Cytaty na temat równość
strona 2

„Chrześcijaństwo to społeczny i moralny wyraz wolności i praw człowieka, ideologia głosząca równość, miłość i braterstwo.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

O miłości, O wolności

„Bez względu na to, jaka jest natura istoty, zasada równości wymaga, by cierpienie było uznawane na równi z podobnymi cierpieniami – tak dalece, jak można je z grubsza porównać – innych istot. Jeśli istota nie jest zdolna do cierpienia czy doświadczania uczucia przyjemności lub szczęścia, nie ma nic do wzięcia pod uwagę. Dlatego właśnie granica odczuwania (…) jest jedyną dającą się obronić granicą troski o interesy innych.”

Peter Singer (1946) bioetyk australijski

Etyka praktyczna
Źródło: s. 67.

O przyjemności, O emocjach, O naturze, O cierpieniu

„Swobodne stowarzyszenie, wolność, której wyłączną funkcją jest utrzymywanie równości w środkach produkcji i wzajemności w wymianach, stanowi jedyną możliwą, jedyną słuszną formę społeczeństwa.”

Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) francuski polityk i filozof

O wolności

„Szwedzki model to dla mnie dwa główne cele – pełne zatrudnienie i równość – oraz korzystanie z instrumentów politycznych wspierających zatrudnienie i stabilność cen, aktywna polityka na rynku pracy, państwo opiekuńcze i solidarna negocjacja płac.
Warunkiem jego sukcesu jest silny ruch pracowniczy.”

Rudolf Meidner (1914–2005)

Źródło: Lennart Erixon, The 'Third Way' Revisited: A Revaluation of the Swedish Model in Light of Modern Economics, Uppsala Universitet, Uppsala 2000, s. 82.

O sukcesie

„socjaliści nie uważają za możliwą realizację takiego ustroju, w którym wszystkie cztery formy równości urzeczywistniałyby się w jednakowym stopniu i poświęcają jedną z form dla osiągnięcia innych”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Socjalizm

„Jeśli maszyny zaczną produkować wszystko, czego potrzebujemy, efekty będą zależne od tego, jak rozdysponujemy te dobra. Jeśli podzielimy się bogactwem wytworzonym przez maszyny, każdy będzie się mógł cieszyć luksusami, ale jeśli lobby producentów maszyn skutecznie przeciwstawi się redystrybucji, większość ludzi skończy w żałosnym ubóstwie. Na razie wygląda na to, że drugi scenariusz jest bardziej prawdopodobny. Rozwój technologii napędza powiększanie nierówności.”

Stephen Hawking (1942–2018) astrofizyk, kosmolog i fizyk angielski

Źródło: Zaskakujące słowa Hawkinga. „Twierdzi, że bardziej niż robotów powinniśmy się bać kapitalizmu” http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,19003821,zaskakujace-slowa-hawkinga-twierdzi-ze-bardziej-niz-robotow.html?utm_source=facebook.com&utm_medium=SM&utm_campaign=FB_Gazeta, gazeta.pl, 10 października 2015.

O ludziach, O bogactwie

„Papież chyba nie pamięta i teraz wydaje mu się, że prawa człowieka zrodziły się z tradycji katolickiej. Otóż było dokładnie odwrotnie. Prawa człowieka powstały i upowszechniły się wbrew papieżom i katolicyzmowi. Można powiedzieć, że takie wartości współczesnej demokracji, jak wolność, równość i prawa człowieka, zostały przyswojone wbrew papieżom i tradycji katolickiej.”

Fernando Savater (1947)

Źródło: Ludzie wolni są samotni, wywiad, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 lutego 1998.

O ludziach, O demokracji, O wolności

„Przeszłość, w istocie rzeczy zaledwie stuletnia, oraz wychowanie pokoleń w czci dla pieniądza i równości, objawiającej się tym, że wszystkie niemal miasta amerykańskie są jednakowe, a domy, karabiny maszynowe, wyroki sądowe, hasła polityczne i filmy produkuje się seriami – od stempla – wszystko to w sumie daje mieszkańcom Stanów optymistyczne nastawienie na dzień jutrzejszy. Beztroski młyn dnia nie jest tam beztroskim ze względu na poczucie humoru czy filozoficzną beztroskę – po prostu wynika z braku zamyślenia się.”

Józef Czechowicz (1903–1939) polski poeta

Przeciw amerykanizacji

O przeszłości

„Statystyki wskazują, że w krajach, które zaszły dalej na drodze od państwa opiekuńczego do społeczeństwa ryzyka, w których szybciej rośnie nierówność społeczna i rozwarstwienie, dużo więcej osób ma wymagające leczenia problemy psychiczne. W krajach o dużych i szybko rosnących nierównościach – jak USA czy Wielka Brytania – ludzie trzykrotnie częściej zapadają na choroby psychicznie niż w społeczeństwach najmniej rozwarstwionych. Podobnie jest z niezdrową otyłością, przestępczością młodocianych, ciążami nastolatek. (…) W krajach, gdzie rozwarstwienie jest słabsze, ludzie żyją dłużej, bez względu na status materialny.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: polityka.pl, 22 grudnia 2010 http://www.polityka.pl/spoleczenstwo/artykuly/1511368,2,rozmowa-z-zygmuntem-baumanem-socjologiem.read

O ludziach, O chorobach

„W nauce wszystkie fakty, bez względu na swą wagę, cieszą się demokratyczną równością.”

Mary McCarthy (1912–1989) pisarka amerykańska

O nauce

„Przeciętny Amerykanin może sobie pozwolić na gromadzenie większej ilości dóbr materialnych niż zdecydowana większość innych mieszkańców globu. Wynika to z dużych nierówności dochodowych i dostępu do tanich usług, na przykład z powodu niskopłatnej pracy nielegalnych imigrantów i braku osłon socjalnych.”

Ha-Joon Chang (1963)

23 rzeczy, których nie mówią ci o kapitalizmie (2010)
Źródło: s. 142.

„Dla biedaka myśl o niebie jest dlatego tak przyjemna, bo wierzy w panującą tam większą równość stanów.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

O myślach, O myśleniu

„Dwojakie jest podleganie: jedno niewolnicze; według niego przełożony posługuje się poddanym dla swojego pożytku: i takie podleganie nastało po grzechu. Jest jeszcze inne podleganie: domowe i obywatelskie; według niego przełożony posługuje się podległymi dla ich pożytku i dobra: i to podleganie istniałoby także przed grzechem. Bowiem w mnogości ludzi brak by było dobra porządku, gdyby jedni nie byli rządzeni przez innych mądrzejszych. I według tak pojmowanego poddaństwa kobieta z natury jest podległa mężowi, gdyż z natury mężczyzna ma większe rozeznanie rozumu.”

Tomasz z Akwinu (1225–1274) filozof i teolog katolicki

A jak niżej powiemy, stan niewinności pierworodnej nie wyklucza nierówności wśród ludzi.
Suma teologii
Źródło: tom 7, zag. 92, art. 1

O kobietach, O ludziach, O naturze

„Gdy europejscy finansiści stawili opór przeciwko wprowadzeniu sankcji dla Rosji, wyglądało to jak parodia marksowskiego zawołania: oligarchowie wszystkich krajów, łączcie się. To tylko smutne potwierdzenie tezy, którą kilka lat temu w książce Superclass postawił David Rothkopf – nierówności społeczne zaczynają zagrażać demokracji. Problemem nie jest tylko bieda najbiedniejszych, ale także bogactwo najbogatszych.”

