Cytaty na temat naród

Zbiór cytatów na temat naród, nasi, ludzie, państwo.

Cytaty na temat naród

„Kościół winien być oddzielony od państwa, nie wolno mu zajmować się kształceniem młodzieży. Naród winien być panem własnego losu i jego prawa powinny być nadrzędne wobec praw Kościoła. Żadna religia nie może im przeczyć, odwołując się do prawa boskiego, przeciwnie, każda religia powinna być posłuszna prawom ustanowionym przez naród.”

Tadeusz Kościuszko (1746–1817) polski i amerykański generał

list do Adama Czartoryskiego (1814) o potrzebie rozdziału Kościoła od państwa, napisany podczas kongresu wiedeńskiego.
Źródło: „Kwartalnik Historyczny”, R. LXXII, nr 4, 1965.

O losie, O młodzieży, O religii

„Naród możesz oszukać raz, potem jeszcze raz, potem jeszcze raz, potem jeszcze raz… I nigdy więcej!”

Ninus Nestorović (1965) serbski aforysta

Tom Nierozerwalna więź

„Naród, który traci pamięć przestaje być Narodem – staje się jedynie zbiorem ludzi, czasowo zajmujących dane terytorium.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

O ludziach

„Jeśli niemiecki naród nie potrafi zwyciężyć, to powinien zginąć.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

w kwietniu 1945.

„Umrze naród, w którym umarli bohaterowie.”

Leonidas król Sparty

„Polski naród jest wspaniały, ale ludzie to kurwy.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

O ludziach

„Naród nasz ma w sobie dużo uczuciowych popędów i odruchów. Niekiedy za nimi idzie. Powstają z nich dzieła sztuki, wielkie i wzniosłe porywy, potężne zwycięstwa. Są one kwiatami naszych dziejów i kultury narodowej, ale aby te kwiaty mogły wyrosnąć, ziemia musi być owładnięta, opanowana i wypracowana. Musimy czuwać nad nią i trzymać ją „obiema dłońmi” w swej spokojnej, trzeźwej myśli, woli i sercu. (…) I naszym narodowym być albo nie być jest nakaz władania sobą, spokój, równowaga, trzeźwość, umiejętność rządzenia wszystkimi swymi porywami, odruchami, namiętnościami, skłonnościami i uczuciami. W obliczu szczytów, które dziurawią niebo i wyciągają swe ramiona w bezkresy, można niekiedy ulec nieładowi uczuć. Tymczasem kto chce wejść na szczyt musi zaczynać od dołu, a potem iść krok za krokiem, nie przyspieszając go. Zły to taternik czy alpinista, który zaczyna wspinaczkę w góry od zrywu i wielkiego wysiłku. Dobry – idzie krok za krokiem, powoli, spokojnie. Możemy się tutaj uczyć jak kierować sobą, rodziną swoją, narodem i państwem. To musi być cierpliwy, spokojny krok za krokiem. Wypadnie niejednego się wyrzec, niejednego sobie odmówić, niejedno w sobie opanować. Trzeba będzie zdobyć się na cierpliwość i umiejętność koordynowania wszystkich swoich porywów. (…) Każdy, kto chce władać państwem, narodem, Kościołem czy rodziną musi naprzód nauczyć się władać sobą.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

wypowiedziane w 1957.

O rodzinie, O emocjach, O myślach, O wysiłku

„Ciężkie miałem życie w Wiedniu. Bywało, że miesiącami nie jadłem nic ciepłego, żywiłem się mlekiem i suchym chlebem, a dzień w dzień wydawałem trzynaście krajcarów na papierosy, paliłem dwadzieścia pięć do czterdziestu papierosów dziennie! Jeden krajcar to było dla mnie więcej jak dzisiaj dziesięć tysięcy marek. Aż pewnego dnia naszła mnie myśl: człowieku, wydajesz trzynaście krajcarów na papierosy. Kupiłbyś sobie masła do chleba, wyniosłoby cię to pięć krajcarów i jeszcze by ci trochę zostało! Wyrzuciłem papierosy do Dunaju i więcej po nie nie sięgnąłem. Jestem przekonany, że gdybym palił, tobym nie zniósł tego wszystkiego, co dźwigam od dłuższego czasu. Może naród niemiecki temu zawdzięcza ocalenie! Tylu wybitnych ludzi straciłem przez papierosy: Starszy Pan [feldmarszałek Hindenburg], Dietrich Eckart, Troost! Pana, Hoffmann, też przez nie stracę!”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

