Cytaty o religii
strona 3

„Jeśli religia jest wyłącznie uczuciem, to jest nieszkodliwa.”

Paul Tillich (1886–1965) niemiecki filozof i teolog protestancki

Źródło: Dynamika wiary, 1956

„Nie ma usprawiedliwienia dla wojny lub przemocy.(…) Chcąc przezwyciężyć swoje problemy, ludzie nie powinni odwoływać się do praw dżungli.”

K. Sri Dhammananda (1919–2006)

Źródło: Religie a wojna i terroryzm, Kraków 2003, s. 130.

O wojnie, O ludziach

„Z samego faktu istnienia Boga nic nie wynika. Bóg musiał coś dopiero nakazać. Krótko mówiąc, fałszywa jest teza, którą można przypisać Dostojewskiemu (a u nas Kołakowskiemu), że jeśli Boga nie ma, to wszystko wolno. To jest absolutnie pomyłka. Ateista może zgadzać się z zasadami religii, o ile one nie dotyczą religijności jako takiej. Z drugiej strony wiemy przecież, jak jest z przestrzeganiem etyki katolickiej przez katolików.”

Jan Woleński (1940) filozof polski

Źródło: rozmowa Małgorzaty Niemczyńskiej, Książka dla studentów: Dowód na nieistnienie, wyborcza.pl, 29 września 2012 http://wyborcza.pl/1,76842,12574673,Ksiazka_dla_studentow__Dowod_na_nieistnienie.html#ixzz27x6fyCY9

O Bogu, O książkach

„Jeśli nie zmienią się zasady doboru materiału kulturowego w mediach i jeśli nie zmieni się medialnej edukacji, będziemy ciągle narzekać na marginalizację sztuki słowa. Współczesny poeta, tak jak jego protoplaści – stoi na straży wartości słowa. A ponieważ słowo poetyckie ma wspólne korzenie z religią, można ową rolę nazwać „kapłańską.””

Bogusław Żurakowski (1939)

Źródło: H.B. Klein, Dokąd biegniesz, córko Mnemozyny?, „Przegląd Polski” (tygodniowy literackospołeczny
dodatek „Nowego Dziennika”), Nowy Jork, 21 czerwca 2002.

„Każdy rytuał ogranicza się po części do powtarzania formułek. Ta postępująca formalizacja cechuje zwłaszcza tradycyjne, bardziej rozwinięte kulty, gdzie życie i ubiór kapłanów są jednocześnie bardziej surowe i bardziej ozdobne, jednakże da się również zaobserwować w kultach sekt nowszych, gdzie wymagania wobec księży, szat liturgicznych i przedmiotów kultu są mniej rygorystyczne. Powtarzanie formułek w służbie bożej (termin „służba” zawiera odcień znaczeniowy istotny dla omawianego problemu) nabiera coraz bardziej powierzchownego I zewnętrznego charakteru, w miarę jak kult utrwala się, staje się starszy i bardziej tradycyjny. Ta powierzchowność powtarzanych formułek daje satysfakcję ludziom, którzy w sprawach religii przestrzegają dobrych manier. Jednocześnie przez swoją powierzchowność i formalizm obrzęd taki świadczy wyraźnie, że władca, na cześć którego się go odprawia, nie wymaga autentycznej gorliwości od swoich sług. Są to sługi nie przynoszące bezpośrednich korzyści i fakt ten przydaje splendoru ich panu. Nie potrzeba chyba nawet wskazywać na ścisłą analogię między rolą kapłana a lokaja. W obu przypadkach formalny charakter tych czynności jest widoczny i oczywisty. Zawodowe czynności kapłana nie powinny być wykonywane zręcznie ani sprawnie, gdyż powinny świadczyć o braku możliwości wykonywania przez niego innej pracy.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O życiu, O charakterze

„Istotą tego, co się dzisiaj w świecie dzieje, jest walka świata chrześcijańskiego z antychrześcijańskim. Po raz drugi od czasu narodzenia się islamu i od jego podbojów, które przekształciły w dziedziny muzułmańskie rozległe kraje, ongiś na wskroś chrześcijańskie (Syrię, Palestynę, Małą Azję, cały w ogóle Bliski Wschód, a dalej Egipt, Afrykę Północną, tę Afrykę Północną, która wydała świętego Augustyna, a wreszcie Konstantynopol i większą część Półwyspu Bałkańskiego, a nawet część Hiszpanii), po raz drugi od owej groźnej epoki, narodziły się w świecie siły, uosobione w komunizmie, a przelotnie także w hitleryzmie, które sprzysięgły się na to, by świat chrześcijański, by religia chrześcijańska, by cywilizacja oparta o podstawy chrześcijańskie, by cały w ogóle byt narodów, odwiecznie żyjących życiem chrześcijańskim, doprowadzić do ostatecznej zagłady.”

Jędrzej Giertych (1903–1992) harcerz, polityk, dyplomata, dziennikarz, pisarz, publicysta, historyk, prawnik

Źródło: My nowe pokolenie, 1929

O świecie, O sile, O czasie, O walce

„Religia nie jest sumą wierzeń, które by nam się podobały, ale sumą wierzeń danych nam przez Boga.”

Fulton John Sheen (1895–1979) amerykański duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: s. 6

O Bogu

„Nie walczę z religią, ale czerpię z niej to, co mnie interesuje, aby potem sobie to przywłaszczyć.”

Pedro Almodóvar (1949) hiszpański reżyser i scenarzysta

„Mimo, że nasza religia jest nowa, prawa w niej zawarte nie są nowe, nie zostały też one wymyślone przez nas. Przeciwnie, my jedynie ubraliśmy w słowa to, co od zarania dziejów Natura w swej nieskończonej mądrości przeznaczyła dla przetrwania wszystkich swych stworzeń.”

Ben Klassen (1918–1993)

Odwieczna Religia Natury

O naturze

„Pamiętajcie nie tykać jego duchowej swobody i woli. Niech się sam kształci, sam uczy, sam wybiera, sam szuka prawdy. Dlatego nie dałem mu żadnej religii, bo wiara powinna być rzeczą wyrozumowaną, przekonaniem a nie narzuconą niemowlęciu formułą. Niech samodzielnie roztrząsa i waży i boryka się z własnym krzyżem (…), nie nakładajcie mu pęt i kajdan, bo zmarnieje jak ludzkość cała marnieje skrępowana wiekowymi fałszami.”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

Kwiat lotosu

O wierze

„Mama, nie będąc ateistką, nigdy za życia nie myślała o religii.”

Albert Camus książka Obcy

Obcy (1942)

O myślach, O myśleniu

„Bóg jest Bogiem wybaczającym. To Bóg drugiej szansy. Nieważne, ile razy go zawiedziesz – twoja wartość w Jego oczach pozostaje ta sama.”

Joel Osteen książka Your Best Life Now

Źródło: Your Best Life Now; cyt. za Tomasz Zalewski, Cukierkowa religia w USA Bóg w wersji light, polityka.pl, 1 grudnia 2009 http://www.polityka.pl/swiat/obyczaje/1500971,1,cukierkowa-religia-w-usa.read?backTo=http://www.polityka.pl/swiat/obyczaje/1513308,1,obraz-boga-w-polsce-i-w-usa.read

O Bogu

„Istnieje we współczesnej kulturze religijnej pewien nurt myślenia szerokiego i otwartego, który nazwano pluralistyczną teologią religii (…). Teologia ta głosi kontrowersyjną tezę o równoważności wszystkich religii w dziejach ludzkości (…) Inne religie mają również pośredników Bożych. (…) Sama prawda, jakkolwiek jedna, przejawia się w różnych postaciach, ale żadnej z nich nie wolno absolutyzować. (…) [ten] problem [jest] godny głębokiej refleksji.”

