1. Cytaty
  2. Autorzy
  3. Carl von Clausewitz

Carl von Clausewitz cytaty

Carl Phillip Gottlieb von Clausewitz – pruski teoretyk wojny, generał i pisarz. Powszechnie znane są jego powiedzenia:



Wojna jest jedynie kontynuacją polityki innymi środkami.oraz:



Pokój to zawieszenie broni pomiędzy dwiema wojnami.Szukał też właściwego terminu dla teorii wojny, odrzucał nazwę „nauka wojenna”, proponował zaś termin „sztuka wojenna”. Analizował pojęcie natarcia i obrony, uważał, że obrona jest silniejszą formą prowadzenia działań wojennych.

Carl von Clausewitz zmarł w czasie pandemii cholery, która wybuchła w 1829, i został pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Ślężnej we Wrocławiu; w 1971 na prośbę władz państwowych Niemieckiej Republiki Demokratycznej jego szczątki i szczątki jego żony Marie von Clausewitz zostały ekshumowane i przeniesione na cmentarz Ostfriedhof w rodzinnym Burgu. Wikipedia  

✵ 1. Czerwiec 1780 – 16. Listopad 1831  •  Natępne imiona Carl Philipp Gotfried Von Clausewitz, Карл Филипп Готтлиб фон Клаузевиц, Carl Philipp Gottfried von Clausewitz
Carl von Clausewitz Fotografia

Dzieło

O wojnie
Carl von Clausewitz
O wojnie
Carl von Clausewitz
Carl von Clausewitz: 84 cytaty4 Polubienia

Carl von Clausewitz słynne cytaty

„Wojna jest tylko kontynuacją polityki innymi środkami.”

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Der Krieg ist nichts anderes als die Fortsetzung der Politik mit anderen Mitteln. (niem.)
Źródło: O wojnie (niem. Vom Kriege, 1832–1834)

„Emocje uwalniające się w czasie wojny muszą wcześniej w postaci uśpionej istnieć w narodach.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 35.

„Stało się zatem tak, iż nasze książki teoretyczne i krytyczne zamiast być przejrzystymi i prostymi dysertacjami, których autorzy zawsze wiedzieliby przynajmniej, co chcą powiedzieć, a czytelnik wiedziałby, co czyta - pełne są technicznych określeń nie służących niczemu prócz tworzenia barier pomiędzy czytelnikiem a autorem. Często dzieje się jeszcze gorzej; prace są niczym puste naczynia, a sam autor nie ma pojęcia, o co mu chodzi, zadowala się ogólnikami, które wyrażone w prostym języku stałyby się niestrawne nawet dla niego samego.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 83.

„Nienawiść narodowa, zwykle obecna w naszych Wojnach, stanowi substytut osobistej wrogości wobec drugiego człowieka. Czasem jednak się zdarza, że jej brakuje. Wówczas, nawet jeśli z początku nie ma żadnych nieprzyjaznych uczuć, wrogość pojawia się jako rezultat walki, gdyż akt przemocy popełniony wobec nas na rozkaz wrogiego dowódcy, wzbudzi w nas chęć odwetu na bezpośrednim sprawcy, a nie na dowódcy, na którego rozkaz popełniono ów akt. Jest to ludzkie, a może zwierzęce uczucie; niemniej jednak tak właśnie jest.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 55.

„Generał Scharnhorst, który napisał najlepszy podręcznik Wojny, jaki powstał do dziś dnia, uważał przykłady historyczne za niezmiernie ważne i sam w podziwu godny sposób z nich korzystał. Gdyby przeżył tę Wojnę, na której poległ, część czwarta jego poprawionego traktatu o artylerii większe jeszcze dałaby świadectwo owego analitycznego i bystrego ducha, przez który przesiewał swe bogate doświadczenia.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 84.

„Wojna jest aktem przemocy, a przy stosowaniu jej nie ma granic.”

Carl von Clausewitz

Źródło: Jarosław Gronert, Astrologia od początku, Pabianice 2007, s. 28.

Carl von Clausewitz Cytaty o wojnie

„Wojna to nic innego jak tylko pojedynek na ogromną skalę.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 16.

„Wojna jest zatem aktem przemocy, mającym na celu nagięcie przeciwnika do naszej woli.
Aby stawić czoło przemocy, przemoc zbroi się w wynalazki Nauki i Techniki. Towarzyszą jej ograniczenia, słabe i niemal niedostrzegalne, zwane przepisami Prawa Międzynarodowego, które przemoc sama sobie narzuca, ale nie warto o nich mówić, ponieważ w niewielkim tylko stopniu zagrażają jej możliwościom.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 16.