Cytaty przypisywane, Rozmowy przy stole
Źródło: s. 326

O życiu, O ludziach, O myślach, O czasie

„Podstawą materialną narodu jest ziemia, przemysł i handel. Kto ziemię, przemysł i handel oddaje w ręce cudzoziemców, ten sprzedaje narodowość swoją, ten zdradza swój naród.”

Hipolit Cegielski (1813–1868) polski filolog, przemysłowiec, działacz społeczny, dziennikarz i polityk

„To my śląski naród; lud wybrany,
latami przez Warszawa upokarzany!”

Dohtor Miód (1976)

2006 Mikrofon i siykyra
Źródło: Nation

O ludziach

„Czy w takim kraju chciałeś żyć?
Co tylko z nazwy jeszcze twój.
Gdzie czerwoni płaczą na grobach tych,
których sami zabili by żyć!
Sprzedajne błazny, ty ich znasz!
Potworów Stalina dawne psy,
Masońskich lóż przyboczna straż
To oni rządzą tą Polską. Nie my! (…)
Czy rządem prawa nazwiesz twór
co polski naród w przepaść pcha?
Patriotyzm karze więzieniem,
a sam żydowskim kurewstwom kłania się w pas.
Czy taki to ma być twój kraj,
gdzie Jahwe ważniejszy jest niż chleb,
gdzie kościół szponami ciemnoty od lat
kaleczy Twe dzieci i wpaja im strach!”

Mariusz Szczerski (1970–2005) wokalista polski (Honor)

Cytaty z utworów zespołu Honor
Źródło: Na szubienice

O dzieciach, O strachu, O karze, O psie

„Najmądrzejszy naród na świecie to niewątpliwie Chińczycy. Wynaleźli druk – ale nie gazety, proch – ale tylko do sztucznych ogni, wynaleźli wreszcie kompas – ale powstrzymali się przed odkryciem Ameryki.”

Charles Chaplin (1889–1977) angielski aktor i reżyser kina niemego

Źródło: panorama-kina.com, 25 września 2009 http://panorama-kina.blogspot.com/2009/09/cytaty-ludzi-kina.html

O ludziach

„Kto się bowiem nią [dumą narodową] odznacza, ten zdradza brak cech indywidualnych, z których mógłby być dumny. […] Kto ma wybitne zalety osobiste, ten raczej dostrzeże braki własnego narodu, ponieważ ma je bezustannie przed oczyma. Każdy jednak żałosny dureń, który nie posiada nic na świecie, z czego mógłby być dumny, chwyta się ostatniej deski ratunku, jaką jest duma z przynależności do danego akurat narodu; odżywa wtedy i z wdzięczności gotów jest bronić rękami i nogami wszystkich wad i głupstw, jakie naród ten cechują”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

„Doświadczenie historyczne uczy, że Hitlerzy przychodzą i odchodzą, a naród niemiecki, a państwo niemieckie – pozostaje.”

Józef Stalin (1879–1953) przywódca ZSRR

pesymistyczne wizja dalszej historii ZSRR, po zdobyciu Berlina, maj 1945.
Źródło: Tomasz Szarota, Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy, PWN, 1996, s. 183.

O historii

„Kiedy byłem dzieckiem, co roku w Wielki Tydzień między czwartkiem i sobotą umierał Bóg. Mówiono: „Żydzi zabili Jezusa”. Obwiniali o to Żydów! (…) I tak to trwało przez 2 tys. lat. Nie sądzę, żeby ktokolwiek był bardziej spotwarzany od Żydów. O wiele bardziej niż muzułmanie. Żydów oczerniano i obwiniano o wszystko. A muzułmanów o nic się historycznie nie oskarża. Irański rząd musi zrozumieć, że Żydów wypędzono z ich ziemi, prześladowano, poniewierano i gromiono na całym świecie, bo oskarżano ich, że to oni zabili Boga. (…) Przetrwali jako naród dzięki kulturze i religii. Ich los był o wiele cięższy niż nasz. Niczego nie da się porównać do Holocaustu. Rząd Iranu lepiej przysłuży się pokojowi, jeśli uzna tę unikalną historię antysemityzmu i zrozumie, dlaczego Izraelczycy tak boją się o swoje przetrwanie.”