Wacław Hryniewicz (1936) polski teolog katolicki, duchowny

Źródło: Dramat nadziei zbawienia, Warszawa 1996, s. 206, 207.

O prawdzie, O myślach, O problemach, O myśleniu

„Czyż nie więcej to warte niż konanie w otoczeniu księży, którzy zakłócają ostatnie chwile życia niepokojem, groźbami i rozpaczą? Nie, chcę pokazać twoim bigotom, że można umrzeć spokojnie nie upodabniając się do nich; chcę ich przekonać, że nie religii potrzeba, aby skonać w równowadze ducha, ale tylko odwagi i rozsądku. (…)”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Dialog między księdzem a umierającym

„Gdyby udowodniono, że Boga nie ma, nie byłoby religii.(…) Ale gdyby udowodniono, że Bóg jest, religii nie byłoby również.”

Ursula K. Le Guin książka Lewa ręka ciemności

Cykl Hain (Ekumena), Lewa ręka ciemności

O Bogu

„Widzę choćby słabnięcie pozycji papieża jako autorytetu pod wpływem nowego fenomenu, jakim jest religia smoleńska. Wypieranie figury polskiego papieża przez jeszcze bardziej polską i jeszcze bardziej romantyczną formę religijności: kult Lecha Kaczyńskiego i jego namiestnika na ziemi, Jarosława. To jest fascynujące – patrzeć, w jaki sposób dziś ta forma, która obsadza nowego hiper-Polaka i obdarza go rodzajem totemicznej czci, odpływa od papieża, i to odpływa wyraźnie. Dlatego to jest dobry moment, żeby zacząć o nim rozmawiać jako o historycznej postaci, ciekawej i problematycznej, bez tej wzniosłej otoczki, która do tej pory broniła dostępu do poważnej dyskusji.”

Agata Bielik-Robson (1966) polska filozof

Źródło: Jakub Majmurek, Bielik-Robson: Nikt nie chce psuć święta, krytykapolityczna.pl, 1 maja 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/Bielik-RobsonNiktniechcepsucswieta/menuid-1.html

„Religia jest ludziom potrzebna, tak jak potrzebna jest nadzieja na życie wieczne, na spotkanie drogich zmarłych, wiekuiste szczęście itd.”

Stanisław Lem (1921–2006) polski pisarz, futurysta

O życiu, O szczęściu, O nadziei, O zmarłych

„„Przekrój”: Co sprawia, że życie jest wyjątkowe?
T. Raczek: Poczucie wolności – że mogę, chcę i umiem kształtować po swojemu.
„Przekrój”: Gdybyś był psem, kogo byś ugryzł?
T. Raczek: Ludzi w mundurach; wszystkich którzy stają przede mną nie we własnym imieniu, lecz w imieniu jakiejś władzy lub wiary, którą reprezentują. Nie ufam im.
„Przekrój”: Twoje grzechy główne?
T. Raczek: Niecierpliwość. Wieczna niesytość. Nadmiar wątpliwości. (…)
„Przekrój”: Czego powinno nie być?
T. Raczek: Wojska, polityki i religii. Wtedy okazałoby się, że jesteśmy w raju.”

Tomasz Raczek (1957) polski krytyk filmowy, publicysta

Źródło: „Przekrój”, 20 maja 2001

O życiu, O ludziach, O wierze, O wolności

„W wielu ludziach krąży po cichu robak szaleństwa. jest czarny i ma trzy wielkie, fosforyzujące szkarłatem oczy. Długi ryjek zakończony otworem gębowym służy mu do plucia – pluje celnie jak zawodowy snajper. karmi się naszymi snami; chłepcze je po nocach, trawi i wydala z powrotem, by przyszły do nas nad ranem i objawiły jeszcze inny świat. Małe szeleszczące chwytniki pozwalają mu przeciskać się przez każdą szczelinę ciała. Tak właśnie wychodzi z jakiegoś zdarzenia, wiersza lub religii i wdziera się w nas przez oko, ucho albo por skóry, a potem wędruje w milczeniu żyłami i nitkami nerwów szukając stałej przystani. Kiedy wejdzie do duszy, człowiek staje się niebezpieczny dla swojej uczciwości. Kiedy dosięgnie mózgu, człowiek zaczyna zagrażać swemu otoczeniu. ale kiedy dosięgnie serca, człowiek zakochuje się w jakiejś istocie ludzkiej. Wówczas świat staje się dla niego niebezpieczny i każdy krok zagraża mu klęską.”

Waldemar Łysiak (1944) polski pisarz i publicysta

Flet z Mandragory

O świecie, O duszy, O snach, O szaleństwie

„Jezus wszedł w cierpienie, nadał cierpieniu większy sens. Jeżeli człowiek odgadnie sens swojego cierpienia, może je uczynić ofiarą za kogoś i za coś. Tylko takie cierpienie zrodzi dobro.”

Edmund Piszcz (1929) duchowny katolicki, biskup, historyk Kościoła

Źródło: Abp Piszcz: przez cierpienie dojrzewa miłość http://www.deon.pl/religia/kosciol-i-swiat/z-zycia-kosciola/art,8966,abp-piszcz-przez-cierpienie-dojrzewa-milosc.html, deon.pl, 11 lutego 2012

O miłości, O cierpieniu, Sens

„Fragmenty,
erupcje duszy,
skrzepy krwi naszego wieku –

Blizny – zakłócenia w krążeniu pierwotnego życia,
historyczne religie w pięć wieków zburzone,
co do nauki: rysy w Partenonie,
Pianek ze swą teorią kwantów
też Kepler i Kierkegaard zdrowo namącili”

Gottfried Benn (1886–1956) pisarz niemiecki

Źródło: Fragmenty, tłum. Feliks Przybylak

O duszy, O nauce, O wieku

„Religia jednego wieku staje się literacką rozrywką wieków następnych.”

Ralph Waldo Emerson (1803–1882) filozof amerykański

Źródło: Richard Dawkins, Bóg urojony (ang. The God delusion, 2006), tłum. Piotr J. Szwajcer

