Cytaty na temat wojsko

Zbiór cytatów na temat wojsko, nasi, ludzie, państwo.

Cytaty na temat wojsko

„Kto stracił pieniądze, ten nic nie stracił. Kto przegrał bitwę i stracił wojsko, ten mało stracił. Kto stracił wiarę, ten wszystko stracił.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

O pieniądzach, O wierze

„Wypowiedzi polityków w Stanach Zjednoczonych, na Zachodzie i w innych krajach są obrazą zdrowego rozsądku i lekceważeniem opinii publicznej własnych narodów. To nonsens: najpierw oskarżać, a dopiero potem zbierać dowody. I tym zajmuje się najpotężniejszy kraj – USA. W środę nas oskarżono a za dwa dni amerykański rząd oświadczył, że rozpoczyna zbieranie dowodów. W jaki sposób chcą zbierać te dowody znajdując się daleko od miejsca zdarzenia? Oskarżono nas o to, że armia zastosowała broń chemiczną w obszarze, który niby znajduje się pod kontrolą bojowników. Tak naprawdę, na tym terenie nie ma wyraźnej linii frontu między armią i bojownikami. Jak państwo może wykorzystać broń chemiczną lub jakikolwiek inny rodzaj broni masowego rażenia w miejscu, w którym koncentrują się jego wojska? To przeczy elementarnej logice. Dlatego tego rodzaju oskarżenia mają wyłącznie polityczny charakter, a ich przyczyną jest szereg zwycięstw sił rządowych nad terrorystami. A co się tyczy dochodzenia ws. zbrodni wojennych w Syrii, jesteśmy pierwszymi, którzy zażądali przybycia międzynarodowej komisji śledczej. Kiedy terroryści wystrzelili rakietę z trującym gazem w Aleppo wkrótce po wielu wypowiedziach na Zachodzie o gotowości sił rządowych do użycia broni chemicznej, poprosiliśmy o wizytę zagranicznych ekspertów. Stanowisko to zostało uzgodnione z Rosją, chcieliśmy by USA, Francja, Wielka Brytania przekonały się, że to nie my, ale nasi przeciwnicy używają broni chemicznej. Żeby przekonały się na podstawie konkretnych faktów, a nie gołosłownych oskarżeń. Ale wiadomo, że wszystkie rezultaty mogą być interpretowane na korzyść poszczególnych krajów. Dlatego oczekujemy, że Rosja nie pozwoli interpretować dokumentów w interesie polityki amerykańskiej czy zachodniej w ogóle.”

Baszszar al-Asad (1965)

Z wywiadu dla rosyjskiej gazety Kornel Sawiński: Bashar Al-Assad: najciekawsze cytaty 2013 r. http://geopolityka.org/programy/kornel-sawinski-bashar-al-assad-najciekawsze-cytaty-2013-r, Izwiestia (sierpień 2013)

O charakterze

„Co może powiedzieć ludzkość dziś, ta ludzkość, która chce dowieść postępu kultury, a XX wiek postawić znacznie wyżej od wieków przeszłych. Czy w ogóle my, ludzie XX wieku, możemy spojrzeć w twarze tych, co żyli kiedyś i – śmieszna rzecz – dowodzić naszej wyższości, kiedy za naszych czasów zbrojna masa niszczy nie wrogie sobie wojsko, lecz całe narody, bezbronne społeczeństwa, stosując najnowsze zdobycze techniki. Postęp cywilizacji – tak! lecz postęp kultury?”

Witold Pilecki (1901–1948) rotmistrz WP, bohater państwa podziemnego

śmieszne. Zabrnęliśmy, kochani moi, straszliwie. Przerażająca rzecz, nie ma na to słów! Chciałem powiedzieć: zezwierzęcenie… lecz nie! Jesteśmy od zwierząt o całe piekło gorsi!
fragment raportu Witolda Pileckiego z 1945 z pobytu w obozie koncentracyjnym KL Auschwitz-Birkenau.
Źródło: Bartłomiej Kuraś, Witold Pilecki – w Auschwitzu z własnej woli, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 22 kwietnia 2013.

O ludziach, O wieku

„Ludwik został złożony z urzędu za swoje zbrodnie. Ludwik oskarżył swój naród jako buntowników, aby ich ukarać, wezwał wojsko bratnich tyranów. Zwycięstwo i naród postanowiły o tym, że on sam jest buntownikiem. Dlatego Ludwik nie może być sądzony, już został skazany, inaczej republika nie byłaby wolna od winy (…) Z żalem ogłaszam tę fatalną prawdę: Ludwik musi umrzeć, bo naród musi żyć.”

Maximilien de Robespierre (1758–1794) polityk francuski

mowa wygłoszona w Konwencji 3 grudnia 1792
Źródło: Ruth Scurr, Robespierre. Terror w imię cnoty, tłum. Barbara Przybyłowska

O zwycięstwie

Witold Pilecki (1901–1948) rotmistrz WP, bohater państwa podziemnego

fragment raportu Witolda Pileckiego z 1945 z pobytu w obozie koncentracyjnym KL Auschwitz-Birkenau.

O ludziach, O historii, O piekle, O wieku

„Śmiejąc się powiedział mi, że jeżeli jego wojska dostaną się pomiędzy armię niemiecką a rosyjską, to nie będzie mógł się zdecydować, z kim bardziej chce walczyć.”

George Patton (1885–1945) amerykański generał

He told me, laughing, that if his corps got in between a German and Russian army, they would have difficulty in deciding which they wanted to fight the most. Patton opisuje spotkanie z Władysławem Andersem w Afryce 17 grudnia 1943. Źródło: G.S. Patton, Paul Donal Harkins, War as I knew it http://books.google.pl/books?id=2A4BPpDQTfcC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false, Houghton Mifflin Harcourt, 1995, s. 80.

„Gdyby wojsko, SB, aparat partyjny zaczęły występować przeciw wynikom wyborów, byłaby to też akcja przeciw Jaruzelskiemu i kierownictwu PZPR.”

Jerzy Urban (1933) polski dziennikarz

o wyborach z 1989. Źródło: Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina, dziennik.pl, 23 maja 2009 http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html

„Te Tysiące poszły by za mną (…); Popatrz co się dzieje na Ukrainie, kto tutaj szczęśliwy? (…) Dla nich ziemia? Dla nich złota wolność? A reszta? Bydło. Jakiej wdzięczności doznało wojsko Zaporoskie za krew w obronie Rzeczypospolitej przelaną? Gdzie przywileje kozackie? Wolnych kozaków w chłopów chcą zmienić. Chcę wojny z nimi, nie z królem. Król to jest ojciec, a Rzeczpospolita – matka. (…) A gdyby nie oni, miałaby Rzeczpospolita nie Dwojga, a Trojga Narodów tysięcy wiernych szabli przeciwko Turkom, Tatarom, Moskwie.”

Bohdan Chmielnicki (1595–1657) hetman kozacki

Cytaty przypisywane
Źródło: Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem

O wojnie, O matce, O wolności

„Kiedy na planie zdjęciowym założyłam mundur, poprosiłam fotografa o stos zdjęć i rozesłałam bliskim, żeby się pośmiali. Dużo lepiej w nim wyglądałam, niż się czułam. Uwierał mnie pewien rodzaj usztywnienia, męskości. Stawałam się bardziej zasadnicza, czułam też, że ludzie odruchowo traktowali mnie poważniej. Nie zaciągnęłabym się do wojska, to wiem na pewno.”

Kamilla Baar-Kochańska (1979) polska aktorka

Źródło: Wywiad dla „Gali” http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/artykul/kamilla-baar-coreczka-tatusia.html

O ludziach

„Naszym głównym celem w Ameryce Łacińskiej jest pomoc, a jeśli to konieczne, nawet zwiększenie wpływów wojska i sił paramilitarnych, tak aby z policją umacniały bezpieczeństwo wewnętrzne.”

Robert McNamara (1916–2009) polityk amerykański

w 1967.
Źródło: Artur Domosławski, Gorączka latynoamerykańska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, s. 209.

O książkach, O świecie, O pomocy

„Czy nie byłoby piękniej i lepiej, gdyby jedno było u nas towarzystwo, jedno wojsko, jeden starszy, a nie dwóch? (…) Gdy królowi potrzebna będzie armia, to nas znajdzie. (…) I będzie ziemia nasza w pokoju, a gdy nie otrzymamy rozkazu, by iść na wojnę na morze lub lądem, będziemy mieszkać wspólnie na zwyczajnych miejscach naszych przy skarbie wojskowym (na Siczy Zaporoskiej), jego pilnując i nikogo doń nie dopuszczając.”

Paweł Pawluk

przedstawiając 3 lipca 1637 program autonomii dla Kozaczyzny.
Źródło: Władysław A. Serczyk, Na dalekiej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny do 1648 roku, WL, Kraków 1984.

O pokoju, O morzu

„Król ścięty! … dziw tak rzadki w kronikach ludzkości
Wart zapewne zdziwienia, wart wielkiej litości,
Lecz raczcie się zapytać własnego sumienia,
Czy wart jest w sercach sprawiać tak wielkie wzburzenia?
(…)
Oto niegodny sąsiad, co was świeżo zdradził,
Z urąganiem na chleb wasz wojska w kraj wprowadził,
A gdy wam wolność, honor, majątki odjęto –
Wy płaczecie, że króla o mil trzysta ścięto!
Polacy! nie nicujmy robót obcych/naszych rządów,
Zrzućmy dzikie wrażenia odwiecznych przesądów;
Wszyscy ludzie są równi: czy król, czy poddany –
Jak kto prawu zawinił, tak będzie karany.
(…)
Alboż te milijony ludzi niezliczone
Są dla kilku despotów igraszki stworzone?
Nie, ludzie! Czas się wybić z tej grubej podłości,
Chciejmy się lepiej poznać na naszej zacności!
Ludwik zginął, tak chciała krajowa ustawa,
Żałujmy go jako człeka, lecz szanujmy prawa.
Daj Boże, by ten przykład przez mocne wrażenia
Oszczędził nam potrzebę jego powtórzenia,
Lecz jeśli ich poprawić i ten nie jest zdolny –
Mówmy: niech zginą króle, a świat będzie wolny.”