Wojciech Orliński (1969) polski dzienikarz

Źródło: Jak najbogatsi ukradli nam świat, wyborcza.pl, 2 maja 2014 http://wyborcza.pl/magazyn/1,138061,15891849,Jak_najbogatsi_ukradli_nam_swiat.html

O świecie, O demokracji, O bogactwie

„Nasze hasła to równość i sprawiedliwość. Chcemy, aby ludzie sami podejmowali decyzje.”

Szarif Szajh Ahmed (1964) somalijski bojownik i polityk

Źródło: Shaykh Sharif Shaykh Ahmed, afryka.org, 24 czerwca 2006 http://afryka.org/afryka/shaykh-sharif-shaykh-ahmed,news/

O ludziach, O sprawiedliwości, O decyzjach

„Nie można mówić o równości w sytuacji, kiedy dojrzałość jest dla mężczyzny komplementem, a dla kobiety obelgą.”

Artur Rubinstein (1887–1982) pianista amerykański pochodzenia polskiego

Źródło: Przemysław Słowiński, Sławni ludzie…, op. cit.

O kobietach, O ludziach

„To skutek globalizacji. Trzy narzędzia, za pomocą których do tej pory zdobywało się równość, już nie spełniają swojej funkcji. Biorąc udział w wyborach, nie ma się już wpływu na politykę gospodarczą danego kraju. Strajki nic nie dają w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo może przenieść produkcję tam, gdzie są niższe płace, a związki zawodowe się nie liczą – np. do Chin. Opodatkowanie też nie przynosi zamierzonego rezultatu, gdy zamożni mogą omijać przepisy w raju podatkowym. Dopóki nie ma globalnej regulacji finansów, nie jest możliwa kontrola ucieczek podatkowych.”

Ignacio Escolar (1975)

Źródło: rozmowa Helene Zuber, Jedyna nadzieja, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 2 stycznia 2012.

O nadziei, O pomocy

„Czy jest tu czysto, pyta, i natychmiast zaczyna zbierać
słone orzeszki, po jednym w dwa palce. Oczywiście, że nie jest
czysto, przed przenika do albo, a znak równości podpowiada
złym szeptem, że chodzi o ciągłość, jedność, buddyjski flow.”

Natalia Malek (1988)

Źródło: Biedronka, kawałek haszyszu

„Czy potrzebny nam rynek? Jak najbardziej. Ale też państwo, które dostarcza usług publicznych, dba o edukację i świadczenia dla ubogich, usuwa nierówności. Klasyk kapitalizmu byłby za.”

Amartya Sen (1933) ekonomista indyjski, noblista

Źródło: wyborcza.pl, 3 kwietnia 2009 http://wyborcza.pl/1,97559,6463889,I_rynek_i_panstwo.html?as=2&startsz=x

„Jeśli nie dążymy do równouprawnienia, to na litość boską, po co żyjemy? Uważam za akt tchórzostwa i nieuczciwości to, że ktoś z nas kolorowych, mówi białym i czarnym, że nie walczymy o równouprawnienie (…). Tak, moi przyjaciele, chcę równości. Niczego mniej (…). A teraz wstrzymajcie oddech, bo zamierzam użyć jeszcze przymiotnika. Chcę powiedzieć, że żądamy równości społecznej (…). Nie, nie jestem dziką bestią ani niczym nieczystym.
Powstańcie, bracia! Posiądźmy tę ziemię (…). Bądźcie rozgoryczeni. Bądźcie niezadowoleni (…). Bądźcie tak niespokojni jak burzliwe fale na bezkresnym morzu. Niech wasze niezadowolenie zdruzgocze wielką niczym góra ścianę uprzedzeń i pochłonie ją aż po fundament.”

John Hope (1868–1936)

do studentów na czarnym koledżu w Nashville w stanie Tennessee w reakcji na apel czarnoskórego przywódcy Bookera Washingtona, który zalecał ostrożność i umiar w walce o swoje prawa.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 277.

O historii, O górach, O walce

„Zachodnie poczucie kultury osobistej i społecznej wymaga, aby nikogo nie strofować, nie pouczać z góry nawet w wypadku, gdy byłoby to obiektywnie uzasadnione przez sytuację lub nierówną pozycję dwóch stron. Nawet jeśli zachodzi nierówność usprawiedliwiająca np. pouczanie jednej strony przez drugą i jeśli sytuacja, zawód, charakter relacji takiego pouczania wręcz wymagają, robi się to zwykle w takiej formie, aby o ile można zatrzeć wrażenie nierówności, usunąć jej zewnętrzne objawy, zatrzeć ślady wywieranej presji lub upokorzenia. Obowiązuje to zwłaszcza w stosunkach tak oficjalnych i na taki wysokim szczeblu jak dyplomatyczne. Po sowiecku zaś czyni się na odwrót: niemal orientalna hierarchia zostaje podkreślana wszędzie, gdzie jest, a gdzie jej nie ma, tam każda ze stron stara się ją na swoją korzyść stworzyć i zamanifestować, przy czym protekcjonalna lub grubiańska wyniosłość jednej strony, a pokora lub upokorzenie drugiej, stanowią nieodłączny atrybut zewnętrzny tego stosunku.”

Robert Stiller (1928–2016) polski tłumacz i pisarz

Semantyka zbrodni

O wrażeniach, O charakterze, O relacjach

„Zjawisko związków jednopłciowych jest sprzeczne z naturą. Projekty są sprzeczne z konstytucją, są szkodliwe, niesprawiedliwe, naruszają zasadę równości, prawo do intymności. Ekshibicjonistycznie pozwalają obnosić w przestrzeni publicznej skłonności seksualne, czym naruszają poczucie estetyki i moralności większości Polaków.”

Krystyna Pawłowicz (1952) polska polityczka, prawniczka

w trakcie sejmowej debaty nad projektami ustawy o związkach partnerskich. Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,13293316,Debata_o_zwiazkach_partnerskich___najmocniejsze_cytaty.html, 24 stycznia 2013

O naturze

„Uważam, że rażące nierówności oraz idąca z tym w parze bieda są źródłem zawiści, nienawiści, agresji. To nie przypadek, że najbardziej egalitarne w Europie kraje skandynawskie stosunkowo najwięcej pomagają krajom Trzeciego Świata i że na drugim krańcu są Stany Zjednoczone z ich doktryną wyprzedzających agresji.”

Tadeusz Kowalik (1926–2012)

Źródło: krytykapolityczna.pl, 24 października 2006 http://www.krytykapolityczna.pl/Trzy-pytania-do/Kowalik-Balcerowicz-osierocony-przez-Friedmana/menu-id-77.html

„Lewica nie może być reaktywna, bo celem lewicy jest upodmiotowienie ludzi. Gdy lewica walczy o minimum materialne dla każdego obywatela, gdy mówi o prawach pracowniczych, o progresji podatkowej, to po to, aby każdy miał możliwość samorealizacji. Lewica wcale nie wybiera między wolnością i równością. Jeśli naprawdę cenimy wolność, to powinniśmy równo dystrybuować ją między ludźmi. Gdy lewica walczy o neutralność światopoglądową państwa, to właśnie po to, żeby każdy miał te same możliwości realizowania swoich życiowych planów, niezależnie od wyznawanego światopoglądu. Gdy postuluje zrównanie w prawach osób o różnych orientacjach seksualnych, myśli o każdym człowieku jako o podmiocie.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: Lewica pewna siebie, wyborcza.pl, 11 sierpnia 2010 http://wyborcza.pl/1,76842,8241114,Lewica_pewna_siebie.html

O ludziach, O myślach, O wolności, O myśleniu

„Sztuka to przede wszystkim znaczy wolność. Ja po pierwsze, nie wiem co to „wolność”, a po drugie tego znaku równości nie uznaję, ponieważ sztuka nie jest wolnością, tylko jest rodzajem zniewolenia, zniewolenia artysty przez imperatyw sztuki.”

