Cytaty na temat duch
strona 4

„Gdybym dziś wierzyć miał
To nie lepiej w wesołą Mickey Mouse
W duchy snów
W duchy drzew
I bez krwi czekoladowe msze”

Roman Kostrzewski (1960) polski wokalista heavymetalowy (Kat, Alkatraz)

Utwory
Źródło: Oczy słońc, 1997

„Kto by myślał bez prawideł wolności i równości zaczynać rewolucję, ten nadaremnie chce przelewać krew […]. A przy tym po co rozpoczynać boje, nie mając na celu szczęścia ogólnego narodu? Im więcej zapału wolności mieli Francuzi, tym straszniejszymi byli nieprzyjacielowi. Czegóż nie dokażą Polacy, gdy się przejmą tym duchem, dziedzicząc wielkie siły osobiste fizyczne, jak żaden z narodów w Europie? Któryż lud miał tak szczęśliwe zdarzenia wybijając się na niepodległość, jakie my posiadamy? Inni nie wiedzieli, czy walczyć mogą z regularnym żołnierzem. Włościanie nasi mają cokolwiek doświadczenia, już bywali w ogniu, a w prowincjach, które nie powstały, wiedzą, że bracia ich bili się i odpierali armaty kosami. Już duch wolności rozszedł się w Polsce między ludem. Jeżeli kto za pierwszym razem nie widział zapału, jakiego by żądał, znajdzie go z czasem, skoro sam będzie miał stateczność ducha i starać się nie przestanie wlewać go w drugich.”

Józef Pawlikowski (1767–1828) polski powstaniec i działacz polityczny

Czy Polacy mogą wybić się na niepodległość (Paryż 1800)

O ludziach, O myślach, O wolności, O sile

„Grecki duch jako pierwszy w dziejach sprzeciwi się tyraństwu i totalitaryzmowi. Jako pierwszy odkryje zasadę demokracji i spróbuje zastosować ją w praktyce. Ale nade wszystko grecki duch będzie miłował wolność.”

Leszek Jańczuk (1965) biblista, duchowny protestancki

Filozofia historii

O demokracji, O wolności

„W powietrzu przypominają zwiewne duchy, ale stają się posępni stąpając po ziemi.”

Dean Koontz (1945) pisarz amerykański

Przepowiednia (2004)

„Trudno jest mi powiedzieć, który film jest dla mnie najważniejszy. Bo w każdym filmie zostawiłem kawałek serca… To tak, jak pytać ojca, które dziecko kocha najbardziej. Z każdym filmem łączy się inny okres życia, inny stan ducha…”

Cezary Pazura (1962) aktor polski

Źródło: Po co grać Hamleta? http://gwiazdy.interia.pl/wywiady/wywiad/po-co-grac-hamleta,872054,3764

O dzieciach, Serce, Kochać się

„Główną i prawdziwą przyczyną rewolucji jest obrzydliwy duch, ożywiający rząd przez całe to długie panowanie; duch oszustwa, podłości i korupcji, który osłabił i upodlił klasę średnią, pozbawił ją wszelkiej myśli politycznej, natchnął ją egoizmem tak nieinteligentnym, że ostatecznie całkowicie oderwała się od ludu, z którego się wywodzi, i pozostawiła go na pastwę rad tych wszystkich ludzi, którzy pod pretekstem przyjścia mu z pomocą w samotności, w jakiej go pozostawiono, napchali mu głowę fałszywymi ideami. Oto główna i głęboka przyczyna, cała reszta to przypadki.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

o Rewolucji lutowej 1848.
Dawny ustrój i rewolucja, Listy

O ludziach, O myślach, O samotności, O pomocy

„Ja” racjonalistyczne chciało być samowystarczalne. Nie chciało się zagubić w otchłani Bożej, gdzie odnalazłoby siebie, dlatego poszukiwać się będzie jedynie w otchłani natury zmysłowej, w której nigdy już się nie odnajdzie. Odeszła miłość, która była tchnieniem ducha. Aby człowiek mógł siebie oddać, zakłada ona istnienie jego osobowości i jej immanentnego życia. Pozostał tylko egoizm. Ale ego już nie istnieje, istnieje tylko przesuwanie się majaków.”

Jacques Maritain (1882–1973) filozof i teolog francuski

Trzej Reformatorzy. Luter, Kartezjusz, Rousseau

O miłości, O poszukiwaniu, O odejściu, O naturze

„I nie możemy mówić tak, że Watykan jest otwarty, bo to głosimy od roku odkąd nastał papież Franciszek, a Kościół w Polsce jest zamknięty. (…) Proszę zobaczyć, jak ten Kościół wygląda. On jest szalenie postępowy, szalenie nowoczesny i zawsze był. (…) Jak popatrzycie państwo z punktu widzenia całej historii Kościoła, to widzicie państwo, że ten Kościół zawsze chciał być opiniotwórczy, kulturotwórczy i musiał postępować z duchem czasu, by nigdy z tej roli nie wypaść. To Kościół wracał do tych fundamentalnych wartości, o których przypomina nam dzisiaj, tych podstawowych, dobra i zła, i chciałam też przypomnieć, że cywilizacje właśnie upadały wówczas, kiedy upadało morale i Kościół zawsze bardzo tego bronił. (…) Ja się bardzo cieszę, że jest instytucja, która cały czas do tych fundamentalnych wartości się odnosi, w bardzo trudnych czasach obecnie…”

Magdalena Ogórek (1979) polska historyczka, doktor nauk humanistycznych

w trakcie debaty o roli Kościoła w Polsce organizowanej 30 czerwca 2014 przez Polskie Radio RDC oraz Towarzystwo Absolwentów Oxford i Cambridge. Źródło: Czy Kościół hamuje rozwój nowoczesnej Polski, Youtube.com https://www.youtube.com/watch?v=2HS9g0UskK0

O historii, O czasie

„Należy wiedzieć – powiada on – że nie mówimy, jakoby Ojciec pochodził od kogoś, ale zwiemy go Ojcem Syna. Podobnie Syna nie nazywamy ani przyczyną [bez przyczyny] ani Ojcem; mówimy natomiast i to, że jest On z Ojca, i to, że jest Synem Ojca. Ducha Świętego wreszcie nazywamy Tym, który i z Ojca jest i Ojca jest Duchem; nie mówimy jednak, że jest On ze Syna, lecz nazywamy Go Duchem Syna (…).”

Jan z Damaszku (676–749) teolog, filozof, święty

Źródło: Wykład szczegółowy wiary prawdziwej, ks. I, r. 12.

O wierze

„Trzeba iść z duchem czasów… – Patrycjusz pokręcił głową.
– Staramy się tego nie robić na ogół – odparł Ridcully.”

