Cytaty o wieku
strona 16

„Wszystkie Akademie powstawały w czasach, kiedy średnia wieku, w którym człowiek umierał, była poniżej 60 lat. W związku z tym przyjmowano do Akademii ludzi mających po około 30 lat, a potem oni wcześnie umierali i przyjmowano nowych młodych. A teraz Akademie, PAN albo PAU są sposobem, aby wybić się z tego tłumu profesorów. Wybiera się do nich ludzi starych. A ja na tyle mam zdrowego rozsądku, iż wiem, że jako stary człowiek już znacznie gorzej i wolniej myślę.”

Adam Łomnicki (1935) polski biolog i ekolog

Źródło: Andrzej Kobos, Teoria ewolucji..., op. cit.

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Społeczeństwo burżuazyjne trzeciego dwudziestopięciolecia XIX wieku było pewne siebie i dumne z własnych osiągnięć. Ze wszystkich dziedzin ludzkiej aktywności najmocniej świadczył o tym rozwój wiedzy, postęp naukowy. Wykształceni mężczyźni tamtej epoki nie tylko byli dumni z nauki, którą uprawiali, ale i gotowi podporządkować jej wszelkie sfery działalności intelektualnej.”

Eric Hobsbawm (1917–2012) historyk brytyjski

Źródło: Wiek kapitału 1848–1875

O mężczyznach, O wiedzę, O nauce

„Młodość z natury rzeczy jest stanem krótkotrwałym, przejściowym. To taki wyjątkowy przywilej, który jest najsprawiedliwiej rozdzielony między wszystkich mieszkańców naszej planety. Dlatego nie należy tracić czasu, lecz wykorzystać w pełni energię właściwą waszemu pokoleniu. Młodzi zawsze i wszędzie przejawiają krytycyzm wobec zastanego świata. Bezwład, marazm, konserwatyzm są dla nich szczególnie zniechęcające. Wartości socjalizmu, ustroju sprawiedliwości społecznej, są zaś w sposób naturalny spójne z młodzieńczą wrażliwością na fałsz i krzywdę.”

Wojciech Jaruzelski (1923–2014) generał, działacz PZPR, prezydent PRL i RP

z przemówienia na spotkaniu z młodzieżą w Krakowie, 12 lipca 1988.
Źródło: Pieriestrojka i socjalistyczna odnowa – wspólna przepustka w XXI wiek. Wizyta Michaiła Gorbaczowa w Polsce w dniach 11–14 lipca 1988, Warszawa 1988, s. 51.

O młodzieży, O sprawiedliwości, O naturze, O czasie

„(…) mnie poetyka sonetu, gatunku wymagającego żelaznej konsekwencji, zawsze fascynowała. Piszę je, ciągle szlifując formę, już niemal ćwierć wieku.”

Krystyna Konecka (1945)

Wypowiedzi w wywiadach Źródło: Wywiad http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rozmowaos.htm

„Architektura, jak każda sztuka, jest najdoskonalszym zwierciadłem, w którym odbijała się epoka tworząca ją, i z szczątków jej nawet można łatwo odgadnąć stopień materialnej i moralnej kultury tych, którzy ją do życia powołali, choć sami od wieków do snu wiecznego się pokładli. Stąd płynie wielkie znaczenie, jakie ma znajomość dziejów stylów dla każdego kulturalnego człowieka; stanowi ona jeden z kluczy zrozumienia dzisiejszej cywilizacji i minionych cywilizacji.”

Stanisław Noakowski (1867–1928) architekt polski, historyk sztuki

Źródło: O stylach w architekturze (1926)

O sztuce, O zrozumieniu

„Kiedyś, oczywiście, odejdę. Wszystko jednak zależy od okoliczności.”

Robert Mugabe (1924–2019) polityk Zimbabwe

Mugabe sprawuje rządy (jako premier, później prezydent) w Zimbabwe od 1980 i jest już w zaawansowanym wieku, steru rządów, mimo wielu zapewnień, dotąd nie oddał.

O odejściu

„Jedynym dorobkiem narodów jest to tylko, co wytworzyła ich własna, indywidualna i zbiorowa przeszłość. To ona dopracowała się w przeciągu wieków wartości bardzo nieraz względnych, lecz takich, którym ludzie gotowi są dochowywać wierności dozgonnej.”

Paweł Jasienica (1909–1970) polski pisarz i eseista

Rozważania o wojnie domowej
Źródło: wyd. Kraków 1989, s. 39

O ludziach, O przeszłości

„Największą naszą wpadką była tzw. sprawa Siegenthalera z jesieni ub. r. Media z lubością wytykały nam błąd, zarzucając, że jesteśmy śmietnikiem. Rezultat jest jednak taki, że od czasu afery Siegenthalera i ataku tradycyjnych mediów popularność Wikipedii gwałtownie wzrosła.”

Jimmy Wales (1966) jeden z założycieli Wikipedii

Źródło: polityka.pl, 28 października 2006 http://www.polityka.pl/nauka/komputeryiinternet/196133,1,wiek-wiki.read

O błędach, O nauce, O czasie, Jesień

„Zawsze marzyłam, żeby być reżyserem. Interesowała mnie muzyka, fotografia, malarstwo. To właśnie reżyser jest po trochu literatem, operatorem, muzykiem, malarzem(…) Jednak tak poukładało się w moim życiu, że muzyka pojawiła się w pierwszej kolejności. Planowałam, że dopóki będę młoda – zajmę się muzyką. U reżysera wiek działa na korzyść. Wtedy ma się więcej do powiedzenia.”

Maria Sadowska (1976) piosenkarka polska

Źródło: Feministyczny western Marii Sadowskiej, culture.pl, 2012 http://www.culture.pl/kalendarz-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/L6vx/content/feministyczny-western-marii-sadowskiej

O muzyce, O malarstwie

„Ten skrawek Kaszub to był mój świat. Przymuszewo, Parzyn, pięknie położony nad Zbrzycą i nad jeziorem, parafialne Leśno, pustkowia wśród lasów. Będąc poza domem często myślałam o tych moich stronach. I jeszcze dzisiaj nieraz myślę. Starszy człowiek zawsze najchętniej wraca pamięcią do najmłodszych lat. Pan też będzie wracał. Z tego okresu pamięta się najwięcej, bo w młodym wieku człowiek jest najbardziej wrażliwy.”

Anna Łajming (1904–1993) pisarka polska, piewczyni Kaszub

Źródło: rozmowa z Edmundem Szczesiakiem, w: Pro memoria Anna Łajming (1904–2003), Instytut Kaszubski, Gdańsk 2004, s. 189.

O świecie, O domu, O myślach, O myśleniu

„Pochodzenie: rodzina ziemiańska herbu Abdank (jeden z najstarszych polskich herbów), rodowód potwierdzony od XVI wieku, wśród przodków wiele osób duchownych”

Leszek Bubel (1957) polski polityk, wydawca i dziennikarz

dossier Leszka Bubla http://www.ppn.private.pl/PPN%20STATUT_02.htm

O rodzinie

„Aby stać się buddystą XXI wieku, należy nie tylko praktykować fizyczne i słowne aspekty Dharmy, takie jak powtarzanie mantr czy robienie pokłonów, lecz aktywnie zastanawiać się, co oznacza bycie buddystą we współczesnym świecie. Ważniejszy, choć również bardziej trudny, jest wysiłek zmierzający do przemiany umysłu.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia

O wysiłku

„Przede wszystkim zaś należy silnie odróżnić czasy naszej społeczności, gdzie wszystko się dzieje w świetle refleksji, od czasów owych naiwnie łatwowiernych społeczności, wyłaniających z siebie wiary, które panowały jednak całe wieki. Jeszcze nie powstało nic wielkiego, co nie opierałoby się na legendzie. Jedyną winowajczynią jest tu chyba tylko ludzkość, która chce być oszukiwana.”