O Bogu, O wieku

„(…) Jeżeli świat nie jest rozsypaną przed nami łamigłówką, tylko zupą, w której pływają bez ładu i składu kawałki, od czasu do czasu zlepiające się przez przypadek w jakąś całość? Jeżeli wszystko, co istnieje, jest fragmentaryczne, nie donoszone, poronne, zdarzenia mają koniec bez początku albo tylko środek, sam przód albo tył, a my wciąż segregujemy, wyławiamy i rekonstruujemy, aż zaczynamy widzieć całe miłości, całe zdrady i klęski, chociaż naprawdę jesteśmy cząstkowi, byle jacy. Nasze twarze, nasze losy urabia statystyka, jesteśmy wypadkową ruchów brownowskich, ludzie to nie dokończone szkice, przypadkowo zarysowane projekty. Perfekcja, pełnia, doskonałość – to rzadki Wyjątek, zdarzający się tylko dlatego, że wszystkiego jest tak niesłychanie, niewyobrażalnie wiele! Olbrzymiość świata, nieprzeliczalna jego mnogość jest automatycznym regulatorem codziennej zwyczajności, dzięki niej uzupełniają się pozornie luki i wyrwy, myśl dla własnego zbawienia odnajduje i scala odległe fragmenty. Religia, filozofia są klejem, wciąż składamy i zbieramy rozpełzające się w statystykę ochłapy, żeby je złożyć w sens, jak w dzwon naszej chwały, żeby odezwały się jednym, jedynym głosem! Tymczasem jest tylko zupa. Matematyczny ład świata to nasza modlitwa do piramidy chaosu. Na wszystkie strony wystają kawałki życia poza znaczenia, które ustaliliśmy jako jedyne, a my nie chcemy, nie chcemy tego widzieć! Tymczasem istnieje tylko statystyka. Człowiek rozumny to człowiek statystyczny. Czy dziecko będzie piękne czy brzydkie? Czy muzyka da mu rozkosz? Czy dostanie raka? O tym wszystkim decyduje gra w kości. Statystyka stoi u naszego poczęcia, ona wylosowuje zlepki genów, z których tworzą się nasze ciała, ona wylosowuje naszą śmierć. O spotkaniu kobiety, którą pokocham, o mojej długowieczności, o wszystkim decyduje normalny rozkład statystyczny, więc może także o tym, czy będę nieśmiertelny? Może ona staje się czyimś udziałem na ślepo, przez przypadek, od czasu do czasu, tak samo jak uroda lub kalectwo? A skoro nie istnieją jednoznaczne przebiegi, skoro rozpacz, piękno, radość i brzydota są dziełem statystyki, statystyką jest podszyte nasze poznanie, istnieje tylko ślepa gra, wiekuiste układanie się przypadkowych wzorów. Nieskończona liczba Rzeczy szydzi z naszego umiłowania Ładu. Szukajcie – a znajdziecie; zawsze w końcu znajdziecie, jeżeli będziecie tylko dość żarliwie szukali, statystyka bowiem niczego nie wyklucza, czyni wszystko możliwym, jedynie mniej lub więcej prawdopodobnymi. Historia zaś jest ziszczaniem się brownowskich ruchów, statystycznym tańcem cząstek, które nie przestają marzyć o innym doczesnym świecie…
– Może i Bóg istnieje tylko czasami? – rzucił niegłośno Inspektor. Pochylił się do przodu i z niewidzialną twarzą słuchał tego, co Gregory z takim trudem wyrzucał z siebie, nie śmiejąc nań spojrzeć.
– Może – obojętnie odparł Gregory. – A przerwy w jego istnieniu są bardzo długie, wie pan?
Wstał, podszedł do ściany i wpatrzył się niewidzącymi oczami w jakąś fotografię.
– Może i my…”

Stanisław Lem książka Śledztwo

zaczął i zawahał się – ... i my jesteśmy tylko czasami, to znaczy: raz mniej, niekiedy prawie znikamy, rozpływamy się, a potem nagłym skurczem, nagłym wysiłkiem, scalając na chwilę rozpadające się rojowisko pamięci... na dzień stajemy się...
finalna rozmowa Inspektora z Gregorym.
Utwory, Śledztwo

O rozpaczy, O myśleniu, Radość, O śmierci

„Nigerii nie można podzielić według religii. Chrześcijanie razem z wyznawcami islamu chodzą do szkół, na bazary, do pracy, razem służą w wojsku. Są zakorzenieni tam, gdzie mieszkają i nie da się nagle przesiedlić ludzi z miejsca na miejsce – wszystkich muzułmanów na Północ, a chrześcijan na południe.”

John Olurunfemi Onaiyekan (1944)

Źródło: Nigerii nie można dzielić wg. religii, gosc.pl, 5 stycznia 2011 http://gosc.pl/doc/1046914.Nigerii-nie-mozna-dzielic-wg-religii

O ludziach

„Kościół potępia sekty, bo obawia się utraty kontroli nad ludźmi. Musimy pamiętać, że spośród wszystkich religii i sekt w całej historii ludzkości Kościół papieski jest organizacją najbardziej zbrodniczą.”

Hubertus Mynarek (1929)

Wypowiedzi w wywiadach Źródło: Kościół to perwersja, eioba.pl http://www.eioba.pl/a/2e05/kosciol-to-perwersja

O historii

„Tak samo jak miłości nie należy powierzać prostytutce, tak religii nie należy powierzać klechom.”

Karlheinz Deschner (1924–2014) pisarz i historyk niemiecki

Sowenig man die Liebe den Prostituierten anvertrauen darf, sowenig die Religion den Pfaffen. (niem.)

„To piosenka z albumu Piece of Mind. Piosenka o religii… albo o myciu samochodu.”

Bruce Dickinson (1958) angielski muzyk rockowy, wokalista

o utworze Revelations.

O piekle

„Stawiamy sobie dwa główne cele. Pierwszy to doprowadzenie do zagwarantowania wolności Tybetańczykom w Tybecie. Nie chodzi o niepodległość, tylko o poszanowanie wolności obywatelskich: wolności edukacji, gospodarowania, religii, kultury. O to staramy się środkami politycznymi. A drugi cel to opieka nad Tybetańczykami na uchodźstwie. Tu staramy się zapewnić ochronę zdrowia, edukację, pomoc w rozwoju rolnictwa, pomoc socjalną.”

Tsering Wangchuk (1974)

Źródło: Ewa Siedlecka, Minister rządu tybetańskiego wierzy, że Tybetańczycy będą górą, wyborcza.pl, 9 czerwca 2012 http://wyborcza.pl/1,75248,11892842,Minister_rzadu_tybetanskiego_wierzy__ze_Tybetanczycy.html

O wolności, O pomocy

„Pogarda Polaków dla władzy, pogarda dla siły – o której nie mają pojęcia, czym jest, bo zbyt długo już bezrefleksyjnie jakiejś sile obcej zawsze podlegają (…) – sprawia, że nie ma tutaj ani z kim, ani o czym rozmawiać. Apelowanie do Polaków o równe prawa dla kogoś? O przestrzeganie prawa powszechnego? O szacunek dla państwa, które sami żeśmy sobie stworzyli? Przecież bywaliśmy czasami silniejsi wobec biedniejszych od nas lub różniących się od nas językiem, religią, zachowaniem. Bywaliśmy silni wobec Żydów, wobec Ukraińców, bywamy silni wobec gejów (…) Jesteśmy silniejsi od wyrzucanych z pracy czy tych, którzy w imię „elastyczności rynku pracy” pozbawiani są podstawowej prawnej osłony przed silniejszymi, jaką jest umowa o pracę.”

Cezary Michalski (1963) polski eseista i prozaik

Źródło: Jedynie władza jest ciekawa, krytykapolityczna.pl, 29 czerwca 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/CezaryMichalski/Jedyniewladzajestciekawa/menuid-291.html

O zachowaniu, O sile

„Freud jest całkowicie nienaukowy. To skrzyżowanie wizji, poezji i szalbierstwa.”

Jerzy Vetulani (1936–2017) profesor nauk przyrodniczych, psychofarmakolog, neurobiolog, biochemik

Źródło: wykład Neurobiologia i religia https://www.youtube.com/watch?v=Hn559bvUzRE

„Bezgraniczna jest dowolność w używaniu słów. Ale żadne słowa nie są używane tak dowolnie, żadne nie są brane w tak sprzecznych ze sobą znaczeniach, jak słowo „Bóg” i „Religia.””

Ludwig Feuerbach (1804–1872) niemiecki filozof

Wykłady o istocie religii

O Bogu

„Był taki czas, gdy życie ludzi było nieuporządkowane, zwierzęco dzikie, poddane panowaniu siły; nie było wtedy żadnej nagrody dla dobrych ani żadnej kary dla złych.
Dopiero później, jak przypuszczam, ludzie ustanowili prawa karzące; chodziło im o to, żeby Prawo stało się tyranem ujarzmiającym zuchwałość, by karany był, ktokolwiek popełnił przestępstwo. A kiedy już prawa zabraniały ludziom popełniania jawnych gwałtów, ludzie czynili zło po kryjomu. Wtedy dopiero jakiś przebiegły i mądry mąż wpadł na myśl, że trzeba wynaleźć lęk przed bogami, aby istniało coś, co odstrasza złych wtedy, gdy czynią, mówią lub zamyślają coś po kryjomu. Rozumując tak wymyślił bóstwo, mówiąc: „Istnieje dziwny duch (daimon), wiecznym cieszący się życiem, słyszy on, widzi i czuje rozumną myślą, na wszystko baczną, boską naturę mając, co wszelkie ludzkie słowo posłyszy zaraz i będzie mogło dojrzeć wszelakie czyny; a choćbyś zło ukradkiem zamyślał jakie, zostanie to zauważone przez bogów, bo rozum czujny posiadają.””