Terry Pratchett (1948–2015) angielski pisarz

To go tylko rozzuchwala.
Postacie: Havelock Vetinari, Mustrum Ridcully
Niewidoczni akademicy (2009)

„Przy najbliższym stoliku, na wprost okna, siedziała zwrócona do niego profilem młoda, czarnowłosa i bardzo ładna kobieta, ubrana w prześliczny lekki kostium podróżny, który Alexowi nie spodobał się już na pierwszy rzut oka, tak jak nie spodobał mu się modny, maleńki czerwony kapelusik nasunięty, nieco na bakier, na małą kształtną główkę. Kapelusik ten był odrobinę zbyt czerwony, a kostium nieco zbyt obcisły, jak gdyby właścicielce jego zależało przede wszystkim na niezwłocznym ukazaniu każdemu, kto zechce spojrzeć, tego, czego dokładne określenie wymaga zwykle odrobiny wyobraźni. Joe pomyślał w duchu, że nigdy jeszcze nie widział dziewczyny, która wydawałaby się niemal naga, będąc tak dokładnie zakryta.”

Maciej Słomczyński książka Piekło jest we mnie

Piekło jest we mnie (1975)

O kobietach, O dziewczynach

„Dlaczego ludzie gromadzą się, kiedy ktoś umrze? Dlaczego uważają, że tak właśnie powinni? Ponieważ duch ludzki w głębi serca wie, że wszystkie życia splecione są ze sobą. Śmierć, zabierając kogoś, jednocześnie oszczędza kogoś innego, i w tej niewielkiej przestrzeni między byciem zabranym a byciem oszczędzonym życia się wymieniają.”

Mitch Albom (1958) amerykański pisarz i dziennikarz sportowy

Pięć osób, które spotykamy w niebie
Źródło: Pierwsza lekcja

O śmierci, O ludziach, Serce

„W całkowitej wolności chciałem złożyć śluby i uczyniłem to z wielką radością mojego serca. Od tego dnia cieszę się, żyjąc w zgromadzeniu, wielkim pokojem ducha i dziękuję Panu za to, że pozwolił mi poznać Towarzystwo Salezjańskie i powołał mnie do niego.”

August Czartoryski (1858–1893) polski duchowny katolicki, salezjanin, błogosławiony katolicki

Źródło: Bł. August Czartoryski http://www.donbosco.pl/archiwum-2011-07-1954, donbosco.pl

O pokoju, O ślubie, O wolności, Serce

„Wszystko jest sexy. Nawet Duch Święty.”

Genowefa Jakubowska-Fijałkowska (1946)

Źródło: Nie jest aż tak czarno (rozmowa z Genowefą Jakubowską-Fijałkowską), literaturajestsexy.pl http://www.literaturajestsexy.pl/nie-jest-az-tak-czarno-rozmowa-z-genowefa-jakubowska-fijalkowska/

„Czas własną głowę w ręce brać
mówiąc jej: Biedny Yorik, gdzież twoja niewiedza,
gdzież twoja ślepa ufność, gdzież twoja niewinność
twoje jakoś to będzie, równowaga ducha
pomiędzy niesprawdzoną a sprawdzoną prawdą?”

Wisława Szymborska (1923–2012) polska poetka, noblistka

Tom Wołanie do Yeti (1957)
Źródło: Rehabilitacja

O czasie

„Był człowiek wolny jak duch, był człowiek samotny jak obłok,
zniósł wszystko, co było trzeba, i nic mu się już zdarzyć nie mogło.”

Kazimiera Iłłakowiczówna (1892–1983) polska poetka, prozaik, dramaturg, tłumaczka

Źródło: I znowu, znowu...

„Czysta logika jest ruiną ducha.”

Antoine de Saint-Exupéry (1900–1944) francuski pisarz i poeta, lotnik

„Na czym polega oddawanie czci?
„Jest to podniesienie do Boga myśli. Poprzez oddawanie czci przybliżamy się duchem do Boga.””

Allan Kardec (1804–1869)

Księga duchów
Źródło: s. 135

O Bogu, O myślach, O myśleniu

„Niech głosu mego ziemia przebudzona słucha!
Króle, dajcie baczenie; ludu, nadstaw ucha!
Niech świat cały umilknie, niech zważa na słowa!
Pienia moje wspierają mojej liry tony,
Duch mię święty przenika, jam przezeń natchniony,
By godnie wielkie prawdy głosiła ma mowa.”

Jean-Baptiste Rousseau (1669–1741) poeta i dramaturg francuski

Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 86, tłum. F. Zaleski

O ludziach, O świecie, O historii, O literaturze

„Komunistyczny duch w moich zakładach przybiera coraz bardziej na sile.”

Alfred Krupp (1812–1887)

w piśmie do załogi napisanym tuż przed śmiercią
Źródło: Grzegorz Jaszuński, Miliarderzy, wyd. Czytelnik, Warszawa 1971, ISBN 83-07-00070-X, s. 302

O śmierci, O sile

„Po raz kolejny jesteśmy pouczani, że Syn jest źródłem Ducha Świętego.”

Atanazy Wielki (295–373) ojciec Kościoła, patriarcha Aleksandrii

Fontem iterum Spiritus instruimur esse Filium. (łac.)
Źródło: De Trinitate et Spiritu Sancto

„I jakże mogę w tej sytuacji kryzysowej nie zaproponować Panu podjęcia się trudu odredagowania istniejących angielskich przekładów, skoro jest Pan jedynym na horyzoncie człowiekiem po temu w pełni kompetentnym? Piszę Panu wprawdzie jeszcze bez porozumienia z wydawcą, ale jedyna obiekcja z jego strony, natury finansowej, jest nieistotna, ponieważ z największą chęcią podzieliłbym się z Panem moimi autorskimi honorariami, tymi kwotami, które Herder ma mi w roku bieżącym przekazać. W tym właśnie duchu do niego piszę.”

Stanisław Lem książka Listy

list z 13 stycznia 1972 roku.
Listy, Sława i Fortuna
Źródło: s. 16.

O naturze

„Dziś tytuł Koń trojański w Mieście Boga nie odpowiada już sytuacji w Kościele świętym. Wrogowie ukryci w koniu trojańskim wyszli z niego, a działania niszczycielskie są w pełnym toku. Zaraza ma charakter postępujący: od prawie niezauważalnych błędów i zafałszowań ducha Chrystusa i Kościoła świętego aż po jaskrawe herezje i bluźnierstwa.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Spustoszona winnica
Źródło: s. 5

O Bogu, O charakterze, Koń, Chrystus

„W szachu nie można widzieć tylko politycznego przywódcy swojego kraju. Jest on także przywódcą duchowym. Oczekuje się od niego nie tylko tego, że buduje dla swojego narodu mosty, drogi i tamy, ale musi także kierować duchem, myślami i sercem swojego ludu.”

Mohammad Reza Pahlawi (1919–1980)

Źródło: Erich Schaake, Kobiety dyktatorów, op. cit., s. 91.

O kobietach, O ludziach, Serce

„Liczby urojone są cudownym wzlotem Ducha Bożego; są one pomostem łączącym byt z niebytem.”

