanie winno być właściwie rekompensowane.”

Tadeusz Dębicki (1945) polski rolnik i polityk

Źródło: Były poseł wycenił ziemię pod słup, naszemiasto.pl, 8 lutego 2010 http://poznan.naszemiasto.pl/artykul/322282,markowice-byly-posel-wycenil-ziemie-pod-slup,id,t.html

„Nie będziemy się wadzić z Bogiem,
natrętnie ściągać od Niego należności,
w księdze miłosierdzia szukając stronicy
z rubryką winien…
Nie będziemy się z Nim rozliczać co do grosza
zasypywać wymówkami niebo wspaniałe,
albowiem oko nasze zaślepione zaiste nie widzi,
albowiem ucho nasze oszukane zaiste nie słyszy,
jak lamentem swym włączamy się w chóry anielskie,
albowiem nasze niedostatki wspomagają nas
częściej niż się zdaje.”

Jan Zahradníček (1905–1960)

Źródło: Psalm, tłum. Andrzej Babuchowski

O Bogu

„Wciąż jeszcze próbują nam wmówić, że to nie deregulacja jest winna kryzysowi, ale jej niedostatek. Nawet G20, zamiast zaprojektować nowy światowy porządek, w gruncie rzeczy umocniła przecież Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy, które w wielkiej mierze odpowiadają za kryzys. Już słychać, że zamiast zmniejszać nierównowagę społeczną, co obiecał Obama, trzeba teraz ciąć wydatki na opiekę zdrowotną, komunikację publiczną, zasiłki, oświatę, bo wszystkie pieniądze poszły na ratowanie banków i korporacji.”

Naomi Klein (1970) dziennikarka i pisarka kanadyjska

mowa o ekonomistach ze szkoły chicagowskiej (Milton Friedman, Alan Greenspan, Leszek Balcerowicz) Źródło: polityka.pl, 1 grudnia 2008 http://www.polityka.pl/swiat/rozmowy/275298,1,rozmowa-z-autorka-ewangelii-antyglobalizmu.read

O pieniądzach, O komunikacji

„Ludzie zawsze są niewdzięczni, a sami będąc winni, grzech swój na cudze radzi zwalają barki…”

Józef Ignacy Kraszewski (1812–1887) pisarz polski

O ludziach

„Sędzia powinien mieć przy tym świadomość, iż jego ocena sytuacji będzie wpływać na późniejsze kształtowanie się myślenia i postępowania walczących. Jest to szczególnie istotne w przypadku młodzieży, a zwłaszcza dzieci, które szczególnie silnie zakodują sobie wszelkie wątpliwości związane z poprawnością dokonanej przez sędziego oceny sytuacji. Ważne, również z punktu wychowawczego, jest karanie wszelkiego typu wykroczeń, fauli i nieuczciwości. Zawodnicy muszą mieć świadomość, iż łamanie zasad to nie krótsza droga do zwycięstwa. Należy pokazywać bardzo wyraźnie, że na macie podobnie jak i w życiu poza nią, nieprzestrzeganie przepisów rodzi negatywne skutki. Pobłażliwość jest tu złym doradcą. Sędzia winien konsekwentnie uświadamiać zawodników, że nie poszanowanie zasad „fair play” prowadzi do ostrzeżeń, punktów karnych, a w konsekwencji nawet utraty szansy na zwycięstwo.”

Norbert Wójtowicz (1972) polski historyk, teolog i publicysta

Wychowawcza rola sędziego

O dzieciach, O młodzieży, O myślach, O zwycięstwie

„Duchowieństwo niemieckie, które winno roznosić woń cnoty, roznosi odór śmierci. Doniesiono nam, że duchowieństwo parafialne oraz inni posiadający święcenia zapominają o swojej godności, zarażając własnym zepsuciem poddanych, którym winni służyć za wzór godnym życiem. Jak rozlana woda, jak naczynie bez zaworu, rozpływają się lekkomyślnie we wszelkim bezeceństwie, utrzymując konkubiny i wiodąc życie w przepychu.”

Grzegorz IX

w liście do Konrada z Marburga mianując go papieskim wizytatorem klasztorów w Niemczech.
Źródło: Ernst W. Wies, Fryderyk II, tłum. Jacek Antkowiak, PIW, Warszawa 2002.

