„Do czego prowadzi pozbawienie człowieka lęku przed śmiercią? Do utraty chęci życia.”
Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz
Strach
„Do czego prowadzi pozbawienie człowieka lęku przed śmiercią? Do utraty chęci życia.”
Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz
Strach
André Ochodlo (1963)
Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 7 marca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/tlzt.htm
Vladimir Jankélévitch (1903–1985)
To, co nieuchronne
Swietłana Alliłujewa (1926–2011)
o agonii Stalina.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
Grzegorz Braun (1967) polski reżyser i scenarzysta
przyczyniały się do szerzenia zamętu. <br class="br">Źródło: Grzegorz Braun: Życiński był kłamcą i łajdakiem. Występy w „Gazecie Wyborczej” przyczyniały się do szerzenia zamętu, se.pl, 14 maja 2011 http://www.se.pl/wydarzenia/kraj/grzegorz-braun-zycinski-byl-klamca-i-lajdakiem-wystepy-w-gazecie-wyborczej-przyczynialy-sie-do-szerz_185351.html
Stanisław Dulias (1939) polski polityk
Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 20 października 2004 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata4.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/28f87eabb2d14a67c12574790036300e?OpenDocument
Peter Greenaway (1942) brytyjski reżyser filmowy
Źródło: rozmowa Natalii Szarapowej, Umarł film, niech żyje film, Seans. ru, tłum. „Forum”, 17 września 2012.
Faust Socyn (1539–1604) włoski filozof, reformator religijny, działający w Polsce
Źródło: Ludwik Chmaj, Wykłady Rakowskie Fausta Socyna, s. 174-175. http://www.apologeta.nazwa.pl/teologia/Wyklady%20Rakowskie%20Fausta%20Socyna.pdf
Janusz Korczak (1878–1942) polski pisarz, lekarz
Źródło: Pamiętnik, oprac. Alicja Szlązakowa, Wydawn. Poznańskie, 1984, s.9.
John Marsden (1950) Pisarz australijski
Seria Jutro, Jutro: Kiedy zaczęła się wojna
Waleria Marrené (1832–1903) pisarka i publicystka polska
Źródło: Mąż Leonory, Wydawnictwo Dzieł Tanich A. Wiślickiego, Warszawa 1883, s. 63.
Jacek Prusak (1971) polski jezuita, dziennikarz
Źródło: Dlaczego Papież zdjął ekskomunikę z lefebrystów, „Tygodnik Powszechny” nr 6, 6 lutego 2009
Cyprian z Kartaginy (200–258) Biskup męczennik chrześcijański
De catholicae unitate Ecclesiae
Źródło: N. 14
„Śmierć nadaje kształt miłości, jak nadaje go życiu – przekształcając ją w los.”
Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista
Źródło: Kazimierz Wyka, Odeszli, Warszawa 1983, PIW, s. 164.
Ricardo Patiño (1955)
przyznając twórcy Wikileaks azyl polityczny w Ekwadorze.
Źródło: Bartosz Wieliński, Wojna o króla przecieków, „Gazeta Wyborcza”, 17 sierpnia 2012.
Bronisław Markiewicz (1842–1912) polski duchowny katolicki, błogosławiony
fragment uchwały Senatu Rzeczypospolitej Polskiej <br class="br">Źródło: Senat uczci 100. rocznicę śmierci bł. ks. B. Markiewicza https://ekai.pl/rocznica/x50880/senat-uczci-rocznice-smierci-bl-ks-b-markiewicza/, ekai.pl
Zofia Czeska (1584–1650)
Źródło: Zofia Czeska Pierwsze Konstytucje Sióstr Prezentek http://www.sofiaczeska.pl, sofiaczeska.pl
Krzysztof Wyszkowski (1947) polski polityk, publicysta, działacz opozycji w PRL
Źródło: Mraka-bies III RP, „Gazeta Polska”, 20 lipca 2011
Leon Hendrix (1948)
po śmierci matki.