Jacek Sempoliński (1927–2012)

Źródło: Zbigniew Benedyktowicz, O „Epitafium i siedmiu przestrzeniach”, Polska Sztuka Ludowa Konteksty 1993 t. 47 z. 1 s. 19.

O sztuce, O wolności

„Nawet w Europie, w niektórych krajach zaczęto mówić o wprowadzeniu prawa szariatu. To bardzo niebezpieczne, ponieważ Europa musi być świecka. Prawo szariatu występuje przeciwko wolności kobiet. Należy wspierać ludzi, którzy walczą o równość i sprawiedliwość, tak samo powinniśmy walczyć o prawa kobiet na całym świecie. Musimy walczyć o sekularyzację państw muzułmańskich; nie możemy się cofać, trzeba iść naprzód.”

Taslima Nasrin (1962)

Źródło: Europa musi być świecka – wywiad http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?language=PL&type=IM-PRESS&reference=20090106FCS45491#title2

O kobietach, O ludziach, O sprawiedliwości, O wolności

„W wierszu mym – wolność, równość, braterstwo,
wiersz mój zbroczony krwią swoich ran.
Jeśli ma zginąć, niech poprzez śmierć swą
głosi nadzieje: „No pasaran!””

Władysław Broniewski (1897–1962) polski poeta

Źródło: No pasaran!

O śmierci, O wolności

„Z doktrynalnego punktu widzenia – komunizm i anarchizm znajdują się na przeciwległych biegunach (…) O ile komuniści zawsze kładą nacisk na centralizm i skuteczność, o tyle anarchiści za rzecz najważniejszą uważają wolność i równość.”

George Orwell książka W hołdzie Katalonii

W hołdzie Katalonii (1938)

O wolności

„Losy rewolucji francuskiej ulegały rozmaitym zmianom, oddalając się stopniowo od pierwotnie jej przyświecających idei. W miejsce sprawiedliwości przyszły mord i terror, w miejsce ideałów - ich zaprzeczenie. Pięknie brzmiące hasła: liberté, egalité, fraternité okazały się pusto brzmiącymi słowami. Wolność dostępna była tylko dla rządzących, równość istniała tylko przed gilotyną, a braterstwo łączyło jedynie towarzyszy zasiadających w tej samej partii.”

Leszek Jańczuk (1965) biblista, duchowny protestancki

Filozofia historii

O losie, O sprawiedliwości, O wolności

„Naturalną cechą człowieczeństwa jest różnorodność. Lecz ten fakt nie powinien być podstawą do nierówności.”

Kwame Gyekye (1939–2019)

Źródło: Małgorzata Szupejko, Dlaczego Afryka?, afryka.org, 5 grudnia 2009 http://afryka.org/afryka/dlaczego-afryka-,news/

„W moim przekonaniu znajdujemy się na progu ogromnego kryzysu, dotyczącego przynajmniej dwóch sfer. Po pierwsze, gigantycznych nierówności majątkowych i dochodowych w skali planety. Po drugie, kryzysu samej planety, którą przez ostatnie dwa stulecia traktowaliśmy w sposób haniebny.”

Stéphane Hessel (1917–2013)

Źródło: Najgorsza jest obojętność, krytykapolityczna.pl, 6 maja 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/HesselNajgorszajestobojetnosc/menuid-1.html

O obojętności

„Nie ma socjalizmu bez przyjęcia równości jako zasady życia. Frazes „socjalizm” przykrywa często przeciwne mu działanie. I tak, kiedy w Niemczech nazistowskich zorganizowano przemysłową grupę Kruppa, żaden socjalista nie miał powodu do radości, ponieważ oznaczało to po prostu umocnienie państwa faszystowskiego. Socjaliści nie będą się również cieszyć słysząc dziś, że w Południowej Afryce powstają spółki naftowe, których interesy będą kontrolowane przez państwo. Wiemy, iż oznacza to po prostu, że państwo faszystowskie [RPA] zyska nową siłę, aby lepiej bronić się przed atakiem.”

Julius Nyerere (1922–1999) polityk tanzański

Socjalizm jest przeciw rasizmowi

O sile

„Ludzie są równi, tylko nierówność ich dzieli.”

Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865–1940) polski poeta, nowelista, powieściopisarz i dramaturg

Źródło: Aforystyka dwudziestolecia. 1918–1939, wyb. Ludwik Bohdan Grzeniewski, Warszawa 1984, PIW, s. 17.

O ludziach

„Nie może tak być, że nie staje się wiadomością dnia fakt, iż z wyziębienia umiera starzec zmuszony, by żyć na ulicy, natomiast staje się nią spadek na giełdzie o dwa punkty. To jest wykluczenie. Nie można dłużej tolerować faktu, że wyrzuca się żywność, podczas gdy są ludzie cierpiący głód. To jest nierówność społeczna. Dzisiaj wszystko poddane jest prawom rywalizacji i prawu silniejszego, gdzie możny pożera słabszego. W następstwie tej sytuacji wielkie masy ludności są wykluczone i marginalizowane: bez pracy, bez perspektyw, bez dróg wyjścia. Samego człowieka uważa się za dobro konsumpcyjne, które można użyć, a potem wyrzucić. Daliśmy początek kulturze „odrzucenia”, którą wręcz się promuje. Nie chodzi już tylko o zjawisko wyzysku i ucisku, ale o coś nowego: przez wykluczenie zraniona jest w samej swej istocie przynależność do społeczeństwa, w którym człowiek żyje, ponieważ nie jesteśmy w nim nawet na samym dole, na peryferiach czy pozbawieni władzy, ale poza nim. Wykluczeni nie są „wyzyskiwani”, ale są odrzuceni, są „niepotrzebnymi resztkami””

Franciszek (papież) Evangelii gaudium

Źródło: Evangelii gaudium

O głodzie, O ludziach

„Czas zawsze upływa, minuta po minucie, sekunda po sekundzie. Wraz z czasem upływa nasze życie. Nikt tego nie zatrzyma. Jednakże, jedna rzecz jest w naszych rękach, a jest nią to, czy będziemy marnować ten czas, który mamy, czy nie, czy będziemy trwonić go w sposób negatywny, czy spożytkujemy go w konstruktywny sposób. Upływ czasu w naszym życiu jest taki sam dla nas wszystkich, jak również istnieje podstawowa równość pomiędzy tymi z nas, którzy są częścią tego czasu. Różnica leży w naszym stanie umysłu i motywacji.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Rozjaśniając ścieżkę do oświecenia Źródło: Rozdział I. Wprowadzenie http://www.zbigniew-modrzejewski.webs.com/LAMPA/Lampa_01.htm

O życiu, O motywacji, O czasie

„pamiętajmy o tym, że rewolucja, która się będzie upajała pięknymi frazesami o Wolności, Równości i Braterstwie a pozostawi jednocześnie domowe niewolnictwo kobiety nie będzie wcale rewolucją, gdyż połowa ludzkości jęcząca w jarzmie niewoli kuchennej, będzie musiała po raz wtóry dokonać rewolucji żeby się wyzwolić spod ucisku drugiej połowy.”

Piotr Kropotkin książka Zdobycie chleba

Egalitaryzm
Źródło: Zdobycie chleba, Warszawa 1925

O kobietach, O wolności

„W nowoczesnym europejskim państwie rząd jest odpowiedzialny za koordynację poszczególnych dziedzin życia, a jednostki odnajdują swoje miejsce w porządku społecznym za pośrednictwem szeregu instytucji. (…) Nad wszystkim króluje fikcja równości. Fikcja złudna – bo system nie funkcjonowałby bez odtwarzania nierówności społecznych. Ale zarazem fikcja ożywcza – bo bez iluzji równości ludzie nie uznawaliby tego systemu za własny.”