Fidel Castro (1926–2016) przywódca kubański

krytykując prezydenta Mahmuda Ahmadineżada za politykę wobec Izraela.

O Bogu, O losie, O dzieciach, O pokoju

„Nasz naród jest wieczną ofiarą. Ona albo ginie za ojczyznę, albo żyje dla niej.”

Ninus Nestorović (1965) serbski aforysta

Tom Nierozerwalna więź

O ojczyźnie

„Polacy mimo męstwa naród płochy, wytrwałości nie ma, zabawę woli niż pracę, życie sobie niewiele ceni. Dać je w chwili zapału, poświęcić majątek – to u nich łatwo. Fantazji dużo, ale gdy się na słowa wyczerpią, do czynu ochoty i sił brak. Sekretu nie zachowa; mówić dużo lubi, czynić mało.”

Stefan Batory (1533–1586) król Polski w latach 1576-1586

Źródło: Myśli wybrane, zebrał Artur Górski

O życiu, O fantazji

„Naród choć bogaty, ale składający się z milionów odizolowanych jednostek jest narodem martwym.”

Léon Degrelle (1906–1994) belgijski polityk faszystowski

Płonące dusze

„Upaść może naród wielki, ale zginąć tylko nikczemny. Udowodnijcie swoim wyborem, że nie jesteśmy narodem nikczemnym. SOS! Ratujcie najpiękniejsze tradycje naszego narodu, tolerancję, poszanowanie drugiego człowieka, wolność sumienia, wolność myśli i przekonań.”

Ryszard Siwiec (1909–1968) żołnierz AK, zmarły śmiercią samobójczą przez samospalenie

Źródło: Usłyszcie mój krzyk! 46. rocznica samospalenia Ryszarda Siwca http://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/679910,Uslyszcie-moj-krzyk-46-rocznica-samospalenia-Ryszarda-Siwca, polskieradio.pl, 8 września 2014.

O myślach, O wolności, O myśleniu

„Z punktu widzenia wyższych formacji ekonomicznych społeczeństwa, uznawanie świata za prywatną własność poszczególnych osób wyda się zupełnym absurdem, tak jak uznanie za czyjąś prywatna własność człowieka. Nawet całe społeczeństwo, naród, czy wszystkie społeczeństwa razem wzięte nie mogą być właścicielami świata. Są tylko jego posiadaczami, użytkownikami, i jak dobrzy rodzice, muszą przekazać go przyszłym pokoleniom, w lepszym stanie.”

Karol Marks książka Kapitał

Kapitał (1867)
Źródło: Kapitał – Krytyka ekonomii politycznej, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1951

O książkach, O wiedzę, O rodzicach

„Boże błogosław naród polski.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

God bless the people of Poland. (ang.)
w Gdańsku 8 czerwca 2007.
O Polsce

O Bogu

„Szczęśliwy jest naród, którego historia jest nudna.”

Monteskiusz (1689–1755) francuski filozof i pisarz

O historii

„Ojczyzna to przede wszystkim naród, a potem państwo: bez narodu nie ma państwa.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

O ojczyźnie

„Monika Olejnik: Może konkurent Andrzej Duda pokazywał, że można inaczej, jak powtarza, że chce, żeby ta jego prezydentura była blisko ludzi, bo prezydent jest wybierany przez naród i chce dla tego narodu być i chce robić to, co chce naród. To jest postrzegane: proszę bardzo, to jest ten człowiek, który będzie teraz nam służył.
Anna Komorowska: Mam nadzieję, że do tego nie dojdzie, bo dotychczasowe doświadczenie pana Dudy nie daje nam podstaw do tego, żeby tak myśleć, że za tymi słowami stoją rzeczywiście treści i kompetencja.”