O życiu, O śmierci, O wodzie, O zapominaniu

„Winni jednakże są i ci, którzy, gdy nadeszła pora podejmowania decyzji, wahali się uczynić Wietnamu nienaruszalną częścią świata socjalistycznego; stanowiłoby to, oczywiście, groźbę wojny skali światowej, ale oznaczało kolejny krok w walce z imperializmem. Jeśli imperialiści szantażują ludzkość wizją wojny, najmądrzejszą reakcją jest nie obawiać się wojny. Ameryka Łacińska, Azja i Afryka muszą się wyzwolić, za wszelką cenę. W Azji i Afryce rewolucja się opóźnia, natomiast Ameryce Łacińskiej już się zaczęła, dzięki partyzantom walczącym w Gwatemali, Kolumbii, Wenezueli, Peru i Boliwii. Jeśli te punkty zapalne staną się prawdziwymi polami bitwy, Stany Zjednoczone będą zmuszone użyć nowoczesnych broni i wysłać regularne wojska. Tym sposobem można wesprzeć Wietnamczyków w ich walce i upokorzyć USA. Droga Wietnamu to droga, którą powinny pójść inne narody. Tą drogą ruszymy w Naszej Ameryce. Dzisiejszym zadaniem rewolucji kubańskiej jest (…) tworzyć drugi, trzeci Wietnam.”

Ernesto Guevara (1928–1967) rewolucjonista argentyński

O wojnie, O decyzjach, O walce, Pora roku

„Dobrze jest budować sobie poparcie krzykiem, który tłumaczy, że upośledzeniu czy biedzie winien jest zawsze jakiś „obcy”, istota nie całkiem ludzka.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Mini wykłady o maxi sprawach (1997–2003)

„Władcy nie mogą lubić swych dzieci; tych, którzy winni po nich nastąpić.”

Elżbieta I Tudor (1533–1603)

Elżbieta do ambasadora Marii Stuart, 1561.
Źródło: Elżbieta Wielka, biografia autorstwa Stanisława Grzybowskiego, Wrocław 1984

O dzieciach

„W tym pustym miejscu, które często nazywamy człowiekiem, pulsuje coś pośredniego między diagnozą i prognozą, między naturalną koniecznością i etyczną powinnością. Właśnie w tym miejscu się spotykamy, ty i ja, oboje tak samo winni i niewinni, tak samo piękni i straszni, brat i siostra, którzy podają sobie rękę w ciemnej, pustej ulicy.”

Marcin Orliński (1980)

Cytaty z tekstów krytycznych, Płynne przejścia

O siostrze

„Winien jest zawsze ten, którego schwytają.”

Maciej Kuczyński Atlantyda, wyspa ognia

Atlantyda, wyspa ognia (1967)

„J. M. Ciechanowski, „Powstanie Warszawskie”, Londyn 1971 (i późniejsze wydania, w tym krajowe za zezwoleniem cenzury), który swoje stanowisko tylko nieco inaczej wystylizował w nowej publikacji „Na trupach tragedii. Powstanie Warszawskie 1944. Wybór dokumentów z komentarzem”. Warszawa 1992. Dzisiejsze poglądy autora najpełniej oddaje zdanie na s. 51 o „trzeciorzędnych przywódcach”, którzy w 1944 r. kierowali sprawami polskimi. Nie zaprzeczając solidności wielu ustaleń źródłowych J. M. Ciechanowskiego, należy podkreślić, iż autor przedstawił genezę Powstania ze specyficznego punktu widzenia Anglosasów, kierując cały ogień krytyki na stronę polską, a ignorując nieraz przyczyny, dla których zapadały takie a nie inne decyzje po stronie polskiej. W ten sposób uzasadniał najgorsze (antypolskie), rodem jeszcze z XVIII i XIX w., stereotypy anglosaskie o Polsce jako kraju niepoprawnych i niepoważnych romantyków, którzy zawsze są sami sobie winni. Te stereotypy odegrały dużą rolę w mentalności otoczenia Roosevelta i Churchilla, a także w biegu spraw polskich. (…) Dodajmy, że J. M. Ciechanowski wielokrotnie zarzucał polskim politykom brak realizmu. Na czym miał polegać ten realizm – poza ewentualnie upokarzającą kapitulacją wobec Stalina – autor ten, piszący w wiele lat po Układzie Jałtańskim, nie wyjaśnił.”

Stanisław Salmonowicz (1931) polski historyk

Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), wyd. Instytut Historii PAN, Warszawa 1995, s. 31.