Adam Ostolski (1978) polski socjolog, publicysta i działacz polityczny

Źródło: felieton w „Przekroju”, cyt. za: Ministerstwo Likwidacji Infrastruktury, Likwidacji Zdrowia, Kultury… – „ranking” w „Przekroju”, tokfm.pl, 2 kwietnia 2012 http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11464984,Ministerstwo_Likwidacji_Infrastruktury__Likwidacji.html

O ludziach

„Porozumienie wynegocjowane w Kopenhadze nie zabezpiecza należycie polskich interesów i narusza podstawowe zasady Unii Europejskiej o równości praw i obowiązków wszystkich państw. Uważamy, że akcesja niesie ze sobą daleko idącą utratę suwerenności politycznej. Zagrożony jest polski parlamentaryzm i władza sądownicza. Ustawy i uchwały Sejmu i Senatu pozbawione będą polskiego, narodowego punktu widzenia. Po dołączeniu do Unii, Polacy staną się narodem bez własnego państwa.”

Edward Moskal (1924–2005) działacz Polonii amerykańskiej

Źródło: Moskal krytykuje, rp.pl, 21 grudnia 2002 http://new-arch.rp.pl/artykul/415299.html

„Społeczeństwo, które przedkłada równość nad wolność, nie ma ani jednego, ani drugiego. Społeczeństwo, które przedkłada wolność nad równość, będzie się szczyciło i jednym, i drugim.”

Milton Friedman (1912–2006) ekonomista amerykański, noblista

A society that puts equality before freedom will get neither. A society that puts freedom before equality will get a high degree of both. (ang.)

O wolności

„Będziemy dążyć do większego i wspanialszego Pakistanu. Zrobimy to ponieważ wierzymy w islam, który jest ostatnim posłannictwem Boga. Islam, który dał światu równość i braterstwo. Islam wraz z postępem społecznym czyli socjalizm muzułmański oparty na braterstwie, równości, wspólnocie i tolerancji. W imię Boga zwyciężymy. Nie ma co do tego najmniejszej wątpliwości.”

Zulfikar Ali Bhutto (1928–1979) pakistański polityk

Źródło: Barbara Wizimirska, Drogi kariery. Zulfikar Ali Bhutto i jego partnerzy: Indira Gandhi i Mujibur Rahman, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983, s. 189–190.

O Bogu, O świecie

„W setkach badań pokazano, że wzrost dzieci i młodzieży w każdym przedziale wieku, a także tempo pokwitania, zależy od wykształcenia i pozycji zawodowej rodziców. Analogiczne nierówności występują pod względem tempa starzenia się organizmu. Jak pokazały badania w Zakładzie Antropologii PAN, słabo wykształceni 50-latkowie są pod względem wielu cech biologiczne starsi, mocniej nadszarpnięci przez wiek niż ich rówieśnicy z wykształceniem wyższym. Okazuje się, że jednym ze wskaźników zdrowia, na którym wyraźnie odbija się rozwarstwienie społeczne, jest tempo nieuchronnie postępującego z wiekiem procesu osteoporozy, (…) kobiety z robotniczych rodzin wcześniej osiągają klimakterium. Analogiczne różnice występują, gdy idzie o długość życia.”

Tadeusz Bielicki (1932) polski antropolog

Źródło: rozmowa Sławomira Mizerskiego, Przygody człowieka na ziemi niczyjej, „Polityka” wydanie specjalne, 6/2010.

O kobietach, O dzieciach, O młodzieży, O wykształceniz

„Wśród większości najwybitniejszych mężów stanu z okresu kształtowania się starej konstytucji (…) powszechnie panował pogląd, że branie do niewoli Afrykańczyków jest pogwałceniem prawa natury, że jest to zło zasadnicze z moralnego, społecznego i politycznego punktu widzenia. Nie bardzo umiano sobie poradzić z tym, ale w powszechnie panującej wówczas opinii, dzięki zrządzeniu Opatrzności instytucja ta miałaby kiedyś prze-minąć. Poglądy te opierały się na równości ras. I na tym polegał ich błąd. Nasze nowe państwo powstaje na wręcz przeciwnej zasadzie. Fundamentem tego państwa, jego kamieniem węgielnym jest wielka prawda, że Murzyn nie jest równy białemu człowiekowi, że niewolnictwo – podporządkowanie się rasie doskonalszej – jest sytuacją naturalną i normalną (…) zgodną z nakazami Stwórcy (…). Nasza Konfederacja zbudowana jest na zasadach ściśle zgodnych z tym prawem. Kamień odrzucony przez pierwszych budowniczych stał się opoką, kamieniem węgielnym nowego gmachu.”

Alexander Stephens (1812–1883)

Źródło: Krzysztof Michałek, Dyplomaci i okręty z dziejów polityki zagranicznej skonfederowanych Stanów Ameryki 1861–1865, Warszawa 1987, s. 30–31.

O prawdzie, O błędach, O naturze, O złu

„Istniejące doktryny społeczne – równości, socjalizmu itd. – nie potrafiły doprowadzić do równości przy podziale dóbr. Trudność polega na tym, że w prawdzie można aktem prawnym równo podzielić pieniądze, ziemię i nieruchomości – ale czy prawo jest w stanie zrównać pragnienia ludzi? Do tego niezbędne jest lecznicze oddziaływanie duchowości.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Spotkania z Sai Babą
Źródło: s. 115

O pieniądzach, O ludziach

„Mówiąc wprost, ludzie, którzy nie potrafili odzywać się do siebie po ludzku, negowali tym samym swoją równość.”

William Styron książka Wybór Zofii

Wybór Zofii

O ludziach

„Obecne rozprzestrzenianie się fundamentalizmu można wytłumaczyć. Bez wątpienia ludzie zbaczają ze ścieżki prawa i prawdy. Grzeszą przeciwko sprawiedliwości i równości. Fundamentalizm muzułmański nie ma nic wspólnego z islamem. Islam to religia, która nakazuje przestrzeganie prawa i głosi równość wszystkich ludzi.”

Nasrallah Piotr Sfeir (1920–2019) libański duchowny katolicki (maronicki), kardynał

Źródło: Joanna Dzilińska (tłum.), Obawy mają nie tylko chrześcijanie libańscy. Sfeir dla CNN, stosunki.pl, 15 lutego 2011 http://stosunki.pl/?q=content/obawy-maj%C4%85-nie-tylko-chrze%C5%9Bcijanie-liba%C5%84scy-sfeir-dla-cnn

O ludziach, O religii, O sprawiedliwości

„Rzeczywiście, schlebianie i obniżanie standardów daje obietnicę równych szans, ale w praktyce prowadzi do nierówności. Jest karykaturą rzeczywistej równości szans, metodą oszukiwania ludzi. Równość szans musi istnieć, gdy człowiek ma 4–6 lat. To w tym momencie powinno się stworzyć warunki – bez względu na pochodzenie społeczne – dla rozwoju naukowego, kulturalnego i moralnego o równej jakości.”

Frank Furedi (1947)

Źródło: rozmowa Krzysztofa Iszkowskiego, Globalizacja prowadzi do zdziecinnienia, „Europa”, nr 101/2006.