Jakub Jasiński (1759–1794) polski poeta i generał

O Bogu, O ludziach, O świecie, O ustawie

„Żydowski Związek Wojskowy powstał w listopadzie 1939 roku (…) Utworzyli go oficerowie i podoficerowie Wojska Polskiego, którzy jeszcze nie dawno bronili Warszawy. Którzy po triumfalnej defiladzie wojsk niemieckich w Warszawie w obecności Hitlera i po niemieckim wezwaniu do rejestracji nie ujawnili się, pozostali w konspiracji. W grudniu 39 pierwszych 39 złożyło przysięgę na ręce rabina i otrzymało od Polaków 29 pistoletów. W powstaniu stanowili już wraz z prawicową organizacją młodzieży „Betar” ponad połowę walczących w getcie. Byli od początku oficjalną częścią Polski Podziemnej. Działali w ramach powstałej 9 września Organizacji Bojowej Korpus Bezpieczeństwa podległej generałowi Władysławowi Sikorskiemu. Działały w niej żona i córka Sikorskiego. To one przewiozły raporty i dokumentację o hekatombie zbrodni dokonywanej przez Niemców na polskich Żydach i dzięki temu, gen. Sikorski już jako premier i wódz naczelny mógł przedstawić je prezydentowi USA Rooseveltowi i żądać szantażowych nalotów na centralne miasta niemieckie w obronie ginących Żydów polskich. Niestety bezskutecznie.”

Bohdan Poręba (1934–2014) reżyser polski

Źródło: Wystąpienie pod Pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego, 19 kwietnia 2008 http://kulturalny.blox.pl/2008/04/Bogdan-Poreba-Zydowski-Zwiazek-Wojskowy-byl-od.html

O młodzieży, O córce

„Najważniejszą podstawą wszystkich państw (o silnych fundamentach) tak nowych, jak starych i mieszanych są dobre prawa i dobre wojsko (…).”

Niccolò Machiavelli książka Książę

È principali fondamenti che abbino tutti li stati, cosí nuovi come vecchi o misti, sono le buone legge e le buone arme. (wł.)
Książę (1513)
Źródło: rozdz. XII

„Musimy powiedzieć Irakijczykom, że nasze bezterminowe zaangażowanie się kończy i że zaczniemy stopniowe wycofywanie wojska w ciągu 4–6 miesięcy.”

Carl Levin (1934)

Źródło: „Polityka”, 25 listopada 2006

„Naród i wojsko to jedno i nie może być żadnych między nimi rozgraniczeń”. Tak pisał Rowecki. Co z tego zrobiono, gdy jego zabrakło? Sojusz z faszystami z NSZ, którzy jawnie obiecywali ziemianom obronę przed reformą rolną, i wspólne z NSZ wkroczenie na drogę mordów bratobójczych!”

Jan Rzepecki (1899–1983) historyk polski, oficer WP

Źródło: Piotr Lipiński, Raport Rzepeckiego, wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2005.

„Tam, w City Hall, był moment, w którym dwa pociski moździerzowe rozerwały dach. Dostałem odłamkiem, poczułem w ustach smak krwi. Zanim zorientowałem się, że to była tylko rozcięta warga, w ułamku sekundy pomyślałem o rzeczach, które chciałem zrobić i nie zdążyłem. I o tym, co zrobiłem źle. Karbala i misje w ogóle sprawiają, że człowiek nagle zaczyna doceniać to, co ma: rodzinę, życie. Uczy się, że trzeba cieszyć się chwilą. A to przecież prawda ogólna, nie dotyczy tylko żołnierzy.
Mam nadzieję, że na „Karbalę” przyjdzie sporo młodych ludzi i że zrozumieją to przesłanie. Zobaczą, jakie jest polskie wojsko i co robi na misjach. Dowiedzą się, że służba wojskowa nie jest łatwa. Ale też - że może być niesamowicie ciekawa.”

Grzegorz Kaliciak (1973) polski pułkownik

Źródło: Karolina Przewrocka, Kali z Karbali. Opowieść dowódcy oddziału, który obronił City Hall http://weekend.gazeta.pl/weekend/1,138262,18744453,kali-z-karbali-opowiesc-dowodcy-oddzialu-ktory-obronil-city.html#TRwknd, weekend.gazeta.pl

O życiu, O ludziach, O prawdzie, O rodzinie

„Proszę spróbować przeforsować wśród Żydów pogląd, że ludzkość miała dwóch wrogów: Hitlera i Stalina. Jak wiadomo wrogiem był tylko Hitler. A to zupełnie nie ma nic wspólnego z doświadczeniami polskimi. Co więcej, neguje oczywisty fakt, że Żydzi padli ofiarą również Związku Sowieckiego. Kto rozstrzelał naczelnego rabina Wojska Polskiego, mjr. Barucha Steinberga? Przecież nie SS. To jedna z ofiar Katynia. Mało kto o tym wie.”

Marek Jan Chodakiewicz (1962) amerykański historyk polskiego pochodzenia

Stosunki polsko-żydowskie Źródło: Za Gross profesjonalizmu, ekai.pl, 1 czerwca 2011 http://ekai.pl/wydarzenia/wywiad/x42467/za-gross-profesjonalizmu/?print=1

„Wojska Kaddafiego zbliżają się do ostatniej twierdzy powstańców. Mogą opanować Benghazi bez użycia lotnictwa. I będziemy widzieć jak Kaddafi „dorzyna” powstańców.”

Marek Dukaczewski (1952) generał polski

Źródło: Kaddafi „dorzyna” rebelię? http://wiadomosci.onet.pl/swiat/kaddafi-dorzyna-rebelie,1,4215148,wiadomosc.html, onet.pl, 19 marca 2011.

„Rozkazałem niemieckim siłom powietrznym prowadzić działania w sposób humanitarny, atakując jedynie wojska uczestniczące w walkach. Polski rząd i dowództwo armii nakazały ludności cywilnej toczenie nieregularnej wojny z zasadzki. W tych okolicznościach bardzo trudno jest się powstrzymać. (…) Moja cierpliwość też może mieć granice.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

fragment triumfalnego przemówienia wygłoszonego 19 września 1939 w Gdańsku. Źródło: Hitler.org/speeches http://www.hitler.org/speeches/09-13-39.html

O wojnie, O sile, O walce, O cierpliwości

„Następnym posunięciem Rosji będzie prawdopodobnie porozumienie z Białorusią w sprawie zintegrowanego systemu obrony. Białoruś i Rosja były ze sobą związane przez bardzo długi czas, nastąpi zatem powrót do stanu naturalnego. Wojska rosyjskie staną nad granicą państw bałtyckich. Staną również nad polską granicą – i to zapoczątkuje prawdziwą konfrontację.”

George Friedman (1949)

Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek

O czasie

„O ile różne społeczności Ameryki Łacińskiej żyją w rozproszeniu, o tyle wojsko reprezentuje bardziej jednolitą strukturę i prawie zawsze udaje mu się trzymać poza orbitą obcych interesów, które chciałyby uczynić z krajów tam położonych swój własny instrument. Wierzę we wspólne działanie wojskowych i cywilów w obrębie politycznego planu.”

Stefano Delle Chiaie (1936–2019)

w wywiadzie z Isabel Pisano
Źródło: Isabel Pisano, Ja, terrorysta! Rozmowy ze współczesnym katem, Wydawnictwo "Wołoszański", Warszawa 2005, ISBN 83-89344-11-4, tłum. Danuta Zasada, s. 96.

„Gdy idę wśród zdesperowanych, odtrąconych i gniewnych młodych mężczyzn, mówię im, że koktajle Mołotowa i strzelby nie są rozwiązaniem. Ale oni wtedy pytają – i słusznie – o Wietnam. Duszę Ameryki zatruwa wojna w Wietnamie. Jeśli naród rok po roku wydaje więcej na zbrojenia niż na programy wyrównywania szans, to zmierza ku duchowej śmierci. Żeby zapewnić stabilność naszych inwestycji wojsko wkracza do Gwatemali, z tego też powodu amerykańskie helikoptery posyła się przeciwko rewolucjonistom w Kambodży, a amerykański napalm i jednostki specjalne zabijają rebeliantów w Peru. Dlatego pytają mnie, czy nasz kraj nie nadużywał przemocy, żeby rozwiązać swoje problemy, żeby wymusić zmiany. I mają rację. Dlatego wiem, że nim skrytykuję za agresję gnębionych mieszkańców gett, wpierw muszę przemówić do największego agresora na świecie – mojego rządu.”

Martin Luther King (1929–1968) pastor, przywódca Murzynów w USA

fragment przemówienia z 1967.
Źródło: Oliver Stone’s Untold History of the United States (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 7

O śmierci, O wojnie, O duszy

„Przy Krzyżakach Forda popełniono potworne błędy. Przede wszystkim to, że rycerze ubrani byli w jednakowe mundury. To nieprawda. Nie było żadnych uniformów, nie było żadnych mundurów zaprojektowanych dla całego wojska. Dotyczyło to również zbroi. Każdy rycerz wyglądał inaczej i dlatego też musieli nosić na sobie i umieszczać na swoich koniach herby, znaki. Poza tym nietypowa, rzadka zbroja była kopiowana i wykorzystana przez wielu rycerzy. To brak wyczucia. U Forda Maćko z Bogdańca wystąpił w stroju kupca weneckiego, bo akurat był ładny kostium… itd. Trzeba wiedzieć co jest charakterystyczne, co mówi o stylu danej epoki. W tamtych Krzyżakach chodziło też o to, aby pokazać jak się biło Niemców. Tymczasem Zakon Krzyżacki, co zresztą bardzo podkreśla Sienkiewicz, był zakonem w dużym stopniu międzynarodowym. Słusznie określił to pan Żamojda, że tamci Krzyżacy to coś w rodzaju bajkowej Historii żółtej ciżemki.”

Szymon Kobyliński (1927–2002) polski grafik, dziennikarz

Źródło: Olgierd Wojtkowiak, Specjalnie dla Stopklatki – Szymon Kobyliński, konsultant przy „Krzyżakach” Żamojdy, stopklatka.pl, 21 września 2000 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=866

O historii, Koń

„Znam twoja siłę i wiem, jak wielkim imperium władasz. Gorąco pragnę, abyśmy żyli w pokoju. Chcę traktować cię jak syna. Ty z kolei musisz wiedzieć, że podbiłem Państwo Środka i podporządkowałem sobie wszystkie plemiona na północy. Wiesz, że mam liczne wojsko, kopalnię srebra i nie potrzeba mi więcej ziemi. Obu nam przyniesie korzyść rozwój stosunków handlowych między nami.”