Leonhard Euler (1707–1783) szwajcarski matematyk, fizyk i astronom

„My jesteśmy spokojni, bo nasza moc pochodzi od Stwórcy. On nie dopuści, by Jego dzieło zostało zniszczone nawet przez najpotężniejszego wroga. Jednak to, co działo się w kraju w ostatnich latach, rzeczywiście było upokarzające. Wstyd mi, że na Krakowskim Przedmieściu zabrakło miejsca na krzyż. To, co tam się działo, pokazało jednak, że jest w narodzie duch.”

Antoni Dydycz (1938) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: To nie miało prawa się zdarzyć, „Gazeta Polska”, 21 marca 2012

„Obym wielbił Ciebie, nasz Ojcze, a razem z Tobą Twego Syna; obym zasłużył na Twego Ducha Świętego, który pochodzi od Ciebie przez Twego Jednorodzonego.”

Hilary z Poitiers De Trinitate

Professus sum, semper obtineam: Patrem scilicet te nostrum, Filium tuum una tecum adorem: Sanctum Spiritum tuum, qui ex te per unigenitum tuum est, promerear. (łac.)
Źródło: De Trinitate, 12, 57.

„Popełniliście błąd, dwa błędy, dziesięć błędów. Zesłałem na was kary, zesłałem wam radości, posłałem moich świętych, aby was przywiedli do Dobra. Na kary odpowiedzieliście buntami, radości wykorzystaliście do celów ludzkich, niekiedy zakazanych, moich świętych wyśmialiście. Stawaliście się coraz coraz gorsi. Ja pomnażałem dobrodziejstwa, aby was przyciągnąć, a wy wdzięczyliście się do nieprzyjacielskiego ducha. Tak iż można powiedzieć, że w tym narodzie i w jego przywódcach 'nie ma już rozwagi', nie ma 'roztropności', a jedynie wyniosłość, drwiny, lekkomyślność, grzech.”

Maria Valtorta (1897–1961) włoska pisarka

Zeszyty z 1943
Źródło: s. 445.

O karze, O błędach

„Miły deszcz, co przynosi ochłodę po upalnym letnim dniu i dodaje mężczyźnie ducha; czuje się wtedy świetnie aż po wielkie palce u nóg; chce iść do domu albo gdzie indziej i pięknie dogodzić swej kobiecie…”

Erskine Caldwell (1903–1987)

Ostatnia noc lata
Źródło: s. 46.

O kobietach, O domu

„Kobieta czarująca mężczyznę działa nie tylko na jego wrażliwość miłosną, ale pobudza i ożywia w ogóle jego ducha. Nie jest to wcale jej dziełem i zasługą, lecz popędu najbardziej twórczego ze wszystkich.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

O kobietach

„Błędnym rozwiązaniem jest narzucanie innym rzymskiej koncepcji Kościoła i ekumenii. Ekumenia jest wymianą darów i nawróceniem ku Chrystusowi wszystkich Kościołów. Wymaga to wzajemnego uznania, że w każdym Kościele jest obecny i urzeczywistnia się w konkretnej postaci prawdziwy Kościół Jezusa Chrystusa, mimo wszelkich ludzkich niedostatków i ułomności. Oznacza to, że Boży Duch działa również w innych Kościołach. Żaden Kościół nie może sobie rościć pretensji do monopolu na prawdę i zbawienie.”

Wacław Hryniewicz (1936) polski teolog katolicki, duchowny

Źródło: Zbawiciel jest polifoniczny.

Chrystus

„Prawowierność jest jedną z jego [Kościoła katolickiego] głównych trosk, a urząd pasterski najważniejszym, powierzonym przez Boga zadaniem. Nauczanie apostołów określa kanon jego sprawowania. Wskazanie apostoła Pawła „Strzeż depozytu [wiary]!" (1 Tm 6, 20; 2 Tm 1, 14) jest zobowiązaniem, którego naruszenie byłoby zdradą. Kościół jako nauczyciel nie wynajduje swej nauki, ale świadczy o niej, zachowuje ją, interpretuje i przekazuje. Skoro w przypadku głoszenia Ewangelii idzie o samą prawdę, można Kościół nazwać konserwatywnym i nieprzejednanym. Kto chciałby skłonić Kościół do dostosowania wiary do zmieniającego się gustu ducha czasów, temu odpowiada on słowami apostołów: Non possumus!, Nie możemy”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Dz 4, 20
Spustoszona winnica
Źródło: s. 132

O Bogu, O zdradzie, O wierze, O nauce

„To, czy jesteś buddystą, czy nie, zależy od tego, czy przyjąłeś Schronienie w Trzech Doskonałych Klejnotach – Buddzie, Dharmie i Sandze – z głębi serca. Samo odmawianie buddyjskich modlitw, bawienie się modlitewnym różańcem (malą), czy okrążanie buddyjskiej świątyni lub stupy nie czyni jeszcze z Ciebie buddysty. Tego może nauczyć się nawet małpa. Praktyka Dharmy jest kwestią umysłu[ intencji, motywacji ] i ducha, a nie zewnętrznych czynności.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: Czym różni się tradycja gelug od innych tradycji buddyzmu tybetańskiego? http://www.zbigniew-modrzejewski.webs.com/tradycjagelug_index.html

O motywacji, Serce

„(…) pewnie przypomniałbym sobie dwunastą tabliczkę Gilgamesza, na której zapisano lament wywołanego z podziemi ducha Enkindu, te straszne słowa, że jego ciało wypełnione jest płaczem i tak jak starą szmatę toczą go robaki, jak starą szmatę, kochany panie Bohumilu, gdyby Homer znał te słowa, to pewnie lament zjawy Achillesa przed żywym Odysem przybrałby inną, okrutniejszą formę, gdybyśmy choć raz naprawdę ujrzeli to, co Orfeusz, ale nie w śpiewie, hymnie czy religijnym pocieszeniu, tylko w tej jednej chwili najoczywistszej grozy, być może z przerażenia nie moglibyśmy pić herbaty, pisać listu, kochać się, jeść, a nawet umierać (…).”

Paweł Huelle (1957) pisarz polski

Źródło: Janusz Wróblewski, Rozmowa z Pawłem Huelle, polityka.pl, 4 listopada 2009 http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/paszportypolityki/6146,1,rozmowa-z-pawlem-huelle.read

O piciu, O herbacie, Kochać się

„Kochamy bowiem piękno, ale z prostotą, kochamy wiedzę, ale bez zniewieściałości, bogactwem się nie chwalimy, lecz używamy go w potrzebie. (…) U nas ci sami ludzie, którzy zajmują się sprawami państwa, zajmują się także sprawami osobistymi. (…) Jesteśmy jedynym narodem, który jednostkę nie interesującą się sprawami państwa uważa nie za bierną, ale za nieużyteczną. (…) U innych nieznajomość sytuacji prowadzi do zuchwalstwa, a rozsądek do bojaźliwego zwlekania. Za najdzielniejszych duchem słusznie można by uznać tych, którzy znając na równi grozę, jak i słodycz życia nie ustępują przed niebezpieczeństwem.”