Krycjasz (-460–-403 p. n. e.)

Źródło: Sekstus Empiryk O bogach, przeł.A. Bańkowski, w: A. Nowicki: Filozofowie o religii, t. 2, Warszawa 1963

O życiu, O Bogu, O ludziach, O karze

„1. Świat powinien unikać dyskryminacji innych istot ludzkich pod względem kasty, religii, płci, koloru skóry etc.”

Dharma Sangha (1990)

8 Zasad Moralnych Źródło: dharmasangha.info http://www.dharmasangha.info/index.php/teachings/248-eight-morals-or-rules

O świecie

„Religia nie powinna zawierać się w formułkach, a w duszy.”

Zofia Nałkowska (1884–1954) pisarka polska, publicystka i dramatopisarka

Źródło: Rówieśnice, Warszawa 1981, wyd. Czytelnik.

O duszy

„Jeśli chodzi o sprawy religii, ludzie są winni wszelkich możliwych nieuczciwości i występków intelektualnych.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

O ludziach

„Bliższa eksplikacja religii zawsze jest określona przez historię różnych dogmatów i instytucji, jest zanurzona w dziejach kultury, a więc nie można tej doktrynalnej strony religii przedstawiać jako czegoś co wszyscy powinni uznać, bo to jest prawda. To jest prawda może w jakimś znaczeniu, ale ta prawda musi być – jest – tłumaczona językiem różnych historycznie ukształtowanych kultur.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Źródło: Czas ciekawy, czas niespokojny. Z Leszkiem Kołakowskim rozmawia Zbigniew Mentzel, Część 2, wyd. Znak, 2008, s. 179.

O prawdzie, O historii, O czasie

„Nie można i nie powinno się eliminować chrześcijańskich podstaw z dalszej ewolucji społecznej, tak samo jak nie można i nie powinno się usuwać wież kościelnych z krajobrazu. Tymczasem zakazuje się umieszczania symboli religijnych w budynkach rządowych, państwo nie chce finansować szkół wyznaniowych, a religia jest usuwana na bok, marginalizowana, a jej ranga w życiu publicznym – pomniejszana.”

Sayeeda Warsi (1971) brytyjsko-pakistańska prawniczka i polityk

Źródło: Brytyjska minister za nowym modelem laicyzmu, znak.org.pl, 17 lutego 2012 http://www.znak.org.pl/index.php?lang1=pl&page1=news&subpage1=news00&infopassid1=13540&scrt1=sn

„Religia często przysłania Boga, sprawia, że ludzie przestają go dostrzegać, a nawet zaczynają wątpić. Chodzi o uratowanie Boga przed sprowadzeniem go do reguł i rytuałów. One oddzielają nas od niego i przysłaniają jego istotę, którą jest miłość.”

Sinéad O'Connor (1966) irlandzka piosenkarka i autorka piosenek

Źródło: „Machina”, czerwiec 2007

O miłości, O Bogu, O ludziach

„Wzmożona Religia dawnych Ariów przeobrazi naród polski – i żydowski. Musimy uwielbić Wielką Trójcę: Pracę, Sprawiedliwość, Miłość Nadczłowieczeństwa – inaczej dojdziemy do tej pustyni zwątpienia, gdzie wszystko rozsypuje się w popiół – prócz kanapki z kawiorem i papierów Giełdy.”

Tadeusz Miciński (1873–1918) pisarz i poeta polski

Xiądz Faust Źródło: rozdz. XVI, Do źródeł Ariów http://www.polona.pl/dlibra/doccontent?id=16026, wyd. „Książka”, Kraków 1913, s. 223.

O miłości, O książkach, O sprawiedliwości

„Polityka musi stać się naszą religią.”

Ludwig Feuerbach (1804–1872) niemiecki filozof

„Dla zajadłych obrońców krzyż nie jest symbolem miłości bliźniego, niewyobrażalnego poświęcenia, cierpienia i wybaczenia, a jedynie znakiem dominacji religii i kleru w życiu publicznym. Sposobem oznaczenia terenu i niewerbalnego ostrzeżenia: to nasze. Wara. W patriotycznej polskiej pieśni wolność krzyżami się mierzy. W III RP krzyżami mierzy się bezprawie.”

Joanna Senyszyn (1949) polska działaczka polityczna, ekonomistka

o debacie na temat obecności krzyży w budynkach państwowych, po orzeczeniu wydanym w listopadzie 2009 przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, nakazującym zdjęcie krzyży we włoskiej szkole. Źródło: blog Joanny Senyszyn http://senyszyn.blog.onet.pl/ZRADIOMARYJNIENIE-BISKUPOW-I-K,2,ID394946044,n, 22 listopada 2009

O wolności, O cierpieniu, O zdjęciach

„Miałam religię w kościele i było dużo lepiej. Jestem katoliczką, regularnie chodzę do kościoła. Ale niektórzy księża bywają pazerni, przestali się zajmować duchem, a zaczęli pieniędzmi.(…) Symbole religijne są nadużywane. Kiedy w urzędzie wisi krzyż, to tak jakby urzędnik zwalał na Boga odpowiedzialność za swe decyzje.”

Zofia Popiołek (1952) polski polityk

Źródło: rozmowa Dominika Smagi, Marihuana jest lepsza od alkoholu, dziennikwschodni.pl, 10 października 2011 http://www.dziennikwschodni.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20111010/WYBORYPARLAMENTARNE01/564943240

O Bogu, O decyzjach, O marihuanie

„Religie to różne drogi prowadzące do tego samego celu. Jaka to różnica, którą z nich wybierzemy, jeśli i tak kierujemy się do tego samego celu. Jaki cel więc mają te kłótnie między nami?”

Mohandas Karamchand Gandhi (1869–1948) Indyjski przywódca polityczny i religijny

Religions are different roads converging to the same point. What does it matter that we take different road, so long as we reach the same goal. Wherein is the cause for quarrelling? (ang.)
mówiąc o konflikcie między muzułmanami i hinduistami w Hind Swaraj.
Źródło: Or Indian Home Rule (1946), s. 36

„My chrześcijanie nie chcemy dla siebie żadnych szczególnych przywilejów, a tylko tych samych praw, co wszyscy. Chcemy wolności sumienia, wolności praktyk religijnych, wolności także dla tych, którzy w nic nie wierzą. Taka równość wobec prawa niestety nie istnieje. I ta sytuacja jest zagrożeniem dla przetrwania naszej religii”

Ignacy Józef III Younan (1944)

Źródło: „Unia Europejska nie troszczy się o los chrześcijan na Bliskim Wschodzie”, pch24.pl, 27 sierpnia 2012 http://www.pch24.pl/unia-europejska-nie-troszczy-sie-o-los-chrzescijan-na-bliskim-wschodzie,5338,i.html

O losie, O wolności

„Mojżesz nie jest bogiem, lecz prawodawcą, patriarchą i prorokiem żydowskim. To od jego imienia religia starotestamentowa, religia żydowska zwie się „mojżeszową.””