Czyngis-chan (1162–1227) władca mongolski

w liście do sułtana Chorezmu, który odrzucił propozycję współpracy.
Źródło: Nigel Cawthorne, 100 tyranów, despotów i dyktatorów, Warszawa 2007.

O pokoju, O sile, O współpracy

„Ja, Stefan Michnik (…) zobowiązuję się do współpracy z Organami Informacji Odrodzonego Wojska Polskiego, mając na celu wykrycie szpiegów, sabotażystów, dywersantów i wszelkiego rodzaju innego wrogiego elementu działającego na szkodę Wojska Polskiego i ustroju Polski Ludowej.”

Stefan Michnik (1929) oficer Wojska Polskiego, sędzia

w deklaracji współpracy z Informacją Wojskową w 1950. Źródło: Czułem zadowolenie, wydając wyroki na wrogów... (Stefan Michnik, 1999), naszdziennik.pl, 6 marca 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20100306&typ=my&id=my51.txt

O współpracy

„Kiedy wojsko wybuchało śmiechem, szef kompanii, w której służyłem mawiał: „tu nie ma nic do śmiacia.””

Jan Pietrzak (1937) polski satyryk

Cytaty z monologów kabaretowych

O śmiechu

„Wraz z powstaniem demokracji, utożsamianie państwa i społeczeństwa uległo znacznemu wzmocnieniu tak, że w końcu można powszechnie zauważyć emocje wyrażane w sposób zadający gwałt podstawom rozumu i zdrowego rozsądku, w takich stwierdzeniach jak: „my jesteśmy rządem”. Przydatny kolektywny termin „my” umożliwił rozpostarcie ideologicznego kamuflażu na rzeczywistość życia politycznego. Jeśli to „my jesteśmy rządem”, zatem cokolwiek rząd czyni wobec jednostki nie jest jedynie przeciwieństwem aktu tyranii, ale wręcz „dobrowolnością” ze strony jednostki, której ów akt dotyczy. Jeśli rząd zaciąga ogromny dług publiczny, który musiałby zostać spłacony poprzez opodatkowanie jednej grupy z korzyścią dla drugiej, to ów ciężar rzeczywistości zostaje ukryty poprzez stwierdzenie, iż „sami jesteśmy to sobie dłużni”; jeśli rząd powołuje człowieka do wojska lub zamyka go w więzieniu za odmienne poglądy, to w gruncie rzeczy człowiek ten „sam to sobie robi”, zatem nic niestosownego się nie zdarza. Zgodnie z tym rozumowaniem, żadni Żydzi zamordowani przez rząd nazistów zamordowani nie zostali; musieli zamiast tego „popełnić samobójstwo”, gdyż to oni byli rządem (który został demokratycznie wybrany), zatem wszystko, co rząd wobec nich uczynił, było z ich strony dobrowolne. Roztrząsanie tego twierdzenia nie wydaje się być konieczne, a jak na razie wszechogarniająca większość ludzi trzyma się tego złudnego mniemania w większym lub mniejszym stopniu.”

Murray Rothbard (1926–1995) ekonomista amerykański

O ludziach, O demokracji, O rzeczywostości, O samobójstwie

„Trafiali do wojska nie jako kamikaze, lecz jako zwykli piloci. Ale sytuacja na frontach była zła. Wszyscy czuli więc, że wykonają atak jako kamikaze. Prędzej czy później. Zgłaszali się do lotnictwa na ochotnika, wiedząc, że zapewne niedługo zginą. I nie będą radością swoich rodzin. Ich zdecydowanie robiło na mnie niesamowite wrażenie i pogłębiało szacunek do nich. Wiedzieli, że wkrótce zginą. Płakałem, wiedząc, że nie mogę zrobić dla nich nic poza nauką pilotażu.”

Takeo Tagata (1916–2008) japoński pilot wojskowy, autor książek historycznych i propagator historii

komentarz na temat osobistych kontaktów z pilotami kamikaze.
Źródło: Wielka encyklopedia lotnictwa nr 3, dołączony film z serii Aviator pt. Kamikaze – boski wiatr

O wrażeniach, O nauce, O płaczu, Radość

„Oblężenie bazyliki Narodzenia Pańskiego w roku 2002 w Betlejem (Palestyna), a także wystrzały armatnie i kule, które trafiły Marię Dziewicę w tym mieście to wyraźny znak stosunku rządu izraelskiego do katolików. Ostrzeliwanie rakietami meczetów w Bagdadzie w kwietniu 2003 roku, to oznaka szacunku Stanów Zjednoczonych do muzułmanów. Z kolei muzułmanie i chrześcijanie są bez różnicy zabijani przez wojsko izraelskie.”

Isabel Pisano (1948)

Ja, terrorysta! Rozmowy ze współczesnym katem (2004)
Źródło: s. 216.

„I hordy mongolskie na pustynnej granicy…
I wojska strażnice nasze obsadzają…
I wyprawy karne ciągną bez końca…
I pustka… i smutek… i zniszczenia…”

Li Bai (701–762)

Źródło: Jesienna zaduma w: Dzwoneczki nefrytowe w księżycowej poświacie. Wybór wierszy chińskich, z chińskiego przełożył Aleksy Dębnicki, Warszawa 2003, str. 44

O smutku

„Chcesz wiedzieć, jak wyglądała dawna chwała twojego Rzymu? Senatorska godność? Ład obozowy? Dzielność i karność żołnierskiego stanu, jego niezłomna, niezwyciężona odwaga, gdy ruszał do boju?
Spójrz na nasze państwo!
U nas znajdziesz to wszystko. Na nas przeszło wraz z władzą cesarską. Tytuł cesarski nie przypadł nam nagi. Przybył odziany w swą siłę, klejnoty swoje przynosząc ze sobą. Twoi konsulowie są u nas. U nas twój senat. U nas wojsko twoje!”

Fryderyk I Barbarossa (1122–1190) Święty Cesarz Rzymski z rodu Hohenstaufów

do papieża Hadriana IV na krótko przed swoją koronacją na cesarza.
Źródło: Ernst W. Wies, Fryderyk II, tłum. Jacek Antkowiak

O sile, O odwadze

„Cudu nad Wisłą, czyli zwycięstwa w walnej bitwie pod Warszawą nie należy wyłącznie przypisywać pojedynczym dowódcom, poszczególnym Armiom lub oddziałom, czy też poświęceniu się jednostek – wiadomo, że zwycięstwo jest łatwe gdy wojsko i dowódcy są dobrzy, jednak jest ono bardzo wątpliwe gdy żołnierz jest wyczerpany i zwątpiony, nieufny i zdemoralizowany. Wówczas najświetniejsze plany, najmądrzejsze i najostrzejsze rozkazy nie pomogą nic, jeśli nie przyjdą z pomocą duchowe i moralne czynniki, przekuwające u żołnierza psychologię odwrotu na psychologię zwycięstwa, na pobudzenie do największego wysiłku i do szlachetnej ofiarności krwi za drogą Ojczyznę. Do Cudu nad Wisłą przyczynił się zbiorowy wysiłek całego Narodu, a bezpośrednio ludność stolicy, duchowieństwo, patriotyczne organizacje wojskowe i cywilne, które ofiarując swoje siły i wiedzę w chwili najbardziej przełomowej przetworzyły zmęczenie w rześkość, zwątpienie w zapał, cofanie w natarcie, odwrót w zwycięstwo – i przez to dopomogły w obronie Warszawy.”

Franciszek Latinik (1864–1949) polski wojskowy, generał

Bój o Warszawę. Rola wojskowego gubernatora i 1-ej armii w bitwie pod Warszawą w 1920 r.

O wysiłku, O sile, O zwycięstwie, O pomocy

„Ja, Krzysztof Kosiński, na ten czas hetman, i my, setnicy, atamani, całe rycerstwo Wojska Zaporoskiego, oświadczamy tym listem naszym, żeśmy wbrew dobrodziejstwom i łasce Jaśnie Wielmożnego Pana Konstantego Księcia Ostrogskiego (…), niemałośmy przykrości i szkód Jego Miłości samemu i dziatkom Jego Miłości, sługom i poddanym (…) uczynili.(…) Panowie chrześcijańscy, nie pragnąc przelewu krwi naszej, raczyli nam darować.”

Krzysztof Kosiński (1545–1593)

fragment ugody podpisanej po klęsce zbuntowanych Kozaków, poniesionej w bitwie pod Piątkiem, 10 lutego 1593.
Źródło: Władysław A. Serczyk, Na dalekiej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny do 1648 roku, WL, Kraków 1984.

O czasie

„Brytyjczycy to naród wyspiarski, a zarazem ludzie bardzo mili oraz uprzejmi, jednak – przynajmniej w moim odczuciu – na dłuższą metę nie potrafią oni okazywać sympatii komuś, kto nosi nazwisko takie jak ja. Ogromny koszt, jaki wiąże się z angielskimi procedurami zmiany nazwiska, znajduje się poza zasięgiem moich moich możliwości finansowych. Jednocześnie nie zdołałem ustalić, czy armia kanadyjska byłaby skłonna ułatwić mi wstąpienie do sił zbrojnych. W obliczu braku jakichkolwiek wytycznych rozumiem, że próba zaciągnięcia się do wojska osoby będącej bratankiem Hitlera to akt wymagający olbrzymiej odwagi, której człowiek nie może w sobie odnaleźć, jeśli pozbawia się go wszelkiego wsparcia.”

William Patrick Stuart-Houston (1911–1987)

z listu do prezydenta USA Franklina Delano Rooseveta z 3 marca 1942.
Źródło: Shaun Usher (zebr. i oprac.), Listy niezapomniane, tłum. Jakub Małecki, Wydawnictwo SQN, Kraków 2013, ISBN 9788379243327, s. 66–67.

O ludziach, O wsparciu

„„Przekrój”: Co sprawia, że życie jest wyjątkowe?
T. Raczek: Poczucie wolności – że mogę, chcę i umiem kształtować po swojemu.
„Przekrój”: Gdybyś był psem, kogo byś ugryzł?
T. Raczek: Ludzi w mundurach; wszystkich którzy stają przede mną nie we własnym imieniu, lecz w imieniu jakiejś władzy lub wiary, którą reprezentują. Nie ufam im.
„Przekrój”: Twoje grzechy główne?
T. Raczek: Niecierpliwość. Wieczna niesytość. Nadmiar wątpliwości. (…)
„Przekrój”: Czego powinno nie być?
T. Raczek: Wojska, polityki i religii. Wtedy okazałoby się, że jesteśmy w raju.”