„Wojna jest częścią stosunków międzyludzkich.
Mówimy, iż Wojna nie należy do królestwa Nauki czy Sztuki, ale do królestwa życia społecznego. Jest to konflikt wielkich interesów, a jedyną cechą odróżniającą go od innych konfliktów jest to, że ulega rozwiązaniu poprzez przelew krwi.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 71.

„Na koniec wreszcie nawet ostateczny wynik całej Wojny nie zawsze może być uważany za absolutny. Państwo pokonane widzi go tylko jako przemijające zło, które w późniejszym terminie może się dać zrównoważyć działaniami politycznymi.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 23.

Carl von Clausewitz cytaty

„Jeśli dwie strony uzbroiły się do walki, musiało popchnąć je do tego uczucie wrogości, i tak długo jak są uzbrojone, czyli nie rozmawiają o pokoju, uczucie to musi trwać. Uczucie to może zostać zawieszone przez którąś ze stron tylko w jednym przypadku: jeśli oczekuje ona na korzystniejszy moment do uderzenia.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 26.

„Widzimy zatem, iż pojęcie równowagi sił nie może wyjaśnić przerwania działań, ale że kończy się problemem oczekiwania na korzystniejszą chwilę.”

Carl von Clausewitz

O naturze wojny
Źródło: s. 26–27.

„Żądać jednak, aby utrzymanie jakiegoś państwa było troską tylko sił zewnętrznych, to doprawdy zbyt wiele. Rozbiór Polski już przeszło sto lat przedtem był wielokrotnie omawiany, a kraju tego od tego czasu nie można było traktować jako zamkniętego domu, lecz tylko jako drogę publiczną, po której stale grasowały obce wojska. Czy inne państwa miały temu przeszkadzać, czy miały one stale warować z dobytym mieczem, aby strzec politycznej świętości granicy polskiej? Byłoby to żądaniem moralnie niemożliwym. Polska w owym czasie była pod względem politycznym niewiele więcej niż nie zamieszkanym stepem; i podobnie jak mało było możliwości stałego uchronienia tego bezbronnego stepu położonego między innymi państwami od ich napaści, tak równie trudno było zapewnić nienaruszalność tego tzw. państwa. Z tych wszystkich powodów nie należałoby się bardziej dziwić upadkowi Polski bez rozgłosu niż cichemu zlikwidowaniu Ordy Krymskiej. Turcy w tym wypadku byli bezwzględnie bardziej zainteresowani niż jakiekolwiek państwo europejskie w utrzymaniu Polski, ale też widzieli że obrona niezdolnego do oporu stepu byłaby próżnym wysiłkiem.”

Carl von Clausewitz książka O wojnie

O naturze wojny
Źródło: O wojnie, Księga VI, Rozdział 6 "Zakres środków obrony", tłumaczenie Augustyn Cichowicz, Leon Koc, Wydawnictwo Mireki, s. 285.

„Zupełnie zbyteczne byłoby przebiegać całą masę wypadków, w których inne państwa hamowały lub cofały bardziej lub mniej jawnym przeciwdziałaniem zmiany, które zanadto naruszały równowagę. Wskaże je najbardziej pobieżny rzut oka na historię. O jednym wypadku tylko powiemy, gdyż jest on stale na ustach tych, którzy wyśmiewają myśl równowagi politycznej, i ponieważ pozornie nadaje się on tu szczególnie jako wypadek, kiedy niewinny obrońca zginął, nie uzyskawszy wsparcia od obcej pomocy. Mówimy o Polsce. Fakt, że całe państwo o ośmiu milionach mieszkańców mogło zniknąć, ulec rozbiorowi przez trzy inne, bez obnażenia miecza przez którekolwiek z pozostałych państw, wydaje się na pierwszy rzut oka wypadkiem, który albo dowodzi dostatecznie ogólnej bezradności zasady równowagi politycznej, albo co najmniej wykazuje, jak daleko może ona zajść w poszczególnych wypadkach.”

Carl von Clausewitz książka O wojnie

O naturze wojny
Źródło: O wojnie, Księga VI, Rozdział 6 "Zakres środków obrony", tłumaczenie Augustyn Cichowicz, Leon Koc, Wydawnictwo Mireki, s. 284.

