Cytaty na temat indywidualny

Zbiór cytatów na temat indywidualny, nie żyje, myśl, myślenie.

Cytaty na temat indywidualny

„Używamy rozumu tylko po to, by wyartykułować nasze indywidualne interesy, by wmanipulować innych w służbę naszym przyjemnościom. To świat, któremu brak wszelkiej duchowej substancji, w którym ludzie zachowują się jak inteligentne zwierzęta. Stanowimy uduchowione społeczeństwo zwierząt.”

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770–1831) filozof niemiecki

Fenomenologia ducha (1807)

O ludziach, O przyjemności, O świecie, O zwierzętach

„Kto się bowiem nią [dumą narodową] odznacza, ten zdradza brak cech indywidualnych, z których mógłby być dumny. […] Kto ma wybitne zalety osobiste, ten raczej dostrzeże braki własnego narodu, ponieważ ma je bezustannie przed oczyma. Każdy jednak żałosny dureń, który nie posiada nic na świecie, z czego mógłby być dumny, chwyta się ostatniej deski ratunku, jaką jest duma z przynależności do danego akurat narodu; odżywa wtedy i z wdzięczności gotów jest bronić rękami i nogami wszystkich wad i głupstw, jakie naród ten cechują”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

„Współczesny Kościół traktuje wiernych jak wyborców. Entuzjazm wielkich mas przedkłada nad indywidualne nawrócenia.”

Nicolás Gómez Dávila (1913–1994)

„Wolność ducha zachować pragnę, pod żaden indywidualny wpływ nie poddam się i póty będę trwał samotnie, dopóki nie uczuję, że całe Koło [Towiańskiego] jest mi bratnie, że razem ze mną chce czystej wiary, prawdy i tylko postępu Sprawy. W nieomylność bowiem Koła nie wierzę i formom przepisanym przezeń dla ducha nie dam się strupić.”

Juliusz Słowacki (1809–1849) polski poeta

list napisany po wystąpieniu z Koła Towiańskiego.
Inne cytaty

O wierze, O zachowaniu, O emocjach, O wolności

„Myśl ubierana w powszechnościową formę jest zarazem odzierana ze stroju indywidualnego.”

Rafał Grupiński (1952) polski polityk

Źródło: „Zeszyty Artystyczne PWSSP”, nr 4, Poznań, 1988 r.

O myślach, O myśleniu

„Chciałbym dalej się rozwijać i dalej odnosić takie sukcesy jak teraz. Dzięki Bogu wszystko idzie po mojej myśli i mam nadzieję, że zarówno indywidualnie, jak i drużynowo uda mi się powiększyć liczbę trofeów.”

Lionel Messi (1987) piłkarz argentyński

Źródło: Ekskluzywny wywiad Leo Messiego, igol.pl, 7 kwietnia 2010 http://www.igol.pl/article,20258.html

O Bogu, O myślach, O sukcesie, O myśleniu

„Informacje, jakie oficjalne koła żydowskie otrzymały o rzekomych dyskryminacjach Żydów przez polskie władze wojskowe w Rosji, są nieścisłe. Mogły być indywidualne wystąpienia oficerów, niezupełnie poprawne. Dlaczego jednak dotąd oficjalne koła żydowskie nie potępiły jawnej zdrady i innych zbrodni, jakich się wobec Polski i polskich obywateli dopuszczali przez cały czas okupacji sowieckiej?”

Władysław Sikorski (1881–1943) generał polski, premier

w czerwcu 1942 w odpowiedzi na skargę przedstawicieli Agencji Żydowskiej – Izaaka Grunbauma i Emila Schmoraka na dyskryminację Żydów w armii polskiej w ZSRR i nieprzyjmowanie ich do jej szeregów.
Źródło: Krystyna Kersten, Polacy – Żydzi – komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968, Warszawa 1992, s. 32–33.

O zdradzie, O czasie

„Nauczano mnie Historii Świętej, Ewangelii, katechizmu, ale nie dawano mi środków do zdobycia wiary; w rezultacie zrodził się bezład, który stał się moim ładem indywidualnym.”

Jean-Paul Sartre (1905–1980) powieściopisarz, dramaturg, eseista i filozof francuski, noblista

O wierze, O historii

„Faktem jest, że przy wyzwaniach, przed którymi stoimy, edukacja nie potrzebuje reformy – potrzebuje transformacji. Kluczem do tej transformacji nie jest standaryzacja edukacji, ale jej personalizacja, budowanie osiągnięć na odkrywaniu indywidualnych talentów każdego dziecka, umieszczenie uczniów w środowisku, w którym chcą się uczyć i w którym mogą naturalnie odkryć swoje prawdziwe pasje.”

Ken Robinson (1950)

Uchwycić Żywioł. O tym, jak znalezienie pasji zmienia wszystko

O dzieciach

„Wolność i pomyślność zbiorowa są rzeczywiste tylko wówczas, jeżeli reprezentują sumę wolności i pomyślności indywidualnych.”

Michał Bakunin (1814–1876) rosyjski myśliciel, rewolucjonista

Wolność

O wolności

„Chodzi tu oto, aby zaakcentować samoistność, a więc autonomiczność działań, a lepiej: czynów osoby. Natura to – zgodnie z Arystotelesem – substancja rozpatrywana jako źródło działań. Jeśli pośród substancji indywidualnych ta, która jest obdarzona rozumem, zasługuje na specjalną nazwę osoby, to właśnie dlatego, że obok rozumności przysługuje jej ów szczególny sposób działania (…). Charakter działania wynika ze sposobu istnienia działającego. To, co działa rozumnie, czyni tak dlatego, że jego akty wypływają z jego podmiotowej samoistności jako sposób jego istnienia.”

Władysław Stróżewski (1933) polski filozof

Źródło: Historia filozofii średniowiecznej pod. red. J. Legowicza, Warszawa 1975, s. 421.

O historii, O charakterze, O naturze

„Tak się niefortunnie składa, że ogół ludzkości jest nazbyt ograniczony w swej myślowej przenikliwości, żeby cierpliwie i inteligentnie rozważyć owe odosobnione zjawiska, które postrzega i odczuwa jedynie garstka jednostek o wrażliwej psychice, leżące poza zasięgiem potocznego doświadczenia. Ludzie o rozleglejszym intelekcie wiedzą, że nie ma wyraźnego podziału na to, co rzeczywiste i nierzeczywiste, że wszystkie rzeczy jawią nam się w dany sposób wyłącznie dzięki delikatnym indywidualnym przekaźnikom fizycznym i umysłowym, poprzez które jesteśmy uświadamiani o ich istnieniu. Prozaiczny materializm większości potępia wszakże jako obłęd owe przebłyski superwidzenia, które przenikają pospolitą zasłonę oczywistego empiryzmu.”

Howard Phillips Lovecraft książka The Tomb

Źródło: The Tomb, tłum. Maciej Płaza

O ludziach

„Korczak mieszkał w kibucu 3 tygodnie. Opiekował się niemowlętami, opatrywał skaleczenia przedszkolaków, obierał kartofle w kuchni, patrzył na górę Gilboa, zapełnił szesnaście notatników zapiskami, wygłosił kilka odczytów. (…) Fascynowało go przede wszystkim miejscowe życie. (…) Słuchano życzliwie napomnień Korczaka, by dostrzegać indywidualne cechy dziecka, szanować jego potrzeby (…).”

Janusz Korczak (1878–1942) polski pisarz, lekarz

Autorka: Joanna Olczak-Ronikier, Korczak. Próba biografii

O górach, O dzieciach, O życiu

„Lekkość bytu w świecie wina ma urok nieprzemijający. Zawsze na końcu jest nasz całkowicie indywidualny odbiór; impresja, z którą nikt nie może dyskutować. Dlatego powtarzam, że najlepsze wino to takie, które nam smakuje, a nie to, które otrzyma nie wiadomo ile punktów w przewodnikach ekspertów.”