Źródło: Charles R. Cross, Jimi Hendrix. Pokój pełen luster, tłum. Jarosław Rybski, Wydawnictwo Dolnośląskie, ISBN 9788324594320, s. 60.
Grzegorz Paweł z Brzezin (1525–1591)
Przeciwko zdaniu o wojnie Jakuba Paleologa (1572)
Źródło: s. 139.
Łukasz Gamrot (1988)
Źródło: Krew; druga dekada sierpnia
Kazimierz Lutosławski (1880–1924) polski duchowny, zasłużony instruktor harcerski
Kazimierz Lutosławski
„Nad wszystko bać się Boga –
Tak fraszką śmierć i trwoga.”
Daniel Naborowski (1573–1640) poeta polski
Źródło: Marność, w: Jadwiga Sokołowska, Kazimiera Żukowska, Poeci polskiego baroku, t. 1, PIW, Warszawa 1965. http://books.google.pl/books?id=eZpHAAAAIAAJ&q=%22Nad+wszytko+ba%C4%87+si%C4%99+Boga+%E2%80%94+Tak+fraszk%C4%85+%C5%9Bmier%C4%87+i+trwoga.%22&dq=%22Nad+wszytko+ba%C4%87+si%C4%99+Boga+%E2%80%94+Tak+fraszk%C4%85+%C5%9Bmier%C4%87+i+trwoga.%22&hl=pl&ei=_zpMTeXcLsyFhQfsvIjQDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDYQ6AEwAg
Stefan Niesiołowski (1944) polityk polski, biolog
o śmierci Zbigniewa Religi. <br class="br">Źródło: dziennik.pl http://www.dziennik.pl/polityka/article336618/Umieral_i_byl_dzielny_To_bylo_imponujace.html, 9 marca 2009
Fryderyk II Wielki (1712–1786)
uwaga zawarta w liście do brata Henryka na temat śmierci Augusta III Sasa.
Konstanty Ildefons Gałczyński (1905–1953) polski poeta
Kronika olsztyńska (1950)
Źródło: Śmierć poety, 1930
w sprawie zamieszek, do których doszło po śmierci Andre Mba Obame (ich uczestnicy oskarżali rząd o śmierć tego opozycyjnego przywódcy). <br class="br">Źródło: Marek Połoński, Gabon: Zamieszki po śmierci lidera opozycji http://www.psz.pl/170-afryka-i-bliski-wschod/gabon-zamieszki-po-smierci-lidera-opozycji, Portal Spraw Zagranicznych, 14 kwietnia 2015
Marek Jędraszewski (1949) polski biskup katolicki
Źródło: Abp Marek Jędraszewski do internautów http://archidiecezja.lodz.pl/new/?news_id=1ce6a806c005be1ca41002d566a88c97, archidiecezja.lodz.pl, 8 września 2012
Dave Grohl (1969) amerykański muzyk rockowy, multinstrumentalista
Źródło: „Teraz Rock” nr 11/2007 s. 27.
„Pokażcie moją głowę ludowi, warta jest tego.”
Georges Danton (1759–1794) adwokat, jeden z organizatorów i przywódców rewolucji francuskiej
ostatnie słowa <br class="br">Źródło: Ostatnie słowa przed śmiercią, itvl.pl, 16 kwietnia 2013 http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia
Carlos Castaneda (1925–1998) antropolog amerykański pochodzenia brazylijskiego
Podróż do Ixtlan
François Duvalier (1907–1971) polityk haitański
przerobiona na potrzeby kultu jednostki Duvaliera Credo Kościoła katolickiego.
Źródło: Vincent Hugeux, Łagodna śmierć „Papy Doca” w: Ostatnie dni dyktatorów, op. cit., s. 87
Dietrich von Hildebrand (1889–1977)
słowa do żony na krótko przed śmiercią.
Źródło: Alice von Hildebrand, Dusza lwa, Fronda, Warszawa-Ząbki 2008, tłum. Jan Franczak, s. 151.