Perykles (-494–-429 p. n. e.)

o ateńskim społeczeństwie demokratycznym.
Źródło: Tukidydes, Wojna peloponeska, Warszawa 2003

O wojnie, O ludziach, Cytaty o pięknie, O bogactwie

„My, którzy mieliśmy zaszczyt z nimi latać i walczyć, nigdy tego nie zapomnimy. Wielka Brytania nie może zapomnieć, jak wiele zawdzięcza wierności, niezłomności ducha i poświęceniu polskich lotników.”

John Kent (1914–1985) Oficer Królewskich Sił Powietrznych

o polskich pilotach walczących w bitwie o Anglię.

„Słowem Boga [tj. Ojca] jest Syn, a słowem Syna – Duch (…). Ten zaś, ponieważ Syna słowem jest, przeto jest Boga”

Bazyli Wielki (329–379)

tj. Ojca
Źródło: Przeciw Eunomiuszowi, ks.V.

O Bogu

„Pozwólcie przeto, że tak jak zawsze przy bierzmowaniu biskup, i ja dzisiaj dokonam owego apostolskiego włożenia rąk na wszystkich tu zgromadzonych, na wszystkich moich rodaków.
Pragnę wam dziś przekazać tego Ducha, ogarniając sercem z najgłębszą pokorą to wielkie „bierzmowanie dziejów”, które przeżywacie.
I dlatego – zanim stąd odejdę, proszę was, abyście całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię Polska, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością
– taką, jaką zaszczepia w nas Chrystus na chrzcie świętym,
– abyście nigdy nie zwątpili i nie znużyli się, i nie zniechęcili,
– abyście nie podcinali sami tych korzeni, z których wyrastamy.
Proszę was:
– abyście mieli ufność nawet wbrew każdej waszej słabości, abyście szukali zawsze duchowej mocy u tego, u którego tyle pokoleń ojców naszych i matek ją znajdowało,
– abyście od niego nigdy nie odstąpili,
– abyście nigdy nie utracili tej wolności ducha, do której on wyzwala człowieka,
– abyście nigdy nie wzgardzili tą miłością, która jest największa, która się wyraziła przez krzyż, a bez której życie ludzkie nie ma ani korzenia, ani sensu.
Proszę was o to…”

Jan Paweł II (1920–2005) papież, święty Kościoła katolickiego

13
Źródło: w 1979 na krakowskich Błoniach podczas wielkiego bierzmowania narodu.

O życiu, O wierze, O matce, O odejściu

„Wciąż tli się duch wyjaśnienia tej tragedii, tli się duch upamiętnienia tej tragedii pomnikiem, co uczyniliśmy w Gdańsku w Bazylice Mariackiej, a czego brak w stolicy.”

Sławoj Leszek Głódź (1945) polski duchowny katolicki, arcybiskup, generał

o tragedii smoleńskiej. Źródło: stefczyk.info, 8 kwietnia 2012 http://www.stefczyk.info/wiadomosci/polska/nie-wolno-lekcewazyc-kosciola

„Zgaśnie blask oczu twych,
Gdy wstanie dzień…
Świt za szybą przysiądzie,
Jak szary ptak…
Nie mów nic, przytul się
Wstrzymaj czas, wszystko zmień…
Zapomnienie, jak zmierzch
Niech zatopi nas znów…
Wódki mgła – wokół głów
Pełznie, jak duch…
Jaki zły, jaki pusty jest cały świat…
Nie mów nic, przytul się,
Wtóru serc dziwna moc
Wstrzyma czas, niechaj trwa
Pijana noc!”

Stanisław Staszewski (1925–1973) polski poeta i bard

Źródło: Samotni ludzie

O ludziach, O świecie, O ptakach, O czasie

„Co jakiś czas muszę coś zmieniać. Jestem tak zwanym niespokojnym duchem, szybko się nudzę i w związku z tym muszę próbować nowych rzeczy. Zresztą dla samej psychiki aktora ważne jest, aby miał on taką możliwość. Ja bardzo głęboko wchodzę w postaci i kiedy gram dużo dramatycznych ról, potem źle się to na mnie odbija. Dopiero wtedy zaczynam się dobrze czuć, kiedy mogę przekładać to wcieleniami komediowymi.”

Stanisława Celińska (1947) polska aktorka

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=44284

O czasie

„W prawdziwej społeczności wierzących w Chrystusa jedno jest tylko Ciało, jeden Duch, jeden Pan i jeden chrzest, tak też jedna tylko może być wiara (por. Ef 4, 5) i dlatego ktokolwiek odmówi Kościołowi posłuszeństwa, ma być, mocą Pana, uważany za poganina i publicznego grzesznika (por. Mt 18, 17). Z tego powodu ci, którzy są wzajemnie rozdzieleni wiarą lub kierownictwem, nie mogą żyć w tak pojętym jednym Ciele, ani też w jednym jego boskim Duchu.”

Pius XII (1876–1958) papież

Encyklika Mystici Corporis Christi o Mistycznym Ciele Chrystusa i Kościele

O wierze, Chrystus

„Nigdy energia ducha publicznego w całym narodzie, we wszystkich częściach kraju do takiego stopnia nie dochodziła.”

Maurycy Mochnacki (1803–1834) generał, polski działacz polityczny, publicysta

o powstaniu listopadowym
Źródło: Kronika Polski. W boju i na tułaczce: 1831–1846, Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, Kraków, 1998, s.4.

„„Duch czysty” jest czystą głupotą: odliczmy system nerwowy i zmysły, „doczesną powłokę”, a pominiemy w rachunku siebie – nic więcej!”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

O głupocie

„Jesteśmy fanatykami, bo tylko fanatycy umieją dokonać wielkich rzeczy. Nienawidzimy kompromisu: jest to nie tylko cechą młodości naszej, ale ducha czasów, w których żyjemy.”

Jan Mosdorf (1904–1943) polski filozof i publicysta, działacz narodowy

Źródło: Wczoraj i jutro, 1938

„Wszystko, co wyzwala naszego ducha, nie ucząc nas panowania nad sobą, prowadzi do zguby.”

Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) niemiecki poeta

Pozostałe

„Forma to jest coś, co wymyślamy i traktujemy jako sygnał dla innych. W aktorstwie, tak jak w malarstwie czy w muzyce, jest ona sposobem porozumiewania się. Wkłada się w nią ducha.”

Janusz Gajos (1939) polski aktor

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 15 maja 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rozmowyd.htm

O malarstwie

„Poza Kościołem można wszystko uczynić, poza zbawieniem duszy. Można doznawać czci, można przyjmować sakramenty, można śpiewać „Alleluja”, można odpowiadać „Amen”, można głosić Ewangelię, można wyznawać i głosić wiarę w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego, ale wyłącznie w Kościele katolickim można odnaleźć zbawienie.”