Marek Kondrat (1950) aktor polski

Źródło: Z Markiem Kondratem rozmawiamy o winie, kobietach i kinie- rozmawia Michał Hernes, 18 marca 2013 http://stopklatka.pl/-/47625505,z-markiem-kondratem-rozmawiamy-o-winie-kobietach-i-kinie?page=2,

O kobietach, O winie

„Myślę, że każdy ma jakąś indywidualną drogę do tego zawodu. Uważam, że naturalną rzeczą jest zaczynanie od fotografii, a potem sens ma szkoła filmowa, bo jest to czas na eksperymenty, na które później w życiu zawodowym nie możemy sobie z taką swobodą pozwalać. Jest to czas na błędy.”

Paweł Edelman (1958) polski operator filmowy

o zawodzie operatora filmowego. Źródło: Czat, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=41982

O szkole, O myślach, O czasie, O myśleniu

„Gdy ludzie nie są słyszani, nie są dostrzegani, albo nie są godziwie traktowani ze względu na decyzje, jakie indywidualnie podjęli, staję w ich obronie, wspieram ich.”

Christina Aguilera (1980) amerykańska piosenkarka

Aguilera o wsparciu, jakiego udziela społeczności gejowskiej i mniejszościom seksualnym. Źródło: Wywiad dla witryny pridesource.com http://www.pridesource.com/article.html?article=44273

O ludziach, O wsparciu, O decyzjach

„Nie sądzę, by można było mieć dobre życie tylko jako jednostka. O tym także mówił już Arystoteles: uczestnictwo w życiu społecznym, dzielenie się z innymi ludźmi, udział w rządzeniu – to są warunki dobrego życia. To zupełnie inne podejście od dominującego dzisiaj przekonania, że sami możemy indywidualnie określić, co jest dla nas dobre – bez udziału w życiu obywatelskim i współkształtowaniu tego, co nazywam dobrem wspólnym. Rozdzielanie tych dwóch sfer [indywidualnej i kolektywnej] jest błędem. Nie ma opozycji między nimi.”

Michael Sandel (1953)

Źródło: rozmowa Piotra Burasa i Magdy Tilszer, Nie daj się urynkowić, „Gazeta Wyborcza”, 5–6 lipca 2014.

O życiu, O błędach

„Istnieją tylko ludzie, konkretni ludzie i ich indywidualne życie. Kiedy poświęca się kogokolwiek dla dobra innych, wykorzystuje się go, a korzyść odnoszą inni.(…) Kiedy mówi się o jakimś ogólnym dobru społecznym, jedynie maskuje to sytuację.”

Robert Nozick (1938–2002)

Anarchia, państwo, utopia

O życiu, O ludziach

„Wmówił nam, że jesteśmy dobrzy nie tylko indywidualnie, ale i jako zespół. Bo my mieliśmy duży potencjał, ale nie potrafiliśmy go w sobie obudzić. Gdybyśmy wcześniej mieli tak charyzmatycznego trenera jak Bogdan Wenta, który otworzyłby nam oczy i nauczył wygrywać, to te sukcesy mogły przyjść już wcześniej.”

Marcin Lijewski (1977) polski piłkarz ręczny

Źródło: Wenta nauczył nas wygrywać http://sportall.pl/marcin-lijewski-wenta-nauczyl-nas-wygrywac/

O sukcesie

„Jestem Polakiem – to słowo w głębszym rozumieniu wiele znaczy. Jestem nim nie dlatego tylko, że mówię po polsku, że inni mówiący tym samym językiem są mi duchowo bliżsi i bardziej dla mnie zrozumiali, że pewne moje osobiste sprawy łączą mnie bliżej z nimi, niż z obcymi, ale także dlatego, że obok sfery życia osobistego, indywidualnego znam zbiorowe życie narodu, którego jestem cząstką, że obok swoich spraw i interesów osobistych znam sprawy narodowe, interesy Polski, jako całości, interesy najwyższe, dla których należy poświęcić to, czego dla osobistych spraw poświęcić nie wolno.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: Myśli nowoczesnego Polaka, 1903

O życiu, O myślach, O myśleniu

„To, co w sposób nieuchronny prowadzi do konfliktu, to pycha i egoizm potężnych państw, zachłanność i zaślepienie bogatych narodów, sztucznie rozpalana nienawiść między narodami i rasami, brak zaufania i brak stabilności w stosunkach międzynarodowych, samowola tych, którzy kierują państwami, hedonizm, który podważa fundamenty życia indywidualnego, co prowadzi do upadku narodów, arogancja, niesprawiedliwość, kłamstwo, zazdrość, oszczerstwo – krótko mówiąc cały smutny łańcuch ludzkich popędów i win.
To, a nie nic innego, leży u podstaw wojen, nawet jeśli na zewnątrz widać grę racji politycznych, ekonomicznych i zabiegi dyplomatyczne.”

Carlo Gnocchi (1902–1956)

Chrystus wśród Strzelców Alpejskich
Źródło: s. 94.

O nienawiści, O kłamstwie, O zazdrości, O zaufaniu

„mane tekel fares to nie metafora
losu niedobrego króla Baltazara
lecz grożąca ludzkości całej zmora
tutaj moja rada na nic nie zda się
bom niezauważalny w tym chaosie
i niewidzialny gram sobie na nosie
kąpiąc się w mym indywidualnym losie”

Bolesław Taborski (1927–2010) polski poeta, tłumacz i krytyk literacki

Źródło: Bezużyteczna rada

O losie

„W tym bloku (sowieckim) byliśmy, można powiedzieć, na szczególnych prawach, byliśmy swego rodzaju heretycką wyspą. Polskę cechowało wiele odrębnych rozwiązań, szerszy niż w innych państwach bloku zakres różnych swobód, zwłaszcza w obszarze kultury i sztuki, (…). Bezprecedensowa pozycja Kościoła, dominująca indywidualna własność chłopska. Mimo nieustających zewnętrznych nacisków nie zeszliśmy z tej drogi.”

Wojciech Jaruzelski (1923–2014) generał, działacz PZPR, prezydent PRL i RP

Źródło: rozmowa Zbigniewa Hołdysa, Tajemnica generała, „Wprost” nr 30, 25 lipca 2011.

O tajemnicy

„Tyle rzeczy się wydarza, z których nikt nie zdaje sobie sprawy ani ich nie pamięta. Niewiele z tego zostaje utrwalone, myśli i ruchy ulotne, zamiary i pragnienia, skryte wątpliwości, marzenia, okrucieństwo i zniewaga, słowa wypowiedziane i usłyszane, a później zanegowane albo źle zrozumiane, lub przekręcone, przyrzeczenia złożone i nie traktowane poważnie, nawet przez tych, którym zostały złożone, wszystko ulega zapomnieniu lub wygaśnięciu, wszystko, co robi się samemu i w pojedynkę, i czego się nie karbuje w pamięci, jak również niemal wszystko czego wcale nie robi się w pojedynkę, tylko razem z innymi; jakże mało zostaje po człowieku, jakże mało wiadomo, a z tego, co tak mało wiadomo, tak wiele się przemilcza, a z tego, czego się nie przemilcza, pamięta się później jedynie znikomą część, i to krótko, pamięć indywidualna nie daje się przekazać, a przy tym nie interesuje ona tego, komu jest przekazywana, on ma swoją własną i swoją własną kształtuje.”

Javier Marías (1951) hiszpański pisarz

Jutro, w czas bitwy, o mnie myśl

O marzeniach, O myślach, O myśleniu

„(…) muzyka [teatralna] jest tylko częścią większej całości, ale jednocześnie na tyle niezależną, że mogę spokojnie uznać ją za swoją indywidualną wypowiedź.”

Renata Przemyk (1966) polska piosenkarka

Źródło: Wojtek Wysocki, Renata Przemyk: „Czyste gatunki mnie nudzą”, nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/2/113/

O muzyce

„Moim zdaniem ten zawód nie istnieje bez pracy w teatrze. Szkoła nas uczy warsztatu, który potem można w różnoraki sposób wykorzystywać, ale ja jakoś przez te parę lat wyrobiłem sobie indywidualne uczucie do teatru – nie wyobrażam sobie uprawiania mojego zawodu bez niego i na pewno praca w nim bardzo dużą radość mi przynosi. Praca w filmie tak samo. Natomiast w serialu oczywiście również przynosi pewne emocje i radości, ale niestety jest to zupełnie inny rodzaj pracy – nie ma czasu na wykreowanie czegoś do końca. Do filmu można się przygotowywać, jest okres prób i więcej czasu na samym planie. Można porozmawiać, można sobie zrobić przerwę, coś przemyśleć, przepróbować, a w serialu są ściśle wyznaczone sceny i ramy czasowe.”