Tomasz Raczek (1957) polski krytyk filmowy, publicysta

Źródło: „Przekrój”, 20 maja 2001

O życiu, O ludziach, O wierze, O religii

„Wasza Wysokość ma ostatnią mapę kraju!
Woła Naczelnik i królowi – bęc do stóp!
– Napiera wróg, a na nią w sztabie tam czekają!
Bez niej – masakra i dla wszystkich wspólny grób!

– Ostatniej mapy nie dam kłuć chorągiewkami,
Co oznaczają wojska, których nie mam już!
Rzekł król i Polskę zwinął w rulon, a pergamin
Jak muszla schował w sobie szum Jej obu mórz.”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Ostatnia mapa Polski, 1983

O czekaniu

„Poszłam do wojska bez zadawania żadnych pytań, wierzyłam, że tak należy. Takie ściśle określone zbiorowe doświadczenia – wspólne czyszczenie broni czy trening na strzelnicy – stwarzają poczucie przynależności; i to jest bardzo ważne dla państwa, by funkcjonowało i mogło przetrwać.”

Yael Bartana (1970)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/yael-bartana

Trening, Pytanie

„Zabijało się wojsko, a panowie z daleka patrzyli. W przyszłej zaś wojnie staną chłopi i mieszczenie polscy i rosyjscy z jednej strony, a panowie i królowie polscy i rosyjscy z drugiej strony, chłopi będą strzelali nie do chłopów, ale do panów.(…) Ta wojna ostatnia, wojna sprawiedliwa toczyć się będzie o porządek społeczny, oparty na wolności, równości i braterstwie; po wojnie tej ziemia, uprawiana przez chłopów, przejdzie w ich ręce, ustaną pańszczyzny, czynsze i opłaty kościelne, zaś dzieci chłopskie bezpłatnie uczyć się będą.”

Piotr Ściegienny (1801–1890) ksiądz katolicki, polski działacz niepodległościowy

Źródło: Złota książeczka (1842), cyt. za: Lidia Ciołkosz, Adam Ciołkosz, Zarys dziejów socjalizmu polskiego, tom I, Londyn 1966 http://lewicowo.pl/ksiadz-piotr-sciegienny/

O wojnie, O dzieciach, O wolności

„To prawda, że Izrael zbudował silne i nowoczesne wojsko, jednocześnie stworzył jednak na pustynnej ziemi fantastyczne rolnictwo, nowoczesny przemysł i wysoko rozwiniętą medycynę. W ciągu niespełna 60 lat powstała niepowtarzalna kultura łącząca przeszłość i tradycję z nowoczesnością.”

Zvi Rav-Ner (1950)

Źródło: Ambasador Izraela polemizuje z prof. Baumanem Absurdalne tezy, polityka.pl, 31 sierpnia 2011 http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1518992,1,ambasador-izraela-polemizuje-z-prof-baumanem.read

O prawdzie, O przeszłości

„(…) jest dużo takich, którzy przeszli przez ruskie wojsko i jak padnie rozkaz, to gotowi rąbać nawet własnego brata.”

Bolesław Mrówczyński (1910–1982)

Tętniący step (1967)
Źródło: rozdział 4

„Bezpieczeństwo Polski zależy głównie od naszego własnego wysiłku. (…) Weźmy przykład Gruzji. Jaka była reakcja Waszyngtonu na pacyfikację części Gruzji przez wojsko rosyjskie w 2008 roku? (…) Gruzji już wcześniej oficjalnie obiecano członkostwo w NATO, a ponadto na jej terytorium stacjonowało wówczas kilkuset żołnierzy USA, którzy dopiero co skończyli ćwiczenia. Kilka tygodni przedtem sekretarz stanu USA Condoleezza Rice zapewniała Gruzinów na wielkim placu, że Ameryka nie pozostawia przyjaciół w nieszczęściu i zawsze przychodzi im z pomocą. Po tym, co się stało w Gruzji, wiele sztabów wojskowych zastanawiało się, ile warte są amerykańskie gwarancje bezpieczeństwa. Dlatego Polska powinna skupiać się na umacnianiu integralności i wiarygodności NATO, które ma wobec swych członków konkretne zobowiązania.”

Roman Kuźniar (1953) polski politolog

Źródło: wyborcza.pl, 27 maja 2011 http://wyborcza.pl/1,76842,9672970,Potrzebujemy_Ameryki__choc_mozemy_sie_z_nia_roznic.html#ixzz1NjsHjjnU

O ćwiczeniach, O wysiłku, O pomocy

„Okupujące wojsko nie może czuć się bezpiecznie na bezprawnie zagarniętym terytorium.”

Hanan Aszrawi (1946)

Źródło: Isabel Pisano, Ja, terrorysta! Rozmowy ze współczesnym katem, Wydawnictwo „Wołoszański”, Warszawa 2005, ISBN 83-89344-11-4, tłum. Danuta Zasada, s. 248.

„Kiedyś miałem piękne długie włosy, jednak obcięli mi je w wojsku. Byłem wściekły, obiecałem sobie, że jak wyjdę zapuszczę sobie jeszcze raz… Niestety po wyjściu z wojska powypadały mi włosy i teraz jestem łysy jak kolano…”

Fred Durst (1970) wokalista amerykański (Limp Bizkit)

„Jeśli do Europy wjechało kilkaset tysięcy młodych Syryjczyków, to z nich można stworzyć wojsko. Z nas też kiedyś tworzono legiony. Biliśmy się o naszą wolność. Czy wyobrażamy sobie sytuację, że wyślemy wojsko, aby biło się za Syrię, a kilkaset tysięcy Syryjczyków na Unter den Linden w Berlinie będzie piło kawę i obserwowało, jak my walczymy o ich bezpieczeństwo? Nikt nie domaga się, żeby walczyły kobiety i dzieci.”

Witold Waszczykowski (1957) polski polityk

Źródło: TVP Info http://www.tvp.info/22649013/waszczykowski-z-tysiecy-mlodych-syryjczykow-w-europie-mozna-stworzyc-wojsko, 15 listopada 2015.

O kobietach, O dzieciach, O kawie, O piciu

„Radio Józef, Radio Maryja, radia katolickie pajęczą siecią oplatające Polskę; wojsko modlące się na komendę, odbieranie obiektów oświatowych, opłacanie księży, pazerność i arogancja urzędników Kościoła, świątynie, plebanie, samochody ekstra i do tego jeszcze, szanowni państwo, konkordat. Ciągle mało. Dlaczego?”

Izabella Sierakowska (1946) polska działaczka polityczna

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 30 czerwca 1994 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata2.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/c05db3dec7d42da0c12574e50045ea75?OpenDocument

„W jednostkach wojskowych narusza się konstytucję Rzeczypospolitej, konkretnie artykuły mówiące o wolności sumienia i wyznania. Przyjmuję rodziców podczas swoich dyżurów poselskich, a także żołnierzy, mówiących o tym, że kapelani zmuszają ich do przyjmowania komunii. Ba, niedługo dojdzie - być może - do takiej sytuacji, że będą się musieli na komendę spowiadać. Kiedyś straszono sierżantem, dzisiaj takim postrachem wojska staje się kapelan. Mam nadzieję, że na najbliższej odprawie pan (albo pan generał Głódź) poinformuje kapelanów o tym, że Polska nie jest krajem wyznaniowym.”

Izabella Sierakowska (1946) polska działaczka polityczna

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 21 stycznia 1994 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata2.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/96ea3e8464f52270c12574e4004bd60d?OpenDocument

O rodzicach, O wolności

„Dlaczego rząd Rzeczypospolitej dzieli żołnierzy, którzy brali udział w II wojnie światowej, bili się o wolną Polskę, na tych lepszych - z formacji zachodnich i na tych gorszych - z I i II armii Wojska Polskiego. Naprawdę nie mogę tego zrozumieć. Nikt nie zdekomunizował generała Jaroszewicza i nie ma powodu.”

Izabella Sierakowska (1946) polska działaczka polityczna

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 18 września 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/6d62b287fd9018b7c125750c00450b7b?OpenDocument

O wojnie

„Więc wiesz, panie, że jesteś rozwiedziony? Małżeństwu z Siliuszem przyglądał się lud, senat i wojsko. Jeśli nie zaczniesz teraz działać, młody Siliusz zawładnie Rzymem.”

Tyberiusz Klaudiusz Narcyz

o nielegalnych zaślubinach Messaliny z Gajuszem Siliuszem, które zawarte bez wiedzy Klaudiusza miały być zarzewiem przewrotu.
Źródło: według Tacyta, cyt. za: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 94.

O kobietach, O małżeństwie, O ludziach, O świecie

„Tempo wprowadzenia w życie tworzenia wojska będzie zależeć przede wszystkim od pracowitości Komisji Wojskowej i jej podkomisji, a także od możliwości władz polskich, w porozumieniu z którymi na podstawie rozkazów Naczelnika Państwa Polskiego, przyjdzie pracować Wojskowej Komisji i dowodzić białoruskimi oddziałami.”

Hassan Konopacki (1879–1953) białoruski, polski i rosyjski wojskowy i polityk narodowości tatarskiej

w wywiadzie dla czasopisma „Biełaruskaje żyćcjo”, 7 listopada 1920 roku, nr 20.
Źródło: Helena Głogowska, Hassan Konopacki – tatarski dowódca białoruskiego wojska, „Białoruskie Zeszyty Historyczne”, 1, s. 164, 1994. Białystok: Białoruskie Towarzystwo Historyczne. ISSN 1232–7468.

O życiu

„Z Polakami (Osmołowskim) domówiliśmy się, aby oni dla całej sprawy wyborów dali 1 mln marek. Wszystko to dobrze, ale czy dobrze robimy, że bierzemy te pieniądze wtedy, kiedy nasze stosunki nie są jeszcze wyjaśnione? Uważam, że robimy złą sprawę. My mińscy pracownicy jesteśmy bezsilni, nie mamy żadnych od Was dekretów, jako od osoby, której głos będzie autorytetem dla nas wszystkich. Co robić, jak trzymać z Polakami? Wiecie, towarzyszu, że niziny – wioska – czekają na sesję Rady Republiki. Czekają na swoje wojsko. Młodzież rwie się do naszej armii. Teraz nastąpił najlepszy czas, kiedy moglibyśmy, korzystając z nastroju naszego chłopa utworzyć prawdziwą armię. Myślę, że z Polakami trzeba teraz koniecznie rozmawiać o utworzeniu naszej narodowej armii. Możemy pójść na kompromis. Niech będzie ich wyższe dowództwo. Możemy z nimi mówić o federacji, trzeba iść na kompromis, pamiętając o jednym – wszystko robimy dla niezależności Białorusi. Kamień za pazuchą trzeba trzymać… Rozumiecie mnie chyba.”