Andrzej Tokarczyk (1932)

Czterech jeźdźców Apokalipsy (1988)

O Bogu

„Gdybym pozostał w Tybecie, musiałbym wyrzec się Dalajlamy i mojej religii; musiałbym służyć chińskiemu rządowi.(…) musiałbym pomagać rządowi w narzucaniu Tybetańczykom mianowanego przez władze Panczenlamy. W ten sposób podeptałbym wszystko, w co wierzę. Zrozumiałem wtedy, że muszę opuścić mój kraj.”

VIII Agja Rinpocze (1950)

Źródło: Polityka Chin w Tybecie Walka na śmierć i życie ze starożytną cywilizacją, str. 9 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/pdf/polityka_chin.pdf

O życiu, O śmierci, O walce

„AntyKosciół Michnika jest ideowy. Ma on bowiem o wiele większe ambicje. Nie chce być jedynie polskim Murdochem. Chce, by głoszona przez niego nauka stała się powszechnym wyznaniem w Polsce. W Europie. Na świecie. Środowisko Michnika chce zająć miejsce Kościoła. Swą ideologią chce zastąpić religię. Już kiedyś próbowali zrobić to ich wujkowie i ciotki rewolucji. Urodzeni w latach 40. i 50. zamienili język marksizmu na język ideowego konsumpcjonizmu. Ale robią to samo. Adam Michnik czuje się papieżem. Tak jak Lenin czuł się Bogiem. I nie dostrzega, że ten papieski fotel już jest zajęty. I że on sam czeka w długiej kolejce podobnych mu współczesnych antypapieży.”

Robert Tekieli (1961) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Antypapież antyKościoła, „Gazeta Polska”, 28 września 2011

O Bogu, O nauce, O czekaniu

„Mało było na tym świecie religii równie szkodliwych dla ludzi jak religia Mahometa.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, Listy

O ludziach

„Miłość to wiara, to religia ziemskiego szczęścia, to promienny trójkąt umieszczony w sklepieniu świątyni, którą nazywamy światem.”

Alfred de Musset książka Spowiedź dziecięcia wieku

L’amour, c’est la foi, c’est la religion du bonheur terrestre ; c’est un triangle lumineux placé a la voute de ce temple qu’on appelle le monde. (fr.) Spowiedź dziecięcia wieku Źródło: cz. I, rozdz. V http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/spowiedz-dzieciecia-wieku.html, tłum. Tadeusz Boy-Żeleński.

O miłości, O świecie, O wierze

„Prosimy Maryję – Matkę Wielkiej Nadziei o umiejętność mówienia w chwilach trudnych: Matko Jezusa Chrystusa spraw, aby nasze cierpienie stało się błogosławieństwem, które zrodzi dobro.”

Edmund Piszcz (1929) duchowny katolicki, biskup, historyk Kościoła

O miłości, O matce, O cierpieniu, Chrystus

„Gdziekolwiek kładziony jest nacisk na życie w Prawdzie, Spokoju i Miłości – w jakiejkolwiek religii lub języku, przez jakiegokolwiek nauczyciela – tam mamy Odwieczną Drogę Prawości.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Misterium Sai
Źródło: s. 45

O życiu, O nauczycielach

„Nie ma czegoś takiego jak wartości katolickie w kulturze. Nikt nie żyje według religii katolickiej. Ona już w ogóle nie jest obecna w życiu codziennym, co najwyżej w formie ceremonii polegających na jedzeniu, piciu i dawaniu sobie prezentów. Zapewne nikt z protestujących nie żyje w dziewictwie do ślubu i nie ryzykuje spłodzenia dziecka przy każdym stosunku, jak to nakazuje religia. A najgorsze jest to, że nie zachowuje się jak chrześcijanin, tylko jak człowiek, który reprezentuje partię katolicką. To przykre, bo wartości chrześcijańskie to najpiękniejsza spuścizna religii katolickiej.”

Maria Anna Potocka (1950)

Źródło: Anna Zielińska, Kiedy kupa jest sztuką, a kiedy sztuka kupą? http://wyborcza.pl/1,75475,11229684,Kiedy_kupa_jest_sztuka__a_kiedy_sztuka_kupa_.html, „Gazeta Wyborcza Kraków”, 25 lutego 2012.

O dzieciach, O jedzeniu, O sztuce, O piciu

„Wygnać śmierć albo ukryć ją za nie wiedzieć jaką architekturą o ponadczasowej doskonałości: takim starczym zajęciom oddaje się większość filozofów i macherów od religii. Wcielić śmierć w życie, sprawić, by stała się w jakiś sposób rozkoszna: na tym powinna polegać działalność budowniczych luster – mam na myśli tych wszystkich, których najpilniejszym celem jest komponowanie owych faktów wydających się miejscami, gdzie czujemy, że przylegamy do świata i samych siebie, ponieważ dają nam one poczucie pełni, kryjącej w sobie własną mękę i własne pośmiewisko.”

Michel Leiris (1901–1990)

Źródło: Lustro tauromachii, Gdańsk 1999, tłum. M. Ochab, s. 52.

O życiu, O śmierci, O myślach, O myśleniu

„Polityka narodu katolickiego musi być szczerze katolicka, to znaczy, że religia, jej rozwój i siła musi być uważana za cel, że nie można jej używać za środek do innych celów, nic wspólnego z nią nie mających.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: Kościół, naród i państwo, 1927

O sile

„Na Allacha, prawdziwy socjalizm ma swoje źródło w naszej religii, w naszej świętej księdze. To my mamy nieść posłannictwo socjalizmu, którego przewodnikiem jest nasz wielki prorok Muhammad.”

Muammar al-Kaddafi (1942–2011) libijski pułkownik, polityk i ideolog

Źródło: Tadeusz Fryzel, muzułmański w Libijskiej Dżamahirijji http://antyimperializm.wordpress.com/2012/05/Socjalizm

„To kraj, w którym łatwo się żyje. Składa się nań wiele narodowości, kultur i religii, więc Australijczycy nauczyli się tolerancji. Pozwalają każdemu być sobą, nie wtrącają się w niczyje sprawy. Poza tym Australia jest piękna, ma cudowny klimat.”

Gosia Dobrowolska (1958) aktorka pochodzenia polskiego działająca w Australii

Źródło: „Rzeczpospolita”, 28 lipca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cnga.htm

„Wszystkie religie mają ten sam dar przemiany naszych uczuć w uczucia pozytywne.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia
Źródło: PAP, 6 stycznia 2002

O emocjach

„Taka organizacja jak nasza mijałaby się z celem gdyby nie dawała swym członkom poznania religii.”

Robert Baden-Powell (1857–1941) brytyjski wojskowy, pisarz, twórca skautingu

Skauting i Bóg

„Postanowiłam zbadać, jaki wpływ ma na literaturę religia, obyczaje i prawo oraz jaki wpływ na religię, obyczaje i prawo wywiera literatura (…). Wydaje mi się, że przyczyny moralne i polityczne, które zmieniają ducha literatury, nie zostały dostatecznie zanalizowane (…).”

Anne-Louise Germaine Necker (1766–1817)

Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 133.

O historii, O literaturze

„Wirtuozeria jakiegoś człowieka jest poniekąd tylko melodią jego życia, której pozostaną tylko pojedyncze dźwięki, jeśli nie połączy jej z religią.”

Friedrich Daniel Ernst Schleiermacher (1768–1834)

„Rozum musi się nauczyć gotowości słuchania tego, czego można się nauczyć z wielkich religijnych przekazów ludzkości. Jeśli nauka w pełni się wyemancypuje i to odrzuci, stanie się siłą niszczącą. Nauka i wiara, rozum i religia są powołane do wzajemnego oczyszczania się i uzdrawiania, nawzajem się potrzebują i muszą to wzajemnie uznać.”