Łukasz Simlat (1977) polski aktor

o aktorstwie. Źródło: wywiad, 2006 http://www.stopklatka.pl/wydarzenia/wydarzenie.asp?wi=34067

O szkole, O emocjach, O czasie, Radość

„Wszystkie żywe istoty podlegają reinkarnacji przez różne światy, z powodu dwóch wypaczonych, rozróżniających i fałszywych poglądów, które, gdziekolwiek się pojawią, wciągają w kołowrót samsary. Co jest przyczyną tych fałszywych poglądów? Powstają z powodu indywidualnej i zbiorowej karmy.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Kanon Mahajany, Surangama Sutra

„W projektowaniu istotny jest dla mnie kontekst miejsca, sytuacji, indywidualna potrzeba. Testuję kondycję przedmiotów, a zabawa ich znaczeniami daje mi możliwość komunikowania się ze zmysłami odbiorcy.”

Agnieszka Bar (1982)

Źródło: Paulina Kucharska, Agnieszka Bar, culture.pl, styczeń 2013 http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/agnieszka-bar

„Blizny psychiczne ropieją dłużej niż fizyczne, a społeczne dłużej niż indywidualne.”

Stefan Florian Garczyński (1805–1833) polski poeta

„Siatkówka to gra zespołowa, indywidualne nagrody mnie nie interesują, sukces odnosi cały zespół.”

Sebastian Świderski (1977) siatkarz polski

O grach, O sukcesie

„(…) każdego aktora na świecie ciągnie do Hollywood, to jest jakieś magiczne miejsce. W historii kina było tylko kilku śmiałków, którzy odwrócili się do fabryki snów plecami. Zrobił to między innymi Marcello Mastroianni, ale ja myślę, że on pod skrzydłami Felliniego osiągnął już taką pozycję w Europie, że nie musiał się starać o względy Ameryki. Z Hollywoodu zrejterował natomiast producent David Puttnam, który po wielkim sukcesie Rydwanów ognia dostał propozycję produkowania filmów w Ameryce. Poza tym nie znam ludzi, którzy byliby obdarzeni tak wielką siłą i indywidualnością żeby oprzeć się propozycji zza oceanu. Taka wyprawa nie zawsze jednak kończy się dla filmowców dobrze. Oprócz Polańskiego, którego indywidualność była tak wielka, że to on wywarł piętno na filmie amerykańskim, zwykle dochodzi do sytuacji zupełnie odwrotnej i europejscy twórcy w Hollywood zatracają swój indywidualny charakter. Mam tu na myśli między innymi Bernardo Bertolucciego. Ja nie otrzymałem z Hollywood żadnej propozycji. Wyjechałem tam na własne ryzyko, co więcej nawet nikogo tam nie znałem. Nie znałem też języka, a mimo wszystko pragnąłem zetknąć się z tą magiczną krainą.”

Krzysztof Pieczyński (1957) aktor polski

Źródło: Wywiad, 2000 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=1323

O ludziach, O historii, O myślach, O charakterze

„Każdy z nas ma tylko jeden grzech, który raz się przejawia tak, a raz inaczej. Każdy ma własnego diabła. Ten grzech jest tak indywidualny, jak sam grzesznik.”

Józef Tischner (1931–2000) filozof polski, ksiądz katolicki

„Uważam, że każdy aktor jest trochę inny, ale istnieje także pewna ogólna zasada. Przedstawienie pantomimiczne to nie tylko opowiadanie anegdoty i przekaz myśli, to też widowisko, czysto plastyczne i wizualne, ważna jest więc jego kompozycja. Nie może ona składać się z pomieszanych stylów i w związku z tym jakaś jedna, zasadnicza linia jest obowiązująca. Natomiast potem w ramach tej obowiązującej linii każdy z osobna, każdy aktor indywidualnie reprezentuje siebie, zatem każdy z osobna może grać inaczej, ale w ramach obowiązującej struktury.”

Henryk Tomaszewski (1919–2001) polski aktor-mim, reżyser

Źródło: „Notatnik Teatralny” nr 30–31, 2003–2004, cyt. za: Michał Bujanowicz, Wrocławski Teatr Pantomimy, culture.pl, sierpień 2004 http://www.culture.pl/teatry-i-grupy-teatralne/-/eo_event_asset_publisher/sh2A/content/wroclawski-teatr-pantomimy

O myślach, O myśleniu

„Nie istnieją stanowiska indywidualne w życiu politycznym. Istnieje gra drużynowa, która jest później grą partii.”

Giulio Andreotti (1919–2013) włoski polityk, premier

Źródło: G. Pallotta, Andreotti. Il Richelieu della Politica Italiana, op. cit., s. 24, cyt. za: Marek Bankowicz, Demokraci i dyktatorzy, op. cit., s. 29.

O grach

„Dla mnie naród to zbiorowość jednostek, z ich indywidualnymi cierpieniami i doświadczeniami. Problem współodpowiedzialności za tzw. naród to umiejętność dostrzegania indywidualnego człowieka w całej ludzkiej zbiorowości, niekoniecznie w konkretnej wspólnocie językowej. Tak rozumuje Gustaw-Konrad.”

Maciej Sobociński (1975)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 24 kwietnia 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dziadyt.htm

O problemach, O cierpieniu

„Jeszcze wczoraj, zaraz po walce, czułam niedosyt. Weszłam do finału, więc oczywiście liczyłam na więcej. Popełniłam kilka błędów, byłam na siebie zła i bardzo psychicznie wyczerpana, bo to ogromny wysiłek, nie tylko fizyczny, ale przede wszystkim emocjonalny. Dzisiaj jednak dociera do mnie, że brązowy medal indywidualny na najwyższej rangą sportowej imprezie na świecie to przecież też jest wielki sukces. Jestem już spokojna i wreszcie mogę się nim cieszyć.”

Sylwia Gruchała (1981) polska florecistka

Źródło: Zuzanna O'Brien, Dwa słowa z... Sylwia Gruchała o swoim zwycięstwie w Atenach, „Gala” 2004, nr 35 (62), s. 14.

O wysiłku, O sukcesie, O walce

„Nowa idea wolności, której żadna klasa społeczna nie wniosła dotąd na widownię walki, wolności, nietylko narodu, klasy, systemu, lecz także wolności człowieka, która z natury swojej, jako rzecz nawskroś indywidualna, z żadną formą państwa pogodzić się nie da.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Polityka socjalizmu bezpaństwowego w: Edward Abramowski, Pisma, tom II http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_2/372, Warszawa 1924

O naturze, O wolności, O walce

„Poezję (…) można określić jako wyraz indywidualnego temperamentu przełamującego się poprzez konwencję społeczną.”

Czesław Miłosz książka Zniewolony umysł

Zniewolony umysł

„Każdy z nas idzie jakąś swoją indywidualną drogą, różną od dróg innych. A żeby dobrze pisać, musi być przekonany, że tylko jego droga jest słuszna. Lepiej, żeby pisarze nie oceniali się nawzajem. Niech robią to amatorzy.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Źródło: Katarzyna Surmiak-Domańska Eric-Emmanuel Schmitt: Codziennie w pracowni uprawiam miłość http://wyborcza.pl/1,75475,9357034,Eric_Emmanuel_Schmitt__Codziennie_w_pracowni_uprawiam.html, „Gazeta Wyborcza”, 1 kwietnia 2011

O miłości

„W miłości płciowej prawdziwie rozumianej, boski byt zyskuje możliwość swego ostatecznego ucieleśnienia w indywidualnym życiu człowieka.”