Aureliusz Augustyn z Hippony (354–430) wczesnochrześcijański biskup i teolog

Źródło: Sermo ad Caesareensis ecclesiae, Patrologia Latina, t. 43, kol. 695.

O wierze, O duszy, O śpiewie

„Tradycyjnie, Boże Narodzenie nie było ważnym świętem. Myślę, że większe święta to Wielkanoc, Zesłanie Ducha Świętego i Wielki Post. Myślę, że są bardziej dojrzałe z religijnego znaczenia, podczas gdy Boże Narodzenie po prostu jest – to znaczy jest to bardzo znaczące wydarzenie; wcielenie Boga – ale to był dopiero początek historii i prawdziwe opowieści Jezusa są o dwóch ostatnich latach jego życia, więc Boże Narodzenie zawsze wydawało mi się naprawdę przesadzone z religijnego punktu widzenia.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: „Drowned In Sound”, 6 grudnia 2007 http://drownedinsound.com/in_depth/2664661

O Bogu, O historii, O myślach, O myśleniu

„Posłuchaj mnie uważnie, a jeśli nie zrozumiesz, to cię życie nauczy kiedyś; strzeż swego serca logiką i rozumem, bo z serca przychodzi śmierć człowieka (…) Przyjaciela, brata, powiernika nie szukaj wśród ludzi, ale stań się tym sam dla siebie. Sądź się surowo i milcz w bólu i radości, walki, upadki, tryumfy, niech je zna tylko ten Bóg, którego imię stanie ci się kiedyś religią; a ludzie nigdy, nigdy; I pamiętaj że na świecie jest jeden grzech; podłość, jedna cnota szlachetność, jedno szczęście spokój. I jest prawda, ale kto powie, że ją posiadł? Komu duch przestanie stawiać pytania i wątpliwości, aż do końca…?”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

Kwiat lotosu
Źródło: Wyd. Alfa, Warszawa 1990, s. 103

O życiu, O śmierci, O Bogu, O szczęściu

„(…) brzuch ci ducha nie usłucha, co dopiero niżej brzucha!”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Rozmowy z diabłem (1965)

„Ale naprawdę tym, czego duch świata od nas oczekuje, nie jest wcale sprawiedliwość, ale życzliwość dla bliźnich, przyjaźń i miłosierdzie, a więc takie jakości, których ze sprawiedliwości niepodobna wyprowadzić.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Mini wykłady o maxi sprawach (1997–2003)

O przyjaźni, O sprawiedliwości

„Bo w jej modlitwach zawsze biło serce niepodważalnej wiary, do której dobrnęła wieloma ścieżkami. A to przecież brak tętna w religii sprawia, że jesteśmy słabi, a ludzie słabi duchem stają się grzeszni, bo się boją. (…) Sara była aguną, bo jej mąż Mosze znalazł kobietę głupszą, która nie zadawała mu tylu pytań przy studiowaniu Tory. Cierpienie, jakie odczuwała w związku z jego odejściem, zamykało zakres znaczenia słowa gehenna. Ale ból zawsze może być większy i gehenna nastała dopiero wraz z Holocaustem. A Holocaust stworzyli ludzie ludziom. (…) Sara już nie żyje, ale przecież kiedyś rabin tłumaczył jej, że Żydzi są jak Księżyc. Czasami widać go na niebie w całej okazałości, czasami tylko część, a czasami go w ogóle nie widać. Ale Księżyc jest zawsze!”

Ewa Klajman-Gomolińska (1966)

Iluzja
Źródło: Duch drewnianego ptaka

O kobietach, O bólu, O ludziach, O wierze

„Złośliwość to duch krytyki, a krytyka rodzi postęp i uświadomienie.”

Thomas Mann (1875–1955) prozaik niemiecki, noblista

Czarodziejska góra

„Wtedy po raz pierwszy zaczęło do mnie docierać, czym jest prawdziwa odwaga. Do tamtej pory wszystko wydawało się nierzeczywiste, jak nocne podchody na szkolnym obozie. Wyjście z ciemności oznaczało wykazanie się odwagą, jaką nigdy nie musiałam się wykazywać, o jakiej nawet nie miałam pojęcia. Musiałam przeszukać własny umysł i ciało, żeby sprawdzić, czy znajdę gdzieś tę nową część mnie. Czułam, że mam w sobie ducha, który jest do tego zdolny, chociaż wcześniej go nie znałam.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro: Kiedy zaczęła się wojna

O odwadze

„Naucz się z pogodą ducha przyjmować to, czego nie możesz zmienić, odważnie zmieniać to, co możesz, a przede wszystkim naucz się mądrze odróżniać te dwa stany.”

Marc Levy (1961)

Jeszcze się spotkamy (2005)

O pogodzie

„Do każdego się dostosować, nie zatracając swej własnej formy ducha.”

Jordan z Saksonii (1190–1237)

Inna wersja: Dostosować się do każdego, a jednak siebie samego nie zniekształcić.
Omnibus conformari, et seipsum non deformare. (łac.)
Źródło: o. Jacek Woroniecki, W szkole wychowania, Fundacja Servire Veritati Instytut Edukacji Narodowej, Lublin 2008, s. 78; o. Jacek Woroniecki, Św. Jacek Odrowąż i sprowadzenie Zakonu Kaznodziejskiego do Polski, Wydawnictwo Esprit SC, Kraków – Katowice 2007, s. 131

„Msza św. trydencka bardziej niż cokolwiek innego przepojona jest duchem prawdziwej czci, a tych którzy nią żyją, pociąga wprost ku temu duchowi. Właściwy fundamentalny stosunek wobec Boga i stworzenia żyje we wszystkich jej częściach. Cała liturgia jest przeniknięta tą czcią wobec majestatu Boga, maiestas Domini, jasną świadomością Jego absolutnej zwierzchności i uznaniem faktu, że wszystko od Niego otrzymujemy.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Źródło: Liturgy and Personality, New Hampshire 1986, s. 55, [cyt. za:] ks. Grzegorz Śniadoch IBP, Msza święta trydencka. Mity i prawda, wydanie II popr. i uzup., Centrum Kultury i Tradycji, Ząbki 2014, s. 246.

O Bogu, O prawdzie

„Miłości i jedności ducha tylko nam trzeba, bo bagnety to się znajdą i resztę zrobią.”

Jan Henryk Dąbrowski (1755–1818) polski generał

ostatnie słowa, skierowane do Ludwika Sczanieckiego, adiutanta Dąbrowskiego.
Źródło: Marek Ruszczyc, Potomkowie generała

„Lekkoatletyka, jak przystało na królową sportu, musi być popularna i ciągle piękna. Musimy iść z duchem czasu, dostosowywać się do tego, co dyktuje nam życie. Stojąc w miejscu, będziemy się cofać. Nie zamierzam być wiceprezydentem IAAF i szefem komisji ds. rozwoju na papierze. Mam na tyle siły i zapału, by działać. Z drugiej strony nie chcę nic robić byle jak, byle szybko. Każde posunięcie musi być, tak jak w szachach, przemyślane i rozważne. Trzeba wybierać najlepszy ruch. O popularność królowej sportu trzeba zabiegać, jak również i dbać – o czym najlepiej wiedzą kobiety – aby mimo upływu lat być ciągle piękną.”