Andrzej Duda (1972) polski polityk, prezydent, prawnik

fragment rozmowy Moniki Olejnik i Anny Komorowskiej w Radiu Zet (15 maja 2015).
Źródło: Nie traktujmy emigracji jak dramatu, „Angora” nr 21 (1301), 24 maja 2015, s. 15.

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Wbrew temu, co się wydaje Bronisławowi Komorowskiemu i jego współpracownikom naród jest suwerenem przez cały rok, a nie tylko w czasie wyborów i to jego ma słuchać rząd!”

Andrzej Duda (1972) polski polityk, prezydent, prawnik

Źródło: Andrzej Duda w finale kampanii: Ta władza uczciwa nie jest i od początku nie była! Polska potrzebuje zmiany! http://wpolityce.pl/polityka/245164-andrzej-duda-w-finale-kampanii-ta-wladza-uczciwa-nie-jest-i-od-poczatku-nie-byla-polska-potrzebuje-zmiany, wPolityce.pl, 20 maja 2015.

O czasie

„Kto wynosi ponad skalę wartości ziemskich rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, które w porządku doczesnym zajmują istotne i czcigodne miejsce, i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje im cześć bałwochwalczą, ten przewraca i fałszuje porządek rzeczy stworzony i ustanowiony przez Boga-Człowieka i daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze.”

Klemens August von Galen (1878–1946) niemiecki duchowny katolicki, kardynał, błogosławiony Kościoła katolickiego

fragment encykliki „Mit brennender Sorge” papieża Piusa XI przygotowanej przez von Galena.

O Bogu, O wierze

„Polska młodzież, do której kieruję swoje przesłanie, bynajmniej nie jest gorsza niż kiedyś, ale jest jej zdecydowanie trudniej. Przez prawie pięć dziesięcioleci Polacy byli pozbawieni podmiotowości jako naród. A teraz przez kolejne lata ma być od razu zupełnie normalnie? To jest wyzwanie.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

Źródło: rozmowa Mariusza Cieślika i Michała Nalewskiego, Chciałbym paść w biegu, „Newsweek”, 15 lutego 2012 http://polska.newsweek.pl/bartoszewski--chcialbym-pasc-w-biegu,88221,1,1.html

O młodzieży

„(…) naród, który traci pamięć, traci sumienie.”

Zbigniew Herbert (1924–1998) polski poeta

Źródło: Sławomir Abramowicz, Tomasz Balbus, Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny, IPN, 2002, przedmowa, s. VII.

„Jeden z mniej wytrawnych, choć dość znaczących „sanatorów” wypowiedział się w rozmowie: „my czekamy, aż wy się rozbijecie, na wewnątrz pokłócicie, a wtedy was wykończymy”. Jest to jedno z sanatorskich złudzeń, bo zlikwidować obozu narodowego nikt nie zdoła: nie jest on wyrazem, ani jakiejś doktryny, ani jakichś partykularnych interesów; wyrasta on z istoty narodu, jest organizacją narodowego ducha i gdy naród żyje, on zginąć nie może. Może on tylko nie stanąć na wysokości swych zadań, gdy zgłupieje i gdy go zaprzątać będą wewnętrzne rozterki.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: w liście do księdza prałata Józefa Prądzyńskiego http://www.romandmowski.pl/default.php?dzial=teksty&id=27,13 lutego 1934

O czekaniu

„Ludwik został złożony z urzędu za swoje zbrodnie. Ludwik oskarżył swój naród jako buntowników, aby ich ukarać, wezwał wojsko bratnich tyranów. Zwycięstwo i naród postanowiły o tym, że on sam jest buntownikiem. Dlatego Ludwik nie może być sądzony, już został skazany, inaczej republika nie byłaby wolna od winy (…) Z żalem ogłaszam tę fatalną prawdę: Ludwik musi umrzeć, bo naród musi żyć.”