Ernest Renan książka Żywot Jezusa

Źródło: Żywot Jezusa, tłum. i wyd. Andrzej Niemojewski, Kraków 1904, s. 213.

O wierze

„Z kobietą nie ma żartu
w miłości czy w gniewie,
co myśli, nikt nie zgadnie,
co zrobi, nikt nie wie.”

Aleksander Fredro (1793–1876) polski komediopisarz, pamiętnikarz i poeta

Źródło: Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku, oprac. Paweł Hertz, Władysław Kopaliński, Warszawa 1991, PIW, s. 84.

O kobietach, O literaturze, O myślach, O myśleniu

„Separatystyczne państwo w Bonn, powołane do życia przez mocarstwa zachodnie, jest sfinalizowaniem rozczłonkowania Niemiec, które zachodnie mocarstwa imperialistyczne uporczywie realizowały już od dawna. Uroczyste przyrzeczenie dane narodowi niemieckiemu w Układzie poczdamskim mocarstwa te po to, by uprawiać w Niemczech swą imperialistyczną politykę.”

Otto Grotewohl (1894–1964) polityk niemiecki (NRD)

fragment propagandowego przemówienia w dniu 12 października 1949, które skierowane było przeciwko Republice Federalnej Niemiec (RFN) i państwom zachodnim.
Źródło: M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard (oprac.), Wiek XX w źródłach, Warszawa 2002, s. 324.

„Utyskuje się dziś na powszechne obniżenie lotu sztuki, tkniętej trądem bezideowości, skazanej niewiadomymi wyrokami na miałkość przemijających eksperymentów i jednodniowej mody. Czujemy to zwłaszcza wobec trwających w potędze dzieł przeszłości, katedr Florencji i Sieny, misteriów starego dramatu chińskiego, uwędzonych w dymie bożków murzyńskich, opuszczamy wystawy sztuki wieku kamiennego czy Kaplicę Sykstyńską pełni niespokojnego pytania, co się stało właściwie z duchem, że przestał być zdolny do koncentracji tak eruptywnych i zniewalających zarazem, które mają w sobie moc konieczności jakby naturalnej, domagając się przyjęcia nie inaczej aniżeli drzewa, chmury, ciała zwierząt i ludzi – więc w sposób bezapelacyjny i ostateczny. Opowiadają nam, że artysta przestał być przewodnikiem, konduktorem sił piorunowych przychodzących z zewnątrz, które kumulował w sobie, ale których nie rodził. Że sztukę zabija swoboda nieograniczonego wyboru, wiedza o umowności konwencji – ten, kto wie, że można napisać książkę dowolnym sposobem na każdy temat, nie napisze żadnej wielkiej. Kto pojął, że wolno malować, co i jak się tego zechce, znajdzie w tak odkrytej wolności grób potencji twórczych.”

Stanisław Lem książka Wysoki Zamek

Utwory, Wysoki Zamek

O ludziach, O wiedzę, O wolności, O przeszłości

„Scena stanowiła dla niego całe życie. Uchodził za człowieka popieranego przez władzę, ale przecież nikt się tak z nią nie kłócił jak Dejmek. Jego sztuki zawsze były niepokorne, w kontrze wobec rządzących (…). (…) był człowiekiem wymagającym. Uważano go za dyktatora. Zgadza się, ale nikt tak jak Dejmek z szacunkiem nie odnosił się do nas. Aktor był dla niego najważniejszy. Na próbie czekał, aż wyjdzie się z własną propozycją co do roli czy zagrania konkretnej sceny. Jeśli aktor okazał się przekonywający, Dejmek akceptował jego pomysł. Nie dyrygował aktorami traktując ich jak pionki, którym pokazuje się, skąd wchodzą i co, jak mają mówić. (…) Mówił krótko: „dobrze” i to był wieki komplement.”

Maria Białobrzeska (1922–2014) polska aktorka

o Kazimierzu Dejmku. Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 2 stycznia 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wciazz.htm

O życiu, O czekaniu

„Pesymizm jest przywilejem młodych. W starszym wieku nie ma się na to czasu.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

O czasie

„Piekło to jesteśmy my sami.”

Thomas Stearns Eliot (1888–1965) poeta, dramaturg i eseista angielski

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XX w źródłach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, ISBN 8301127104, s. 244.

O piekle

„Panie Przewodniczący (…), chciałbym aby członkowie tej Izby zrozumieli moje stanowisko. Uważam, że jestem członkiem tego gremium. W związku z tym nie będę się przymilał do żadnej partii, przed żadną partią nie będę się korzył ani kulił, żebrząc o swoje prawa (…). Jestem tu, aby domagać się swoich praw i rzucać gromy na tych, którzy odważyli się zakwestionować moje człowieczeństwo (…).
Sceny, jakich byliśmy dziś świadkami w tej Izbie, nie mają precedensu w dziejach świata (…). Nigdy dotąd żadne gremium pełniące władzę ustawodawczą, sądowniczą czy wykonawczą nie postawiło w stan oskarżenia kogoś za to, że jego skóra ma ciemniejszy odcień niż skóra jego bliźnich (…). Dopiero stan Georgia, w samym środku XIX stulecia, postanowił postawić człowieka przed sądem i oskarżyć za czyn, za który nie jest on bardziej odpowiedzialny niż za to, że dźwiga głowę na karku. Rasa anglosaska jest niezwykle zaskakująca (…). Nie wiedziałem, że cechuje ją tak wielkie tchórzostwo czy bojaźliwość (…). Powiem panom, że ta kwestia nie umrze w dniu dzisiejszym. To zdarzenie zostanie zachowane w pamięci potomnych przez przyszłe wieki. Będzie pamiętane, dopóki słońce będzie wschodzić na niebie ponad wzgórzami.”

Henry McNeal Turner (1834–1915)

fragment przemówienia do Izby Reprezentantów Georgii wygłoszonego w 1868, gdy władze ustawodawcze głosowały nad wnioskiem o wydalenie wszystkich 27 czarnych reprezentantów, w tym Henry’ego Turnera.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 266.

O zachowaniu, O historii, O słońcu

„Najważniejszym fenomenem dwudziestego wieku… nie była rewolucja proletariatu… lecz odkrycie człowieka pozaeuropejskiego i jego duchowego kosmosu… dopiero dziś zaczynamy zdawać sobie sprawę z godności i duchowej autonomii tych kultur.”

Mircea Eliade (1907–1986) rumuński religioznawca

Religia, literatura i komunizm. Dziennik emigranta

„Gdybym była sama, zostałabym w Stambule aż do czterdziestki, bo czuję się tutaj wspaniale. Odchodzę nie dlatego, że coś jest nie tak, ale doszłam do momentu, w którym najważniejsza stała się dla mnie rodzina. W pewnym wieku siatkówka schodzi na drugi plan. Oczywiście wciąż ją kocham, ale jest jeszcze moja córeczka Michelle i mój mąż.”