Serhij Bubka (1963) lekkoatleta ukraiński, tyczkarz

Źródło: Bubka: Królowa sportu musi być popularna, gazeta.pl, 20 lutego 2008 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80369,4944728.html

O życiu, O kobietach, O sporcie, O sile

„Zabraniano nam Słowackiego, Krasińskiego, Mickiewicza. Nie zabroniono nam Chopina. A jednak w Chopinie tkwi wszystko, czego nam wzbraniano: barwne kontusze, pasy złotem lite, posępne czamarki, krakowskie rogatywki, szlacheckich brzęk szabel, naszych kos chłopskich połyski, jęk piersi zranionej, bunt spętanego ducha, krzyże cmentarne, przydrożne wiejskie kościółki, modlitwy serc stroskanych, niewoli ból, wolności żal, tyranów przekleństwo i zwycięstwa radosna pieśń.”

Ignacy Jan Paderewski (1860–1941) polski pianista, kompozytor

Źródło: O Szopenie. Mowa wygłoszona na obchodzie szopenowskim w filharmonii dnia 23 października 1910, Lwów 1911, s. 20.

O bólu, O wolności, Serce

„Duch pielęgniarstwa ucieleśnia miłość i służbę.”

Janina Woynarowska (1923–1979) polska pielęgniarka

Źródło: Życie pojęła poważnie. Wspomnienie o pielęgniarce Janinie Woynarowskiej. http://www.moipip.org.pl/media/doc/ad_vocem_75.pdf

O miłości, O życiu, O wspomnieniach

„Szachy to moja pasja. Codziennie przy partii szachowej, zwłaszcza przy blitzach zapominam o wszystkich zmartwieniach dnia codziennego. Czuję się jakbym słuchał muzyki, bo partia szachów to dla mnie jakby symfonia Mozarta. Inspiruje nowe idee, odradza ducha walki.”

Mieczysław Najdorf (1910–1997) polski szachista

Źródło: Szachista” nr 8/1993, str. 243.

O pasji, O walce, O zapominaniu

„CAŁYM ŻYCIEM, ze wszystkich sił mego ducha, z całego serca, wykorzystując wszystkie dane mi możliwości”

Stefan Mirowski (1920–1996) polski instruktor harcerski, specjalista w zakresie normalizacji

Komentarz do Przyrzeczenia harcerskiego

Serce

„Cierpienie uczy mądrości, a mądrość – spokoju ducha.”

Feliks Rajczak (1938–1987)

Źródło: Ambaje

O mądrości, O cierpieniu

„Definicja kina niezależnego, offu jest trudna do określenia. Chyba najważniejsza w tym wszystkim jest niezależność ducha.”

Grzegorz Lipiec (1974)

Źródło: Wywiad, 21 września 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=58623

„Ciało jest święte. To ono ujawnia ducha. Ale możesz ujawniać albo ducha świata, albo Ducha Świętego. Od ciebie zależy, któremu z nich się poddasz.”

Wanda Półtawska (1921) polska lekarka i literatka

fragment wykładu w kaplicy parafii Matki Boskiej Królowej Męczenników w Fordonie. Źródło: Duch świata czy Duch Święty? http://www.express.bydgoski.pl/look/article.tpl?IdLanguage=17&IdPublication=2&NrIssue=1356&NrSection=1&NrArticle=153889&IdTag=18, „Express Bydgoski”, 6 listopada 2009.

O matce

„Najważniejszem jednak w tem wszystkiem jest sam duch modlitwy, bez którego wszystkie te praktyki pozostaną martwe; o tę umiejętność chętnego, gorliwego, pełnego miłości obcowania z Bogiem w głębi duszy, o tę gotowość zwracania się doń w każdej wolnej chwili, czyto z hołdem, czyto z prośbą o siłę i o światło, czyto z przeproszeniem, czy wreszcie z dziękczynieniem, musi się kleryk zaraz od pierwszego dnia po wstąpieniu do seminarjum starać, od niej bowiem zależy w najwyższym stopniu cała praca samowychowawcza, jakiej od niego w seminarjum zażądają.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Królewskie kapłaństwo
Źródło: s. 65

O Bogu, O duszy, O świetle, O sile

„Im bardziej cynicznie, po spartańsku, w duchu pruskim czy bolszewickim będziemy wieść nasze życie, tym stanie się ono lepsze.”

Ernst Jünger (1895–1998) pisarz niemiecki

Robotnik

O życiu

„…Choć przedmiot uwielbienia niesie nam często zagładę, a miłość jest bardziej nieubłagana niźli śmierć, i chociaż z kolei rzeczy odpłacamy się za doznane nieszczęścia, to jednak nadal musimy uwielbiać i wyciągać ramiona ku utraconym pożądaniom i przelewać naszą krew na ołtarzu naszego zdegradowanego bóstwa. Albowiem miłość pochodzi z ducha i nie zna śmierci.”

Henry Rider Haggard książka Kleopatra

Kleopatra (1889)
Źródło: s. 266

O miłości, O śmierci

„Tegoczesny socjalizm jest tylko wyrazem uczucia tak starego jak poczucie życia, odczucia tego, co w naszym życiu jest niepełne, okaleczałe, nienormalne, a zatem tego, co nieszczęśliwe. Uczucie socjalne jest porywem ducha ku lepszemu bytowi, nie indywidualnemu, lecz wspólnemu i solidarnemu. Uczucie to objawiło się z siłą zupełnie nową, przyznajemy; jest to nowy zmysł, który człowiek duchowy zdołał sobie wytworzyć; jest to nowa namiętność.”

Adam Mickiewicz (1798–1855) polski poeta

Źródło: Socjalizm, 1849 http://lewicowo.pl/socjalizm-2/

O emocjach, O sile

„To był niespokojny duch. Dla niej liczyła się twórczość, miłość, rozmowa. Była osobą bardzo delikatną i wrażliwą, dzięki czemu możliwe były te piosenki, wiersze i książki. To jednocześnie osoba bardzo zdecydowana i kategoryczna, kiedy zmierzała do jakiegoś celu. Zarówno kiedy celem było opublikowanie wiersza, wystawienie musicalu czy też miłość, czy też podróż – wówczas ona nagle zmieniała się w czołg, który miażdży wszystko po drodze.”

Daniel Passent (1938) dziennikarz polski, publicysta

o Agnieszce Osieckiej.
Źródło: Sławomir Koper, Życie artystek w PRL, Czerwone i Czarne, Warszawa 2011, ISBN 9788377000670, s. 54.