Maximilien de Robespierre (1758–1794) polityk francuski

mowa wygłoszona w Konwencji 3 grudnia 1792
Źródło: Ruth Scurr, Robespierre. Terror w imię cnoty, tłum. Barbara Przybyłowska

O zwycięstwie

„Każdy naród – podobnie jak gatunek – ma swoje centrum, swój rdzeń. Oprócz tego ma on swoje obrzeża, gdzie jego właściwy charakter jest słabszy, gdzie mieszka się z innymi narodami, gdzie podlega zmianom… Te właśnie obrzeża są często kulturowo najbardziej płodne, ale gdyby zginęło owo jądro zginąłby i naród; i jedno i drugie jest niezbędnie potrzebne: jądro, do stabilizacji, kresy do wprowadzenia zmian i eksperymentowania nie szkodzącego centrum, które może modyfikacje przyjąć lub zignorować.”

Janusz Korwin-Mikke (1942) polski polityk

Źródło: Nie tylko o Żydach

O charakterze

„Od dawna głoszę, że Polacy to naród stracony, którego poprawy nie można oczekiwać, i że oni sami są przyczyną wszystkich swoich nieszczęść, że rząd czyni, co w jego mocy, i że należy ich uczynić szczęśliwymi wbrew im samym i niejako przemocą.”

Mikołaj I Romanow (1796–1855) cesarz Imperium Rosyjskiego, wielki książę Finlandii, król Polski

z rozległej korespondencji cara z namiestnikiem Królestwa Polskiego; (10 lipca 1835).
Źródło: W. Bruce Lincoln, Mikołaj I, op. cit., s. 388.

O nieszczęściu

„Emocje uwalniające się w czasie wojny muszą wcześniej w postaci uśpionej istnieć w narodach.”

Carl von Clausewitz (1780–1831) pruski teoretyk wojskowości

O naturze wojny
Źródło: s. 35.

O wojnie, O czasie

„Nawet gdyby tak było, nawet gdyby zdobył Petersburg i Moskwę, pokazałabym mu, co może uczynić stojąca na gruzach imperium silna kobieta mająca za sobą mężny i posłuszny naród!”

Katarzyna II (1729–1796) cesarzowa Rosji w latach 1762–1796

w odpowiedzi na ultimatum wysłane przez króla szwedzkiego Gustawa III, 1788.
Źródło: Władysław A. Serczyk, Katarzyna II

O kobietach

„Pozostaje to tajemnicą i tragedią historii że naród [Polacy] gotów do wielkiego heroicznego wysiłku, uzdolniony, waleczny, ujmujący powtarza zastarzałe błędy w każdym prawie przejawie swoich rządów. Wspaniały w buncie i nieszczęściu, haniebny i bezwstydny w triumfie. Najdzielniejszy pośród dzielnych, prowadzony przez najpodlejszych wśród podłych.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

O tajemnicy, O historii, O wysiłku

„Jeden naród, jedna Rzesza, jeden Führer.”

Rudolf Hess (1894–1987) niemiecki działacz nazistowski

„Kto ponad skalę [wynosi] (…) rasę albo naród, albo państwo (…) i oddaje się im bałwochwalczo, ten przewraca i fałszuje porządek rzeczy stworzony i ustanowiony przez Boga.”

Pius XI (1857–1939) papież

Encyklika Mit brennender Sorge (1937)
Źródło: 12.

O Bogu

„Biedna Polska! Cóż to za egzaltowany naród. Jak Polacy mogli się łudzić, że Anglia i Francja im pomogą?!”

Benito Mussolini (1883–1945) wódz ("duce") włoskich faszystów, premier Włoch

Źródło: Piotr Zychowicz, Pakt Ribbentrop-Beck (2013), s. 288

„Nie może się naród ocalić bez rządu, ale rząd nie może być czynny bez zaufania, posłuszeństwa i gorliwości ludu.”

Tadeusz Kościuszko (1746–1817) polski i amerykański generał

O ludziach, O zaufaniu

„Widzi pan, poruczniku, gruźlica jest chorobą ludzi wybitnych! Ot, choćby nasz naród: Chopin, Słowacki… Można by dziesiątki i setki nazwisk wyliczać… No, nie rób takiej ponurej miny, ja nie poddaję się bez walki. Zobaczymy się w Anglii.”