Małgorzata Glinka-Mogentale (1978) siatkarka polska

Źródło: „Przegląd Sportowy”, 2013 http://siatkowka.przegladsportowy.pl/Siatkowka-Malgorzata-Glinka-Mogentale-zagra-w-Chemiku-Police,artykul,179675,2,1064.html

O rodzinie, Kochać się

„Państwo! Jego rząd, jego władcy, jego urzędnicy zawsze byli ponad powszechnym prawem moralnym. „Dokumenty Pentagonu” to tylko jeden z ostatnich przykładów na to, jak powszechnie szanowani ludzie potrafią publicznie kłamać w żywe oczy. Takich przykładów historia dostarcza bez liku. Dlaczego? Powodem jest „racja stanu”. Służba dla państwa usprawiedliwia wszystkie postępki, które są uważane za niemoralne lub niezgodne z prawem wówczas, gdy dopuszcza się ich „prywatna” osoba. Libertarianina można poznać po tym, że z żelazną konsekwencją i bezkompromisowo będzie stosował powszechne prawo moralne do osób pracujących w aparacie państwa. Libertarianie nie znają tu wyjątków. Państwo (a ściślej mówiąc, „członkowie rządu”) przez całe wieki ubierało swoją przestępczą działalność w piękne słowa. Od wieków inicjowało masowe mordy, nazywało je „wojną” i nobilitowało w ten sposób wzajemne wyrzynanie się tysięcy ludzi. Od wieków brało ludzi w niewolę, wcielając ich do sił zbrojnych i nazywając ten proceder „poborem” do zaszczytnej „służby dla kraju”. Od wieków dokonywało rabunku pod groźbą użycia broni, nazywając to „ściąganiem podatków.””

Murray Rothbard (1926–1995) ekonomista amerykański

Jeśli chcielibyście wiedzieć, jak wygląda państwo i jego postępki w oczach libertarianina, wystarczy, że wyobrazicie sobie państwo jako bandę kryminalistów. Cała libertariańska argumentacja staje się wtedy oczywista.

O wojnie, O ludziach, O historii

„Z wiekiem nabywamy doświadczenia.”

Nora Roberts (1950)

Na zawsze

„O moja Piwno! Od Augustianów! Od nieszporów! Psalmów: I Siedmiu Boleści. Chodziłem kiedyś do Augustianów na nieszpory. Był tłok. Kadzili. Były palmy. Śpiewali. Te nieszpory. Te żydowskie sprawy w kościele z gotyku, w XX wieku językiem Kochanowskiego. I kiedy dochodziło do: Ty jesteś kapłan do końca wieka wedle obrządku Melchizedeka… wzruszałem się najwięcej. Od tych słów usłyszałem, zapamiętałem pierwsze nieszpory. Dlatego to piszę. Bo to się zazębia o siebie. Wszystko. I moje strony, Leszno, Chłodna. I Muranów. Bo tam najwięcej tych moich kościołów. Potem Żydzi. I te psalmy. I ta kobieta pod filarami. Jerozolima dom nasz, dom Boży, chwała jego co dzień się mnoży… Potem było, że coś „pełna w spichrze”, że zaszczyca „… trwała stolica”. Jerozolima na Starym Mieście czy Muranowie. Potem w getcie. Był jeszcze jeden psalm: Jeżeli domu sam Pan nie zbuduje, daremno nad nim robotnik pracuje. Jeżeli miasta Pan nie strzeże z góry, próżno straż czujna opasuje mury. I to dalej… co pamiętam, tyle:… (coś) odpowiada, gdy do swych w bramie nieprzyjaciół gada.”

Miron Białoszewski (1922–1983) polski poeta

Pamiętnik z powstania warszawskiego

O kobietach, O domu, O śpiewie

„Jako aktor nie mam już zbyt wiele czasu. Jestem w wieku, w którym nieustannie słyszę tykanie mojego zegara, który jest teraz tak głośny, jak Big Ben. Moją największą zawodową ambicją byłoby pójście w ślady Clinta Eastwooda i zajęcie się reżyserowaniem filmów, w których wcale nie będę musiał grać.”

Sylvester Stallone (1946) aktor amerykański

Źródło: onet.pl http://film.onet.pl/0,0,2190017,wiadomosci.html

O czasie

„Gdy użyjesz go do prania,
Oszczędzi ci to tyrania.
Choć łachy czarne jak smoła,
kropla nie spadnie ci z czoła.”

William McGonagall (1825–1902)

reklama mydła Sunlight.
Wiersze
Źródło: Terry Deary, XX wiek z cyklu Strrraszna historia, Egmont, Warszawa 1998, ISBN 8371237235, s. 7, tłum. Piotr Domański

O historii

„Największe mocarstwo świata przeżywa ostry kryzys tożsamości wieku dojrzewania, połączony ze świadomością niewiarygodnej potęgi oraz irracjonalną huśtawką nastrojów. Historycznie Stany Zjednoczone są niezwykle młodym i dlatego niedojrzałym społeczeństwem. W tym okresie nie powinniśmy więc oczekiwać od Ameryki niczego innego oprócz zuchowatości i zwątpienia.”

George Friedman (1949)

Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek
Źródło: s. 43

„To ile ojciec ma właściwie lat?
– Sześćdziesiąt trzy – odparł benedyktyn.
– O to w tym wieku ja już byłem papieżem – odrzekł Jan Paweł II.
– Wiem o tym. Wiem i bardzo mi wstyd – powiedział ojciec Leon i obaj wybuchnęli śmiechem.”

Leon Knabit (1929) polski duchowny katolicki, benedyktyn, katecheta

Rozmowa O. Leona z Janem Pawłem II podczas kolacji w Watykanie.

O śmiechu

„Konie króla Francji mieszkają lepiej ode mnie!”

Ernest August (1629–1698)

na widok warunków, w jakich przebywały w stajni konie króla Francji Ludwika XIV.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 328.

O historii, O nauczycielach, O koniach

„W świecie muzułmańskim podniosło się wiele głosów żądających przeprosin od papieża, ale nie słyszałem, żeby któryś muzułmanin przeprosił za podbój Hiszpanii i siedem wieków okupacji.”

José María Aznar (1953) hiszpański polityk

komentarz po rozruchach spowodowanych wykładem Benedykta XVI w Ratyzbonie.
Źródło: „Forum”, 9 października

„Większość młodych ludzi doskonale zna uczucie niedopasowania, niepewności co do tego, czego pragną, czy też konfliktu między tym czego pragną, a tym czego oczekuje od nich środowisko. Te konflikty mają charakter uniwersalny i stworzono już na ich temat mnóstwo filmów. Ja jednak w dalszym ciągu uważam, że dyskusja na ich temat jest ważna. Żyjemy w świecie, w którym wszystko dzieje się niezwykle szybko, i w którym już w bardzo młodym wieku trzeba decydować o tym, co chce się robić przez resztę życia. Te pierwsze poważne wybory mogą być bardzo trudne. Nie tylko trzeba dojść do ładu z samym sobą, ale też wziąć pod uwagę opinie rodziców. A jeśli wywodzą się oni z odmiennego kulturowo środowiska, to na pewno będzie to twardy orzech do zgryzienia. Dlatego właśnie chciałam sprawdzić, na ile sytuacja zmienia się, jeśli główną bohaterką jest urodzona w Danii dziewczyna o środkowo-wschodnich korzeniach.”