O historii, O decyzjach

„Nie zgadzam się, że nasza piłka jest słabsza od azerskiej. Ramy organizacyjne, liczba piłkarzy, wartość ludzi pracujących w futbolu, ich wiedza i tradycje przemawiają za nami. Osobny rozdział to praca nad opinią publiczną. Jeszcze nikt nie zbudował wielkiego sportu, gdy wszyscy wokół byli na „nie”. Czy miałby pan zaufanie do szkoły, gdyby usłyszał pan, że nauczyciele to skorumpowane głąby kapuściane? W polskiej piłce uważa się, że wszystkiemu winien jest Grzegorz Lato and company. A on został wybrany w demokratycznych wyborach. Co z tego, że na stronie Koniecpzpn. pl zarejestrowało się 300 tys. ludzi? PZPN, licząc piłkarzy, trenerów, działaczy, ma ponad 1 mln członków.”

Antoni Piechniczek (1942) piłkarz polski, trener

po porażce Wisły Kraków z Karabachem Agdam.

O ludziach, O zaufaniu, O wiedzę, O sporcie

„Kim jesteście, miły człowieku?
– Powoźnikiem, wasza miłość.
– I czegóż ode mnie chcecie?
– Zapłaty, wasza miłość.
– Jestem wam coś winien?
– Tak, wasza miłość. Chcę wypłacenia mi należności za karocę, którą zrobiłem dla wielmożnego pana.
– Ależ oczywiście, że będziecie spłaceni dobry człowieku.
– Kiedy, wasza miłość?
– Ojojojoj, ależ jesteście ciekawscy, dobry człowieku!”

Charles-Maurice de Talleyrand (1754–1838) francuski polityk

kareta nie została spłacona.

O miłości

„Zawsze, bez względu na to, o co chodzi, winni są Polacy. Ani słowem nigdy nie wspomina się o służących swym niemieckim panom żydowskich strażnikach w obozach śmierci czy gettach.”

Edward Moskal (1924–2005) działacz Polonii amerykańskiej

Źródło: oświadczenie prezesa KPA i ZNP Edwarda Moskala, naszawitryna.pl, 28 lutego 2001 http://www.naszawitryna.pl/jedwabne_185.html

O śmierci

„W Madrycie znów jestem, nie wierzę oczom,
Błonie snadź inne, niż znałem za młodu;
Tylu po kwiatkach stąpa tu ochoczo,
Choć winni je raczej gryźć już od spodu.”

Arturo Pérez-Reverte (1951) pisarz hiszpański

sławetna fraza hrabiego de Villamedina, który w biały madrycki dzień podczas parady, za swój nader zuchwały język, zarobił przepastną dziurą w patrochach
W cieniu inkwizycji

„Ubrania to kombinacja tego, kim jesteś, z tym, co chciałbyś pokazać ludziom. Nie lubię wyglądać niedbale – jako osoba publiczna wolę elegancko. Uważam, że jestem to winien moim fanom.”

Zac Efron (1987) aktor i piosenkarz amerykański

Źródło: „InStyle” nr 10/2010

„Katolik nie powinien zatem narzucać innym swoich religijnych przekonań, lecz winien wspomagać racjonalny dyskurs.”

Benedykt XVI (1927) papież

Źródło: wywiad dla Katolickiej Agencji Informacyjnej, lipiec 2004.

„Rozmawiałem z prawie wszystkimi członkami jury. Byli zaskoczeni wysokim poziomem. Zawód dotyczył tylko dwóch-trzech miast. Proszę pamiętać, że żyjemy w państwie, które nadrabia zaległości.(…) Miasto, które staje się ESK, wygrywa na długiej trasie. Wygrywa determinacją i konsekwencją. Co radzę przegranym? Nie wolno załamywać rąk. Trzeba spokojnie usiąść i bardzo dokładnie zastanowić się, nie kto winien, ale co nie zadziałało, w czym inni byli lepsi.”

Bogdan Zdrojewski (1957) polityk i samorządowiec polski

Źródło: gazeta.pl, 14 października 2010 http://lodz.gazeta.pl/lodz/1,35136,8508797,Kropiwnicki__Janiak__Zdrojewski___komentarze_o_ESK.html

„Wyznawcy muszą się czuć winni. Zanim uwierzą w Boga, muszą wierzyć w grzech. Wstyd, tak jak kontemplowanie zła, jest skutecznym mechanizmem kontroli. Oto zagrażający świat, oto jego strażnicy. Im większe poczucie winy, tym większa potrzeba zbawienia, tym gorliwsza wiara.”