Hanka Ordonówna (1902–1950) polska aktorka, piosenkarka, tancerka

do Tadeusza M. Czerkawskiego w 1946 roku. Źródło: Roman Daszczyński, Miłość jej wszystko wybaczy, „Gazeta Wyborcza” nr 202, 30 sierpnia 2010 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/100634.html

O miłości, O ludziach, O walce

„Nie budujemy więc u nas żadnego stanu (…), ale budujemy postęp, a do niego niech się garną ludzie wszystkich stanów, to jest wszystkich zatrudnień, i niech będzie jeden tylko stan prawych i oświeconych obywateli, których naród za swoich przewodników uważać będzie; zaś droga i sposobność przejścia w ich grono niech każdemu będzie dana.”

Karol Marcinkowski (1800–1846) polski lekarz i społecznik

słowa z 1844.
Źródło: Andrzej Szwarc, Karol Marcinkowski [w:] Andrzej Szwarc, Marek Urbański, Paweł Wieczorkiewicz, 100 postaci, które tworzyły historię Polski, wyd. Świat Książki, Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, Warszawa 2000, ISBN 837311288X, s. 281.

O ludziach, O książkach, O świecie, O historii

„Na wyrost szyjemy idee
licząc, że naród zmądrzeje.”

Jan Sztaudynger (1904–1970) poeta polski, satyryk

Supełki
Źródło: Na wyrost, s. 28

„Albowiem naród nas wiązał, byliśmy towarzyszami i braćmi – tyle tylko, że to braterstwo było zimne jak lód, tu każdy był narzędziem każdego i każdym wolno było się posłużyć jak najbezwzględniej, dla wspólnego celu.”

Witold Gombrowicz książka Pornografia

Pornografia

„Niektórzy homoseksualiści uważają, że to co oni robią jest ich prywatnym życiem. Lecz życie seksualne nie jest już prywatną sprawą, ponieważ dotyczy przeżycia narodu. To jest różnica między zawładnięciem świata a samozniszczeniem. Naród z dużą ilością dzieci może zawładnąć światem. Naród czysty rasowo z niewielką ilością dzieci stoi już jedną nogą w grobie, za pięćdziesiąt lub sto lat nie będzie już istniał. Dlatego też wszyscy musimy zrozumieć, że nie możemy tej chorobie pozwolić rozwijać się w Niemczech i musimy ją zwalczać… To jest bardzo ważne, abyśmy ich wytępili, nie z zemsty, ale z konieczności życiowej.”

Heinrich Himmler (1900–1945) niemiecki przywódca, nazista

przemówienie z 1937. Źródło: Ilona Vijn-Boska, Homoseksualizm w nazistowskich Niemczech http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,4902

O życiu, O dzieciach, O świecie, O chorobach

„Żeby ludzie nie zapomnieli, co to za afera, bo to głupi naród.”

Jacek Karnowski (dziennikarz) (1976) dziennikarz polski

uzasadniając emitowanie codziennie w Wiadomościach materiałów o aferze hazardowej uderzających w PO.
Źródło: Niewiadomości, wywiad z Małgorzatą Wyszyńską, „Gazeta Wyborcza”, 26 maja 2010.

O ludziach

„Każdy bez wyjątku Żyd, którego pochwycimy, będzie podlegać eksterminacji. Jeżeli nie uda nam się teraz zniszczyć biologicznych podstaw żydostwa, to pewnego dnia Żydzi zniszczą naród niemiecki.”

Heinrich Himmler (1900–1945) niemiecki przywódca, nazista

słowa wypowiedziane do Rudolfa Hössa, komendanta obozu w Oświęcimiu, 1941.

„Nasz naród do życia potrzebuje nieszczęścia. Dopiero, kiedy pojawia się to nieszczęście – nieudane powstanie warszawskie czy inna klęska, jesteśmy kimś. Krzywda nas wywyższa ponad inne narody. Polska kultura jest kulturą nekrofilską.”

Mariusz Szczygieł (1966) dziennikarz polski

Zrób sobie raj
Źródło: Zrób sobie raj, s. 194.