„My jednak trwamy przy zdaniu, że poszczególny wypadek, nawet najjaskrawszy, nie dowodzi niczego wobec ogółu faktów, a poza tym twierdzimy że zagłada Polski wcale nie jest tak niepojęta, jak się wydaje. Czyż istotnie można było Polskę uważać za państwo europejskie, za jednolitą cząstkę europejskiej rzeczypospolitej państw? Nie! To było państwo tatarskie, które zamiast leżeć, jak Krymskie, nad Morzem Czarnym, na granicy świata państw europejskich, leżało między nimi nad Wisłą. Nie chcemy tu ani mówić z pogardą o narodzie polskim, ani usprawiedliwiać rozbioru kraju, lecz jedynie rozważać rzeczy tak, jak są. Od stu lat nie odgrywało to państwo w gruncie rzeczy żadnej już roli politycznej, lecz było tylko jabłkiem niezgody dla innych. W tym stanie i z tym ustrojem nie mogło się ono dłużej utrzymać wśród innych państw.”

Carl von Clausewitz książka O wojnie

O naturze wojny
Źródło: O wojnie, Księga VI, Rozdział 6 "Zakres środków obrony", tłumaczenie Augustyn Cichowicz, Leon Koc, Wydawnictwo Mireki, s. 285.

„Istotna zmiana tego stanu tatarskiego mogłaby być dziełem połowy czy też całego stulecia, gdyby przywódcy tego narodu chcieli tego. Sami oni jednak byli nazbyt Tatarami, aby życzyć sobie takiej zmiany. Ich rozwiązłe życie państwowe i niezmierzona lekkomyślność szły ręka w rękę i w ten sposób pędzili w przepaść. Na długo przed podziałem Polski Rosjanie czuli się tam jak u siebie w domu. Pojęcie niepodległego, odgraniczonego od zewnątrz państwa już nie istniało i było rzeczą najpewniejszą, że Polska, gdyby nie uległa rozbiorom, stałaby się prowincją rosyjską. Gdyby tego wszystkiego nie było i gdyby Polska była państwem zdolnym do obrony, to trzy mocarstwa nie przystąpiłyby tak łatwo do jego rozbioru, te zaś mocarstwa, które najbardziej były zainteresowane w utrzymaniu Polski, jak Francja, Szwecja i Turcja, mogłyby współdziałać zupełnie inaczej celem jej utrzymania.”

Carl von Clausewitz książka O wojnie

O naturze wojny
Źródło: O wojnie, Księga VI, Rozdział 6 "Zakres środków obrony", tłumaczenie Augustyn Cichowicz, Leon Koc, Wydawnictwo Mireki, s. 285.

Carl von Clausewitz: Cytaty po angielsku

“There are very few men-and they are the exceptions-who are able to think and feel beyond the present moment”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz

“To achieve victory we must mass our forces at the hub of all power and movement. The enemy’s "center of gravity”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz

“Although our intellect always longs for clarity and certainty, our nature often finds uncertainty fascinating.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 1

“Kind-hearted people might of course think there was some ingenious way to disarm or defeat the enemy without too much bloodshed, and might imagine this is the true goal of the art of war.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Źródło: On War (1832), Book 1, Chapter 1, Section 3, Paragraph 1.
Kontekst: Kind-hearted people might of course think there was some ingenious way to disarm or defeat the enemy without too much bloodshed, and might imagine this is the true goal of the art of war. Pleasant as it sounds, it is a fallacy that must be exposed: War is such a dangerous business that mistakes that come from kindness are the very worst.

“War is nothing but a continuation of politics with the admixture of other means.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Wariant: War Is Merely the Continuation of Policy by Other Means
Źródło: On War (1832), Book 1, Chapter 1, Section 24, in the Princeton University Press translation (1976)
Variant translation: War is merely the continuation of politics by other means.
Kontekst: War Is Merely the Continuation of Policy by Other Means
We see, therefore, that war is not merely an act of policy but a true political instrument, a continuation of political intercourse carried on with other means. What remains peculiar to war is simply the peculiar nature of its means.

“There are cases in which the greatest daring is the greatest wisdom.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Wariant: There are times when the utmost daring is the height of wisdom.
Źródło: On War (1832), Book 2

“Strength of character does not consist solely in having powerful feelings, but in maintaining one’s balance in spite of them.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Źródło: On War (1832), Book 1, Chapter 3.
Kontekst: Strength of character does not consist solely in having powerful feelings, but in maintaining one’s balance in spite of them. Even with the violence of emotion, judgment and principle must still function like a ship’s compass, which records the slightest variations however rough the sea.