Natasha Arthy (1969)

Źródło: Arthy o filmie „Fighter: kochaj i walcz”, „Vision”, 18 listopada 2008 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/73,1

O ludziach, O emocjach, O charakterze, O rodzicach

„Liderem, który może stanąć na czele takiego ruchu społecznego, moim zdaniem, może był Alaksandr Milinkiewicz. Nie widzę wśród liderów partii opozycyjnych ludzi, którzy mogliby zjednoczyć społeczeństwo. Milinkiewiczowi podczas poprzednich wyborów to się udało. Za nim poszli i ludzie w średnim wieku, i młodzież. Niestety, liderzy partii odnoszą się do Milinkiewicza z zazdrością zamiast tego, by go poprzeć. W tym ich wielka pomyłka. Wielu z przywódców partii laury lidera zjednoczonej opozycji nie dają spokoju. A lider już jest. Innego szukać nie trzeba.”

Alaksandr Milinkiewicz (1947) polityk białoruski

O ludziach, O młodzieży, O zazdrości

„Owszem, odejdę z nim; to jest mój bagaż.”

Henri Landru (1869–1922)

do adwokata Moro-Giafferiego, który chwilę przed egzekucją prosił go o potwierdzenie, czy rzeczywiście popełnił zarzucane mu zbrodnie (wezwał go, „by nie odchodził ze świata z tym sekretem”).
25 lutego 1922
Źródło: Zygmunt Kałużyński, Tomasz Raczek, Leksykon filmowy na XXI wiek. Rarytasy, niewypały i kurioza, Instytut Wydawniczy Latarnik im. Zygmunta Kałużyńskiego, Michałów-Grabina 2006, s. 224.

O odejściu

„Naturę należy ujmować poprzez kulę, walec i stożek.”

Paul Cézanne (1839–1906) malarz francuski

Źródło: Maria Rzepińska, Siedem wieków malarstwa europejskiego, wyd. II, popr., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1986, s. 431.

O naturze, O malarstwie

„Cywilizacja, którą zbudujemy, zbliżając się do XXI wieku, nie będzie cywilizacją materialną, symbolizowaną przez ogromne konstrukcje, ale będzie cywilizacją informacyjną (…) opartą na niewidocznych dla oka systemach, mocy ukrytej w miniaturowych elementach i potędze ludzkiego rozumu.”

Masuda Yoneji (1909–1995)

Źródło: Computopia

„Pióro me – powiadają – jest zbyt nieoględne; ubieram występek w rysy zbyt odrażające. Chcecie wiedzieć dlaczego? Nie chcę po prostu nakłaniać do miłowania występku! Nie mam bynajmniej zamiaru przekonywać kobiet wzorem Crebillona czy Dorata, że winny kochać tych, którzy je zwodzą; przeciwnie, pragnę, aby czuły do nich wstręt, jedyny to sposób, by chronić je przed losem ofiary. Aby osiągnąć ten cel uczyniłem tych spośród bohaterów mojej powieści, którzy wybrali drogę występku, tak odrażającymi, że z pewnością nie wzbudzą w nikim ani współczucia, ani miłości. Właśnie dlatego, śmiem twierdzić, jestem bardziej budujący od pisarzy, którzy uznają za dopuszczalne upiększanie występku. Niebezpieczne dzieła tych autorów przypominają amerykańskie owoce, które pod wspaniałymi kształtami kryją truciznę…”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Źródło: Jerzy Łojek, Wiek markiza de Sade, Lublin 1973.

O kobietach, O losie, Kochać się

„Wychowałem się na głuchej prowincji. Długo nie wiedziałem, że istnieje taki wynalazek jak kino. Pierwszy film widziałem w wieku 11 lat. Nie chciałem wiedzieć, jak to działa – chciałem od razu kręcić. Nie miałem pojęcia, jak się do tego zabrać, ale nauczyłem się w praktyce. Musiałem być dla siebie scenarzystą, producentem i dystrybutorem – wszystkim. I tak zostało.”

Werner Herzog (1942) reżyser niemiecki

Źródło: wywiad Michała Chacińskiego Historie są jak złodzieje, „Duży Format”, 6 maja 2010.

O historii

„Gdzie jest miłość i zgoda, tam słodko lata schodzą.”

Wojciech Bogusławski (1757–1829) polski aktor, śpiewak operowy, reżyser, pisarz, dramatopisarz, tłumacz

Źródło: Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku, oprac. Paweł Hertz, Władysław Kopaliński, Warszawa 1991, PIW, s. 41.

O miłości, O literaturze

„Dom zbudował, syna spłodził,
Drzewo wkopał w ziemię żyzną,
Oto dowód, że mężczyzna…
Że mężczyzna jest mężczyzną.”

Artur Andrus (1971) polski dziennikarz i poeta

Źródło: Wiersz o tym, że pod koniec XX wieku coś się stało z prawdziwymi mężczyznami

O domu, O drzewach

„Dzięki temu o wiele dobitniej zrozumiałem, co to utrata, samotność i ta potwornie intensywna tragedia, przez którą przeszło w tym czasie wielu ludzi. Mniej faktów przyjmuję teraz za pewnik. To bardzo cenne doświadczenie, szczególnie, że zdobyte w młodym wieku.”

Adrien Brody (1973) amerykański aktor

komentując swoją rolę Władysława Szpilmana w filmie Romana Polańskiego Pianista.

O ludziach, O samotności, O czasie

„Zamiarem człowieka XX wieku, jest stać się bogiem.”

Jean-Paul Sartre (1905–1980) powieściopisarz, dramaturg, eseista i filozof francuski, noblista

O Bogu

„O, żeby pewnego dnia skończyło się niewolnictwo, a kupowaniu i sprzedawaniu ludzi wkrótce położony został kres!”

Michiel Christiaan Vos (1759–1825)

Źródło: Jerzy Koch, Historia literatury południowoafrykańskiej. Literatura afrikaans. XVII-XIX wiek, Warszawa 2004, str. 147

O ludziach, O historii, O literaturze

„Doznaję dziś naprawdę wielkiej radości, ukazując całemu Kościołowi jako dar Boży dla naszych czasów życie i świadectwo Siostry Faustyny Kowalskiej. Zrządzeniem Bożej Opatrzności życie tej pokornej córy polskiej ziemi było całkowicie związane z historią XX w., który niedawno dobiegł końca. Chrystus powierzył jej bowiem swoje orędzie miłosierdzia w latach między pierwszą a drugą wojną światową. Kto pamięta, kto był świadkiem i uczestnikiem wydarzeń tamtych lat i straszliwych cierpień, jakie przyniosły one milionom ludzi, wie dobrze, jak bardzo potrzebne było orędzie miłosierdzia. Jezus powiedział do Siostry Faustyny: „Nie znajdzie ludzkość uspokojenia, dopokąd się nie zwróci z ufnością do miłosierdzia mojego” (Dz., 300). Za sprawą polskiej zakonnicy to orędzie związało się na zawsze z XX wiekiem, który zamyka drugie tysiąclecie i jest pomostem do trzeciego. Nie jest to orędzie nowe, ale można je uznać za dar szczególnego oświecenia, które pozwala nam głębiej przeżywać Ewangelię Paschy, aby nieść ją niczym promień światła ludziom naszych czasów.”