O nieszczęściu, O krzywdzie

„(…) nic nie jest tak niebezpieczne, jak pozwolenie aby ten sam obywatel sprawował zbyt długo władzę. Naród przyzwyczaja się bowiem do wykonywania jego poleceń, o on przyzwyczaja się do rządzenia. A tak rodzi się uzurpacja i tyrania.”

Simón Bolívar (1783–1830) południowoamerykański przywódca walk wyzwoleńczych

wypowiedziane 15 lutego 1819 w Angosturze. Źródło: Bolívar w grobie się przewraca?, tierralatina.pl, 21 lutego 2009 http://www.tierralatina.pl/2009/02/bolivar-w-grobie-sie-przewraca/

„Panie, wiem, że jesteś zajęty, że nie masz czasu, że dziś odwiedzasz piekło, ale uważam, że powinieneś rozpędzić mój naród na cztery wiatry. Powinieneś przepędzić go od siebie jak tych przekupniów ze świątyni. Na jakąś pustynię ich wygnać, żeby się tułali jak Żydzi. Żeby im się nie wydawało, że mają do Ciebie jakiś grupowy dostęp, że im będziesz zbiorowo rozpatrywał i liczył im te wszystkie plemienne zasługi, które sobie wyobrażają, zapisują i potem w nie wierzą. Że to są zasługi przed Tobą. Panie, ja bym ich na Twoim miejscu rozgonił po całym świecie jak naród Izraela i dopiero by się okazało, ile są warci. Jakby nie mieli tego swojego Mazowsza, Kieleckiego, Grunwaldu, tych wszystkich listopadów, styczniów i wrześniów dymiących spalonym mięsem, toby się okazało. Jakby nic nie mieli. Jakby nie mieli żadnego Ruska, Niemca ani Żyda na usprawiedliwienie, ani tego swojego papieża nie mieli na pogański kult, tylko na sto kilometrów piasek, toby było wiadomo, czy oni wierzą, czy tylko robią narodowy interes. Piasek i wieczność. Tak bym zrobił. W kosmos. I Częstochowę na ich oczach bym im rozpirzył jak Jerycho, jak stragany jerozolimskich gołębiarzy. Żeby, gdy już popędzisz kota temu mojemu narodowi wybranemu, mogli przyjść do Ciebie niewidomi i chromi i żeby nie musieli z tych wiejskich poczt z żółtą trąbką wysyłać czerwonych przekazów z ostatnim groszem dla zbójeckich jaskiń w eterze. Tak sobie myślę już za Dubienką, gdy przecinam dwunastkę, która po tamtej stronie granicy zamienia się w M07 i ciągnie aż do Kijowa.”

Andrzej Stasiuk (1960) pisarz polski

Wschód

O myślach, O czasie, O myśleniu, O piekle

„Przypominam panom, że mąż, który przez poważną część narodu polskiego uważany jest za narodowego bohatera, przywódca Legionów, Piłsudski, mąż, któremu naród polski powierzył ministerstwo wojny, pomimo licznych wniosków i podań ze strony władz polskich ciągle jeszcze przetrzymywany jest w twierdzy w Magdeburgu.”

Wojciech Korfanty (1873–1939) polityk polski, działacz narodowy na Górnym Śląsku

fragment ostatniego przemówienia Wojciecha Korfantego w Reichstagu.
Źródło: stenogram z posiedzenia Reichstagu w Berlinie 25 października 1918 roku.

O wojnie

„Zaspokajanie naszych potrzeb nie jest w mocy władzy. Wyobrażenie mężów stanu, że jest inaczej byłoby próżną arogancją. To naród ich utrzymuje, a nie oni naród. W mocy władzy jest zabezpieczenie przed nadmiernym złem. W tej, a być może i w każdej innej materii, może ona zdziałać bardzo niewiele konstruktywnego dobra.”