Benedykt XVI (1927) papież

Źródło: debata z niemieckim filozofem Jürgenem Habermasem, styczeń 2004

O wierze, O sile, O nauce

„Ponieważ w Polsce, poza ONR-em i Falangą (nie licząc szeregu ludzi spośród Stronnictwa Narodowego), „konsekwentne” teorie rasistowskie na modłę hitlerowskich ustaw norymberskich nie istniały — można by zatem na tej podstawie twierdzić, że antysemityzmu w Polsce nie było. Polacy nic występowali przeciwko Żydom „dlatego, że są Żydami”, ale dlatego, że Żydzi są brudni, chciwi, kłamią, mają pejsy, mówią żargonem, nie chcą się asymilować, a także dlatego, że się asymilują, przestają mówić żargonem, są elegancko ubrani, chcą być Polakami. Dlatego, że są niekulturalni i dlatego, że są za bardzo kulturalni. Dlatego, że są przesądni, zacofani i ciemni, i dlatego, że są piekielnie zdolni, postępowi i ambitni. Dlatego, że mają długie garbate nosy i dlatego, że nieraz nie można ich odróżnić od „czystych Polaków”. Dlatego, że ukrzyżowali Chrystusa, że praktykują ubój rytualny i ślęczą nad Talmudem i dlatego, że wzgardzili własną religią i są ateistami. Dlatego, że są chuderlawi, chorowici, wrodzone ofermy i ofiary i dlatego, że są wysportowani, mają bojówki i „chucpę.””

Konstanty Jeleński (1922–1987) dziennikarz, publicysta, związany z paryską "Kulturą"

Dlatego, że są bankierami i kapitalistami i dlatego, że są komunistami i agitatorami. W żadnym wypadku dlatego, że są Żydami…
Źródło: Hańba czy wstyd, w: Zbiegi okoliczności, Paryż 1982, t. 1, str. 168.

O ludziach, Chrystus

„Przeprogramowaliśmy rzeczywistość, język to wirus, religia – system operacyjny, a modlitwy to jedynie wkurzający spam.”

Neil Gaiman książka Amerykańscy bogowie

Amerykańscy bogowie

O rzeczywostości

„Współczesna religia polska nie jest oczywiście identyczną z religią rycerzy Trylogii, ale jeśli się nie mylę, jest z nią ściśle związana.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Religia w Trylogii
Źródło: s. 8

„Panie pośle, jak czytałem Gibbona, to on raczej obwiniał wojny domowe wynikłe z przyjęcia chrześcijaństwa jako religii państwowej, ale może czytaliśmy inne tomy i w innych językach.”

Radosław Sikorski (1963) polski polityk, dziennikarz

do Zbigniewa Girzyńskiego podczas głosowania nad ratyfikacją konwencji o zapobieganiu przemocy. Źródło: stenogram z posiedzenia Sejmu w dniu 6 lutego 2015 http://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter7.nsf/0/03794DE1EC3524EEC1257DE700413168/%24File/86_c_ksiazka.pdf

O wojnie, O czytaniu

„z nami nie zginiesz
nie łudź się, nie zginiesz w tłumie
(…) nie uda ci się ukryć
(…) nie łudź się, że cię uratuje
ironiczny uśmieszek wewnętrzny, albo powtarzane
w myślach najprostsze zaklęcie naszej
najprostszej religii KAZALIMIKAZALIMIKAZALI”

Stanisław Barańczak (1946–2014) polski pisarz

Cytaty z tekstów literackich
Źródło: Z nami nie zginiesz z tomu Ja wiem, że to niesłuszne

„Komuniści ciągle mówili, że „będziemy tworzyć raj na ziemi” – to ich cecha charakterystyczna. Dziś też próbuje się to robić, obiecując „cuda” albo sielankowe życie na emeryturze po wydłużonym okresie pracy. Ale my wiemy, czym się kończyły bolszewickie „raje na ziemi”. Wszędzie, gdzie wszczynano rewolucje i walczono z religią w imię ich rzekomo „lepszego świata”, tam lała się krew, tam były barbarzyńskie mordy i płacz narodów. Doświadczyła przecież tego również nasza Ojczyzna, bo jej ziemia została zroszona najcenniejszą polską krwią, także ludzi Kościoła. Ksiądz Jerzy Popiełuszko jest tego symbolem.”

Stanisław Nagy (1921–2013) polski teolog, kardynał

Źródło: Nowa komuna nabiera rozpędu, naszdziennik. pl, 24 marca 2012 http://naszdziennik.pl/index.php?dat=20120324&typ=wi&id=wi03.txt

O życiu, O ludziach, O płaczu, O ojczyźnie

„Jestem w drodze, nie mogłabym nazwać siebie ani ateistką, ani osobą praktykującą, jednoznacznie związaną z religią katolicką. Mam przekonanie, że jakaś siła wyższa istnieje i zdarzyło mi się z nią rozmawiać, ale tylko w sprawach bezpieczeństwa i zdrowia najbliższych. I nie w sytuacjach kryzysowych, a raczej na zapas. Nie chcę jej irytować drobniejszymi sprawami.”

Dominika Ostałowska (1971) aktorka polska

Źródło: „Rzeczpospolita”, 19 maja 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/sho.htm

O sile

„Budynek kościelny był jedynym miejscem, dokąd nie przenikało urzędowe kłamstwo, a kościelna łacina pozwalała zachować wiarę w wartość ludzkiej mowy, poza tym poniżanej i naginanej do najgorszych zadań. (…) Tam jednak, gdzie nie da się określić, co jest obyczajem narodowym, a co religijnym, religia zmienia się w siłę społeczną, konserwatywną i konformistyczną.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

o Kościele katolickim w epoce stalinowskiej.
Źródło: Adam Michnik, Rozpacz Miłosza, „Gazeta Wyborcza”, 31 grudnia 2010.

O kłamstwie, O wierze, O zachowaniu, O sile

„Nie podaję przez to w wątpliwość istnienia Najwyższego Jestestwa; wydaje mi się przeciwnie, że przemawia za nim wszelkie prawdopodobieństwo. Ponieważ jednak istnienie tego Jestestwa, podobnie jak istnienie jakichkolwiek bądź innych jestestw, nie wykazuje niezbędności jakiegokolwiek kultu, jest ono więc prawdą teoretyczną, nie dająca się zgoła zastosować w praktyce: opierając się przeto na tylu doświadczeniach, rzec można, że religia nie jest podstawą bezwzględnej uczciwości z tegoż powodu, z którego ateizm nie wyłącza tej cnoty.”

Julien Offray de La Mettrie (1709–1751) filozof francuski

Człowiek-maszyna (1748)
Źródło: s. 103

„To wyłącznie głupota książąt i ludu umacniała wielkość papieży i pozwalała wam w niezrozumiały i zuchwały sposób rościć sobie pretensje równie sprzeczne z duchem religii, co oburzające dla rozumu i szkodliwe dla polityki!”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Justyna, czyli Nieszczęścia cnoty

O ludziach, O głupocie

„Wierzę, że otwierając się na buddyzm, na hinduizm i na te wspaniałe tradycje Azji, zdobywamy cudowną szansę dowiedzenia się czegoś więcej o możliwościach tkwiących w naszych własnych tradycjach, ponieważ tamte religie dotarły, z punktu widzenia natury, o wiele głębiej niż my.”

Thomas Merton (1915–1968) amerykański pisarz, poeta, trapista

Źródło: Dziennik azjatycki, Znak, Kraków 1993, cyt. za Przekroczyć próg mądrości, Kraków 1997

O naturze

„[Mnisi] modlą się o nibbanę, ale niewolnicy nigdy jej nie osiągną. Dlatego muszą modlić się o wyzwolenie z niewolnictwa w tym życiu.”