Władimir Sołowjow (1853–1900) rosyjski teolog i poeta

„Kapitalizm jest wychwalany przez tych, którzy czerpią z niego korzyści – ale także przez wielu innych – jako system, w którym każdy dostaje to, na co zasługuje i posiada wolność, dzięki której może osiągnąć to, czego pragnie. Historyczna kwerenda pokazuje, że podobny stosunek do dominującego systemu nie jest niczym nowym: niewolnictwo i feudalizm też miały swoich obrońców. Arystoteles twierdził na przykład, że każda dusza ma swoją rolę do odegrania – i że samospełnienie niewolnika polega na odpowiednim realizowaniu jego niewolniczej natury. Chrześcijaństwo odświeżyło ten rodzaj argumentacji w średniowieczu ucząc, że każdy powinien być zadowolony ze swojego losu, ponieważ wszyscy jesteśmy małymi trybikami w wielkim, uniwersalnym projekcie Boga. Dzisiaj wolnorynkowi ekonomiści i filozofowie twierdzą, że nieokiełznany kapitalizm jest systemem, który maksymalizuje indywidualną wolność i daje każdemu najwięcej możliwości.”

John Roemer (1945)

Źródło: Free to Lose, An Introduction to Marxist Economic Philosophy, Harvard University Press 1988, s. 6.

O Bogu, O losie, O duszy, O naturze

„Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.”

Karol Marks książka Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne

Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne (1844)

O miłości, O nieszczęściu, O ludziach, O zaufaniu

„Nie ma już powieściowych bohaterów, bo nie ma już indywidualistów, bo indywidualność zaginęła, bo człowiek jest samotny, bez prawa do indywidualnej samotności, i tworzy bezimienną i abohaterską masę.”

Günter Grass książka Blaszany bębenek

Blaszany bębenek

O samotności

„Ludzie uważają dziś, że świat jest niedoskonały i nic z tym za bardzo nie da się zrobić. Zamiast wspólnie walczyć z niesprawiedliwością, raczej próbują indywidualnie się przystosować. Nawet lewica już nie wierzy, że można zmieniać świat. To rezultat przytłoczenia umysłów konserwatyzmem, a także konformizmem wobec neoliberalnej doktryny ekonomicznej, która udaje, że jest prawem matematycznym.”

Karol Modzelewski (1937–2019) polski historyk i polityk

Źródło: rozmowa Grzegorza Sroczyńskiego, Wkurzył się pan? Świetnie!, „Gazeta Wyborcza”, 14–15 września 2013.

O ludziach, O świecie

„Krótko mówiąc, nie możemy myśleć inaczej, niż pozwala nam na to aktywność neuronalna, a ta ograniczona jest przez indywidualną historię, jak i genetyczne uwarunkowania.”

Włodzisław Duch (1954) polski fizyk

Źródło: Anna Wojnar, O mózgu interdyscyplinarnie, „Alma Mater” nr 134–135, kwiecień-maj 2011, s. 23.

O historii, O myślach, O myśleniu

„Na razie trenuję ze Śląskiem, bo chcę się wreszcie porządnie przygotować do sezonu. Z tym ostatnio nie zawsze było u mnie tak, jak powinno. Nie chcę trenować indywidualnie. Samotne bieganie po parku to żaden trening.”

Przemysław Kaźmierczak (1982) polski piłkarz

Źródło: Kaźmierczak: nie jestem jeszcze przegranym, onet.pl, 2 lipca 2010 http://sport.onet.pl/pilka-nozna/kazmierczak-nie-jestem-jeszcze-przegranym,1,3315846,wiadomosc.html

O sporcie, Trening

„Są ludzie zdecydowani przeciwstawić się imperialnym zakusom i nadużyciom. Brutalność i bezwzględna przewaga terroryzmu państwowego napotyka zdeterminowanie indywidualnego terrorysty, zdecydowanego zabić, albo umrzeć. Ci, na górze, np. prezesi banków, ani tym bardziej ich podwładni, właściciele daczy lub farm, nigdy się na coś takiego nie zdobędą. Albo też, ściślej mówiąc, zdobędą się, ale tylko na to pierwsze.”

Isabel Pisano (1948)

Ja, terrorysta! Rozmowy ze współczesnym katem (2004)
Źródło: s. 225.

O ludziach

„Ci sami ekonomiści, którzy uczą studentów o kreowaniu pieniądza przez bank, mogą jednocześnie uważać, że zaciąganie kredytów przez państwo zmniejsza pulę kredytową dla prywatnych klientów. Ci sami, których niepokoi spadek wydatków gospodarstw domowych jako zły znak dla koniunktury, natychmiast o tym zapominają, gdy mowa choćby o małej podwyżce płac minimalnych, bo to ma zwiększyć bezrobocie. Nieekonomiści nie powinni myśleć, że ekonomistów zawsze obowiązuje logika…
Dlatego bardzo ważne jest zrozumienie, że to inwestycje wytwarzają oszczędności. Jeżeli się więcej inwestuje, to tym samym zwiększa się dochód narodowy, a część tego dochodu narodowego stanowią oszczędności. Tymczasem popularne rozumienie tej zależności przyjmuje punkt widzenia indywidualnego przedsiębiorcy.”

Tadeusz Kowalik (1926–2012)

Źródło: rozmowa Sławomira Sierakowskiego, Kowalik: Od Stiglitza do Keynesa (wywiad z 2005) http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/gospodarka/20140730/kowalik-od-stiglitza-do-keynesa, krytykapolityczna.pl, 30 lipca 2014.

O myślach, O zrozumieniu, O myśleniu, O zapominaniu

„Nie są to trupy anonimowe. Tu leży armia. Można by zaryzykować określenie kwiat armii, oficerowie bojowi, niektórzy z trzech uprzednio przewalczonych wojen. To jednak, co najbardziej nęka wyobraźnię, to indywidualność morderstwa, zwielokrotniona w tej potwornej masie. Bo to nie jest masowe zagazowanie, ani ścięcie seriami karabinów maszynowych, gdzie w ciągu minuty czy sekund przestają żyć setki. Tu przeciwnie, każdy umierał długie minuty, każdy zastrzelony był indywidualnie, każdy czekał swojej kolejki, każdy wleczony był nad brzeg grobu; tysiąc za tysiącem.”

Józef Mackiewicz (1902–1985) polski pisarz i publicysta

Źródło: Widziałem na własne oczy – Dymy nad Katyniem (1943)

O czekaniu, O Kwiatach

„Jest to dziwne, ale gdy z jednej strony przybierają na sile zjawiska degradacji ludzkości poprzez różne formy nałogów indywidualnych i zbiorowych, zjawiska degradacji moralnej wszelkiego typu, to z drugiej strony upowszechnia się jakieś poczucie niewinności. Myśli się, iż wystarczy żyć mniej więcej uczciwie, nie zabijać, nie kraść, nie robić nikomu nic złego. Takie poczucie niewinności sprawia, że człowiek nie jest zdolny przyznać się do słabości, o których mówią teksty Pisma Świętego, odsłaniające grzechy tkwiące w głębi ludzkiego serca.”

Carlo Maria Martini (1927–2012) włoski duchowny katolicki, kardynał

Źródło: o. Krzysztof Osuch, Rachunek sumienia szczegółowy i ogólny, Wydawnictwo WAM, Kraków 2004, s. 50.

O myślach, O sile, O myśleniu, Serce

„Aktorzy dzielą się na tych, którzy swoją osobowość przemieniają, i na tych, którzy ją utrwalają. Mnie interesuje bardziej aktorstwo z zachowaniem pewnych cech indywidualnych. Zdaję sobie sprawę, że to i trudne, i niebezpieczne.”

Zbigniew Cybulski (1927–1967) polski aktor teatralny i filmowy

Źródło: „Film” 1987, nr 2

O zachowaniu, O osobowości

„Poczucie humoru jest sprawą bardzo indywidualną. Trudno odgadnąć, co widza rzeczywiście będzie bawić.”

Tomasz Drozdowicz (1963)

Źródło: Magda Miśka, Polegliśmy na szarlotce... Jak to z „Futrem” było, stopklatka.pl, 25 kwietnia 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=45280

„Cieszę się bardzo, bo to trzecie miejsce, a ja przez większość mojej kariery gram z numerem 3. Dziękuję bardzo kolegom z drużyny, bo bez nich nie byłoby tego indywidualnego wyróżnienia.”

Piotr Gruszka (1977) siatkarz polski

po odebraniu nagrody za trzecie miejsce w 75. plebiscycie na najlepszego sportowca roku.
Źródło: Polsat, Gala Siatkarskich Plusów, 13 lutego 2010.