O ludziach, O oszukiwaniu

„Demokrację i socjalizm łączy jedno słowo: równość. Ale gdy demokracja dąży do równości w wolności, socjalizm w niewoli.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja

O demokracji, O wolności

„Musimy na nowo wynaleźć język sprzeciwu. To nie może być język ekonomiczny, ponieważ problem po części polega na tym, że zbyt długo już mówimy o polityce językiem ekonomicznym, w którym wszystko jest podporządkowane wzrostowi, efektywności, wydajności i bogactwu, a nie dość uwagi poświęcamy wspólnym ideom, wokół których moglibyśmy się zebrać, wspólnie zapłonąć gniewem, wspólnie się motywować, czy to w kwestii sprawiedliwości, nierówności, okrucieństwa czy nieetycznego zachowania. Wyrzuciliśmy na śmietnik język, który umiał to opowiedzieć. I dopóki nie odkryjemy go na nowo, będziemy wyalienowani.”

Tony Judt (1948–2010)

Źródło: wywiad Kristiny Božič, „London Review of Books”, tłum. „Forum”, 19 kwietnia 2010

O sprawiedliwości, O zachowaniu, O problemach, O bogactwie

„Równość, której żądamy, to najbardziej znośny stopień nierówności.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

„Socyalizm nierówności wszelkie prędko utrze,
Szlachtę powiesi jutro, nie szlachtę pojutrze.”

Aleksander Fredro (1793–1876) polski komediopisarz, pamiętnikarz i poeta

Źródło: Socyalizm w: Mieszane; Ballady, bajędy i poezye wierszem nierymowanym; Ulotne; Satyry i epigramata; Dziennik wygnańca http://www.polona.pl/dlibra/doccontent?id=18130, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1880.s. 220.

„Stawianie znaku równości między oboma pojęciami jest pełne niedokładności i nie może być w każdym przypadku uważane za zgodne z prawdą, bo akurat na terenach mieszanych map językowe nie są w pełni identyczne z mapami narodowościowymi. Czynniki historyczne, społeczne i rodzinne odbijają zróżnicowanie w każdej osobowości. Językowo zewnętrzne oddziaływanie szkoły, wychowania, filmu i innych mediów czynią swoje, by wpłynąć na decyzję w sprawie przynależności narodowościowej, które na terenach językowo mieszanych jest w końcu decyzją indywidualną a w której język stanowi wprawdzie istotny, ale nie jedynie rozstrzygający czynnik. Dlatego też pytanie o stosunek języka do świadomości narodowościowej, mimo, że ono samo w sobie jest ważne, tym razem stawiamy poza nawias. Na terenach granicznych o politycznym napięciu, jak było to przed wojną na Górnym Śląsku, może również przy uczuciach patriotycznych ożywionych dobrymi chęciami dojść do rzeczowo fałszywej wykładni do stworzenia napięć, które przeciwstawiają się pierwotnej istocie języka jako łączącego ludzi środka porozumiewania się.”

Reinhold Olesch (1910–1990)

O wojnie, O ludziach, O emocjach, O decyzjach

„Celem nowoczesnej edukacji seksualnej jest wpajanie młodym ludziom poczucia własnej podmiotowości, uświadamianie im grożących im niebezpieczeństw, dawanie wiedzy, która pozwoli chronić się przed nadużyciem. Można oczywiście twierdzić, że najlepszą ochroną jest niewiedza tradycyjnie zwana „niewinnością”. Argumenty za zbawienną mocą ignorancji w sferze seksu są wątłe, ale przyjmuję do wiadomości, że wielu ludzi w nie wierzy. A może sądzą, że wierzyć wypada? Tak czy owak, różnimy się. Istnieje jednak wyraźna granica między sporem światopoglądowym, a oblewaniem przeciwnika pomyjami. Stawiając znak równości między edukacją seksualną a pedofilią prawica tę granicę przekroczyła. To już nie jest spór, to zwykła niegodziwość.”

Agnieszka Graff (1970) pisarka polska i publicystka

Źródło: Prawicowy szantaż: kto nie z nami, ten pedofil http://agnieszkagraff.mamadu.pl/114099,prawicowy-szantaz-kto-nie-z-nami-ten-pedofil%20, mamadu. pl, 15 września 2014.

O ludziach, O seksie, O wiedzę

„Dzisiejsze đwięto zachęca przede wszystkim do ponownego odkrycia sensu i wartości pracy. Wzywa także do rozwiązania kwestii nierówności ekonomicznych i społecznych istniejących jeszcze w świecie pracy oraz do przywrócenia właściwej hierarchii wartości. Pierwsze miejsce bowiem w tej hierarchii powinna zajmować godność pracujących mężczyzn i kobiet, ich wolność, odpowiedzialność i współuczestnictwo. Zachęca też do uzdrawiania sytuacji niesprawiedliwości w duchu poszanowania wzorców wypracowanych przez etos „Solidarności.””

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w kościele Miłosierdzia Bożego w Płocku podczas uroczystości ku czci św. Józefa Robotnika, 1 maja 2008

O kobietach, O wolności, Sens

„Wielkie rody utyły w Rzeczypospolitej nie na prywatnej, lecz na państwowej zarówno roli, jak i soli, bo i jedno, i drugie otrzymawszy na własność lub w równający się własności pacht. Na tym polegał tragiczny absurd działania władzy.
Magnat nisko kłaniał się sobolowym kołpakiem panom braciom, gardłował o równościach herbowych. (…) I cóż stąd, że sługa, jeśli szlachcic! – grzmiał (…). Quasi-demokratyczna teoria sprzyjała dyktatorskiej praktyce. Tumaniła i moralnie rozbrajała tłum.”

Paweł Jasienica książka Rzeczpospolita Obojga Narodów

Rzeczpospolita Obojga Narodów, Calamitatis regnum, Część II
Źródło: s. 50–51.

„Podziwiamy Chiny w dziedzinie gospodarczej, ale kontynentem społecznego dobrobytu jest Europa, tu pracownicy mają najwięcej praw. W Europie panuje największa równość mężczyzn i kobiet, najbardziej przestrzega się praw człowieka, Europa najwięcej wydaje na pomoc rozwojową w innych krajach, w Europie najszersze są swobody jednostki, najmniejsze nierówności i najszersza solidarność społeczna. Czego trzeba, żeby ten model społeczny utrzymać? Pobudzać talenty i wiedzę.”

José Luis Rodríguez Zapatero (1960) polityk hiszpański

Źródło: wyborcza.pl, 1 kwietnia 2011 http://wyborcza.pl/1,97738,9363373,Zapatero__Hiszpania_da_sobie_rade_sama__Na_100_proc_.html?as=2&startsz=x#ixzz1IZ7NiY9n

O kobietach, O pomocy

„To, że mężczyźni nie chodzą w sukienkach, jest dla mnie oznaką nierówności między kobietami i mężczyznami. Kobiety wywalczyły sobie prawo chodzenia w spodniach, ale sukienka koduje gorszość i śmieszność. Dla mnie to nie jest piękna różnica, lecz nierówność.”

Kinga Dunin (1954) polska publicystka, socjolog kultury, krytyk literacki

podczas spotkania zorganizowanego przez fundację OŚKa i kwartalnik „Krytyka Polityczna”.

O kobietach, O mężczyznach

„Nikt nie może dać ci wolności. Nikt nie może dać ci równości czy sprawiedliwości, czy czego innego. Jeśli jesteś człowiekiem, sam ją sobie weź.”

Malcolm X (1925–1965) przywódca Organizacji Jedności Afroamerykańskiej

Nobody can give you freedom. Nobody can give you equality or justice or anything. If you’re a man, you take it. (ang.)

O sprawiedliwości, O wolności

„Nie wierzę w równość.”