Faustyna Kowalska (1905–1938) polska zakonnica, święta kościoła katolickiego

fragment homilii Jana Pawła II wygłoszonej podczas kanonizacji s. Faustyny Kowalskiej, Rzym 30 kwietnia 2000 r. O Faustynie Kowalskiej Źródło: Homilia Jana Pawła II wygłoszona podczas kanonizacji s. Faustyny http://liturgia.wiara.pl/doc/419395.Homilia-Jana-Pawla-II-wygloszona-podczas-kanonizacji-s-Faustyny wiara.pl

O życiu, O wojnie, O ludziach, O wierze

„Jesteśmy nacjonalistami i rewolucjonistami zarazem. Jesteśmy nacjonalistami, gdyż pragniemy, ażeby Boliwia, dziś wraz z większością krajów Ameryki Łacińskiej pozostająca wciąż w sytuacji półkolonialnej, z której podjęła wysiłek wyjścia, doszła do narodowej pełnoletniości. Jesteśmy jednocześnie rewolucjonistami, ponieważ stoimy na stanowisku, iż Boliwia nie może stać się krajem w pełni suwerennym bez sprawiedliwości społecznej, bez tego, ażeby grupy społeczne stanowiące większość narodu nie uzyskały poziomu życia odpowiedniego dla ludzkiej godności.”

Víctor Paz Estenssoro (1907–2001)

Źródło: Marcin Kula, Anatomia rewolucji narodowej (Boliwia w XX wieku), Wydawnictwo Leopoldinum, Wrocław 1999, s. 61.

O sprawiedliwości, O wysiłku

„Mijają dni i noce, wieki zakwitają jak kwiaty. A ty naucz się czekać…”

Rabindranath Tagore (1861–1941) poeta i prozaik indyjski

O czekaniu, O Kwiatach

„Sztuka jest przyrodzona człowiekowi, a umiejętności, które nabywa on z wiekiem, są rozwinięciem talentu, który miał na początku. Witruwiusz odnalazł podstawy architektury w scytyjskiej chatce. Zbrojmistrz może zacząć swoje powołanie od procy i łuku, a szkutnik od canoe dzikusów. Nawet historyk i poeta mogą odnaleźć początki swoich sztuk w najprostszych baśniach i pieśniach.”

Adam Ferguson (1723–1816) szkocki ekonomista i myśliciel polityczny

Źródło: Esej o historii społeczeństwa obywatelskiego (1767)

O sztuce, O historii

„Nie wiem, czy retromania jest „konieczna” – nie powinno się mówić o historii muzyki jak o procesie, który ma cel, który prowadzi do jakiegoś przeznaczenia albo określonego wyniku. Przez ostatnie 10-15 lat tkwimy jednak w retromanii, która przenika całą muzykę – co nie oznacza, że nie nic się nie rozwija, lecz raczej, że nowości są spychane na bok, zupełnie porozrzucane – to raczej odosobnieni twórcy, a nie całe gatunki czy ruchy. Poza dubstepem w XXI wieku nie powstał żaden istotnie nowy gatunek muzyczny. Co najwyżej można tu mówić o drobnych przesunięciach w obrębie zastałego hip-hopu i kultury indie. Historia XXI wieku to jak na razie statyczność i spowolnienie, które zamykam pod hasłem „retromania”.”

Simon Reynolds (1969) aktor kanadyjski

Źródło: Jacek Plewicki, Retromania muzyczna http://www.dwutygodnik.com/artykul/4049/, Dwutygodnik. com nr 94/2012.

O historii

„Federacja Ameryki Środkowej powstanie wówczas, gdy nasze rządy wyrzekną się egoistycznych interesów. Federacja nie jest iluzją: stanie się w imię odrodzenia narodu środkowoamerykańskiego jako wspaniałej demokracji z silną gospodarką i nowoczesną armią.”

Juan José Arévalo Bermejo (1904–1990)

wypowiedziane w wystąpieniu inaugurującym jego prezydenturę (marzec 1945).
Źródło: Artur Gruszczak, Ameryka Środkowa z serii Historia państw świata w XX wieku, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007, ISBN 9788374361323, s. 191–192

O demokracji, O historii

„Myślę, że ktoś był raz cięty i gotowe.”

Wojciech Zabłocki (1930) polski architekt i szermierz

odpowiedź na pytanie, co oznaczało wyrażenie raz cięty użyte w Panu Tadeuszu. Źródło: serial dokumentalny Polska broń, broń biała (1986), cyt. za: Marcin Bąk, STAROPOLSKI STYL WŁADANIA SZABLĄ. Czy istniał naprawdę?, „Mówią Wieki” http://www.mowiawieki.pl/index.php?page=artykul&id=481

O myślach, O myśleniu

„Jest to wielka literatura, w której powiedziane zostało wszystko, co wciąż jest dla nas najistotniejsze. To, co Norwid mówił na każdy temat w XIX wieku, pozostaje aktualne w wieku XXI, także po tym, co ostatnio stało się w Ameryce.”

Czesław Niemen (1939–2004) polski piosenkarz, kompozytor i autor tekstów piosenek

o Cyprianie Kamilu Norwidzie. Źródło: „Rzeczpospolita”, 29 września 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cniemen.htm

O literaturze

„W środowisku aktorskim znane jest powiedzenie z lat 60. XX wieku. Przed wojną aktorki marzyły, żeby zostać gwiazdami. Teraz wszystkie gwiazdy marzą, żeby zostać aktorkami. Stąd liczne dowcipy w naszej branży, na przykład o śmierci w kartonach czy o przejściu z TVP do Cartoon Network. Byle się mówiło…”

Jerzy Pal (1962)

Źródło: Małgorzata Budzik, Aktor z niespokojną duszą, „Przegląd Regionalny” nr 12, grudzień 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/129676.html

O śmierci, O wojnie, O duszy

„Będziemy bronić na śmierć i życie, z frenetyczną egzaltacją, jedności hiszpańskiej, zbudowanej przez Monarchię i naród w ciągu pięciu wieków. Hiszpania prawdziwa musi być katolicka; konieczna jest moralna zgoda pomiędzy Państwem i Kościołem, a katolicyzm musi być czynnikiem sprawczym i determinującym naszą tożsamość narodową.”

José Calvo y Sotelo (1893–1936) polityk hiszpański

Źródło: Jacek Bartyzel, José Calvo y Sotelo, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/ebp-jose-calvo-y-sotelo

O życiu, O śmierci

„(…) piszę przede wszystkim dla czytelnika, z zamiarem zrobienia mu przyjemności, zabawienia go, złomotania lub zniszczenia. Aby pisać, muszę mieć drugiego człowieka.”

Tadeusz Konwicki (1926–2015) polski prozaik, scenarzysta, reżyser

Wypowiedzi w wywiadach rzekach
Źródło: Pół wieku czyśćca, rozm. Stanisław Bereś, wyd. Przedświt, 1986

O przyjemności

„Jakie to zabawne, że upływający czas mierzy się wiekiem dzieci.”

Margit Sandemo Saga o Ludziach Lodu

Saga o Ludziach Lodu

O dzieciach, O czasie

„Jeszcze do niedawna ojciec unikał rozmów związanych z jego przeżyciami w czasie wojny. Mimo to towarzyszyły mi one od dziecka: z tej książki, którą znalazłem w domowej bibliotece w wieku 12 lat, dowiedziałem się, dlaczego nie mam dziadków ze strony ojca i dlaczego u nas w domu nigdy się o tym nie wspominało. Wówczas pamiętnik ten pomógł mi w poznaniu nieznanej części naszej rodzinnej historii… I nadal nie mówiliśmy na ten temat. Może właśnie dlatego uszło mojej uwadze, że przeżycia ojca mogą dziś kogoś jeszcze zainteresować. O sensie wydania tej książki przekonał mnie mój przyjaciel, wielki niemiecki poeta Wolf Biermann, który uświadomił mi jej niezwykłą wartość dokumentalną.”