Robert Rient (1980) polski dziennikarz, reportażysta, pisarz

Świadek

O Bogu, O świecie, O wierze

„Apostolstwo to [dominikańskie] winno być zawsze głęboko doktrynalne, a przy tym umieć się przystosować do potrzeb umysłowych wszystkich warstw społeczeństwa, od najszerszych, mniej wykształconych, do najwyższych, nadających ton i kierunek całemu życiu duchowemu społeczeństwa.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Źródło: o. Marek Miławicki OP, Pobożność ludowa w pracy duszpasterskiej dominikanów na ziemiach polskich http://www.teofil.dominikanie.pl/wydanie/artykuly/92, „Teofil”, 2 (22) 2005

„Szacunek winniśmy okazywać żywym; zmarłym jesteśmy winni tylko prawdę.”

Elizabeth Adler (1951)

Podróż na Capri

O zmarłych

„Przeto my, Kazimierz z Bożej Łaski król Polski i pan dziedziczny ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej i pomorskiej, podając do wiecznej pamięci, zawiadamiamy wszystkich i każdego z osobna, tak teraz żyjących jak i w przyszłości, którzy treść niniejszego pisma będą czytać, że, ponieważ powinniśmy z urzędu królewskiego nam danego przez Boga pomnażać coraz bardziej pożytki naszego królestwa, by stąd dochód teraźniejszy i przyszły wzrastał dla nas i dla naszych następców, biorąc nadto pod uwagę stałą i niezwykłą mądrość przezornych mężów Jana zwanego Kiesselhuth i Konrada, jego towarzysza, im obu i każdemu z nich oddzielnie, nadaliśmy, dajemy i udzielamy na podstawie dojrzałej rady naszych baronów pewną równinę u stóp grodu powszechnie zwanego Bidgoszczą, niezajętą i opuszczoną, dla założenia lub zasadzenia tam miasteczka lub miasta, posiadającego i przestrzegającego prawa niemieckiego magdeburskiego, które to miasto winno nazywać się Kunigesburg.”

Kazimierz III Wielki (1310–1370) król Polski z dynastii Piastów

Źródło: przywilej lokacyjny miasta Bydgoszczy, cyt. za: „Przegląd Bydgoski”, Bydgoszcz 1938, tłum. Józef Wolf.

O mądrości, O Bogu, O czytaniu, O przyszłości

„Ale wśród tych początkowych emocji jesteśmy winni państwu informacje, że tym pierwszym sędzią meczu jest nasz gość z Rumuni pan Wisan… natomiast pomaga mu na dole nasz gość z Niemiec pan Loitojzer.”

Zdzisław Ambroziak (1944–2004) polski siatkarz i dziennikarz

„Chodzi o dziewczynę, która zostawiła mnie w zeszłym roku. Starałem się umieścić całą moją złość w tych słowach, mimo że jestem tak samo winien zerwania między nami. Soma opiera się na założeniu, że miłość jest prawie jak opium: Powoli kładzie cię do snu, łagodzi cię, daje poczucie pewności i bezpieczeństwa. Bardzo złudna.”

Billy Corgan (1967)

It’s about the girlfriend who left me last year. I tried to put all my anger in those words, even though I’m just as much to blame for the break-up. Soma is based on the idea that a love relationship is almost the same as opium: it slowly puts you to sleep, it soothes you, and gives you the illusion of sureness and security. Very deceivable. (ang.)
Źródło: regarding Soma; van den Berg, Erik. „Smashing Pumpkins.” Oor. 10 czerwca 1993

O miłości, O zerwaniu

„To zależy od tego, co pan pod tym pojęciem rozumie. Umiłowanie pokoju i przekonanie, że jest lepszy od wojny? Tak, żywię takie przekonanie. Pogląd, że wszystkie konflikty i spory mogą i winny być rozstrzygane pokojowo? Tak, jak najbardziej. Odrazę wobec niczym nie sprowokowanej agresji, brutalnej napaści na inny kraj? Oczywiście i absolutnie. Potępienie dla agresora i napastnika? Tak, w całej rozciągłości. Pokój za każdą cenę? Hmm… Nie. Nie za każdą.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

w odpowiedzi na pytanie, czy jest pacyfistą. Wywiady i spotkania Źródło: Jarosław Lipszyc, Żadnych ukłonów http://sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=764, „Życie Warszawy”, 20 października 2004