Recep Tayyip Erdoğan (1954) polityk turecki

o równości kobiet i mężczyzn. O kobietach Źródło: Erdogan the Misogynist: Turkish Prime Minister Assaults Women’s Rights, spiegel.de, 19 czerwca 2012 http://www.spiegel.de/international/europe/turkish-prime-minister-erdogan-targets-women-s-rights-a-839568.html

O kobietach

„Jestem socjalistą nie dzięki przeczytaniu książki, która sprawiła, że zachwyciłem się tą ideą, ani też nie z powodu bezmyślnej tradycji, ale dlatego, że wierzę że jest to idea najlepsza. Socjalizm najlepiej odpowiada istnieniu, które jest jednocześnie racjonalne i moralne. Oznacza współdziałanie nie rywalizację, wspólnotę nie strach. Oznacza równość, nie dlatego, że chce aby ludzie byli jednakowi ale dlatego, że jedynie poprzez równość warunków ekonomicznych nasza indywidualność może się właściwie rozwinąć.”

Tony Blair (1953) brytyjski polityk

I am a Socialist not through reading a textbook that has caught my intellectual fancy, nor through unthinking tradition, but because I believe that, at its best, Socialism corresponds most closely to an existence that is both rational and moral. It stands for co-operation, not confrontation; for fellowship, not fear. It stands for equality, not because it wants people to be the same but because only through equality in our economic circumstances can our individuality develop properly.
pierwsze przemówienie w Izbie Gmin, 6 lipca 1983.
Źródło: Hansard, House of Commons, 6th Series, vol. 45, col. 316.

O ludziach, O książkach, O strachu

„Czym jest równość, jak nie zaprzeczeniem wszelkiej wolności. Równość jest niewolą.”

Gustave Flaubert (1821–1880) powieściopisarz francuski

O wolności

„rządzony, oszukiwany, wyzyskiwany, prostytutka i temu podobni, ranią przede wszystkim nasze uczucia równości”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Egalitaryzm

O emocjach

„Najważniejszym powodem proponowanej przeze mnie prawdziwej, regionalnej autonomii narodowej dla wszystkich Tybetańczyków jest zagwarantowanie rzeczywistej równości i jedności Tybetańczyków i Chińczyków poprzez wyplenienie szowinizmu Hanów i lokalnego nacjonalizmu.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

oświadczenie z okazji 48. rocznicy powstania tybetańskiego, 10 marca 2007. Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: Orędzie Jego Świątobliwości Dalajlamy, hfhrpol.waw.pl, 10 marca 2007 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=495

„Artysta polityczny w równym stopniu, co estetyczny może kierować i rządzić światem, mamiąc go wyobrażeniem w miejsce rzeczywistości, na przykład wyobrażeniem o wolności ludu lub o jego randze i równości; to pierwsze istnieje jedynie formalnie w angielskim Parlamencie, to drugie zaś we francuskim konwencie. Lepiej jednak przecież mieć choćby pozór posiadania owego uszlachetniającego ludzkość dobra, niż czuć się go w oczywisty sposób pozbawionym”

Immanuel Kant (1724–1804) niemiecki filozof

Źródło: Antropologia w ujęciu pragmatycznym, Warszawa 2005

O ludziach, O świecie, O rzeczywostości, O wolności

„Nie ma żadnych przeszkód prawnych, by „senatorka” pojawiła na drukach czy wizytówkach. Mało tego, że formy żeńskie godności, stanowisk czy zawodów nie są prawem zakazane, to są zalecane przez ONZ, Radę Europy i Unię Europejską jako przejaw realizacji zasady równości płci.”

Eleonora Zielińska (1945)

o używaniu form żeńskich w języku polskim. Źródło: WysokieObcasy.pl http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,114377,13049773,Poslanki__senatorki__premierki_i_ministry_wchodza.html, 14 grudnia 2012.

„Duch czasu sprzyja zasadzie równości, choć w praktyce niemal wszędzie ją łamie.”

Jawaharlal Nehru (1889–1964) indyjski polityk

O czasie

„Ludwik XVIII ogłosił Kartę, która była aktem pojednania pomiędzy restauracją a rewolucją. Została tam zagwarantowana nienaruszalność własności z epoki napoleońskiej i utrzymany status szlachty cesarstwa; zadeklarowano równość obywatelską i podstawowe wolności. Nawet królobójcom obiecano zapomnienie win.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

jako argument przeciwko lustracji i dekomunizacji.
Źródło: Ultrasi rewolucji moralnej, „Gazeta Wyborcza” nr 88, wydanie Warszawa, 16–17 kwietnia 2005, „Gazeta Świąteczna”, s. 13; załącznik b

O wolności

„Równość: ideologiczny koncert życzeń.”

Antoni Regulski

„Przynajmniej od ukazania się „Końca historii” Francisa Fukuyamy istniejący na Zachodzie porządek nazywaliśmy „liberalną demokracją”. W tej nazwie zawierają się dwie piękne idee: wolności i równości. Trudno było jej idealistycznemu urokowi nie ulec. Sęk w tym, że opisuje ona tylko niematerialną część faktycznie istniejącego systemu, czyli demokratycznego kapitalizmu. Jego kształt wyznacza punkt przecięcia dwóch osi: demokracji i kapitalizmu. Równości (praw) i nierówności (bogactwa). Przez te 20 lat punkt przecięcia osi gwałtownie się przesunął. Potęga kapitalizmu wzrosła niepomiernie i niezauważenie. Powstał globalny system instytucji rynkowych (banków, funduszy, korporacji) nie tylko zbyt wielkich, by upaść, lecz także zbyt potężnych, by państwa mogły je kontrolować. A jednocześnie demokracja gwałtownie się zdegenerowała, stając się (…) „mediokracją”, czyli faktycznie branżą show-biznesu.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

Źródło: Czy po kryzysie czeka nas wojna?, polityka. pl, 30 września 2011 http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1519692,1,czy-po-kryzysie-czeka-nas-wojna.read

O wojnie, O demokracji, O historii, O biznesie

„Nie ma wyzwolenia ludzkości bez społecznej równości płci.”

August Bebel (1840–1913)

Źródło: Kobieta i socjalizm, 1879

O kobietach

„Społeczeństwo obywatelskie jest stanem wzajemnej współzależności wszystkich ludzi, ludzie wszakże są źli, a większość z nich jest zmuszona zrezygnować z własnej woli i pracować na rzecz zaspokojenia potrzeb nielicznych. Ponieważ zaś to ci nieliczni ustalają prawa, większość ludzi nie ma nawet zapewnionej ochrony, dla której rzekomo dołączyli się do społeczeństwa. (…) To właśnie w społeczeństwie człowiek zaczyna pożądać pieniędzy i zaszczytów. (…) W pogoni za zaspokojeniem próżności natrafia na niekończącą się ilość okazji do sporu. (…) Naturalna namiętność współczucia zostaje wygaszona, a jedynym jej substytutem w nowych warunkach staje się moralność określająca ludzkie obowiązki i wspierana autorytetem władzy. Natura przestaje wystarczać. Przerażający stan wojny czyni ten krok koniecznym i gwarantuje zgodę biednych. (…) nierówność nabiera mocy prawnej – publiczna władza podporządkowuje sobie biednych dzięki przemocy.”

Jean-Jacques Rousseau (1712–1778) szwajcarski filozof, pisarz i pedagog

Źródło: Ekonomia polityczna (Économie politique), 1755, tłum. P. Nowak.

O wojnie, O ludziach, O naturze, O morzu

„Utrzymać można równość tylko kosztem wolności.”

David Hume (1711–1776) brytyjski filozof, pisarz i historyk

O wolności

„Cała ta gadka o równości. Jedyne, co tak naprawdę łączy wszystkich ludzi, to to, że kiedyś umrą.”