„Diabeł oblepiony jest gównem. Śmierć pachnie rdzą osiadłą na kosie.”
Jerzy Pilch (1952) polski pisarz, publicysta, scenarzysta
Moje pierwsze samobójstwo
Agnieszka Glińska (1968) polska aktorka
Źródło: Dorota Wyżyńska, Siostrzany archetyp, „Gazeta Stołeczna”, 21 marca 2002 http://www.teatry.art.pl/!recenzje/pamiecw_gli/siostrzanya.htm
John Marsden (1950) Pisarz australijski
Seria Jutro, Jutro 5: Gorączka
Kajetan Rajski (1994) pisarz
Źródło: ks. Andrzej Antoni Klimek, Prawdziwy mężczyzna... czyli kto? http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&id=3537, opiekun.kalisz.pl, 7 sierpnia 2015
Halina Bortnowska (1931) polska filozof, teolog i publicystka
Źródło: Niech kara śmierci zniknie z tej planety, wyborcza.pl, 23 lutego 2010 http://wyborcza.pl/1,76842,7590407,Niech_kara_smierci_zniknie_z_tej_planety.html
Henryk Reyman (1897–1963) piłkarz polski, działacz sportowy
Źródło: cyt. za Paweł Pierzchała, „Forza Wisła” nr 16 (33), wrzesień 2006, w: 47. rocznica śmierci Henryka Reymana http://www.skwk.pl/news/show/4797_47__rocznica_smierci_henryka_reymana, 11 kwietnia 2010
Szmul Zygelbojm (1895–1943) polski działacz polityczny narodowości żydowskiej
fragment listu skierowanego do prezydenta Władysława Raczkiewicza i premiera Władysława Sikorskiego, napisanego w Londynie tuż przed samobójstwem.
Źródło: skan listu w serwisie Wikimedia Commons
Vicente Blasco Ibáñez (1867–1928) hiszpański pisarz, publicysta i lewicowy działacz polityczny
Wrogowie kobiety
Źródło: rozdz. IV, s. 71
„Naprawdę boję się śmierci, a moje filmy są tego efektem.”
Marcin Koszałka (1970) polski operator filmowy
Źródło: Masterclass Marcina Koszałki, pisf.pl, 2 listopada 2011 http://www.pisf.pl/pl/kinematografia/news/masterclass-m-koszalki-w-jihlavie
Antoni Jozafat Nowak (1935–2013) polski franciszkanin, antropolog i psycholog
Źródło: Osoba. Fakt i tajemnica, Rzeszów 2010, s. 228.
„Ja wiedziałem. Wiedziałem to. Urodziłem się w pokoju hotelowym i umieram w pokoju w hotelu.”
Eugene O'Neill (1888–1953)
ostatnie słowa <br class="br">Źródło: Ostatnie słowa przed śmiercią, itvl.pl, 16 kwietnia 2013 http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia
„Śmierć jest końcem wszystkich spraw życia ludzkiego, wyjąwszy przesądy i zabobony.”
Plutarch (46–127) pisarz antyczny
Źródło: Mikołaj Kozakiewicz, O miłości prawie wszystko, LSW, Warszawa 1982, s. 110.
Zygmunt Gorazdowski (1845–1920) polski duchowny katolicki, święty Kościoła katolickiego
Źródło: Zygmunt Gorazdowski (św.): Abyś była dla dzieci wszędzie jakby Aniołem Stróżem http://skarbykosciola.pl/xx-wiek/zygmunt-gorazdowski-abys-byla-dla-dzieci-wszedzie-jakby-aniolem-strozem/
Federico García Lorca (1898–1936) hiszpański poeta, dramaturg, malarz, pianista, kompozytor, reżyser teatralny i aktor
Źródło: wiersz Podzwonne
Dariusz Suska (1968)
Źródło: Agnieszka Sowińska, Czytelnia:Wszystkie wiersze o śmierci http://www.dwutygodnik.com/artykul/3859/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.