„Nie jestem nietylko katolikiem, nietylko wogóle chrześcijaninem, nietylko jakimkolwiekbądź wyznaniowcem, nietylko człowiekiem osobiście religijnym, ale wogóle stoję poza wszelkiem wyznaniem, poza wszelką religją, czy to stadową, zbiorową, czy też jednostkową, indywidualną, a to zarówno ze strony zewnętrznej, powierzchownej, jako też ze strony wewnętrznej, ze strony uczuć, myśli i przekonań. Ze strony zewnętrznej nie jestem praktykantem wyznaniowym i nigdy, ze względu na „opinję publiczną” i dla zyskania sobie łaski zwierzchników, nie udawałem praktykanta. Po ostatniej w życiu spowiedzi nigdy nie odmawiałem żadnich modlitw, nie uczęszczałem na nabożeństwa kościelne, ani razu się nie spowiadałem, nie całowałem biskupów w rękę, nawet samego nieomylnego nie pocałowałbym w pantofel.”

Jan Niecisław Baudouin de Courtenay (1845–1929) polski językoznawca

Źródło: Mój stosunek do Kościoła, Warszawa 1927

O emocjach, O myślach, O myśleniu

„Komitet Centralny Partii rozpatrzył ostatnio, zwłaszcza po zdemaskowaniu bandy Berii, szereg spraw sfabrykowanych przez tę bandę. Odsłonił się przy tym bardzo brzydki obraz brutalnej samowoli związanej z niewłaściwym postępowaniem Stalina. Jak dowodzą fakty, Stalin, korzystając ze swej nieograniczonej władzy, pozwalał sobie na wiele nadużyć, działając w imieniu KC, nie pytając o zdanie członków KC i nawet członków Biura Politycznego KC, częstokroć nie powiadamiając ich o swoich indywidualnie podejmowanych decyzjach w bardzo ważnych sprawach partyjnych i państwowych.”

Nikita Chruszczow (1894–1971) przywódca ZSRR

O kulcie jednostki i jego następstwach. Tajny referat (1956)

O decyzjach, Obraz

„Każda szkoła upaństwowiona, każdy system ochrony zdrowia lub bezpieczeństwa przekazany policji, każdy interes zawodowy lub cywilizacyjny, który znalazł swój wyraz w prawodawstwie i odpowiednich instytucjach biurokratycznych, czyni zbytecznem zabiegi indywidualne około tej sprawy, osłabia inicjatywę jednostek i działalność stowarzyszeniową.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Moralność i polityka doktryny z: Edward Abramowski, Pisma, tom II http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_2/313, Warszawa 1924

O szkole, O morzu

„Negacja państwa w życiu indywidualnym, uznawanie istotne pojęcia rewolucyjnego byłoby wyrzeczeniem się tych wszystkich czynności, gdzie państwo jest potrzebne i wstrzymaniem się od wszelkiej pomocy udzielanej jego funkcjom.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Etyka a rewolucja w: Edward Abramowski, Pisma, tom I http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_1/307, Warszawa 1924

O pomocy

„Moja technika jest chwilami zabawna. Wypracowałem sobie swój własny styl, jak podejrzewam, który się teraz rozprzestrzenia. Nie potrzebuję do niego zbyt wiele techniki. Opracowałem sobie elementy mojego indywidualnego sposobu gry, które są dla mnie użyteczne. Nigdy nie będę bardzo szybkim gitarzystą. Naprawdę nie wiem, co by tu powiedzieć o moim stylu. Zawsze jest w nim melodyczna intencja.”

David Gilmour (1946) brytyjski muzyk rockowy, gitarzysta i wokalista

Źródło: Sounds „Guitar Heroes”, maj 1983

„Zasada (władzy) większości działa tylko jeżeli również zważysz na indywidualne racje. Ponieważ nie możesz przy pięciu wilkach i owieczce głosować o to, co jest na kolację.”

Larry Flynt (1942) amerykański wydawca branży pornograficznej

The majority rule only works if you're also considering individual rights.
Because you can't have five wolves and one sheep voting on what to have for supper. (ang.)
parafraza wypowiedzi Benjamina Franklina.

„Precz z indywidualnym panowaniem! Precz z sekciarstwem! Precz z dwulicowcami! Precz z karierowiczami! Niech żyje zwycięstwo rewolucyjnej linii przewodniczącego Mao! Niech żyje całkowite zwycięstwo Wielkiej Proletariackiej Rewolucji Kulturalnej!”

Ye Qun (1920–1971)

na wiecu w Pekinie, 27 marca 1968. Źródło: Przemówienia członków KC KPCh dotyczące Wielkiej Proletariackiej Rewolucji Kulturalnej, str. 8 http://maopd.files.wordpress.com/2012/03/przemowienia-czlonkow-kc-kpch-dotyczace-wielkiej-proletariackiej-rewolucji-kulturalnej-1968.pdf

O zwycięstwie

„Indywidualnie można być dobrym, ale to nie gwarantuje sukcesu.”

Artur Siódmiak (1975) polski piłkarz ręczny

Źródło: Niemcy mówią, że ja nawet w rodzinie nie mam przyjaciół http://sport.onet.pl/pilka-reczna/niemcy-mowia-ze-ja-nawet-w-rodzinie-nie-mam-przyja,1,3152869,wiadomosc.html

O rodzinie, O sporcie, O sukcesie

„Moja wrażliwość skierowana jest na pokazywanie porządnych ludzi w normalnym życiu. Panuje opinia, że porządni ludzie są nieciekawi dla filmu. Wydaje mi się, że to kwestia gustu. Mnie wystarczy jeden jakiś indywidualny rys. Znałem kiedyś bardzo zacnego człowieka, maszynistę kolei wąskotorowej. Zbliżając się do stacji, mijał swój, usytuowany tuż przy torach, domek. Za każdym razem, zima, lato, rzucał na podwórko z jadącego pociągu swoją ciężką, kolejarską teczkę, która padając wzbijała kurz. Może nie chciało mu się jej dźwigać, no i by żona wiedziała, że może już odgrzać obiad. Przez całe życie z przekonaniem kultywował ten wypracowany przez siebie zwyczaj.”

Andrzej Barański (1941) polski reżyser

Źródło: „Kino”, listopad 1998 http://www.parnas.pl/index.php?co=blog&id=12&idb=80

O życiu, O ludziach, O zimie, O lecie

„Nie myślcie nigdy, czytelnicy, iż to, co Wasz umysł formułuje i to, co porusza Wasze uczucia jest wyłącznym wyrazem waszego indywidualnego 'ja'. Drzemie w nas spuścizna całych pokoleń, które nas poprzedziły. W głębi naszej duszy tysiące ukrytych nici łączy nas z pokrytą mgłą zapomnienia, przeszłością. Wszystko, co przed nami żyło na ziemi, żyje w nas.”

Rudolf Rocker (1873–1958)

Federalizm a centralizm
Źródło: str. 4

O emocjach, O duszy, O myślach, O przeszłości

„Gdybyśmy mówili tylko o sprawiedliwości ekonomicznej czy pracownikach zagranicznych, prawdopodobnie bylibyśmy w stanie dojść do porozumienia. Niektórzy bardziej liberalni osadnicy zgadzają się w kwestii praw człowieka w odniesieniu do Palestyńczyków jako do osób indywidualnych, rozmowa kończy się jednak, kiedy zaczynamy poruszać temat praw człowieka w kontekście praw zbiorowych – jak prawo narodu. (…) Niestety, w Izraelu panuje symbioza pomiędzy judaizmem a skrajnym nacjonalizmem, staramy się to zmienić, co jest im bardzo nie na rękę.”

Arik Ascherman (1959)

Źródło: Aneta Jerska, Rabin odbudowuje palestyński dom http://www.przekroj.pl/artykul/815910,929384-Rabin-odbudowuje-palestynski-dom.html, Przekrój.pl, 2 września 2012 r.

O sprawiedliwości, O domu

„Wcześniej, jeszcze w latach 80., widziałem go na jakichś spotkaniach ZMW, ale raczej nie rozmawialiśmy ze sobą. On jako pracownik PGR-u reprezentował w przeszłości spółdzielczą gospodarkę rolną, ja gospodarkę indywidualną. Te dwa światy trudno było połączyć.”