Bob Dylan (1941) amerykański muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor, poeta

O ludziach

„Powstałą po rozłamie konspirację określa się mianem NSZ-ONR. Jej przywódcy postanowili też pozbyć się głównych oponentów i wkrótce doszło do skrytobójczych mordów oficerów NSZ, którzy przeszli do AK. (…)
Wbrew budowanemu dziś mitowi NSZ-ONR wcale nie bronił ciągłości II RP, ale przeciwnie – robił wiele, by zniszczyć autorytet legalnych władz, by na gruzach przedwojennego systemu zbudować nacjonalistyczną monopartyjną dyktaturę. Stawianie znaków równości między AK i NSZ-ONR jest manipulacją sugerującą, jakoby ta ostatnia była częścią składową Państwa Podziemnego. Nie była.”

Rafał Wnuk (1967) historyk polski

Źródło: Brygada Świętokrzyska. Zakłamana legenda, „Ale Historia” nr 4, 25 stycznia 2016.

O historii

„Autobiografię tę należy uważać za dokument niezwykłej wagi (…). Wpływ tej książki na świadomość polityczną całej Afryki będzie decydujący (…). Jestem przekonany, że pomoże ona ruchom niepodległościowym murzyńskim tak, jak w swoim czasie książka Thomasa Paine’a Common Sense pomogła Amerykanom w najtrudniejszym dla nich okresie, kiedy walczyli z kolonializmem Brytyjczyków. Książka Nkrumaha przyniesie Afrykanom walczącym we wszystkich częściach kontynentu natchnienie i wiarę w to, że wywalczą oni wreszcie demokratyczne prawa, równość rasową i prawo ludów do samostanowienia.”

George Padmore (1903–1959)

o Autobiografii – dziele Kwame Nkrumaha.
Źródło: „Presence Africaine”, luty-marzec 1957, s. 27, cyt. za: Józef i Krystyna Chałasińscy, Bliżej Afryki, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1965, s. 63.

O ludziach, O książkach, O wierze, O czasie

„Zachodnia cywilizacja nie łączy, niestety, wiedzy z moralnością, lecz łączy wiedzę z władzą i stawia między nimi znak równości. Dziś, gdy na horyzoncie pojawia się informacyjna „superautostrada”, mówi się nam, że brak dostępu do informacji skaże ludzi na życie bez sensu i w biedzie. Tymczasem, gdy przyglądamy się nowoczesnemu społeczeństwu przemysłowemu, to nie ulega wątpliwości, że informacja – sama w sobie – jest bezużyteczna i że im więcej danych gromadzimy, tym bardziej decyzje etyczne i moralne osiągają wymiar fantazji, w której „brak dowodów winy” jest moralnym ekwiwalentem dobrego uczynku”

Vine Deloria, Jr. (1933–2005) teolog i prawnik amerykański, działacz na rzecz praw Indian

w 1994.

O życiu, O ludziach, O fantazji, O wiedzę

„Zadaję sobie pytanie, czy pragnienie sprawiedliwości nie jest w człowieku silniejsze od pragnienia wolności, równości i braterstwa.”

Gustaw Herling-Grudziński (1919–2000) polski pisarz

Źródło: Łuk sprawiedliwości

O sprawiedliwości, O wolności, Pytanie

„Tutaj to niby ma do równości dojść, a to taka równość, że najprzód odbiorą bogatym, a jak sami staną się bogaci, to wyduszą wszystkich słabszych, nu i będzie ten sam sztuk, na inny manier.”

Maria Rodziewiczówna książka Atma

stary Żyd o socjalistach
Atma
Źródło: s. 111

„Islam, daleki od zaprzeczania naszej opcji, identyfikuje się w umyśle mas z równością, idzie zatem w kierunku socjalizmu.”

Ahmed Ben Bella (1916–2012) francuski piłkarz

o specyfice socjalizmu algierskiego.
Źródło: Aleksandra Kasznik-Christian, Algieria, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2006, s. 415.

„Czym jest to równe, tzn. ta wspólna substancja, którą np. dom przedstawia wobec poduszki w wyrazie wartości poduszki? Coś podobnego „nie może w rzeczywistości istnieć” – mówi Arystoteles. Dlaczego? Dom przedstawia – wobec poduszki coś równego o tyle, o ile przedstawia to, co jest istotnie wspólne obojgu, poduszce i domowi. A tym jest – praca ludzka.
Ale Arystoteles nie mógł z samej formy wartości wyczytać, że w formie wartości towarów wszystkie prace są wyrażone jako jednakowa praca ludzka, a wiec jako praca równoznaczna, gdyż społeczeństwo greckie opierało się na pracy niewolników, a więc nierówność ludzi i ich sił roboczych była jego podstawą naturalną. Tajemnicę wyrazu wartości, równość i równoznaczność wszystkich prac, dlatego że są i o ile są pracą ludzką w ogóle, można było odgadnąć dopiero wtedy, gdy pojęcie równości ludzi utrwaliło się jak przesąd ludowy. A to stało się możliwe dopiero w społeczeństwie, w którym forma towarowa stała się powszechną formą produktu pracy, a co za tym idzie, wzajemny stosunek ludzi jako posiadaczy towarów – panującym stosunkiem społecznym.”

Karol Marks książka Kapitał

Kapitał (1867)
Źródło: tom I, rozdz. I, 3

O ludziach, O tajemnicy, O domu, O rzeczywostości

„Na budowie wenezuelskiego socjalizmu upłynie nam życie. Ale ja wiem, że to jest droga zbawienia i odkupienia naszego narodu. W kapitalizmie nie ma równości.”

Hugo Chávez (1954–2013) polityk wenezuelski

w czasie zaprzysiężenia siebie na prezydenta na trzecią kadencję.
Źródło: gazeta.pl, 11 stycznia 2007

O życiu, O czasie

„Tak długo, jak demokracja istnieje, nawet w bardzo niedoskonałej angielskiej formie, totalitaryzm jest w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Cały anglojęzyczny świat jest przeniknięty ideą równości ludzi i choć może okazać się po prostu kłamstwem powiedzenie, że my albo Amerykanie kiedykolwiek działaliśmy by ją zapewnić, to Idea nadal istnieje i może pewnego dnia stanie się rzeczywistością.”

George Orwell (1903–1950) pisarz i publicysta angielski

So long as democracy exists, even in its very imperfect English form, totalitarianism is in deadly danger. The whole English-speaking world is haunted by the idea of human equality, and though it would be simply a lie to say that either we or the Americans have ever acted up to our professions, still, the IDEA is there, and it is capable of one day becoming a reality. (ang.) Źródło: The Lion and the Unicorn: Socialism and the English Genius http://ebooks.adelaide.edu.au/o/orwell/george/o79e/part14.html, 1941

O ludziach, O kłamstwie, O świecie, O demokracji

„Porównywać Szwecję i Polskę socjalnie, to porównywać Ritza do gułagu. I nie jest to kwestia lepszych warunków materialnych, ale lepszej organizacji, postępowej filozofii i pragmatycznego humanizmu. U nas są pełne kościoły i różne obłudne i kłamliwe ćwoki powołujące się na chrześcijańskie wartości. Tam są puste kościoły, ale tymi wartościami: szacunku dla drugich, tolerancji, równości, są przesiąknięte relacje międzyludzkie.”