Andrzej Szpilman (1956) polski kompozytor, producent muzyczny i lekarz stomatolog

Źródło: Wstęp (marzec 2003) w: Władysław Szpilman, Pianista. Warszawskie wspomnienia 1939–1945, Wydawnictwo Znak, Kraków 2002, ISBN 8370069541, s. 5.

O wojnie, O dzieciach, O książkach, O domu

„Banałem będzie stwierdzenie, że technika, środki komunikacji i środki przekazu ułatwiły ludziom dostęp do kultury. W ten sposób udało się zdemokratyzować kulturę, ale i skazać ją na klęskę w beznadziejnej konkurencji z głupim i często zbrodniczym kiczem, który zawsze można lepiej sprzedać. Wydaje się więc, że współczesny komercjalizm jest pierwszym w dziejach skutecznym automatem do niszczenia kultury na skalę globalną i że to też należy do bilansu XX wieku.”

Jacek Bocheński (1926) polski pisarz

podczas 66. Światowego Kongresu PEN Clubu. Źródło: „Przekrój” http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=61774 nr 28/2820, 11 lipca 1999, s. 12.

O komunikacji

„Apeluję do Europejczyków, aby nie popełnili kolejnego błędu: nie wińcie każdego muzułmanina przez kolejne dziesięć wieków za to, co stało się w Nowym Jorku, w Madrycie i w Londynie.”

Mustafa Cerić (1952)

Źródło: Islam w Europie czy islam europejski, laboratorium.wiez.pl, 24 sierpnia 2011 http://laboratorium.wiez.pl/teksty.php?islam_w_europie_czy_islam_europejski&p=2

O błędach

„Brak niepodległości i związane z tym niepomyślne koniunktury ekonomiczne nie pozwalają polskim wytwórniom w XIX wieku rozwinąć się tak, jak rozwinęły się one w innych krajach. Ale ich wytwory mówią coś o ludziach, którzy ich używali, o czasach, w których powstały i dlatego są miłe naszym sercom, sercom ludzi, którzy się urodzili z przyrośniętą do duszy konfederatką z pawim piórem.”

Jerzy Łoś (1920–1998) polski matematyk

Źródło: E. Kowecka, J. i M. Łosiowie, L. Winogradow, Porcelana polska, Wrocław Ossolineum, 1975, s. 138.

O ludziach, O duszy, Serce

„To zabawne, Sandii, jak czasem wydajesz mi się nierzeczywista. Fox powiedział kiedyś, że jesteś ektoplazmą, duchem przywoływanym przez ekstrema ekonomii. Upiorem nowego wieku, materializującym się w tysiącach łóżek świata Hyattów, świata Hiltonów.”

William Gibson (1948) pisarz amerykański

Źródło: Hotel New Rose

O czasie

„Diogenes szukał człowieka
wśród tłocznych ulic Aten,
w słoneczny dzień, z lampą w dłoni.
Dzisiaj, po wielu wiekach
wszczęto poważną debatę
o jego prawdach i o nim.
Filozofowie poddali
utarty sąd pod krytykę:
- Diogenes był krótkowidzem
bardziej…
niżeli cynikiem.”

Mariusz Parlicki (1974)

Źródło: Mariusz Parlicki, Diogenes

„Stał ogromny, ponury, głową przenoszący szczyty. W twarzy koźlej, brodatej przebijała bezgraniczna męka – w oczach ogromnych, przepaścistych jak otchłań czaiło się wielkie, bezdenne cierpienie, bezkresna rozpacz odrzuconego od oblicza Pana. Jak przed wiekami przesłonił dłonią olbrzymie, w głębokie bruzdy poradlone czoło i jęczał. Potworną, włochatą piersią największego z buntowników wstrząsało łkanie dziecka…”

Stefan Grabiński (1887–1936) polski pisarz, przedstawiciel nurtu grozy w polskiej literaturze międzywojennej

Salamandra

O dzieciach, O cierpieniu, O rozpaczy

„Pamiętaj, że kto nie postępuje naprzód, ten się cofa.”

Zygmunt Gorazdowski (1845–1920) polski duchowny katolicki, święty Kościoła katolickiego

Źródło: Zygmunt Gorazdowski (św.): Pamiętaj, że kto nie postępuje naprzód, ten się cofa http://skarbykosciola.pl/xx-wiek/zygmunt-gorazdowski-pamietaj-ze-kto-nie-postepuje-naprzod-ten-sie-cofa/

„Ponad pół wieku Andrzej Wajda portretował Polskę i Polaków – mówił, że jest na nią chory i nie może z tej choroby się wyleczyć. Począwszy od debiutanckiego Pokolenia (1954 r.) po ostatni swój film Powidoki, ciągle się z nią wadził, wytykał celebrowanie klęsk, a jednocześnie działał terapeutyczne – objaśniał nam ich przyczyny. Ale gdy pomiędzy Ziemią obiecaną a Człowiekiem z marmuru zaglądał do ludzkiej duszy, także powstawały arcydzieła na miarę Panien z Wilka.”

Andrzej Wajda (1926–2016) polski reżyser filmowy

Autorka: Justyna Kobus, Chory na Polskę kronikarz naszych losów http://www.tvn24.pl/chory-na-polske-kronikarz-naszych-losow,682561,s.html, tvn24.pl, 10 października 2016. O Andrzeju Wajdzie

O chorobach, O duszy

„Aforyzm jest zdradliwy, czasem żadnymi świecidełkami, nie można ukryć w nim braku myśli.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

Źródło: XX wiek: daty, fakty, opinie, Wydawnictwo Pinnex, s. 188.

O myślach, O czasie, O myśleniu

„XXI wiek będzie wielokulturowy, będzie wiekiem rozbudzonych ambicji. Ludzkość nie przeżyje go, jeżeli nie nauczy się tej podstawowej prawdy: że drugi ma też prawo do życia i ma prawo do tego, by być uznanym.”

Ryszard Kapuściński (1932–2007) polski reportażysta, dziennikarz, pisarz i publicysta

Z mediów
Źródło: „Press”, 15 lutego 2006

„Głupi nie śmiej się z mądrego
Ale bierz rozum od niego!”

Biernat z Lublina (1465–1529) polski renesansowy poeta, tłumacz, bajkopisarz

Źródło: Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku, wyb. Paweł Hertz, Władysław Kopaliński, Warszawa 1975, PIW, s. 39.

O literaturze

„W pewnym wieku każdy młody Polak bierze do rąk coś Gombrowicza i bardzo często bije głową w ścianę. Wie, że to coś wartościowego, ale nie może przez te dzieła przebrnąć. Ja też byłem w tym tłumie, ale znalazłem w sobie wystarczającą ilość zapału żeby przez Gombrowicza przebrnąć i zmienić ten stosunek niemożności na fascynację, która trwa od wielu, wielu lat. Język, forma i pytania stawiane przez tego pisarza są tak interesujące, że zacząłem widzieć w nich ogromny sens.”

Lew Rywin (1945) polski producent filmowy, aktor

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=16704

Sens, Pytanie

„(…) przecież w każdym wieku malarze znajdowali swoją własną drogę bazując na osiągnięciach poprzedników. Przy pomocy kilku kolorów dziś także konstruujemy nie podlegające prawom logiki przestrzenie intelektu, których żadne inne medium nie jest w stanie zastąpić.”