O życiu, O wojnie, O pokoju

„(…) czasami w teatrze – zwłaszcza na prowincji – robi się spektakl za spektaklem. Wszystko, żeby zadowolić, jak mówił Jonasz Kofta, „orangutana na widowni”. Ambicji, rok po roku, robi się coraz mniej… Młodzi ludzie, którzy kończyli szkołę aktorską pełni marzeń, czasem przez to toną. Godzą się na bylejakość. Już nie potrafią się zbuntować, na nowo zapuścić wewnętrznego, artystycznego motoru… Ale ja uważam, że Henryk Talar – i w ogóle każdy – jest winien, samemu sobie, troskę o własne życie. Musi dbać o swój rozwój. Kiedyś przeczytałem piękne zdanie: „Trzeba się codziennie budzić do tego samego snu.””

Henryk Talar (1945) Polski aktor

I to właśnie mi odpowiada. Źródło: Henryk Talar, wywiad http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/816/Henryk-Talar.html

O życiu, O ludziach, O czasie

„Idea geniuszu, jako wrodzonej i nieprzekazywalnej siły twórczej, nauka o własnym i doniosłym prawie, któremu może i winien być posłuszny geniusz, usprawiedliwienie odrębności i samowoli genialnego artysty – cała ta doktryna powstaje dopiero w społeczeństwie renesansowym (…).”

Arnold Hauser (1892–1978)

Społeczna historia sztuki i literatury

O sile, O nauce

„Socjalizm powinien przestać być wyrozumowanym ujęciem przyszłości i stać się winien pochodnią, która zapalać będzie w sercach ludzkich wiarę i energię niezwalczoną.”

Feliks Dzierżyński (1877–1926) polski i rosyjski działacz komunistyczny

Pamiętnik więźnia
Źródło: s. 15

O wierze, O przyszłości, Serce

„Boga nie można po prostu ograniczyć do sfery ludzkiej prywatności, ale również w życiu publicznym musi być On uważany za wartość najwyższą. Chciałbym jednak bardzo stanowczo podkreślić, że w żadnej mierze nie wyklucza to tolerancji i przestrzeni dla ateistów, i że nie może mieć nic wspólnego z przymusem wierzenia. Sprawy winny przybrać jedynie – i to pod pewnymi względami – odwrotny porządek niż to obecnie zaczyna mieć miejsce, kiedy to ateizm zaczyna urastać do rangi fundamentalnego dogmatu publicznego, a wiara jest tolerowana jako prywatny pogląd; tym samym – i ostatecznie – nie będąc w swej istocie tolerowana.”

Benedykt XVI (1927) papież

wypowiedź z międzynarodowej konferencji „Chrześcijanie wobec Europy”, 28–29 kwietnia 1979.
Źródło: Wykłady bawarskie z lat 1963–2004, przeł. Andrzej Czarnocki, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 2009, s. 187, 188.

O Bogu, O wierze

„Jednostronność dobra jest w felietonie. Umysł naukowca winien podchodzić do spraw z wielu aspektów. Od obiektywności i bezinteresowności nie ma w nauce dyspensy.”

Stanisław Kamiński (duchowny) (1919–1986) polski filozof, ksiądz katolicki

Źródło: Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk, Lublin 1970, s. 208.

O nauce

„Jan Tomasz Gross był w 1968 r. więźniem marcowym, załamał się w śledztwie i obciążył swoich kolegów. Czytałem jego zeznania w materiałach własnego śledztwa i pamiętam obrzydliwości, jakie ze strachu opowiadał przesłuchującym go oficerom. Dziś odreagowuje swoje frustracje, obciążając odpowiedzialnością za ówczesny komunistyczny antysemityzm Bogu ducha winny naród polski.”

Antoni Zambrowski (1934–2019) polski dziennikarz

Źródło: Sławomir Błaut, Fałsze i przemilczenia Grossa http://www.niedziela.pl/warto_przeczytac.php?doc=20110620&nr=2, Tygodnik Katolicki Niedziela, 2011, cyt. za: „Najwyższy Czas!”.

O Bogu, O strachu, O czasie, O czytaniu