Wojciech Mojzesowicz (1954) polski rolnik i polityk

o Andrzeju Lepperze. Źródło: Razy na ludowo, newsweek.pl, 3 września 2006 http://www.newsweek.pl/artykuly/wydanie/813/razy-na-ludowo,13131,2

O przeszłości

„Poczucie humoru jest sprawą bardzo indywidualną. Zależy co kogo bawi.”

Cezary Pazura (1962) aktor polski

Źródło: Cezary Pazura: Przystojny jestem? http://film.wp.pl/id,185,name,Cezary-Pazura,osoba_wywiady.html?T%5Bpage%5D=3

„Przerażona jednostka szuka czegoś albo kogoś, do kogo mogłaby się przywiązać, niezdolna jest już dłużej być swoim własnym, indywidualnym „ja”, desperacko usiłuje pozbyć się go i poczuć znowu bezpieczna, zrzuciwszy to brzmię własnego „ja.””

Erich Fromm książka Ucieczka od wolności

Ucieczka od wolności

„Coś takiego jak zbiorowa Natura Człowieka nie istnieje. Jest tylko natura pojedynczych, indywidualnych osób.”

Dorota Terakowska (1938–2000) polska pisarka i dziennikarka

Córka czarownic

O naturze

„Proletariat to masa w dawnym stylu, podobnie jak jego indywidualna fizjonomia to oblicze mieszczanina bez stojącego kołnierzyka.”

Ernst Jünger (1895–1998) pisarz niemiecki

Robotnik

„Pamięć zbiorowa nie jest sumą pamięci indywidualnych, jest raczej rezultatem pewnych dominujących schematów interpretacyjnych. Kiedy pod tym kątem patrzymy na pamięć Polaków, na obowiązujące narracje historyczne i białe plamy, to widać, że dominuje pamięć Generalnego Gubernatorstwa. A przecież na terenach wcielonych do Rzeszy pozostało mnóstwo Polaków. Około 3 milionów obywateli II Rzeczypospolitej podpisało Niemiecką Listę Narodowościową, tzw. volkslistę. Postępowali w zgodzie nie tylko z własnym interesem, chroniąc się przed prześladowaniami, ale także z zaleceniami państwa podziemnego i Kościoła katolickiego, nawołujących do ochrony polskiego stanu posiadania. Tymczasem u nas dominuje obraz „volksdeutscha-zdrajcy.””

Lech Nijakowski (1977)

Źródło: rozmowa Jakuba Majmurka, Zrzućmy całe zło na komunistów, krytykapolityczna.pl, 6 marca 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/NijakowskiZrzucmycalezlonakomunistow/menuid-1.html

O złu, Obraz

„doskonałą unią prowincji, krajów związkowych, państw-miast, wolnych miast, miejskich republik, regionów, krain, ziem i gmin, zbudowaną na fundamencie solidarności i bogatą w kultury, krajobrazy, obyczaje, języki, dialekty, systemy wartości, indywidualne i grupowe style życia i egzystencjalne projekty, światopoglądy, światopoglądy, światoobrazy, mity i tradycje”

Tomasz Gabiś (1955)

Gry Europejskie

„Ja nie byłem nigdy wielkim talentem. Do wszystkiego doszedłem dzięki pracy. Tylko moja małżonka wie, ile czasu spędzałem na indywidualnych treningach poza sezonem. Liga się kończyła. Ja spędzałem każdą chwilę na siłowni i na plaży. Moja żona chodziła ze mną i podawała piłki. Do wszystkiego doszedłem swoją ciężką pracą. Myślę, że wielu na mojej pozycji miało zdecydowanie więcej talentu ode mnie. Niektórzy z nich zmarnowali swój talent, niektórym nie wystarczyło zdrowia. Ja na szczęście mam to zdrowie i chęć trenować.”

Daniel Pliński (1978) polski siatkarz

O szczęściu, O zdrowiu, O myślach, O czasie

„Dzisiaj kinematografia jest bardzo rozdrobniona i rozrzucona. Aktualna technika umożliwia na bardziej indywidualny udział w tworzeniu filmu. Jego autora można porównać na przykład z pisarzem.”

Miroslav Ondříček (1934–2015) czeski operator filmowy

Źródło: wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=45909

„Bardzo cenię rodzinę, ale na człowieka należy spoglądać jako na kogoś indywidualnego, nie zaś cząstkę rodziny.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O rodzinie

„Jeśli przyjąć, że poezja jeszcze czegoś uczy, że pragniemy w niej nadal poszukiwać nas samych, winniśmy współczesności dać szansę. Zanim całkowicie, jako społeczeństwa, pozbędziemy się empatii zbiorowej i indywidualnej. Naturalnie zjawiska te już od dawna definiuje psychologia czy socjologia, niemniej jednak poeci dzisiaj muszą być w jakiejś części również naukowcami, powinni być interdyscyplinarni i rozwijać się wielokierunkowo jak polihistorzy.”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Historia pewnej dykcji poetyckiej (2014)
Źródło: D. Jung, Historia pewnej dykcji poetyckiej [w]: Beata Patrycja Klary, Rozmowy z piórami, cz. 2, Toruń 2014, s. 66

O historii, O poszukiwaniu

„Rozwój potęg wytwórczych, którym za ciasno jest w powijakach zarządu indywidualnego, stwarza, jako instytucję stałą, nadprodukcję towarów i umiejętności, rodzi konkurencję i bezlitosną walkę o byt i stanowisko, przynagla wszystkie zdolności do gorączkowej i rozstrajającej działalności, wykoślawia naszą jaźń uczuciową nienormalnym podziałem obowiązków i praw oraz niezdrowym ukształtowaniem sposobów życia i pracy. Pod wpływem współzawodnictwa wzajemnego powstaje zawiły ustrój warunków bytu: potęgi materialno-społeczne stworzone ręką ludzką wyrastają na żelazne prawa przyrody niosące zagładę dobrobytowi ludzkiemu i zawsze kryjące w łonie swoim możliwość klęsk. Wszystko to odzwierciedla się w duszy ludzkiej złożonością objawów ducha, niekiedy rzeczywistą, częściej może tylko pozorną.”

Ludwik Krzywicki (1859–1941) polski filozof i ekonomista

Źródło: Szkice socjologiczne

O duszy, O walce

„W aktorstwie filmowym najważniejsze są cechy wizualne: dlatego staram się charakteryzować postać od tej strony. Szukam pewnych drobnych, codziennych gestów, umożliwiających wydobycie indywidualnych rysów danej postaci, a dopiero potem – psychologicznego uzasadnienia.”

Wiesław Gołas (1930) polski aktor

Źródło: „Film” nr 20, 1962

„Solidarność była pięknym oddolnym ruchem. Poza tym sama etymologia słowa ma wielką treść gdyż łączy ludzi, ale proszę również zwrócić uwagę na słowo Samoobrona, gdzie jest zawarta głęboka treść obrony indywidualnego człowieka. Proszę zwrócić uwagę na grę i znaczenie słów. Jest tu zawarta filozofia życiowa.”

Genowefa Wiśniowska (1949) polska działaczka polityczna, psycholog

Źródło: Zapis czatu na stronie Samoobrony, samoobrona.org.pl, 26 sierpnia 2005 http://www.samoobrona.org.pl/pages/21.Archiwum/16.Czaty/index.php?document=990.html

O ludziach

„Wychowanie odbywa się zarówno ze względu na jednostkę, jak i na społeczeństwo. Wychowanie jednostki przebiega społecznie, społeczeństwa – indywidualnie, tzn. przez jednostkę.”

Wilhelm Rein (1847–1929)

Źródło: Stefan Mieszalski, Dylematy myślenia pedagogicznego. O stosunkach społecznych w procesie edukacyjnym w: Nauczyciel – uczeń. Między przemocą a dialogiem: obszary napięć i typy reakcji pod red. Marii Dudzikowej, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 1996, s. 24.