Antoni Owsianik (1888–1933) białoruski i polski polityk

w liście do Antona Łuckiewicza, w którym relacjonował przebieg spotkania delegacji Konwentu Seniorów Rady Białoruskiej Republiki Ludowej z Józefem Piłsudskim 19 września 1919 roku w Domu Szlacheckim w Mińsku.
Źródło: Dorota Michaluk, Białoruska Republika Ludowa 1918–1920. U podstaw białoruskiej państwowości Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2010, s. 464. ISBN 9788323124849.

O pieniądzach, O młodzieży, O domu, O myślach

„Patrzył też Sikorski trzeźwo, bez złudzeń na stosunek aliantów do nas. Wiedział, że dla nas nie poświęcą swoich interesów, że żadna siła nie narzuci i dogodnej dla nas interpretacji tekstu sojuszów z nami, że w konflikcie o ziemie wschodnie nie możemy liczyć a ich czynną pomoc, że najwyżej ograniczą się do roli pośrednika. Użył też tego pośrednictwa. On sam wystąpił z inicjatywą, nie była mu przez nikogo narzucona […]. Sowiety inicjatywy tej nie mogły odrzucić, ale chciały porozumienia jedynie wedle swojej jak najciaśniejszej koncepcji i dlatego targi o układ trwały blisko miesiąc. Musiała się Rosja oczywiście zgodzić na odwołanie paktu Mołotow-Ribbentrop przekreślającego istnienie państwa polskiego, ale pod względem terytorialnym odmawiała automatycznego uznania granic z traktatu ryskiego. Godziła się na nawiązanie normalnych stosunków dyplomatycznych z Rządem Polskim, ale dopiero po próbach narzucenia formy jakiegoś Komitetu Polskiego jako oficjalnej reprezentacji Polaków w Rosji. Godziła się na tworzenie wojska polskiego z jeńców, ale w jak najmniejszej liczbie. Godziła się na zwolnienie obywateli polskich z więzień i łagrów, ale tylko za cenę określania tego nazwą amnestii.”

Stanisław Kot (1885–1975) historyk polski, działacz ruchu ludowego

Źródło: W. Pronobis, Polska i świat w XX wieku, Warszawa 1990, s. 275.

O świecie, O sile, O wieku, O pomocy

„Przyjechali do roboty, żeby w krótkim czasie zapewnić córce studia albo „kupić sobie, ku*wa, samochód”. Naobiecywano im jak zwykle cudów, a tymczasem firma nie wypłaca im zarobków. Więc przychodzą skarżyć się do mnie, anioła prywatnego, sami nie bardzo mogą protestować, nie mówiąc ani słowa po niemiecku. Przychodzą, gdy wysiądzie im komórka albo gdy nie rozumieją wydobywającego się z niej szwargotu. Przychodzą, gdy szantażują ich kumple, zamiast solidaryzować się ze sobą nawzajem. (…) „Tak to jest w tym męskim świecie – mówię. – Wojtku, postaw im stary flachę”. Na to on: „A wie Pani co, ja to bym chyba albo księdzem został, albo do wojska poszedł, ja to bym chciał do Iraku”. Odskoczyłam jak oparzona: „A to dlaczego, na Boga?”. „Ach – tłumaczy chłopak – to adrenalina”. Przypomniał mi się inny znajomy z Polski, który na wieść o interwencji rosyjskiej w Gruzji natychmiast zawiadomił mnie mailowo o swej gotowości bojowej, nie omieszkając opieprzyć za stanowisko Niemców. Bo dla niektórych mężczyzn każda okazja jest dobra, żeby wyrwać się z nudy i frustacji życia, nie tylko wrześniowej. Istnieje dla nich tylko jedna alternatywa: depresja albo agresja. Rwą się do wojny, żeby nie popełnić samobójstwa.
Ludzie, wake me up, gdy świat się, ku*wa, zmieni.”

Brigitta Helbig-Mischewski książka Enerdowce i inne ludzie

Enerdowce i inne ludzie, czyli jak nie zostałem bohaterem

O Bogu, O wojnie, O ludziach, O świecie

„Poszerzenie NATO na wschód, możliwość użycia wojska bez sankcji ONZ, stworzenie warunków dla szybkiego przerzutu wojsk pod białoruskie granice znacząco utrudnia wojskowo-polityczną sytuację Białorusi.”

Alaksandr Łukaszenka (1954) białoruski polityk, prezydent

Źródło: PAP, 11 kwietnia 2003

„Miejsce, w którym stoimy jest niezwykle wymowne. Tędy przechodził front wojenny, gdy w czasie powstania warszawskiego wojska niemieckie wdarły się tutaj, gdzie stoi pomnik obrońcy ludu, marszałka Małachowskiego, aby założyć front na linii od Kaplicy Literackiej do Kaplicy Prymasowskiej. Z drugiej strony broniły się oddziały powstańcze. Tędy biegła linia frontu, tutaj lała się krew. Tutaj też wypowiadano nadzieję i oczekiwanie, że Bóg strąci mocarzy z tronu, a walczących powstańców poderwie z prochu do życia. Stoimy (…) na froncie walki, która się tutaj rozegrała, wiemy kto zwyciężył.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie, 23 września 1975.
Źródło: Świadectwa powstania warszawskiego 1944, Andrzej Gałka (red.), op. cit., s.9.

O Bogu, O ludziach, O czasie, O walce

„Im wszystkim należała się najgłębsza wdzięczność. Należały się najwyższe odznaczenia: wymagały tego i honor wojska i najprostsze, ludzkie poczucie sprawiedliwości.”

Arkady Fiedler książka Dywizjon 303

o lotnikach z dywizjonu 303.
Dywizjon 303

O sprawiedliwości, O wdzięczności

„Wielki mąż stanu rosyjski Sergiusz Witte opisuje rozbój, którego w Pekinie dopuściły się wojska sojusznicze po oswobodzeniu dyplomatów. Doszczętnie zrabowany był pałac cesarski, potłuczona w nim odwieczna porcelana, dzieła sztuki o niewymiernej wartości, porozbijane szafy żelazne z dokumentami. Nawet dokument przymierza z Chinami podpisany przez Mikołaja II i cesarza Chin został wtedy skradziony.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Europa in flagranti
Źródło: s. 33

„Na samym początku mojej kadencji zmuszono cały korpus dyplomatyczny do przyglądania się, jak na uniwersytecie studenci wykonywali wyroki śmierci na jego [Kaddafiego] przeciwnikach politycznych. (…) Wszyscy oglądali. Żeby wykonywali te wyroki jak kat, byłoby szybko, zgrabnie i człowiek by się nie męczył. Ale tam wojsko tylko przyprowadzało skazanych, ręce związane do tyłu, ławki stały pod belką. Makabra (…).”

Albin Siwak (1933–2019) polski działacz partyjny w okresie PRL

Źródło: wywiad Pawła Smoleńskiego, Kaddafi wariat, ale jego Libia to była żyła złota, „Gazeta Wyborcza”, 5–6 marca 2011.

O śmierci, O wariatach

„Zgredzi to są starzy, a starzy to są jarzy
Moi jarzy są ze sobą lat prawie trzydzieści
(…)
Edukację przerwałem – przyszedł na to czas
Dziesięć lat to i tak za wiele dla każdego z nas
Aby nie iść do wojska poleżałem w szpitalu
Najpierw na Sobieskiego, sanatorium na Podhalu
Skończyłem dziewiętnastkę, byłem wolny jak ptak
Tylko zgredzi byli źli, bo nie było jak chcieli
(…)
Nastały nowe czasy, trzeba myśleć o sobie
Zacząłem handlować – trochę tanie, trochę drogie
Trochę twarde, trochę miękkie – trzeba tyle rzeczy zrobić
Trzeba sobie czasem pomóc – to jest odpowiedź
(…)
Interes się rozwija. Przyjechałem do mamusi
Mamo poznaj, to są właśnie kontrahenci z Białorusi
Czterech chłopa, mama coraz bardziej biała
Oczy otwarte, szybko oddychała
Ale głosu z siebie wydobyć nie mogła
Tata wszedł do przedpokoju, zaraz pobladł
A interes co zrobię przyniesie majątek
Jadę tam z nimi i wracam w piątek”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kazik solo
Źródło: utwór Zgredzi

O myślach, O ptakach, O czasie, O myśleniu

„Pacyfiści wyrażają nieraz oburzenie na widok manifestacji, jakimi ludność wita wojsko; nie rozumieją oni jak można okazywać taką cześć ludziom, których zawód polega na zabijaniu bliźnich. Otóż dowody czci i miłości, jakie wywołuje własne wojsko, bynajmniej nie tu mają swe źródło. W żołnierzu czcimy człowieka, który gotów jest ofiarować swoje życie za ojczyznę i to ma się na myśli, gdy oklaskuje się zwarte szeregi wojska kroczące ze swymi sztandarami. Nikt z nich nie żywi morderczych zamiarów i tylko z konieczności będzie szerzył śmierć, gdy mu wydadzą rozkaz, ale wszyscy oni gotowi są ofiarować swe życie w naszej obronie i za to chylimy przed nimi głowy.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/2
Źródło: s. 91

O życiu, O śmierci, O myślach, O ojczyźnie

„Tylko jednością i siłą możemy wywalczyć sobie wolność: pewien jestem, że jeśli będziemy silni, nikt nie ośmieli się nas zaatakować. Nasz naród – cały – winien tworzyć wojsko, a ci, których obowiązki przykuwają do rodzinnego ogniska, mogą przy nim pozostać, ale jako żołnierze, z muszkietami w ręku.”

Giuseppe Garibaldi (1807–1882) rewolucjonista włoski

wypowiedziane we wrześniu 1859.
Źródło: Tomasz Wituch, Milion karabinów, s. 3

O wolności, O sile

„Wojsko dobrego króla nie szczyci się zwycięstwem ani też nie żywi urazy z powodu klęski.”