Leon Tarasewicz (1957) malarz polski

Wykład habilitacyjny

O pomocy

„Chrześcijaństwo w swej pierwotnej postaci groziło zagładą całemu dorobkowi cywilizacji. W ciągu wieku drugiego, już po czasach Tacyta i Swetoniusza, zaczęła dokonywać się w tym ruchu religijnym stopniowa przemiana. Koniec świata i królestwo Mesjasza nie nadchodziły. Płomienna wiara i nieustępliwość przekonań pierwszych pokoleń musiały ustąpić wymogom życia. Trzeba było pogodzić się ze społeczeństwem i kulturą, dostosować ideały królestwa niebios do warunków ziemskiego bytowania. Te przemiany, tak brzemienne w skutki, dokonywały się powoli. W pierwszym wieku, w czasach Nerona, nikt jeszcze nie mógł przewidzieć, że garstka prostaków i fanatyków da początek ruchowi, który kiedyś przekaże skarby antycznej myśli barbarzyńskim ludom nowej Europy.”

Aleksander Krawczuk (1922) historyk polski, minister kultury

Cytaty z prac
Źródło: Neron

O ludziach, O wierze, O myślach, O myśleniu

„W początkach XX wieku, kiedy w Galicji powstawał ruch ludowy, księża z ambon zwalczali działalność edukacyjną, widząc w tym atak na tradycyjną strukturę społeczną. Bo chłop mógł zacząć czytać Biblię i konfrontować to, co przeczytał z tym, czego jest na co dzień świadkiem: obłudą, zakłamaniem, wyzyskiem, niesprawiedliwością, złem. Lepiej więc, niech dalej będzie ciemny.”

Maciej Szajkowski (1975)

Źródło: rozmowa Romana Pawłowskiego, Jak cham z chamem, wyborcza.pl, 11–12 sierpnia 2012 http://wyborcza.pl/1,76842,12291009,Jak_cham_z_chamem.html#ixzz23FGre51D

O czytaniu

„Najtrudniejszą rzeczą rewolucji jest czuwać nad porcelaną.”

Georges Clemenceau (1841–1929) francuski pisarz, lekarz i polityk

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XX w źródłach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, ISBN 8301127104, s. 58.

„Nie jestem katoliczką i generalnie mam problem z łatwowiernością wierzących, którzy często sprawiają wrażenie, że modlą się o to, by ich okłamywano.”

Joyce Carol Oates (1938) pisarka amerykańska

Źródło: Michał Hernes, Jedna z najważniejszych pisarek XX wieku. Autorka książki „Blondynka” o Marylin Monroe w rozmowie dla SHEMAG, shemag.pl, 28 maja 2014 http://www.shemag.pl/ona-on/jedna-z-najwazniejszych-pisarek-xx-wieku-autorka-ksiazki-blondynka-o-marylin-monroe-w-rozmowie-dla-shemag/

O książkach, O wrażeniach, O problemach

„Parę chwil, a wydaje się, że minął wiek.”

Szymon Wydra (1976) polski wokalista rockowy

Źródło: utwór Nie chcę grupy Szymon Wydra & Carpe Diem

„Na terenie Polski przed II wojną światową mieszkała więcej niż połowa Żydów z całego świata, współtworząc przez wieki naszą historię i kulturę. Jesteśmy więc dłużni naszym dawnym współobywatelom zainteresowanie ich losem i twórczym działaniem na różnych polach.”

Jerzy Wyrozumski (1930–2018) polski historyk, profesor nauk humanistycznych

Źródło: Anna Wojnar, Żydzi i judaizm we współczesnych badaniach, „Alma Mater” nr 90, marzec 2007, s. 49.

O losie, O wojnie, O historii

„Henryk V należał do tych nielicznych Plantagenetów, dla których seks nie był w życiu głównym drogowskazem. Zwycięzca z Agincourt był prawdziwym wojownikiem, który poświęcił życie, by zdobyć koronę francuską. Umarł na dyzenterię w wieku trzydziestu czterech lat jako człowiek rozczarowany.”

Henryk V Lancaster (1386–1422) król Anglii

Autorzy: Nigel Blundell, Susan Blackhall, Upadek domu Windsorów, tłum. Grażyna Jagielska, Wydawnictwo Prolog, Warszawa 1993, ISBN 8385763058, s. 36.
O Henryku V

O życiu, O seksie

„W co wierzyć?…
W co wierzyć, gdy wszystko upada,
W co wierzyć dzisiaj, kiedy błoto tryska
Aż do słonecznych promieni ogniska,
Gdy zwątpień jadem zatruta biesiada?

W co wierzyć, kiedy światło nam nie błyska
Choć mgły już pierzchły? Nikt nie odpowiada.
Wątpić nam trzeba! Tłumy jęczą: biada!
Patrząc na złudzeń swych dawnych zwaliska.

Wszystko zbryzgane rozczarowań kałem!
Za dużo wiemy i za mało razem,
I każdy woła dziś w zwątpieniu stałem:
„Gdziem był przed wieki, tam do dziś zostałem,
Nędznym robakiem, nie Boga obrazem,
Daremną pogoń jest za ideałem!…””

Zenon Przesmycki (1861–1944) polski poeta i tłumacz, przedstawiciel parnasizmu, krytyk literacki i artystyczny okresu Młodej Polski

Źródło: z tomu Z czary młodości (1893)

O Bogu, O świetle, Obraz

„Każdy dom po szesnastu latach wymaga remontu, zwłaszcza gdy przetoczyły się przez niego różne zawieruchy. Nasz stał na słabym fundamencie, więc remont musiał być poważny… Historia, a może nasz wiek, czyli 40 lat, postawiły nas wobec życiowych weryfikacji. Chcieliśmy opowiedzieć się po stronie wartości, które sami wyznawaliśmy.”

Agata Piotrowska-Mastalerz (1966)

o ślubie kościelnym po 16 latach od ślubu cywilnego. Źródło: Izabela Górnicka-Zdziech, Rodzina od kuchni, „Magazyn Familia”, 14 stycznia 2010 http://www.magazynfamilia.pl/artykuly/Rodzina_od_kuchni,2185,91.html

O rodzinie, O domu, O historii, O ślubie

„Sade okazał w 120 dniach Sodomy imponującą erudycję seksuologiczną, wyprzedzając o sto kilkadziesiąt lat stan wiedzy medycznej, psychologicznej i historyczno-obyczajowej, właściwy swojej epoce. (…) Wieloletnie i wnikliwe studia prowadzone pod koniec XIX i w pierwszej połowie XX wieku dowiodły, że markiz niczego nie zmyślił, że znał i opisał z całą precyzją naukową wynaturzenia seksualne wszystkich typów, nawet najrzadziej spotykane.”

Jerzy Łojek (1932–1986) polski historyk i pisarz

Źródło: Jerzy Łojek, Wiek markiza de Sade, Lublin 1973.

O wiedzę, O studiach

„Żywot sportowca ma to do siebie, że jest się coraz bardziej z tyłu, więc mam świadomość, że każdy nasz wiek ma swoje prawa i trzeba się z tym pogodzić.”

Katarzyna Rogowiec (1977) polska sportsmenka, mistrzyni paraolimpijska

Źródło: Wywiad z Katarzyną Rogowiec, dwukrotnią mistrzynią paraolimpijską z Turynu w biegach narciarskich, swietochlowice.naszemiasto.pl, 29 czerwca 2012 http://swietochlowice.naszemiasto.pl/artykul/1460341,wywiad-z-katarzyna-rogowiec-dwukrotnia-mistrzynia,id,t.html

„Wiadomości artystyczne, literackie i naukowe.
(…)
Bawiący w Krakowie p. Schmidt Ciążyński obdarzył także, jak donosi Kuryer Poznański, poznańskie Muzeum przyjaciół nauk cennemi darami, wśród których znajdują się obrazy mistrzów XVI wieku Cesare de Sesto i van Orleya.”