O myślach, O nauczycielach, O myśleniu

„Z wielkim pesymizmem patrzę na to, co dzieje się z Trybunałem, bowiem mamy obecnie dwie legalności. Skutkiem polityki wobec Trybunału jest degradacja jego autorytetu. Dalej mamy niepewność prawa, niższe gwarancje praw jednostki i wreszcie ryzyko kontynuacji konfliktu. (…) Wypadki ostatnich dni, gdzie sędziowie wybrani głosami PiS przynieśli zwolnienia lekarskie, by nie brać udziału w Zgromadzeniu Ogólnym, które – mimo braku wymaganego kworum, jednak wybrało kandydatów na nowego prezesa – pokazują, że konflikt może trwać. Czego nikt nie powinien sobie życzyć. Niewykluczone także, że reakcją na kryzys Trybunału będzie zwiększona rola Sądu Najwyższego w dziedzinie kontroli konstytucyjności ustaw sprawowanej w trakcie rozstrzygania spraw indywidualnych. Wówczas będziemy mieli do czynienia z jeszcze większym rozregulowaniem systemu prawnego. (…) Można wyobrazić sobie rozmaite scenariusze. Mój pesymizm bierze się stąd, że Trybunałowi Konstytucyjnemu po tych wypadkach i z tym obciążeniem, jakim jest niedopuszczenie do orzekania trzech sędziów wybranych przez Sejm poprzedniej kadencji, będzie niezwykle trudno odzyskać podmiotowość i wiarygodność instytucji niezależnej. (…) Po prostu pogodziłem się z nieobecnością na listach wyborczych w przyszłości. Uznałem, że warto zapłacić taką cenę. Ochrona niezależności Trybunału ma bardzo istotne znaczenie ze względu na dobro państwa i prawa obywateli.(…) Wbrew dominującej opinii na prawicy, głębokie reformy można było przeprowadzić bez osłabienia TK. Co więcej, tak jak w sprawach ochrony życia, praw rodziny, praw samorządu, elementarnych praw podatników, Trybunał mógłby w przyszłości stabilizować dobre reformy. Jeśli głosi się zasadę, że większość parlamentarna ma monopol na ekspresję suwerenności narodu, znikają zabezpieczenia i każda nowa władza może podważyć decyzje poprzedniej, nie napotykając na ograniczenia.”

Kazimierz Michał Ujazdowski (1964) polski polityk

na temat kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce w 2016.

O myślach, O decyzjach, O przyszłości, O myśleniu

„Cywilizacja dostatku dóbr materialnych błędnie jest kojarzona z czasem szczęśliwości. Żeby być szczęśliwym, poza innymi warunkami (subiektywnymi i zróżnicowanymi indywidualnie), niezbędny jest kontakt z drugim człowiekiem, a nie z rzeczami.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O czasie

„Aby stworzyć drużynę nie wystarczy zebrać najbardziej utalentowanych graczy. Również technika i taktyka to nie wszystko. Najistotniejsze, by tak poprowadzić grupę, aby każdy jej członek dał z siebie maksymalnie najwięcej i pracował dla dobra ogółu, a nie na indywidualny efekt.”

Tomaso Totolo (1965)

Źródło: „To byłoby spełnienie marzeń” http://www.sportowefakty.pl/siatkowka/2008/08/22/byloby-spelnienie-marzen-rozmowa-z-tomaso-totolo/

„Państwo minimalne uważa nas za nienaruszalne jednostki, których innym nie wolno używać w określony sposób jako środka, narzędzia, instrumentu czy bogactwa; uważa nas za osoby mające indywidualne praca i obdarzone wynikającą z tego godnością. Respektuje nasze prawa, a przez to szanując nas, państwo to pozwala nam decydować o naszym życiu indywidualnie albo z kimś z kim tylko chcemy i realizować nasze cele i koncepcje nas samych tak dalece jak tylko potrafimy, korzystając z dobrowolnego wsparcia ze strony innych, obdarzonych podobną godnością. Jakże by jakiekolwiek państwo czy społeczeństwo śmiało zrobić więcej. Albo mniej.”

Robert Nozick (1938–2002)

Anarchia, państwo, utopia

O wsparciu, O bogactwie

„Człowiek w ciągu wieków swojej historji uczy się spotęgowania dwu sił: indywidualnej i zbiorowej. W jednej odgrywa rolę rozwój i organizacja jego sił wewnętrznych i należyte skoordynowanie pierwiastków duchowego i fizycznego, w drugiej – organizacja pracy z bliźnim, sąsiadem, członkiem tegoż społeczeństwa.”

Lucjan Zarzecki (1873–1925)

Źródło: O idei naczelnej polskiego wychowania, Wydawnictwo M. Arcta, Warszawie 1919, s. 5.

O wieku

„Ja, prawdę mówiąc, w ogóle nie chce być głosem pokolenia. Kompletnie mnie nie interesuje ten głos. W kinie oczywiście interesują mnie tematy społeczne i etyczne. Natomiast przede wszystkim ciekawią mnie indywidualne ludzkie problemy. Często zdarza się, że dużo bliżej jest mi, jako widzowi, do problemów pięćdziesięciolatki niż dwudziestosiedmiolatki. Dla mnie pokolenie nie ma żadnego znaczenia i w ogóle nie chciałabym być jego głosem. Wszystko, co jest związane z tłumem, z masą jest dla mnie trochę podejrzane.”

Maja Ostaszewska (1972) aktorka polska

Źródło: wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=28327

„Każdy uczestnik środowiska mówi tymi samymi słowami, co inni, myślenie indywidualne jest zawsze fragmentem procesu społecznego, bo narzędziami myślenia są słowa, a te są wspólne wszystkim uczestnikom danego środowiska. Panowanie nad słowami to panowanie i nad myślą, i nad swoim działaniem, i nad stosunkami z ludźmi.”

Witold Doroszewski (1899–1976) językoznawca polski

Źródło: O funkcji poznawczo-społecznej języka, PWN, Warszawa 1978, s. 14.

O myślach, O myśleniu

„Ojciec – współzałożyciel Solidarności Rolników Indywidualnych – internowany, inwigilowany praktycznie non stop, esbecy krążą pod gospodarstwem. Z drugiej strony jesteśmy zjednoczeni w walce, tworzy się wspólnota. Czuć w powietrzu, że musi przyjść zwycięstwo. I przychodzi.”

Wojciech Mojzesowicz (1954) polski rolnik i polityk

Źródło: Nie zdejmę Wałęsy z mojej ściany, wyborcza.pl, 30 czerwca 2009 http://wyborcza.pl/1,91250,5408188,Nie_zdejme_Walesy_z_mojej_sciany.html

O zwycięstwie, O walce

„Każdy ma swojego Boga… Ja nie jestem katolikiem, kościoły omijam szerokim łukiem, nie przynależę do żadnej grupy wyznaniowej. Mój Bóg to coś, co pozwala mi definiować co jest złe, a co dobre, to coś we mnie, co daje mi odczucie, że ktoś nade mną i moimi bliskim czuwa w odpowiedni sposób. Bóg jest potrzebny – nie ten wykreowany przez kościoły i spędy, tylko ten indywidualny, własny.”

Miuosh (1986)

Źródło: Mateusz Grzeszczuk, „Każdy ma swojego Boga…” – MIUOSH, cosnowego.idiks.org, 7 marca 2013 http://www.cosnowego.idiks.org/kazdy-ma-swojego-boga-miuosh/

O Bogu

„Tymczasem dr Renner będzie starał się dowieść, że mój indywidualny czyn pozostaje w sprzeczności z zasadami socjalistycznymi i że to anarchizm. Sęk w tym, że nie jestem aż tak naiwny, aby łudzić się, iż dokonując tego zamachu mogłem unicestwić w Austrii absolutyzm czy przynieść pokój. Nie stałem się anarchistą. Anarchiści wierzą, że czyn indywidualny może odegrać taką rolę, ja natomiast nigdy w to nie wierzyłem. Przeciwnie – zapatruję się na to z punktu widzenia walki klasowej, która może dojść do celu wtedy, gdy stosuje odpowiednie środki. W czasach pokojowych powinna posługiwać się parlamentem, ale gdy absolutyzm znosi parlament, każe tym samym sięgnąć po przemoc.”