O miłości, O życiu, O książkach

„Namiętność Chopina była wyłącznie duchowej natury. Było to wrzenie i męka ducha; jego powszednie życie i jego przeżywania były zupełnie pozbawione świeżego kolorytu przyrody. Tylko jego dusza dyszała tragedją.”

James Huneker (1857–1921)

Źródło: Chopin: człowiek i artysta, Rozdział: Polska: Ideały młodości, tłum. Jerzy Bandrowski

O życiu, O duszy, O naturze

„Dzień cały kruszę młotem i oskardem
Skałę oporną,
By zdobyć jedną noc na łóżku twardem
I karm wieczorną.
A ogłuszony duch śpi w wnętrzu mem
Kamiennym snem.”

Mamert Wikszemski (1872–1908) polski poeta, krytyk literacki, tłumacz

Źródło: Kamieniarz

O snach, O nocy

„Religia jest wyrazem poszukiwania czegoś więcej, czegoś co nie jest bezpośrednio dostępne, a czego istnienie tylko intuicyjnie wyczuwa człowiek. Religia jest sposobem w jakich duch ludzki przejawia swoje istnienie. Religia jest motorem kultury. Upadek religii pociąga upadek kultury.”

Leszek Jańczuk (1965) biblista, duchowny protestancki

Filozofia historii

O religii, O poszukiwaniu

„Kabarety stały się ważnym osiągnięciem tego miasta, opisując je, komentując, pokazując ducha jego mieszkańców.”

Mikołaj Grabowski (1946) polski reżyser i aktor, pedagog

o kabaretach Krakowa. Źródło: „Dziennik Polski”, 7 stycznia 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/miedzys.htm

„Zgodnie z duchem epoki panuje przeświadczenie, że każdy fakt, choćby najbardziej podejrzany, ma przewagę nad każdym, nawet najbardziej prawdziwym doświadczeniem wyobraźni.”

Gore Vidal (1925–2012) amerykański pisarz, dramaturg, scenarzysta i polityk

„Kościół ma głęboki szacunek dla dziejów Narodu. Skrzętnie zbieramy okruchy dziejowe, jak okruchy ewangeliczne, bo są one zawsze pożywne. Najdrobniejsza okruszyna Ewangelii żywi ducha. Podobnie okruchy dziejów Narodu są siewcą jego ducha. Trzeba więc podawać młodemu pokoleniu to pożywienie, aby Naród nie zatracił związku z dziejami. Naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości staje się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

w kościele św. Piotra i Pawła w Kruszwicy, 18 września 1970.
Źródło: Świadectwa powstania warszawskiego 1944, Andrzej Gałka (red.), op. cit., s.7.

O historii, O przeszłości, O przyszłości

„Rozszerzenie zatem koncepcji kosmicznej, które słusznie obaliło starożytną ideę geo- i antropocentryzmu, i że tak powiem, zmniejszyło naszą planetę do rozmiaru pyłu astralnego, a człowieka do rozmiaru atomu tego pyłu, spychając ich na margines wszechświata, nie stanowi przeszkody – jak stwierdzili niektórzy, rozprawiając o tajemnicy Wcielenia – ani dla miłości, ani dla wszechmocy Tego, który jest czystym duchem i jako taki nieskończenie przewyższa materię, niezależnie od jej wymiarów kosmicznych w postaci przestrzeni, czasu, masy i energii.”

Pius XII (1876–1958) papież

Źródło: przemówienie do uczestników kongresu Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Rzymie, Vatican.va, 7 września 1952 http://www.vatican.va/holy_father/pius_xii/speeches/1952/documents/hf_p-xii_spe_19520907_la-presence_it.html

O czasie

„Bo Polak lubi rządy silnej ręki. Pokazał to choćby zamach majowy, kiedy to w ciągu pięciu lat nikt już nie myślał o żadnych protestach, bo protestujących pacyfikowano szybko i skutecznie. Jakąś nadzieję może dawać tylko to, że wciąż tłucze się gdzieś w nas ten duch Solidarności…”

Jerzy Stępień (1946) prawnik i polityk polski

Źródło: Jerzy Stępień: jestem pełen najgorszych obaw http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/jerzy-stepien-jestem-pelen-najgorszych-obaw/dbyd3r3, onet.pl, 17 grudnia 2016.

O myślach, O myśleniu

„Zbuntuj się. Niewybaczalna jest zdrada poety,
Który kłamstwom tego świata Boga wydał.
Złe duchy na sali. We krwi święte wersety.
Pustką świeci w tym tłumie krzesło dla Norwida.”

Józef Kurylak (1942)

Źródło: Krzesło dla Norwida (1994)

O Bogu, O kłamstwie, O zdradzie

„Trzeba iść z duchem czasów. Jestem pewien, że tradycyjne wytwórnie płytowe wcześniej czy później padną. Wszystko będzie w rękach ludzi, którzy tworzą i grają muzykę. Nie będzie więcej kontroli i nacisków wydawcy, oczekującego konkretnych wyników.”

Maxim Reality (1967)

Źródło: „Zdążyć przed prysznicem”, 1 kwietnia 2010 http://muzyka.onet.pl/publikacje/wywiady/zdazyc-przed-prysznicem,2,4544774,wiadomosc.html

O ludziach, O muzyce

„Przymioty serca przysparzają nam przyjaciół, przymioty ducha – tylko wrogów.”

Curzio Malaparte (1898–1957) pisarz i dziennikarz włoski

Serce

„Ojczyzna i Naród były najdrogocenniejszymi skarbami jego wzniosłego serca i ducha. Czciliśmy i kochaliśmy Go za tę Jego prawość i czystość uczuć i charakteru, podziwialiśmy Jego genjalność i cnoty prawdziwego bohatera, a składając cześć i hołd Jego wiecznej pamięci, jesteśmy przekonani, że nietylko Naród, ale i historja Rozwadowskiego zasług nigdy nie zapomni.”

Franciszek Latinik (1864–1949) polski wojskowy, generał

o Tadeuszu Rozwadowskim
Źródło: Franciszek Latinik: Wspomnienie o Tadeuszu Rozwadowskim. Kraków, 15 marca 1929

O emocjach, O charakterze, O wspomnieniach, O ojczyźnie

„Rosyjski filozof religijny Mikołaj Bierdiajew pisał przed laty, iż problem zbawienia, wiecznej zatraty i wiecznego piekła jest „najbardziej dręczącym spośród problemów, które mogą powstać w ludzkiej świadomości”. Wszelkie próby konstruowania „ontologii piekła”, dokonywane w ramach tradycyjnej nauki, to – jego zdaniem – nic innego jak „dogmatyzowanie dawnych sadystycznych instynktów człowieka”. Nie ma wieczności negatywnej i złej. Wieczność może być tylko boska. Element sadyzmu zajmuje, zdaniem Bierdiajewa, dużo miejsca w dziejach religii. Chrześcijaństwo nie jest w tym względzie wyjątkiem (wystarczy sięgnąć do pism św. Augustyna, Lutra czy Kalwina). Ortodoksyjna teologia zbyt łatwo godziła się z sadystycznymi uczuciami. Trudno pojąć, dlaczego okrucieństwo w myśleniu o losach innych może stać się oznaką ortodoksyjności. Gdzie szukać głównego źródła tego aż nazbyt ludzkiego nastawienia? Być może w języku samych Ewangelii, z którego przebija ludzka ograniczoność i skłonność do okrucieństwa. Boskie światło z trudem przebija się przez ciemności ludzkich instynktów. Słusznie pisał Bierdiajew: „Eschatologiczny element okrucieństwa pochodzi nie od samego Jezusa Chrystusa. Został on przypisany Jezusowi Chrystusowi przez tych, których naturze to odpowiadało. (…). Wyznaję religię ducha i mocno przy tym obstaję. W historycznym objawieniu duch został zaciemniony przez ludzką ograniczoność; na objawienie nakłada się pieczęć socjomorfizmu”.”