Konstanty Schmidt-Ciążyński (1818–1889) polski kolekcjoner dzieł sztuki

O Konstantym Schmidcie-Ciążyńskim Źródło: „Czas” nr 178, 8 sierpnia 1883, s. 2, Małopolska Biblioteka Cyfrowa http://mbc.malopolska.pl/publication/20747

O nauce, O czasie, Obraz

„Jak kobieta widzi, że ktoś jest smutny, to nie mówi mu nigdy: „jesteś smutny”. Tak głupio postępuje tylko mężczyzna. Kobieta udaje, że wcale nie widzi smutku – jest weselsza, milsza, piękniejsza niż zazwyczaj. Wtedy smutek znika.”

Tadeusz Rittner (1873–1921) dramatopisarz polski

Źródło: Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku, wyb. Paweł Hertz, Władysław Kopaliński, Warszawa 1975, PIW, s. 419.

O kobietach, O smutku, O literaturze

„Potrzebujemy nowego oświecenia. W XVIII w. – w dobie klasycznego wieku świateł – nauka nie była jeszcze na tyle rozwinięta. Teraz możemy uzyskać lepszy, oparty na naukowych podstawach wgląd we własną naturę.”

Edward Osborne Wilson (1929) amerykański biolog

Źródło: rozmowa Philipa Bethge i Johanna Grolle, Bądźcie jak owady, ale bez przesady, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 25 lutego 2013.

O naturze, O świetle, O nauce

„Przywództwo jest przereklamowane. Mieliśmy trzech wielkich przywódców w tym wieku – Hitlera, Stalina i Mao.”

Peter Drucker (1909–2005) ekonomista amerykański, teoretyk zarządzania

„Historię ludzkości w naszym wieku ukształtowały dwa czynniki – rozwój nauk ścisłych i technologii oraz wielkie burze ideologiczne, które zmieniły losy całej ludzkości: rewolucja rosyjska oraz jej następstwa – prawicowe i lewicowe tyranie totalitarne i wybuch nacjonalizmu, rasizmu i nietolerancji religijnej.”

Isaiah Berlin (1909–1997) brytyjski filozof i historyk idei pochodzenia rosyjskiego

O losie, O historii, O nauce

„Kościół w naszej ojczyźnie, za wzorem swych najwyższych pasterzy, od wieków staje w obronie ludzi pokrzywdzonych nadużyciami ze strony władz. Dlatego też Kościół polski staje w obronie narodowej racji stanu. Oznacza to coś więcej aniżeli polityczna racja stanu. Albowiem polityczna racja stanu zmienia swoje wymiary, natomiast naród – trwa, ma swoją wiarę, swoje zasady moralne, swoja kulturę religijno-narodową, obyczaj narodowy i stoi na straży tych wartości, które nie od razu powstają i zniszczyć się od razu nie dadzą.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

wypowiedziane w 1975.

O ludziach, O wierze, O ojczyźnie

„Jak mówi Reich, to, co niepokojące, nie polega na tym, że ludzie kradną, że strajkują ale na tym, że ci, którzy są poniżeni, nie kradną zawsze, a wykorzystywani nie strajkują zawsze: dlaczego ludzie znoszą od wieków własny wyzysk, poniżenia, niewolnictwo, a nawet pragną tego nie tylko dla innych, ale również dla samych siebie?”

Gilles Deleuze (1925–1995) francuski filozof

Anty-Edyp (z Feliksem Guattarim)

O ludziach

„Zupełnie niespodziewanie zadzwonił do mnie Terry Gilliam i powiedział: „Chciałbym, żebyś zagrał u mnie główną rolę, uroczego staruszka”. Uznałem, że wybrał mnie, bo zaledwie garstka aktorów w moim wieku może jeszcze mówić. Szczęście wciąż mi dopisuje, bo z każdym rokiem zostaje ich mniej, więc póki żyję i mam się nieźle, mogę stawiać się na wezwania. Przyjąłem propozycję.”

Christopher Plummer (1929) aktor kanadyjski

o roli w filmie Parnassus: Człowiek, który oszukał diabła.

O szczęściu

„Nie maluję aniołów, bo ich nigdy nie widziałem.”

Gustave Courbet (1819–1877) malarz francuski

Źródło: Maria Rzepińska, Siedem wieków malarstwa europejskiego, wyd. II, popr., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1986, s. 388.

O aniołach, O malarstwie

„(…) dla kobiety w pewnym wieku aktorstwo potrafi być jeszcze bardziej niewdzięczne. Mężczyzna aktor jest jak wino – im starszy, tym więcej ciekawych i głębszych ról. W przypadku kobiety jest znacznie gorzej.”

Anna Dereszowska (1981) polska aktorka

Źródło: Źle znoszę samotność, „Rzeczpospolita” nr 34, „TV magazyn”, 11 lutego 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/110924.html

O kobietach, O samotności, O winie

„Kobiet nie pyta się o wiek, może zapytam więc: od ilu lat jest pani Marzeną?”

Grzegorz Halama (1970) polski aktor kabaretowy

Teksty z programów kabaretowych, Grzegorz Halama przedstawia

O kobietach

„Najpiękniejsze jest to, że dzięki tej nagrodzie nie będę się musiał obawiać, że ze względu na wiek nie wpuszczą mnie do laboratorium. A dla mnie, człowieka ciekawego świata, byłoby to nie do zniesienia.”

Peter Grünberg (1939–2018)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 10 października 2007 https://www.rp.pl/artykul/61159-Nanotechnologia-twardego-dysku.html

„Nie ma już dawno potrzeby jednoznacznego porządku moralnego i w ogóle używania kategorii moralnych na scenie publicznej, Europa z tym skończyła kilka wieków temu. Dziś panuje tolerancja płynąca z umiejętności życia w pewnej dwuznaczności, choć nieidealizowania jej.”

Jadwiga Staniszkis (1942) polska socjolog i publicystka

krytyka PIS za ich kierunek formujący porządek moralny.
Źródło: Zbyt moralni dla Europy, wywiad Piotra Najsztuba, „Przekrój”, 23 listopada 2006.

„Tomizm nie oznacza bynajmniej w pierwszym rzędzie osobistych poglądów tego pojedyńczego człowieka, jakim był św. Tomasz z Akwinu, lecz oznacza on doktrynę filozoficzną rodu ludzkiego, będącą płodem refleksji całych wieków i szeregu pokoleń, a pogłębioną, usystematyzowaną, sprecyzowaną i harmonijnie związaną z prawdami wiary genialnym umysłem wielkiego myśliciela średniowiecza.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolickość tomizmu
Źródło: s. 104

O wierze

„Trudno sobie dziś wyobrazić, jak wielka była w owych czasach chęć do nauki. Mali chłopcy i młodzieńcy studiowali dzień i noc. Wstawało się w środku nocy na „czuwanie” i szło się studiować do domu nauki. Dziadek ożenił się mając lat trzynaście, a w wieku lat czternastu czy piętnastu został ojcem (…).”

Isaac Bashevis Singer (1902–1991) pisarz amerykański, noblista

Dziadek

O domu, O nauce, O nocy

„Problem XX wieku jest problemem linii koloru.”

W.E.B. Du Bois (1868–1963) amerykański pisarz, socjolog, krytyk, intelektualista, działacz społeczny

Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 580.

O historii, O problemach