“Everything in war is simple, but the simplest thing is difficult.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 1

“No one starts a war--or rather, no one in his sense ought to do so--without first being clear in his mind what he intends to achieve by the war and how he intends to conduct it.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz

“The conqueror is always a lover of peace; he would prefer to take over our country unopposed.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Źródło: On War (1832), Book 6, Ch. 2

“If the leader is filled with high ambition and if he pursues his aims with audacity and strength of will, he will reach them in spite of all obstacles.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz

“All war presupposes human weakness and seeks to exploit it.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 5

“Boldness governed by superior intellect is the mark of a hero.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 3

“War is such a dangerous business that mistakes that come from kindness are the very worst.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Źródło: On War (1832), Book 1, Chapter 1, Section 3, Paragraph 1.
Kontekst: Kind-hearted people might of course think there was some ingenious way to disarm or defeat the enemy without too much bloodshed, and might imagine this is the true goal of the art of war. Pleasant as it sounds, it is a fallacy that must be exposed: War is such a dangerous business that mistakes that come from kindness are the very worst.

“…as man under pressure tends to give in to physical and intellectual weakness, only great strength of will can lead to the objective.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 3

“If a segment of one's force is located where it is not sufficiently busy with the enemy, or if the troops are on the march - that is, idle - while the enemy is fighting, then these forces are being managed uneconomically. In this sense they are being wasted, which is even worse than using them inappropriately.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 3

“…it is better to go on striking in the same direction than to move one's forces this way and that.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 2

“The invention of gunpowder and the constant improvement of firearms are enough in themselves to show that the advance of civilization has done nothing practical to alter or deflect the impulse to destroy the enemy, which is central to the very idea of war.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 1

“Our discussion has shown that while in war many different roads can lead to the goal, to the attainment of the political object, fighting is the only possible means.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 1

“…in war, the advantages and disadvantages of a single action could only be determined by the final balance.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 3

“If we do not learn to regard a war, and the separate campaigns of which it is composed, as a chain of linked engagements each leading to the next, but instead succumb to the idea that the capture of certain geographical points or the seizure of undefended provinces are of value in themselves, we are liable to regard them as windfall profits. In so doing, and in ignoring the fact that they are links in a continuous chain of events, we also ignore the possibility that their possession may later lead to definite disadvantages.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 3

“Essentally combat is an expression of hostile feelings. But in the large-scale combat that we call war hostile feelings often have become merely hostile intentions. At any rate, there are usually no hostile feelings between individuals. Yet such emotions can never be completely absent from war. Modern wars are seldom fought without hatred between nations; this serves as a more or less substitute for the hatred between individuals. Even when there is no natural hatred and no animosity to start with, the fighting itself will stir up hostile feelings: violence committed on superior orders will stir up the desire for revenge and retaliation against the perpetrator rather than against the powers that ordered the action. It is only human (or animal, if you like), but it is a fact.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 2

“…the role of determination is to limit the agonies of doubt and the perils of hesitation when the motives for action are inadequate.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 1

“… only a fraction of book learning will seep into practical life anyhow; and the more foolish the theory, the less of it.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

Źródło: On War (1832), Book 6, Chapter 17.

“Where execution is dominant, as it is in the individual events of a war whether great or small, then intellectual factors are reduced to a minimum.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 3

“If the mind is to emerge unscathed from this relentless struggle with the unforeseen, two qualities are indispensable: first, an intellect that, even in the darkest hour, retains some glimmerings of the inner light which leads to truth; and second, the courage to follow this faint light wherever it may lead.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 1

“…the side that feels the lesser urge for peace will naturally get the better bargain.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 1

“Great things alone can make a great mind, and petty things will make a petty mind unless a man rejects them as completely alien.”

Help us translate this quote

Carl von Clausewitz książka O wojnie

On War (1832), Book 2

Podobni autorzy

Allan Kardec Fotografia
John Ruskin Fotografia
John Ruskin14
angielski krytyk i teoretyk sztuki None
John Stuart Mill Fotografia
John Stuart Mill19
angielski filozof, politolog i ekonomista None
Thomas Carlyle Fotografia
Thomas Carlyle13
szkocki pisarz i filozof None
Zygmunt Gloger Fotografia
Zygmunt Gloger2
etnograf polski None
Max Stirner Fotografia
Max Stirner8
niemiecki socjolog None
Ludwik Osiński Fotografia
Ludwik Osiński4
polski krytyk literacki, tłumacz i poeta None
Maurycy Mochnacki Fotografia
Maurycy Mochnacki7
generał, polski działacz polityczny, publicysta None
Jan Śniadecki Fotografia
Jan Śniadecki7
polski astronom i matematyk None
Ferdinand Foch Fotografia
Ferdinand Foch8
marszałek Francji i Polski None