U Ottama (1880–1939)

Źródło: Religie a wojna i terroryzm, Kraków, 2003, str. 124

O wojnie

„Być jednym narodem, posiadać jedno uczucie dla jednej sprawy, gromadzić się z krwawym mieczem zemsty – to religia naszych czasów; przez tę wiarę musicie być zgodni i silni, przez nią zmóc piekło i szatana (…).”

Ernst Moritz Arndt (1769–1860)

Źródło: Heinrich August Winkler, Długa droga na Zachód. Tom 1. – dzieje Niemiec 1806–1933, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2007, s. 71

O wierze, O emocjach, O piekle, O zemście

„Kto przeciwnie – nie chce poznać nauki katolickiej, albo w badaniu tejże ulega namiętnościom i uprzedzeniom, ten sam sobie musi winę przypisać, że błądzi, albo że w nic nie wierzy. Podobnie, kto nie modli się o światło nadprzyrodzone, a w razie nasuwających się wątpliwości nie radzi się ludzi światlejszych, zwłaszcza kapłanów, nie słucha kazań, nie czyta książek apologetycznych, ten nie może wymówić się od winy. We wszystkich tych razach niedowiarstwo jest zawinione.”

Józef Sebastian Pelczar (1842–1924) biskup przemyski, założyciel Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, święty Kościoła Katolic…

Źródło: Obrona religii katolickiej, Przemyśl 1911, s. 238.

O ludziach, O książkach, O świetle, O nauce

„Wszystkie religie opierają się na wierze, że istnieje życie po śmierci i należy poświęcić obecne dla przyszłego. Twierdzę, że trzeba poświęcić przyszłe dla obecnego, bo to jest wszystko, co masz: tu-i-teraz.”

Osho (Bhagwan Shree Rajneesh) (1931–1990)

O życiu, O śmierci, O wierze

„Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że protestantyzm ma już niewiele wspólnego z chrześcijaństwem. Jest to rodzaj nowej religii, która podważyła wszystkie dogmaty Kościoła katolickiego.”

Czesław Ryszka (1946) polski dziennikarz i pisarz katolicki, poseł na Sejm i senator

Źródło: „Protestant może być dobrym Polakiem”. Gorąca dyskusja o reformacji http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/senat-przyjal-uchwale-na-500-lecie-reformacji,711985.html, tvn24.pl, 2 lutego 2017.

„Wiara należy do fundamentów naszego istnienia, religia nie może zaginąć.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Inne cytaty

O wierze

„Voodoo?
– Można to tak określić – Bolesny wyraz jego twarzy powiedział mi, że on nie ująłby tego tak nawet za milion lat.
– Choć właściwie tej nazwy nie używano od już od kilku stuleci. Ani nie nazywano tak tego u źródeł. Upraszczasz zresztą jak większość ludzi, którym brakuje wiedzy.
– Wydawało mi się, że tym właśnie jest religia. Uproszczeniem dla tych, którym trudno się myśli.
Uśmiechnął się.
– W takim razie chyba ci, którzy mają problem z myśleniem stanowią większość, nieprawdaż?
– Zawsze tak jest.
– Cóż, być może. – Hand wypił jeszcze kawy i przyjrzał mi się znad filiżanki. – Naprawdę nie uznajesz żadnego boga? Żadnej siły wyższej? Harlanici są w większości szintoistami, prawda? Albo należą do jakiegoś odgałęzienia chrześcijaństwa?
– Nie jestem żadnym z nich – powiedziałem bezbarwnie
– Więc nie masz schronienia przed nadchodzącą nocą? Żadnego sojusznika, gdy ogrom stworzenia przygniata kręgosłup twej marnej egzystencji jak tysiącmetrowa kolumna z kamienia?
– Hand, byłem na Innenin – Strzepnąłem popiół z papierosa i oddałem mu jego uśmiech prawie nieużywany – Na Innenin słyszałem żołnierzy z mniej więcej tak – rozłożyłem szeroko ramiona – wysokimi kolumnami na plecach, krzyczących do całego spektrum wyższych mocy. I nie zauważyłem, żeby któraś się pokazała. Mogę żyć bez takich sojuszników.
– Nie nam kierować bogiem.
– Najwyraźniej nie.”

Richard Morgan (1965)

Upadłe anioły(2003)
Źródło: s. 157–158

O Bogu, O ludziach, O prawdzie, O uśmiechu

„Trzecia Rzesza chciała nie tylko zniszczyć Żydów, ale także judaizm. Odchodzenie od religii jest więc działaniem na jej rzecz.”

Israel Meir Lau (1937)

Źródło: „Ślub z gojem to jak wypełnienie woli nazistów” – mówi rabin Lau, gazeta.pl, 27 października 2011 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114881,10545136,_Slub_z_gojem_to_jak_wypelnienie_woli_nazistow___.html

O ślubie

„Tak jak niektóre religie na świecie twierdzą, że ateistą jest człowiek nie wierzący w Boga, który istnieje poza nim, tak my mówimy, że ateistą jest człowiek, który nie wierzy w samego siebie. My ateizmem nazywamy niewiarę we wspaniałość własnej duszy.”

Swami Wiwekananda (1863–1902) Indyjski mnich hinduski i filozof

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 156.

O Bogu, O świecie, O wierze, O duszy

„Inkwizycja nie zdołała nigdy przeszkodzić krążeniu w Hiszpanii książek przeciwnych religii wyznawanej przez większość społeczeństwa. W Stanach Zjednoczonych większość lepiej daje sobie radę: odbiera ludziom nawet myśl publikowania takich książek. W Ameryce spotyka się niewierzących, lecz ateizm nie może tu znaleźć trybuny.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, O demokracji w Ameryce

O książkach, O myślach, O myśleniu

„Matematyka jest religią ludzi myślących, dlatego też ma tak nielicznych adeptów.”

Carlos Ruiz Zafón (1964)

Cykl Trylogia mgły, Pałac Północy (1994)
Źródło: rozdział Imię północy

O ludziach, O matematyce

„Religia pochodzi z dzieciństwa naszego gatunku i jest niemowlęcą próbą odpowiedzi na naszą nieuniknioną potrzebę wiedzy.”

Christopher Hitchens książka Bóg nie jest wielki

Bóg nie jest wielki (2007)

O wiedzę, O dzieciństwie

„Nie zgadzam się na zmianę religii. Nie wyrzeknę się chrześcijaństwa… Wiem, że gdybym została muzułmanką, mogłabym żyć i troszczyć się o moją rodzinę, ale muszę pozostać wierna sobie.”

Meriam Iszag (1987)

Źródło: Śmierć lepsza od islamu, „Angora”, nr 23, 8 czerwca 2014, s. 77.

O śmierci, O rodzinie

„Dla religii ludzie zrobią wszystko: będą się kłócić, pisać, walczyć, umierać, zabijać, tylko nie będą zgodnie z nią żyć.”

Charles Caleb Colton (1777–1832)

O ludziach

„Śmiech przypisuje się tylko człowiekowi, ale te nieartykułowane odgłosy przypominające kwik, rżenie, parskanie, prychanie, charchot, rzężenie, syczenie, sapanie, beczenie, ryk, skowyty są ze świata zwierząt. Śmiech musiał istnieć zanim powstał taniec, pieśń, język, religia, społeczeństwo. Jest bratem wycia, chrząkania, jęczenia, mlaskania. Śmiech pozostanie po upadku każdej cywilizacji. Narażanie się na śmiech innych to, tak jak tysiące lat temu, paraliżująca perspektywa.”