Manuela Gretkowska (1964) pisarka polska

Źródło: Tomasz Walat, Seks, śnieg, śledź, polityka.pl, 17 września 2007 http://www.polityka.pl/swiat/analizy/229238,1,szwedzkie-mity.read?backTo=http://www.polityka.pl/swiat/tygodnikforum/261118,1,natura-szwedow.read#ixzz1jpsKTxsl

O seksie, O naturze, O relacjach

„Największym wkładem socjalizmu do myśli społecznej jest, moim zdaniem, to, że odkrył wzajemne powiązania między różnymi przywilejami społecznymi. Myśl socjalistyczna pokazała, jak przywileje ekonomiczne rodzą przywileje polityczne i odwrotnie, pokazała również, jak przywileje rasowe i narodowe powiązane są z wszelkiego rodzaju przywilejami ekonomicznymi i politycznymi. Myśl socjalistyczna wykazała błąd burżuazyjnych liberałów, którzy wierzą, że prawdziwa demokracja może istnieć w świecie rażących ekonomicznych i społecznych nierówności. W społeczeństwie, w którym istnieją poważne przywileje społeczne, spowodowane koncentracją własności i kontroli nad przemysłem oraz finansami, czy też wynikające z urodzenia etc. – istnieje nierówność wpływów politycznych, które ograniczają i fałszują działalność demokratycznych instytucji politycznych. Tak więc demokracja polityczna w społeczeństwie burżuazyjnym jest ograniczona i zniekształcona istnieniem i rolą potężnych przywilejów ekonomicznych. O te właśnie ograniczenia i zniekształcenia idzie socjalistom, kiedy mówią o kapitalistycznej czy „burżuazyjnej” demokracji.”

Oskar Lange (1904–1965) polski ekonomista, działacz państwowy

Źródło: Jak pojmuję socjalizm http://lewicowo.pl/jak-pojmuje-socjalizm/, za broszurą wydaną w „podziemiu” w roku 1985 we Wrocławiu przez oficynę Vist

O błędach, O demokracji, O myślach, O myśleniu

„Rozwiewają się naraz dwie iluzje – jedna, że toksyny nierówności można zneutralizować, udomowić, unieszkodliwić dzięki napędzanemu edukacją awansowi społecznemu, oraz druga, groźniejsza, że edukacja może ten awans podtrzymać. Rozpad iluzji zapowiada kryzys edukacji, jaką znamy. Ale też dewaluację ulubionej, powszechnej u nas wymówki usprawiedliwiającej istniejące nierówności.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: Niepewna przyszłość merytokracji, „Gazeta Wyborcza”, 26–27 marca 2011

O przyszłości

„Harmonijne społeczeństwo zrodzić się może jedynie z ludzkiego zaufania, wolności od strachu, wolności wyrazu, rządów prawa, sprawiedliwości i równości.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: oświadczenie w sprawie Karty '08, hfhrpol.waw.pl, 12 grudnia 2008 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=819

O strachu, O sprawiedliwości, O zaufaniu, O wolności

„Dobroć, poczucie równości i ogólna życzliwość nie są cechami pomagającymi jednostce w przetrwaniu. Mogą one chronić tę jednostkę przed represjami większości, dla której ideał normalnego człowieka wymaga posiadania tych cech w pewnym niewielkim stopniu. Jeśli jednak pominąć to pośrednie negatywne działanie, można powiedzieć, że człowiek daje sobie tym lepiej radę w systemie współzawodnictwa, im mniej tych cech posiada”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

„Wolność, równość, kumoterstwo.”

Antoni Regulski

O wolności

„W odróżnieniu od Platona nigdy nie chciałem decydować o innych. Po doświadczeniach dwudziestego wieku fascynowanie się spuścizną Platona – jeśli nie powinno być karalne, to przynajmniej powinno być publicznie wyśmiewane. To, co proponował w „Państwie” było przeżarte ekstremalnym totalitaryzmem i szowinizmem. Choćby odbieranie dzieci matkom po to, żeby wychować je zgodnie z obowiązującym duchem. On zoologicznie nienawidził demokracji. Imponowały mu takie systemy, jak system spartański. A Sparta znana była między innymi z tego, że osoby chore i niedołężne były tam uśmiercane. W wojnie Sparty z Atenami, które były przecież jego ojczyzną, Platon życzył zwycięstwa Sparcie. Jego postawę można porównać z zachowaniami komunistów, stawiających sowiecki internacjonalizm ponad niepodległość. Z tą oczywiście różnicą, że Platon nawet nie udawał, iż jest za społeczną równością i jawnie chwalił system kastowy oraz głosił, że jednostka musi być bezwzględnie podporządkowana interesom państwa. Swoje skrajne metody rządzenia próbował nawet wprowadzić w życie. Ale na szczęście dla jego podwładnych dość szybko się na nich poznano. Choć i tak ten „wielki” filozof zdążył rozpętać wojnę i sam ledwo uszedł z życiem. I to tylko dlatego, że z niewoli wykupiła go jakaś grupka przyjaciół. Mimo to nie zmienił swoich poglądów. Platon był jak Rudolf Hess, który, mimo iż przesiedział kilkadziesiąt lat w więzieniu, do końca sławił nazizm.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Platon był jak Rudolf Hess – rozmowa Wojtka Filipowiaka – „Oddech” Nr1/2003

O życiu, O wojnie, O szczęściu, O dzieciach

„Nie jest prawdą, że protest przeciwko ACTA, to jest protest wyłącznie w kwestii wolności w Internecie. To jest protest społeczny. Dla bardzo wielu ludzi w Polsce, którzy nie są w stanie odkładać na emeryturę, pracują na umowach śmieciowych i ledwo płacą co miesiąc rachunki to, że można za darmo w Internecie coś obejrzeć, to jest właśnie ten element godności i równości. Nie dajcie sobie wmówić, że ochrona własności intelektualnej, to jest coś oczywistego. To jest interes jednej strony.”

Janusz Palikot (1964) polski polityk

Źródło: Przemówienie na Kongresie w Warszawie, ruchpalikota.org.pl, 29 stycznia 2012 http://www.ruchpalikota.org.pl/wiadomosci/przemowienie-janusza-palikota-na-kongresie-w-warszawie

O ludziach, O wolności

„Najprostszy rachunek ekonomiczny pokazuje, że nadmierne rozpiętości dochodowe mogą być dla gospodarki zabójcze. (…) Z szeroko zakrojonych badań Brytyjczyków (Kate Pickett i Richarda Wilkinsona) wynika, że w społeczeństwach charakteryzujących się większą równością ludzie żyją dłużej i są zdrowsi, dzieci uczą się lepiej, obywatele darzą się większym zaufaniem i są bardziej zaangażowani w sprawy społeczne. W konsekwencji obserwuje się w takich społeczeństwach mniejsze natężenie przemocy i przestępczości, mniej ludzi cierpi na otyłość, a więcej jest szczęśliwych i zadowolonych z życia.”

Edwin Bendyk (1965) polski publicysta

Źródło: krąży po świecie, „Polityka”, nr 48, 23 listopada 2011 http://www.polityka.pl/rynek/ekonomia/1521426,1,rozwarstwienie-ekonomiczne-czyli-tykajaca-bomba.readWidmo

O dzieciach, O ludziach, O zaufaniu, O cierpieniu

„Religia chrześcijańska uczy nas, jakie są pierwsze pryncypia, jakie Bóg ustanowił jako fundamenty porządku społeczeństwa ludzi i które są źródłem wszystkich reguł sprawiedliwości i równości.”

Jean Domat (1625–1696)

La religion chrétienne nous découvre quels sont les premiers principes que Dieu a établis pour les fondements de l’ordre de la société des hommes, et qui sont les sources de toutes les règles de la justice et de l’équité (fr.)
Źródło: Traité des lois civiles prises dans leur ordre naturel, 1689

O Bogu, O ludziach, O religii, O sprawiedliwości