Friedrich Adler (1879–1960) austriacki filozof i polityk

w czasie procesu za zabójstwo. Źródło: Zbigniew Marcin Kowalewski, Fryderyk Adler: Dlaczego zabiłem Karla Stürgkha? http://www.1917.net.pl/?q=node/662

O pokoju, O czasie, O walce

„Europa jest Europą wolnych, niezależnych, suwerennych nacji, które zdecydowały się podzielić swoją suwerennością, mając na uwadze własne interesy oraz wspólne dobro, osiągając wspólnie więcej niż bylibyśmy w stanie osiągnąć indywidualnie. Unia Europejska pozostanie unikalnym połączeniem tego, co międzyrządowe i tego, co ponadnarodowe. Taka Europa może, dzięki swojej sile ekonomicznej i politycznej, być supermocarstwem – supermocarstwem, ale nie superpaństwem.”

Tony Blair (1953) brytyjski polityk

Europe is a Europe of free, independent sovereign nations who choose to pool that sovereignty in pursuit of their own interest and the common good, achieving more together than we can achieve alone. The EU will remain a unique combination of the intergovernmental and the supranational. Such a Europe can, in its economic and political strength, be a superpower; a superpower, but not a superstate. (ang.)
Źródło: przemówienie wygłoszone w siedzibie warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych, Warszawa, 6 października 2000

O sile

„Myśli nasze tworzą nasze oblicze i nadają mu właściwe indywidualne piętno.”

Prentice Mulford (1834–1891) amerykański pisarz, filozof

O myślach, O myśleniu

„Najpierw opracowano papierowy model człowieka komunizmu. Został on obalony i na jego miejsce, poprzez przejście przez rewizjonizm, został wymóżdżony przez ludzi źle wykształconych, nierozumiejących różnorodności kultur, wzorzec robota. Nie mówię: wymyślony, bo w myśli jest coś twórczego. To, co jest istotą życia człowieka, czego człowiek potrzebuje do szczęścia, a więc i wspólnoty i zdrowej przyrody, to wszystko zostało zastąpione kłamstwem, podobnie jak kłamstwo leżało u podstaw komunizmu (odbieramy bogatym, by dać biednym). Tu stworzono kłamstwo braku różnic, w którym myślenie przestało być dorobkiem indywidualnym.”

Anna Pawełczyńska (1922–2014)

Źródło: Zatrzymajmy Hunów Europy, „Gazeta Polska”, 15 lutego 2012

O ludziach, O kłamstwie, O myślach, O myśleniu

„Jest wątpliwe, czy na przestrzeni ostatniego tysiąclecia zaszły jakieś istotne zmiany w człowieku, w zamian jednak zdobył on w tym okresie niespotykaną dotąd władzę nad otaczającą go przyrodą. Władza ta nie wynika jednak z rozwoju indywidualnego i biologicznego, lecz społecznego.”

Aleksandr Oparin (1894–1980) rosyjski biochemik

Powstanie życia na Ziemi

„Tegoczesny socjalizm jest tylko wyrazem uczucia tak starego jak poczucie życia, odczucia tego, co w naszym życiu jest niepełne, okaleczałe, nienormalne, a zatem tego, co nieszczęśliwe. Uczucie socjalne jest porywem ducha ku lepszemu bytowi, nie indywidualnemu, lecz wspólnemu i solidarnemu. Uczucie to objawiło się z siłą zupełnie nową, przyznajemy; jest to nowy zmysł, który człowiek duchowy zdołał sobie wytworzyć; jest to nowa namiętność.”

Adam Mickiewicz (1798–1855) polski poeta

Źródło: Socjalizm, 1849 http://lewicowo.pl/socjalizm-2/

O emocjach, O sile

„Teatr zatem, jak każda dziedzina sztuki zaczyna się od wizji, od prawdy indywidualnej. Od subiektywnej wizji dramaturga – w zakresie tekstu; od subiektywnej wizzji scenografa – w zakresie przestrzeni scenicznej; od subiektywnej wizji aktorów – w zakresie postaci; od subiektywnej wizji inscenizatora – w zakresie całokształtu spektaklu, całokształtu dzieła teatralnego. Teatr zaczyna się od kompozycji. Nie od wydarzeń, ale od stworzenia kompozycji na pretekście wydarzeń, od przesycenia ich konkretnym, ludzkim „ja.””

Jerzy Grotowski (1933–1999) polski reżyser, teoretyk teatru, pedagog

Źródło: Co to jest teatr? http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=6456, „Dziennik Polski” nr 200, 23/24 sierpnia 1959, s.6.

„Dla artysty musi istnieć granica, poniżej której nie wolno mu się zniżyć. To nie tylko sprawa wyboru i indywidualnego smaku artystycznego. To także problem wychowania.(…) Miałem szczęście mieć takich wychowawców: Juliusza Osterwę, Marię Dulębę. Oni nas nauczyli, na czym polega zasadnicza różnica w tym zawodzie: wszyscy są aktorami, tylko niektórzy mogą zostać artystami, ale wszyscy powinni przynajmniej zachowywać się jak artyści: starać się zawsze dokonywać najlepszego wyboru.”

Andrzej Szczepkowski (1923–1997) aktor polski

Źródło: „Teatr” 1975, nr 17

O szczęściu, O problemach

„Drugą połowę zeszłego wieku w sferze ekonomicznej zdominowały dwa na pozór niepodważalne założenia, które wpłynęły głęboko na zachowania indywidualne i zbiorowe. Pierwsze brzmiało: PKB kraju stanowi panaceum na wszystkie problemy społeczne, jego wzrost oznacza, że wszystkie bolączki zostaną rozwiązane. Drugie – dążenie do szczęścia idzie łeb w łeb ze wzrostem konsumpcji.
To przekonanie zrodziło bardzo dużo cierpienia i w sferze materialnej, i w duchowej, naruszyło też poważnie zasoby naturalne naszej planety.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: rozmowa Giulio Brottiego, Szczęście to nie kawa rozpuszczalna, „L’Osservatore Romano”, 20 października 2013, przeł. Katarzyna Pawłowska-Salińska, „Gazeta Wyborcza”, 26–27 października 2013.

O szczęściu, O zachowaniu, O kawie, O cierpieniu

„Dowodem na takie życiowe credo wielu jest wielomilionowa publiczność różnego rodzaju sitcomów, telewizyjnych show i seriali, lektury brukowców oraz temu podobnych rozrywek. Rzuca się więc łatwo w oczy brak dążeń, aspiracji, czy elementarnej chęci spełniania indywidualnych marzeń. Ludzie ci znajdują substytut własnego szczęścia w postaci ekranowej papki i sukcesów podobnych sobie przedstawicieli tzw. przeciętnego zjadacza chleba. Jeżeli dodamy do tego modną w cywilizacji Zachodu postawę, że najważniejsze to być i mieć, „vox populi”, jego stosunkiem roszczeniowym (to i to mi się należy), zawiść, brak życzliwości, obraz naszego świata nie napawa optymizmem.”

Przemysław Mieszko Rudź (1976)

Źródło: Damian Koczkodon, Przemysław Rudź – Jestem wielkim piewcą wolności człowieka, 28 sierpnia 2011 http://elmuzyka.blogspot.com/2011/08/przemysaw-rudz-jestem-wielkim-piewca.html

O ludziach, O optymiźmie, O wolności, O sukcesie

„Wszystko, co składa się na szeroko rozumianą humanistykę – od prawa po sztuki piękne – wynika z interakcji między doborem indywidualnym i grupowym. (…) Naszą naturę charakteryzuje wewnętrzny konflikt między prywatą i dobrem wspólnym. Dzięki temu napięciu człowiek jest tak kreatywny, bo zapewne stanowi ono źródło naszych dążeń, nowatorstwa i fantazji. Za sprawą tego pęknięcia ludzkość jest tak wyjątkowa.”

Edward Osborne Wilson (1929) amerykański biolog

Źródło: rozmowa Philipa Bethge i Johanna Grolle, Bądźcie jak owady, ale bez przesady, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 25 lutego 2013.

O fantazji, O naturze

„Procesy sądowe odbywały się i odbywają we wszystkich krajach świata i dotyczą wszystkich warstw społeczeństwa. Nie zmienia to jednak faktu, że zawsze dla ich przebiegu są istotne obowiązujące akurat granice prawa i indywidualnej odpowiedzialności za popełnione czyny.”

Curt Riess (1902–1993)

Źródło: Słowo wstępne, w: tenże, Procesy, które poruszyły świat. Od antyku do XX wieku, tłum. Paweł Piszczatowski, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2006, ISBN 9788389632296, s. 8.

O świecie, O wieku