„Bóg czyta wiersze na śmierć zapomniane.”
Jan Twardowski (1915–2006) poeta polski, duchowny katolicki
Jorge Luis Borges (1899–1986) argentyński pisarz, poeta i eseista
Źródło: Noc, kiedy na południu nad nim czuwali w: E. Stachura, Wiersze, poematy, piosenki, przekłady, wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 332, tłum. Edward Stachura.
„Jeżeli czwartym wymiarem będzie czas, to piątym będzie śmierć.”
Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki
Aforyzmy
Źródło: s. 21
Stanisław Lem książka Dzienniki gwiazdowe
Utwory, Dzienniki gwiazdowe
Źródło: Podróż dwudziesta pierwsza
Mátyás Rákosi (1892–1971) węgierski polityk komunistyczny
opowiadając się za wprowadzeniem kary śmierci wobec przestępców politycznych
Źródło: D. Sulyok, Zwei Nachte ohne Tag, Zurych 1948, s. 463., cyt. za: Maciej Koźmiński, Piotr Luppóczy, Jerzy Robert Nowak, Węgry w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 420.
„Dobro nigdy nie może być bezbronne, a zło nigdy nie może być bezkarne.”
Donald Tusk (1957) polski polityk
o śmierci Osamy bin Ladena, 2 maja 2011. <br class="br">Źródło: lublin.com http://lublin.com.pl/artykuly/pokaz/16749/premier,zatriumfowala,sprawiedliwosc,dobro,nigdy,nie,moze,byc,bezbronne,a,zlo,nigdy,nie,moze,byc,bezkarne/
Anna Świrszczyńska (1909–1984) poetka polska
Źródło: Szczęście
Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup
Źródło: homilia na placu budowy kościoła-wotum wdzięczności za pontyfikat Jana Pawła II w parafii Świętego Krzyża w Płocku podczas mszy w 3. rocznicę śmierci papieża – 2 kwietnia 2008
„Kara śmierci jest grzechem prawodawstw.”
Leopold Blumental (1865–1941) polski pisarz
Źródło: List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego, Warszawa 1923, s. 31.
Zofia Nałkowska (1884–1954) pisarka polska, publicystka i dramatopisarka
Narcyza
Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976, s. 134.
Naomi Klein (1970) dziennikarka i pisarka kanadyjska
Źródło: Zielone światło dla buntu, „Blätter für deutsche und internationale Politik”, tłum. „Forum”, 19 marca 2012.
Philippe Ariès (1914–1984)
Człowiek i śmierć
„Jestem splamiony morzem krwi, którą przelałem.”
Wilhelm Zdobywca (1028–1087) Król Anglii i książę Normandii
na łożu śmierci.
Źródło: Nigel Blundell, Susan Blackhall, Upadek domu Windsorów, tłum. Grażyna Jagielska, Wydawnictwo Prolog, Warszawa 1993, ISBN 83-85763-058, s. 29.
„To eserowszczyzna, kult jednostki, lewacko-eserowskie wypaczenia.”
Piotr Pospiełow (1898–1979)
do Konstantina Simonowa, który został wezwany po ukazaniu się artykułu wstępnego Marianowa napisanego w oparciu o przemówienie Simonowa twierdzącego, że po śmierci Józefa Stalina głównym zadaniem literatury jest odzwierciedlenie wielkości dyktatora w jej wszystkich przejawach i wymiarach.
Źródło: Jurij Boriew, Prywatne życie Józefa Stalina, tłum. i oprac. Darima i Dionizy Sidorscy, Oficyna Literatów Rój, Warszawa 1989, ISBN 8385049134, s. 177.
„Pozwólcie mi iść do domu Ojca.”
Jan Paweł II (1920–2005) papież, święty Kościoła katolickiego
ostatnie słowa wypowiedziane przed śmiercią.