Wacław Hryniewicz (1936) polski teolog katolicki, duchowny

Źródło: Trzecia droga nadziei, „Tygodnik Powszechny”, 25.01.2004 r.

O losie, O religii, O emocjach, O myślach

„Lelewel uważający się także za wielkiego numizmatyka, zupełnie zignorował ten zakup rządu od Wolańskiego, ogłaszając o nim arogancko i lekceważąco; «Jakiś amator w Polsce, Wolański» (Un amateur en Pologne, Wolański).
Wolański oburzony drwinami Lelewela, oprotestował je oficjalnie w swojej publikacji.
Widać z powyższego, że Lelewel poniżał Polaków i nie identyfikował się z Polską, był duchem od niej daleko, a pisał przeważnie po francusku.”

Janusz Bieszk (1955) polski autor

„Myślałam zawsze, że to piękny i wzniosły stan ducha, szlachetny i godny, nawet, jeżeli unieszczęśliwia. Przecież tyle ballad ułożyłam o czymś takim. A to jest organiczne, Geralt, podle i przejmująco organiczne. Tak może się czuć ktoś chory, ktoś, kto wypił truciznę. Bo tak, jak ktoś, kto wypił truciznę, jest się gotowym na wszystko w zamian za odtrutkę. Na wszystko. Nawet na poniżenie.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

Postać: Essi „Oczko” Daven
o miłości.
Miecz przeznaczenia, Granica możliwości, Trochę poświęcenia

O myślach, O myśleniu

„Za tobą przyszły duchy polskie,
husarskie skrzydła drżą na wietrze,
i za konduktem i za wojskiem
pieśń się unosi, aż w Kieleckiem.”

Lusia Ogińska (1974)

Heda-Szary

„Zbawiciel sam z siebie wydaje Ducha i tchnie, tak jak i sam Ojciec.”

Cyryl z Aleksandrii (376–444) patriarcha Aleksandrii, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego

Źródło: Kazanie do cesarza Teodozjusza

„W rocznicę Cudu nad Wisłą (15 sierpnia) i w przeddzień święta Królowej z Jasnej Góry (26 sierpnia) – Warszawa – wierne macierzyńskie serce Polski krwią i męką rodzące wolność Ojczyzny, wzywa swych synów i cały naród do nowej mobilizacji, do walki o wewnętrzne przemienienie narodu w duchu Bożej i braterskiej miłości, do szturmu już nie tylko o wolną, ale i świętą Polskę.”

Maria Okońska (1920–2013)

fragment „Nowej mobilizacji walczącej Warszawy” autorstwa Marii Okońskiej, Warszawa, 15 sierpnia 1944.
Źródło: Maria Okońska, Wspomnienie z powstania warszawskiego, op. cit., s. 43.

O wolności, O wspomnieniach, O walce, O ojczyźnie

„Nagromadziwszy tyle okrucieństw, nieprawości i zatrważających wydarzeń w jednej księdze [Księdze Sędziów], redaktorzy tekstu biblijnego jakby w pewnej chwili się opamiętali. Bo antologia tych ponurych sag kończy się wydźwiękiem optymistycznym w dodanej znacznie później i nawiązującej do czasów sędziów prześlicznej opowieści o wiernej Rut. Sielankowy, nasycony kojącą ciszą obraz kosiarzy zasiadających podczas żniw do wspólnego posiłku, rolnicy o dobrych sercach i niewiasty obdarzone słodyczą charakteru – jakże inny to świat na tle ogólnej anarchii, nieobyczajności i barbarzyństwa. Opowieść o Rut jakby chciała nam uprzytomnić, że w epoce sędziów na przekór wszystkiemu istniał normalny świat uczciwych ludzi, którzy w ogólnym chaosie potrafili zachować czystość obyczajów, prostotę ducha i godność człowieczeństwa.”

Zenon Kosidowski (1898–1978) polski pisarz, esseista, poeta

Opowieści biblijne (1963)
Źródło: s. 228–229

O ludziach, O świecie, O zachowaniu, O charakterze

„Szekspira, Moliera gra się od kilkuset lat. Oznacza to, że są permanentnie współcześni. Bo skupiają się na człowieku, a nie polityce czy publicystyce. Krytycy teatralni domagają się od nas, byśmy zajmowali się aktualnymi problemami społecznymi. Twierdzą, że teatr wówczas jest żywy. Tak, może być i taki. Ale to, co naprawdę zostaje w historii teatru to to, co dotyka człowieka i Boga, ich wzajemnych relacji. Z tego wyrósł teatr. Dlatego krótkotrwałe jest w teatrze, to co zajmuje się tylko materią, a to co skupia się na naszym duchu zostaje, bo jest permanentnym problemem, niezależnie od tego w jakich czasach żyjemy.”

Jan Englert (1943) aktor polski

Źródło: Bartosz Bator, Teatr Narodowy to nie tylko artystyczne przedstawienie oparte na rzemiośle, „Dziennik” nr 272, 22 listopada 2008 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/62572,druk.html

O Bogu, O historii, O grach, O relacjach

„Nie zyskamy uczestnictwa w duchu, próbując rzucić się w niego jak w swobodny, bezgraniczny żywioł; uzyskamy go wówczas, gdy nas samych opęta. Duch jest związany z życiem jako zagęszczenie, jako idea i jako sensowne spełnienie tego życia, skąd kieruje się od tego co szczególne, co ograniczone, co „związane” ku temu, co ogólne, ale to, co ogólne, nie zawiera w sobie tego, co szczególne, na zasadzie podporządkowania, jak np. w systematyce zwierząt. Duch ma męską, agresywną naturę, nie pragnie rozpłynąć się w świecie, ale nad nim władać. Pragnie, by świat był jego światem, był takim jak on.”

Ernst Jünger (1895–1998) pisarz niemiecki

Publicystyka polityczna 1919–1936
Źródło: s. 229–230

O świecie, O naturze, O zwierzętach