Shang Yang (-390–-338 p. n. e.)

O zwycięstwie

„Kocham ten resort, kocham polskie wojsko.”

Radosław Sikorski (1963) polski polityk, dziennikarz

wypowiedź Radosława Sikorskiego po odejściu z Ministerstwa Obrony Narodowej.

O odejściu, Kochać się

„Genealogia kadry zawodowej Wojska Polskiego wskazuje na jej powiązania z klasą robotniczą.”

Bronisław Misztal (1946)

Grupy rówieśnicze młodzieży
Źródło: s. 94

„Proces mordowania Polaków na tyłach frontu postępuje w tak szybkim tempie, że wojsko prawdopodobnie będzie musiało rychło podjąć działania, aby temu zapobiec.”

Franz Halder (1884–1972) niemiecki generał

Źródło: Robert Gerwarth, Kat Hitlera, Wydawnictwo Esprit, Kraków 2013, s. 233.

„Turcja to jest bardzo ciekawa historia. Bo to jest tak: jest rewolucja Atatürka, powstaje społeczeństwo krwią wyhodowane. Komunizm absolutny w sumie jeśli chodzi o działanie państwa, gigantyczne ofiary, absolutnie represyjny reżim, wojsko jako ostoja stabilności. No i mamy od 20 lat toczący się proces, który polega na tym, że Anatolia wygrywa, bo Turcja taką jaką my lubimy, jaką chcemy się z nią konfrontować, jaka jest dla nas zrozumiała, to jest Stambuł i okolice. A prawdziwa Turcja to jest Anatolia. (…) I to co obserwujemy teraz w Turcji, z tą walka o ten plac i tak dalej, i tak dalej, to jest być może ostatnie tchnienie takiej Turcji, którą… takiej atatürkowskiej, otwartej, chcącej, mającej aspiracje europejskie. Moim zdaniem ta walka jest przegrana, bo po drugiej stronie jest o wiele większa masa ludzi. (…) A w finale jest kalifat.”

Bartłomiej Sienkiewicz (1961) polski historyk, publicysta i polityk

Źródło: nagranie rozmowy Sienkiewicza z Belką 1:52:48 – YouTube 19 czerwca 2014 https://www.youtube.com/watch?v=aAfmXciiQTw

O ludziach, O historii, O walce

„Ale on mnie wyśle do wojska! Czy nasz kraj to wytrzyma?”

Adam Skalski (1978)

bojąc się, że ojciec dowie się o paleniu papierosów.
Źródło: odcinek 2, Przeminęło z dymkiem

„Połączyliśmy aparaturę z nadajnikiem i zaczęliśmy pytać: „Czy ktoś nas słyszy? Jeżeli słyszy, niech do nas telefonuje”. Była noc, siedzieliśmy z ojcem Janem Mikrutem i puszczaliśmy melodie z płyt analogowych, trochę z CD. I ludzie zaczęli telefonować z różnych stron. Ktoś ze straży w więzieniu, ktoś z wojska. „Świetnie, jesteście fajne chłopaki.””

Tadeusz Rydzyk (1945) polski duchowny katolicki, publicysta

I tak się zaczęło. o początkach Radia Maryja Źródło: Jednego serca, jednego ducha, naszdziennik.pl, 3 grudnia 2011 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20111203&typ=rd&id=rd02.txt

O ludziach, O nocy, Chłopak

„Nie umiem sobie nawet wyobrazić tego, co będzie z życiem ludzkości, jeżeli połowa jej – kobiety wejdą naprawdę w to życie z wolą świadomą, z siłą odpowiadającą nie tylko swej liczbie, lecz i walorom kobiecym, silniejszym pod pewnym względem od męskich. Dzisiejsze doświadczenia niczego jeszcze nam powiedzieć nie mogą, bo dotychczas kobiety odgrywają – pomimo swych praw – niezwykle skromną rolę w życiu gminy czy państwa. Jest to śpiące jeszcze wojsko, które nie wyszło do walki. Co będzie, gdy połowa ludzkości się zbudzi i zacznie działać, tego nikt przewidzieć nie może.”

Ignacy Daszyński (1886–1936) polski polityk

Źródło: Dobrochna Kałwa, Pełnym głosem wyborczym, „Zadra” nr 2 (7), 2001.

O życiu, O kobietach, O sile, O walce

„Naszym celem w Tunezji musi być zyskanie tak dużo czasu, jak tylko możliwe, aby ewakuować, jak tylko można najwięcej doświadczonych żołnierzy, którzy mogą być użyci do walk w Europie. Wiemy z doświadczenia, że nie ma nadziei na dostawy zaopatrzenia i wyekwipowania armii w Tunezji, co oznacza, że będziemy musieli zmniejszyć liczbę żołnierzy, aby sformować mniej, ale lepiej uzbrojonych jednostek. Gdyby alianci rozpoczęli ofensywę, która miałaby przynieść ostateczne rozwiązanie, musielibyśmy skracać front krok po kroku i ewakuować coraz więcej żołnierzy samolotami, statkami i okrętami wojennymi. […] Gdy anglo – amerykańskie wojska zakończą ostatecznie podbój Tunezji, niczego tam nie znajdą poza paroma jeńcami. W ten sposób zostaną pozbawieni owocnego zwycięstwa, tak jak my byliśmy pod Dunkierką.”

Erwin Rommel (1891–1944) niemiecki generał

po przegranej bitwie (o El Alamein) był przekonany (E. Rommel), że Afryka jest już stracona dla Niemców. Owe słowa zapisał po powrocie z Afryki do Europy.

O czasie

„27 czerwca 1941 roku wojska niemieckie, które wkroczyły do Białegostoku, dopuściły się monstrualnej zbrodni. Zamordowano ok. 2,5 tys. Żydów, ok. tysiąca spalono żywcem w synagodze. To był początek Holokaustu jako zaplanowanej operacji – nie był jeszcze wówczas postanowiony, ale ten akt można traktować jako pierwszy krok tej monstrualnej, niebywałej, ludobójczej zbrodni.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

o spaleniu przez Niemców ok. 1000 Żydów w synagodze w Białymstoku 27 czerwca 1941. Źródło: Jarosław Kaczyński pod pomnikiem Wielkiej Synagogi w Białymstoku: „Musimy ciągle mówić, do czego prowadzi antysemityzm”, wPolityce.pl, 27 czerwca 2016 http://wpolityce.pl/polityka/298418-jaroslaw-kaczynski-pod-pomnikiem-wielkiej-synagogi-w-bialymstoku-musimy-ciagle-mowic-do-czego-prowadzi-antysemityzm

„Odnosiłem wrażenie, że mam duży wpływ na generała. Słuchał mnie, wierzył w to, co mówiłem. Na przykład, mimo jego niechętnego stosunku do generała Kuropieski, przeforsowałem, aby ten został awansowany do stopnia generała broni. Na moją osobistą prośbę Jaruzelski zgodził się również na powrót do wojska generała Edwina Rozłubirskiego, chociaż go nie lubił.”

Czesław Kiszczak (1925–2015) polski wojskowy i polityk

odpowiedź na pytanie czy był bliskim współpracownikiem gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Źródło: weekend.gazeta.pl http://weekend.gazeta.pl/weekend/1,152121,20976807,wychowanek-generala-jak-jaruzelski-stal-sie-mentorem-kiszczaka.html, 28 listopada 2016.

O wrażeniach

„Polski wywiad jest dobry. Ma swoje sposoby, ale więcej pani nie powiem, bo my jego pracowników nie pytamy, jak to robią. Jeśli chcą, to mówią sami, chyba że nie pozwalają na to zasady. Wojsko korzysta z ich pomocy, istnieje pewnego rodzaju współpraca. Mają szerokie kontakty, właściwie siatki kontaktów, potrafią zebrać tajne informacje lub je wykupić, jeśli trzeba. W każdym razie - wątek tego człowieka nie jest wyssany z palca, ta praca mniej więcej tak wygląda w rzeczywistości.”

Grzegorz Kaliciak (1973) polski pułkownik

O rzeczywostości, O pomocy, O współpracy

„Należy pamiętać, że Armia Krajowa nie była dla społeczeństwa ciałem obcym. Jej żołnierze oddawali w powstaniu życie, żeby to społeczeństwo stało się wolne. AK była emanacją narodu i powszechnie uznawano ją wówczas za bezpośrednią kontynuatorkę Wojska Polskiego. Mieszkańcy Warszawy dali wyraz nierozłączności społeczeństwa i armii podziemnej w pierwszych dniach powstania, kiedy na całym wyzwolonym terenie powszechnie świętowano odzyskanie wolności. Jedność żołnierzy i ludności cywilnej załamała się z czasem, ale była to naturalna kolej rzeczy. (…) Jest to bardzo delikatna kwestia, bo choć nie da się zaprzeczyć, że rozdźwięk narastał, to nadawanie mu przesadnego znaczenia jest ahistoryczne.”

Wojciech Roszkowski (historyk) (1947) historyk polski, działacz polityczny

Źródło: O krok za daleko, „Rzeczpospolita”, cyt. za: Stanisław Roszak, Jarosław Kłaczkow, Poznać przeszłość. Wiek XX. Podręcznik do historii dla szkół ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy, wyd. Nowa Era, Warszawa 2012, ISBN 9788326708565, s. 218.

O życiu, O historii, O wolności, O czasie

„Achilles jest pacyfistą
załatwia żółte papiery żeby nie iść do wojska.
Ariadna szantażuje Tezeusza
jeśli nie zapłaci nie wyjdzie z labiryntu.
Homer drze Iliadę
i cieszy się że jest ślepcem.”

Marcin Jurzysta (1983)

Źródło: Depresja Homera

„Największą polską zmorą są przepisy o zamówieniach publicznych. To się odbija na wszystkich dziedzinach życia – od autostrad po zakup samolotów dla wojska – tym bardziej że dzięki unijnej kasie państwo sporo inwestuje. W przetargach liczy się tylko cena. To za to oferenci dostają najwięcej punktów, nie za jakość. Miało to ukrócić korupcję, a tymczasem spowodowało paraliż. Bo przychodzi jakaś firma, daje cenę za kilometr autostrady o połowę niższą, a potem albo budowę partoli, albo staje w połowie prac i domaga się renegocjacji kontraktu. To opóźnia inwestycje o lata. I w efekcie są droższe, niż gdyby od razu wybrać ofertę.”