Tadeusz Żuczkowski (1955)

Torowisko

O śmiechu, O zwierzętach, O tańcu

„Podstawowa przestrzeń, w której duża część Polaków funkcjonuje, w której realizuje praktyki społeczne, to klanowo rozumiana rodzina. Tyle że ona jest wymierzona przeciwko reszcie społeczeństwa, przeciwko innym klanom, a jej partykularny interes realizowany jest kosztem dobra publicznego. To cecha typowa społeczeństw, którym przez długi czas brakowało instytucjonalnej autonomii i zbiorowej podmiotowości. I nie myślę tu tylko o zaborach, ale o wielowiekowej kondycji chłopskiej. Taka podstawowa struktura funkcjonowania jest zarazem bardzo konserwatywna, bo zakłada naturalną nierówność i niemal permanentny konflikt – nie konflikt polityczny, ale klanowy – jako swój modus działania. I kiedy myślimy o przejściu członków takiej struktury do jakiejś szerszej, bardziej pojemnej wspólnoty, to naturalnie będzie nią naród rozumiany w kategoriach etniczno-religijnych; naród to taki wielki klan, religia zaś to właściwie jedyny dostępny język uniwersalny.”

Andrzej Leder (1960)

Źródło: rozmowa Michała Sutowskiego, Pustka po lewicy http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20151218/leder-pustka-po-lewicy, krytykapolityczna.pl, 19 grudnia 2015.

O rodzinie, O myślach, O czasie, O myśleniu

„2. Świat powinien szanować religie innych i powinien bezwzględnie unikać porównywania własnej religii z religią innych jako nadrzędnej czy podrzędnej.”

Dharma Sangha (1990)

8 Zasad Moralnych Źródło: dharmasangha.info http://www.dharmasangha.info/index.php/teachings/248-eight-morals-or-rules

O świecie

„(…) sumienie to fałszywe narzędzie tych, którzy rządzą światem, ustanawiając jego prawa i religie.”

Maxime Chattam (1976) francuski pisarz powieści kryminalnych

W ciemnościach strachu
Źródło: rozdział 29

O świecie

„W ostatnich latach, w wielu szkołach elementarnych Królestwa, zdjęto ze ścian wizerunki Chrystusa i portrety Króla. Jest to jawne i niemożliwe do przyjęcia pogwałcenie przepisów, zwłaszcza dominującej religii Państwa, a także jedności Narodu. W związku z tym nakazujemy wszystkim administracjom miejskim Królestwa przywrócenie w szkołach, które zostały tego pozbawione, obu symboli wiary i uczuć narodowych.”

Benito Mussolini (1883–1945) wódz ("duce") włoskich faszystów, premier Włoch

Źródło: „Il Popolo d’Italia”, październik 1922

O wierze, O emocjach, O zdjęciach, Chrystus

„Religie i partie są zawsze śmiertelne. Rodzą się i umierają. Nieśmiertelni są tylko aktywiści i kapłani.”

Stefan Pacek (1938)

„Odnośnie uznawania, czy ktoś jest komunistą, czy nim nie jest, jestem przekonany, że nigdy nie powiedziałem nic ponad to, co głosi Katolicka Nauka Społeczna. W czasie innego lotu jeden z dziennikarzy zapytał mnie, czy jeżeli wyciągnę rękę do różnych popularnych ruchów społecznych, to Kościół wciąż będzie za mną podążał? Odpowiedziałem mu, że to ja jestem tym, który podąża za Kościołem. W tym kontekście myślę, że się nie mylę. Wierzę, że nigdy nie powiedziałem czegoś, co nie jest częścią Katolickiej Nauki Społecznej. Różne sprawy domagają się wyjaśnienia. Być może te zaproponowane przeze mnie, sprawiają wrażenie nieco „lewicowych”, jednak nie należy tego tak interpretować. To, co zawarłem w Laudato si`, kwestie chociażby imperializmu ekonomicznego, to są elementy Katolickiej Nauki Społecznej. A jeżeli będzie to konieczne, jestem gotów publicznie złożyć wyznanie wiary.”

Franciszek (papież) (1936) papież

Źródło: Franciszek odpowiada na zarzuty, że jest antychrystem, antypapieżem i komunistą http://www.deon.pl/religia/kosciol-i-swiat/z-zycia-kosciola/art,23583,franciszek-odpowiada-na-zarzuty-ze-jest-antychrystem-antypapiezem-i-komunista.html, deon.pl, 23 września 2015.

O wierze, O myślach, O wrażeniach, O nauce

„Nędza religijna jest jednocześnie wyrazem rzeczywistej nędzy i protestem przeciw nędzy rzeczywistej. Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

Die Religion ist der Seufzer der bedrängten Kreatur, das Gemüt einer herzlosen Welt, wie sie der Geist geistloser Zustände ist. Sie ist das Opium des Volkes. (niem.)
Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa (1844)
Źródło: Wstęp

O ludziach, O duszy, Serce

„Niewątpliwie religia nadaje sens cierpieniu. Ale nie cierpiętnictwu.”

Józef Tischner (1931–2000) filozof polski, ksiądz katolicki

O cierpieniu, Sens

„Hasła rewolucji francuskiej przejęły inne rewolucje, poczynając od bolszewickiej, a na rewolcie studenckiej, która miała miejsce w Europie Zachodniej i w Stanach Zjednoczonych pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku kończąc. (…) Podobnie jak rewolucjoniści osiemnastowieczni, oni wołali podobnie: Precz ze wszystkim co nas niszczy, a więc przez z państwem, policją, szkołą, uniwersytetem, religią, chrześcijańską moralnością i z wszystkimi autorytetami.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w kościele św. Stanisława Kostki w Warszawie podczas uroczystości wielkiego jubileuszu 2000 roku, 18 maja 2000

O wieku

„Może to straszna moja wada, ale zawsze dążyłem do rzeczy najważniejszych. A co może być ważniejsze niż nauka i religia? I one jakoś zaspokajały moje tęsknoty – w nich widziałem poszukiwanie sensu.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Wywiad Dowód na istnienie Boga

O poszukiwaniu, O nauce, Sens

„Nigdy nie zaakceptuję pojęcia „państwo żydowskie”, tak jak nie chciałbym państwa islamskiego. Prawda jest taka, że ani oni nie zlikwidują nas, ani my ich. Dziś nie ma porozumienia ani procesu pokojowego i nie widzę szans, by powstało państwo Palestyna. Ja bym chciał, żeby powstało jedno państwo, dla dwóch narodów. Bez względu na religię, demokratyczne.”

Omar Faris (1952)

Źródło: Karolina Duda, „Ambasador ma krew na rękach” http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/ambasador-ma-krew-na-rekach,1,5206519,wiadomosc.html, onet.pl, 2 sierpnia 2012

O prawdzie

„Nasi ludzie trzymali miasto Jerozolimę przez około 89 lat [dokładnie 88] (…) W krótkim odstępie czasu Saladyn podbił prawie całe Królestwo. Wywyższył wspaniałość prawa Mahometa i pokazał poprzez to wydarzenie, że jego siła przewyższyła tych wyznających religię chrześcijańską.”

Saladyn (1138–1193)

Źródło: anonimowa Kronika łacińska (XII w.) , cyt. za: James Brundage, The Crusades: A Documentary History, Milwaukee 1962, s. 163.

O ludziach, O sile, O czasie

„Wszystkie nowe religie są dla mnie fałszywe ponieważ wywodzą się z tego co nazywamy cywilizacją. Cywilizacja trwa przez 10 tysięcy lat, podczas gdy człowiek istnieje na ziemi od milionów lat.”

Serj Tankian (1967) wokalista rockowy (SOAD)

Cytaty o religii strona 3

Cytaty o religii
strona 3