Jerzy Owsiak (1953) polski muzyk i działacz społeczny

Źródło: rozmowa Grzegorza Sroczyńskiego, Wkurzam, choć wkurzać nie chcę, „Gazeta Wyborcza”, 14–15 stycznia 2012

„Winni jednakże są i ci, którzy, gdy nadeszła pora podejmowania decyzji, wahali się uczynić Wietnamu nienaruszalną częścią świata socjalistycznego; stanowiłoby to, oczywiście, groźbę wojny skali światowej, ale oznaczało kolejny krok w walce z imperializmem. Jeśli imperialiści szantażują ludzkość wizją wojny, najmądrzejszą reakcją jest nie obawiać się wojny. Ameryka Łacińska, Azja i Afryka muszą się wyzwolić, za wszelką cenę. W Azji i Afryce rewolucja się opóźnia, natomiast Ameryce Łacińskiej już się zaczęła, dzięki partyzantom walczącym w Gwatemali, Kolumbii, Wenezueli, Peru i Boliwii. Jeśli te punkty zapalne staną się prawdziwymi polami bitwy, Stany Zjednoczone będą zmuszone użyć nowoczesnych broni i wysłać regularne wojska. Tym sposobem można wesprzeć Wietnamczyków w ich walce i upokorzyć USA. Droga Wietnamu to droga, którą powinny pójść inne narody. Tą drogą ruszymy w Naszej Ameryce. Dzisiejszym zadaniem rewolucji kubańskiej jest (…) tworzyć drugi, trzeci Wietnam.”

Ernesto Guevara (1928–1967) rewolucjonista argentyński

O wojnie, O decyzjach, O walce, Pora roku

„Widmo pozostania na zawsze w Związku Radzieckim niemożliwości wydostania się zeń po otrzymaniu sowieckiego paszportu lub zaciągu do Czerwonej Armii sprawia, że Żydzi masowo zwracają się ze wszystkich stron Rosji do ambasady, delegatur jej i władz wojskowych z prośbą o przyjęcie ich do Armii Polskiej (…), Nie tylko licznie napływają do instytucji tych depesze i listy, ale w wielu wypadkach zainteresowani, nieraz żołnierze Armii Czerwonej w służbie czynnej lub tzw. strojbatalionach, zgłaszają się do nich osobiście, narażając się nawet na represje. M. in. miały miejsce wyroki śmierci na obywateli polskich Żydów za ucieczkę z Armii Czerwonej do wojska polskiego.”

Stanisław Kot (1885–1975) historyk polski, działacz ruchu ludowego

w raporcie z 16 lutego 1942 dotyczącym stanowiska ZSRR w sprawie obywatelstwa polskiego.
Źródło: Krystyna Kersten, Polacy-Żydzi-Komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968, Warszawa 1992, s. 43–44.

O śmierci

„Byłem odpowiedzialny za odloty do Polski z Trypolisu. Na lotnisku tłum Polaków, a w samolocie wszystkie miejsca wyprzedane, sami Libijczycy. Poszedłem do komendanta lotniska; brał od nas free visa. Mówię, że dla Polaków nie ma miejsca. On: „Będą”. Patrzę, a tu przyjeżdża wojsko. Otaczają samolot, wyciągają Libijczyków i mówią: „Macie zdrowie lecieć do Europy na kurwy, to również macie siłę służyć w armii. Kto nie chce, będzie rozstrzelany natychmiast.””

Albin Siwak (1933–2019) polski działacz partyjny w okresie PRL

Akurat trwała wojna o Czad.
Źródło: wywiad Pawła Smoleńskiego, Kaddafi wariat, ale jego Libia to była żyła złota, „Gazeta Wyborcza”, 5–6 marca 2011.

O wojnie, O zdrowiu, O wariatach, O sile

„Bunty, bunty, bunty. Nieprzerwane pasmo buntów i cierpień.(…) Kultywowany w literaturze i niektórych rodzinach mit o kresowej idylli miał niewiele wspólnego z rzeczywistością. Szlachta nie tylko wyzyskiwała chłopów ekonomicznie, ale gdy ci się buntowali, wzywała na pomoc carską policję i wojsko.”

Daniel Beauvois (1938)

Źródło: Polacy na Ukrainie 1831–1863. Szlachta polska na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie, Instytut Literacki, Paryż 1987.

O literaturze, O rzeczywostości, O cierpieniu, O pomocy

„Niemiecka mapa „Ostfront”, przedstawiająca ugrupowanie sił niemieckich i sowieckich w dniu 3 sierpnia 1944, wykazała, że siły Armii Czerwonej obejmowały około 500 wielkich jednostek (dywizji i brygad) na rozciągłości frontu od Bałtyku do Morza Czarnego. Połowa tego wojska skoncentrowana była na odcinku Polski. Niemcy na całym tym froncie mieli tylko 165 dywizji, z czego 20-22 było na Węgrzech, a 10–12 na Bałkanach. Ze wszystkich ugrupowań sowieckich wojska Rokossowskiego, składające się z 75 wielkich jednostek, w tym dużej ilości pancernych, były najsilniejsze. Niemcy tej lawinie przeciwstawić mogli w najlepszym razie ok. 22 dywizje.”

Tadeusz Komorowski (1895–1966) polski generał, dowódca AK, polityk emigracyjny

Źródło: Armia Podziemna, Warszawa 1994, Wydawnictwo Bellona, s. 261.

O sile

„Czy ludzie, których rodziny przez pokolenia tam mieszkały, chcą być identyfikowani z taką osobą jak pani Steinbach, która przyszła do naszego kraju z Hitlerem i z Hitlerem musiała się z niego wynosić? Która nie była żadną wypędzoną, tylko której rodzina, której tatuś, feldfebel Hermann bodajże, musiał czmychnąć, gdyż zwycięsko nacierała Armia Czerwona i Wojsko Polskie.”

Radosław Sikorski (1963) polski polityk, dziennikarz

o Erice Steinbach. Źródło: politbiuro.pl http://politbiuro.pl/politbiuro/1,85402,6314525,PiS_i_PO_zgadzaja_sie_w_jednym.html, 24 lutego 2009

O ludziach, O rodzinie

„Tego absolutnie nie pochwalam, nie aprobuję i nawet na to nie pozwalam – jeśli zapytujecie o moje zdanie i z nim się liczycie. Jako politycy, jako zwykli obywatele robić możecie tak, jak wam nakazuje przekonanie, to sprawa waszego sumienia. Do wojska jednak z tego rodzaju propozycjami zwracać się nie wolno.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

odpowiedz Piłsudskiego na pomysł Władysława Baranowskiego, aby stworzyć tajną organizację antyrządową z udziałem wojskowych.

„Wydatki na wojsko rzeczywiście są dość wysokie, bo około 26 mld zł; w ustawie budżetowej znajdują się one pod pozycją „Obrona narodowa”. Jednak gdy im się dobrze przyjrzeć, zobaczymy, że koszt zakupu uzbrojenia to niewielka pozycja. Większość pochłaniają środki przeznaczone na zatrudnienie, zaopatrzenie, usługi remontowe. Podobnie rzecz się ma z bezpieczeństwem publicznym. Okazuje się, że większość pieniędzy pochłaniają struktury, które funkcjonują w tle, więziennictwo czy Straż Graniczna. Więziennictwo to ok. 2 mld zł, a np. CBA–100 mln złotych. Do więziennictwa możemy dodać emerytury Służby Więziennej, które są schowane w budżecie Ministerstwa Sprawiedliwości. Podobnie Agencja Wywiadu – jej budżet roczny to najwyżej jedna trzecia budżetu ostatniego filmu o Jamesie Bondzie.”

Krzysztof Bosak (1982) polski polityk

Źródło: Kosmiczna mapa wydatków http://www.naszdziennik.pl/wp/9688,kosmiczna-mapa-wydatkow.html, naszdziennik. pl, 12 września 2012.

O sprawiedliwości, O ustawie

„W świetle ówczesnej znajomości realiów można było raczej przypuszczać, że Rosjanie, skorzystawszy z powstania dla opanowania Warszawy, zechcą potem w taki czy inny sposób obezwładnić ujawniające się władze państwa podziemnego. Tak, jak czynili to we Lwowie, Wilnie i Lublinie. Dlatego też myślano o tym, by w stolicy wyzwolonej przez powstańców jak najszybciej ujawnić Krajową Radę Ministrów i Radę Jedności Narodowej i by podjęły one normalne urzędowanie zanim wojsko radzieckie wkroczy do miasta. Chodziło bowiem o to, aby fakt ten przedostał się do opinii publicznej i aby to, co przewidywano, uczynione zostało na oczach świata.”

Tomasz Strzembosz (1930–2004) polski historyk

Refleksje o Polsce i Podziemiu 1939–1945
Źródło: s. 122

O myślach, O myśleniu

„Wojsko stanowi główną podporę rządów.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Pacyfizm

„Po wyborach Jan Rokita, będąc szefem SKL, został członkiem władz PO, nie zapewniając syntezy tych środowisk. Wszedł na drzewo i wciągnął za sobą drabinę, a swoje wojsko zostawił pod nim. Później jego koncepcja całkowicie przegrała na kongresie SKL-u, ale my zostaliśmy na lodzie, więc w 2003 roku zlikwidowałem partię.”

Artur Balazs (1952) polski polityk

Źródło: Balazs: Dla mnie poglądy polityczne nie są zaraźliwe, dziennik.pl, 5 listopada 2007 http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/61242,balazs-dla-mnie-poglady-polityczne-nie-sa-zarazliwe.html

O drzewach

„Student uciekający od pracy społecznej jest takim samym dezerterem jak poborowy uchylający się od wojska.”

Jan Mosdorf (1904–1943) polski filozof i publicysta, działacz narodowy

Źródło: Akademik i polityka, 1926

„Polska zdecydowała się walczyć i jej życzenie zostało spełnione. Walkę wybrała niefrasobliwie, gdyż niektórzy mężowie stanu zapewniali ją, że dysponują szczegółową wiedzą o braku wartości Niemiec i ich sił zbrojnych, o niższości naszego uzbrojenia, o słabym morale naszych wojsk, o defetyzmie panującym w Rzeszy, o rozdźwięku między narodem niemieckim, a jego przywódcami. (…)
W chwili gdy do was przemawiam, nasze wojska tworzą potężną linię od Brześcia Litewskiego po Lwów; od wczorajszego popołudnia niekończące się kolumny żołnierzy z rozbitej polskiej armii wymaszerowują z tego sektora jako jeńcy. (…) To, co pozostało z armii polskiej na zachód od tej linii, skapituluje w ciągu kilku dni; złożą broń albo zostaną zmiażdżeni.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

fragment triumfalnego przemówienia wygłoszonego 19 września 1939 w Gdańsku. Źródło: Danzig. Speech of September 19, 1939, Hitler.org http://www.hitler.org/speeches/09-13-39.html

O walce

„Wojska Obrony Terytorialnej kraju obejmą w tym roku trzy brygady, sytuowane w województwach: białostockim, rzeszowskim i na Podlasiu.”

Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk

Źródło: Topograficzno-geograficzne wizje ministra Macierewicza. Obrona terytorialna tuż-tuż http://bialystok.wyborcza.pl/bialystok/1,35241,20977008,topograficzno-geograficzne-wizje-ministra-macierewicza-obrona.html, wyborcza.pl, 14 listopada 2016

„Gdybym mógł, wszystkie bym tony poruszył, jakie by mi tylko ślepe, wściekłe, rozjuszone nasłało uczucie, aby choć w części odgadnąć te pieśni, których rozbite echa gdzieś jeszcze po brzegach Dunaju błądzą, co wojsko Jana śpiewało…”

Fryderyk Chopin (1810–1849) polski kompozytor i pianista XIX wieku

do Jana Matuszyńskiego 26 grudnia 1830 na wieść o wybuchu powstania listopadowego.
Listy
Źródło: Mieczysław Tomaszewski, Fryderyk Chopin…, op. cit.

O emocjach, O śpiewie

„Naczelne dowództwo postanowiło, że należy przeprowadzić manewry w Bośni. Wybór kraju, w którym tliła się przytłumiona rewolta, był godny ubolewania. Martwiliśmy się, że cesarz Franciszek Józef, który sam cudem tylko uszedł zamachowi w Sarajewie – odradzał ojcu udział w manewrach. Pewnego jednak razu ojciec, siedząc z nami przy stole, powiedział: jestem generalnym inspektorem austro-węgierskich sił zbrojnych. Muszę jechać do Sarajewa. Wojsko nie zrozumiałoby mojej nieobecności.”

Maksymilian Hohenberg (1902–1962)

Źródło: Władysław B. Pawlak, Księga zamachów. Od Sarajewa do Dallas, Państwowe Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1975, s. 16.

„Bycie studentem to był swego rodzaju status, który z kolei załatwiał wiele spraw. Ulgowe bilety na komunikację, odroczenie wojska, zniżkowe obiady itd.”

Stanisław Tym (1937) polski aktor, satyryk, felietonista

„Pani”, nr 6/2007

O komunikacji

„Łączność w wojsku podczas wojennych wypadków jest taką samą bronią jak armata, karabin maszynowy, jak kuchnia polowa, jak wóz amunicyjny kompanji. (…) Bez łączności bowiem nie ma i być nie może skoordynowanej pracy wojska, nie ma złączenia wysiłków krwawych żołnierza dla odniesienia zwycięstwa i krew ludzka leje się darmo, leje się niepotrzebnie, tak jak w jakiejś awanturze karczemnej bezcelowe i bez żadnej korzyści dla celu postawionego wojska szukania zwycięstwa nad nieprzyjacielem. Dlatego też powtarzać zawsze będę, że lepsza jest dobra łączność niż armata, niż karabin maszynowy, niż kuchnia polowa i wóz amunicyjny. Moje określenie, które stale przy grach wojennych powtarzam jest, że wojsko bez pracy nad łącznością staje się zwyczajną dziewką publiczną, szukającą awantur miłosnych po różnych lasach i pagórkach, bez żadnej korzyści dla wojny oprócz zadowolenia rozdziwaczonej pindy. (…) W doświadczeniu z ubiegłej wojny, gdzie byłem zwycięskim Naczelnym Wodzem, wyniosłem smutne wrażenia, że wojska, któremu dowodziłem nie tylko nie robiły i nie czyniły łączności, ale starannie od niej uciekały, tak jakgdyby się lubowały w stanie owej ladacznicy z rozdziwaczonym organem płciowym. (…) Wszystkie doświadczenia wojny z początku 1914 roku, które przestudjowałem, wskazują wyraźnie i jasno, że jazda nie uważała nigdy za stosowne trzymać łączność z kimkolwiek na świecie oprócz sama z sobą, była zatem ideałem wymarzonym tej dziewki publicznej, czyniącej awantury miłosne po różnych kątach bez celu i potrzeby. Wobec tego zaś, że nasza jazda jak dotąd za najwyższą tradycję uważa byłą jazdę rosyjską, która była najwybitniejszą przedstawicielką tego kurwiarskiego kierunku, (…) będę więc musiał obmyślić prawdę o łączności dla jazdy zupełnie ad hoc, zupełnie specjalnie, bez łączenia jej z prawdą o łączności w reszcie wojsk.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

rozkaz z 27 marca 1929 o łączności (sygn. archiw.: CAW, akta GISZ, tecz. 518/2). Źródło: „Polityka” nr 11 (2236), 11 marca 2000, s. 86 http://www.polityka.pl/archive/do/registry/secure/showArticle?id=3352376

O wojnie, O grach, O wrażeniach, O wysiłku

„III wojna światowa nam nie grozi. Ale możliwa jest wojna pomiędzy Chinami i USA. Powojenne pokolenia Europejczyków nie chcą walczyć ani iść do wojska; nie mają natury wojowników. W USA jest inaczej, wciąż mamy wielu kowbojów. Rząd w Teksasie pozwala nosić broń, by strzelać do kojotów… Ryzyko wybuchu wojny z Chinami jest bardzo duże. Chiny nie zaatakują, bo po wielu latach niepokojów chcą 50 lat spokoju. Inaczej jest z USA. Wielu Amerykanów uważa, że trzeba zrobić wszystko, by utrzymać pozycję mocarstwa. Nie chcą być równi Chinom czy Indiom. Chcą być absolutnym liderem. I mogą sprowokować konflikt.”

Peter Schwartz (1946)

Źródło: Kilka scenariuszy dla świata, pb.pl, 7 października 2011 http://archiwum.pb.pl/2499789,10126,futurysta-polska-mocarstwem-wojna-chin-z-usa

O wojnie, O naturze

„Nasze wojsko rozumie, że jeśli nie przeciwstawimy się wrogowi za granicą, napadnie na nas w ojczyźnie.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

o przedłużaniu się pobytu wojska USA w Iraku.
O Amerykanach i USA
Źródło: „Polityka”, 2006

O ojczyźnie

„Wcześniej przez rok studiowałem też polonistykę w Toruniu i tylko dlatego żeby nie pójść do wojska. W trakcie okazało się, że były to całkiem ciekawe studia, tak więc rok ten okazał się być dla mnie dość interesującym i ważnym doświadczeniem.”

Łukasz Karwowski (1965) polski reżyser filmowy

Źródło: Artur Cichmiński, To film o miłości i jej sile. Rozmowa z Łukaszem Karwowskim, twórcą „Południe-Północ”, stopklatka.pl, 24 stycznia 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=35731

O studiach, O sile

„Gotówka jest najważniejsza. Przywódca potrzebuje pieniędzy, złota i diamentów, żeby utrzymać swoje sto pałaców, karmić tysiąc swoich kobiet, kupować samochody dla milionów lizusów, wzmacniać lojalne wojsko i mieć jeszcze tyle, by zasilić tajne konta w Szwajcarii.”

Mobutu Sese Seko (1930–1997) dyktator Zairu

Źródło: Adam Leszczyński, Co każdy dyktator wiedzieć powinien, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 13 sierpnia 2012

O kobietach, O historii

„Zaporoscy Kozacy tureckiemu sułtanowi!
Tyś szatan turecki, przeklętego czarta brat i towarzysz, samego Lucypera sekretarz! Jakiś ty u czarta rycerz, jeśli gołym tyłkiem jeża nie zabijesz? Nie będziesz ty miał pod sobą synów chrześcijańskich, wojska twojego my się nie boimy, na lądzie i wodzie będziemy bić się z tobą. Babiloński tyś kucharz, macedoński kołodziej, jerozolimski kozołup, aleksandryjski piwowar, Górnego i Dolnego Egiptu świniopas, tatarski bajarz, kamieniecki palacz, podolski złodziej, samego szatana wnuk i całego świata i półświata błazen, i naszego Boga dureń, świńska morda, rzeźnicki pies, nie chrzczona głowa! Niech cię czart weźmie!
Tak ci odpowiedzieli Kozacy, ty plugawcze!
Liczby nie znamy, tak jak kalendarza nie mamy, księżyc na niebie, rok w książce, a dzień taki u was jak i u nas, pocałuj za to nas w (…)!
Ataman koszowy Iwan Sirko wraz z całym Koszem Zaporoskim.”

Iwan Sirko (1610–1680)

list napisany w odpowiedzi na pismo władcy tureckiego: „Ja sułtan Mehmed IV, brat słońca i księżyca, wnuk i namiestnik boży, władca królestw – macedońskiego, babilońskiego i jerozolimskiego, Górnego i Dolnego Egiptu, król nad królami, władca nad władcami, niepospolity rycerz, przez nikogo nie pokonany wojownik, nieustępliwy obrońca grobu Jezusa Chrystusa, ulubieniec samego Boga, nadzieja i pocieszenie muzułmanów, wielki obrońca chrześcijan – rozkazuję wam, Kozacy zaporoscy, poddać się dobrowolnie bez żadnego oporu i mnie swoimi napadami więcej nie niepokoić”
Źródło: Leszek Podhorodecki, Sicz Zaporoska, Warszawa 1978.

O Bogu, O nadziei

„Polska pokazała, że można wejść na drogę niepodległości. Gorbaczow nam nie przeszkadzał. Lecz w ZSRR były także inne siły, a w Polsce istniał cały dotychczasowy aparat bezpieczeństwa, milicja i przede wszystkim wojsko. Istotną rolą Jaruzelskiego było to, że on rząd Mazowieckiego podtrzymywał. Początkowo jednak nie byłem wcale pewien, że któregoś dnia rząd nie zostanie internowany i skończy się polski eksperyment.”

Krzysztof Skubiszewski (1926–2010) polityk polski, b. minister spraw zagranicznych

Źródło: wywiad Do niepodległości krok po kroku, „Gazeta Wyborcza”, 11 września 2009

O sile