Edmund Burke (1729–1797) irlandzko-angielski filozof i polityk

Źródło: E. Burke, „Refleksje i dane o nieurodzaju”, [w:] Idem, O duchu i naturze rewolucji…, s. 237

„Pierwszym krokiem w likwidacji narodu jest usunięcie jego pamięci. Zniszcz jego książki, kulturę, historię. Potem niech ktoś napisze nowe książki, stworzy nową kulturę, wymyśli nową historię. Wkrótce ten naród zacznie zapominać, czym jest i czym był”

Milan Kundera (1929–2023) czeski pisarz, eseista

Źródło: Księga śmiechu i zapomnienia cz. 1, s. 2

O książkach, O zapominaniu, O historii

„Występki ludzkie po większej części z ubóstwa i niedostatku wypływają, ponieważ zbrodnia i ubóstwo zwykle w jednej chodzą parze; każdy więc naród im z majętniejszych mieszkańców się składa, tym jest szczęśliwszy, tym swobodniejszy.”

Karol Libelt (1807–1875) filozof polski, działacz polityczny i społeczny

Źródło: Pisma pomniejsze Karola Libelta http://books.google.pl/books?id=Uq0wAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false, wyd. J.K. Żupański, 1851, tom 4, s. 145.

„Po pierwsze, my, młodzież Indonezji, uznajemy jedną ojczyznę – Indonezję. Po drugie, my, młodzież Indonezji, uznajemy jeden naród – naród indonezyjski. Po trzecie, my, młodzież Indonezji, ustanawiamy wspólny język – język indonezyjski.”

Muhammad Yamin (1903–1962)

tzw. przysięga młodzieży.
Źródło: Natalia Laskowska, Indonezja, Warszawa, TRIO, 2012, s. 62

O młodzieży, O ojczyźnie

„Państwo to społecznie zorganizowany Naród.”

António de Oliveira Salazar (1889–1970) wieloletni dyktator portugalski

Estado é a Nação socialmente organizada. (port.)

„Państwo jest niejako dźwigarem, za pomocą którego naród jest w stanie utrzymać się i rozszerzyć swój stan posiadania. W ogólnej walce o byt walczą bezpośrednio nie narody, lecz państwa. Im który naród posiada silniejsze państwo, tym wyższe stanowisko zajmuje w ogólnej hierarchii narodów i tym łatwiej potrafi się obronić.”

Adolf Maria Bocheński (1909–1944) polski pisarz i publicysta polityczny, żołnierz

Źródło: Strona poświęcona Adolfowi Bocheńskiemu http://www.omp.org.pl/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=569

O pomocy, O walce

„Dzisiaj często spotykamy się ze zjawiskiem opluwania własnego gniazda. Ludzie, zwłaszcza niezbyt wykształceni, natrząsają się z naszej przeszłości historycznej, nie doceniają wielkiej ofiary, każdej kropli krwi wylanej za naród czy każdej kropli potu z czoła rolnika, która wsiąkła w ziemię ojczystą. To wszystko wskazuje na wielką potrzebę wołania o szacunek dla dziejów narodowych, dla trudów pokoleń, które minęły, dla ich ofiarnej krwi wylanej w powstaniach, w walce o wolność ojczyzny, na wszystkich kontynentach czy w ostatnim powstaniu warszawskim. Chociaż wiele zrywów było nieudanych, jednakże zawdzięczamy im to, że sumieniu międzynarodowemu przypominały o naszym narodzie. Ich praca, trud i ofiarne poświęcenie dało taki rezultat, że obecnie jesteśmy.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

wypowiedziane w 1964.

O ludziach, O wolności, O przeszłości, O walce

„Cały świat obchodzi dziś święto. Na całym świecie w tej samej chwili padają krótkie, mocne słowa. Ale nigdy jeszcze nie była śpiewana „Międzynarodówka” w tak odmienionych, tragicznych warunkach, w miejscu, gdzie ginął i ginie naród. Słowa te i ten śpiew odbijają się od spalonych ruin, świadcząc tym razem, że w getcie walczy młodzież socjalistyczna, która nawet w obliczu śmierci o tym nie zapomina.”

Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny

o 1 maja 1943.
Źródło: Getto walczy. Udział Bundu w obronie getta warszawskiego, w: „Zeszyty Historyczne” nr 65, Paryż 1983.

O śmierci, O młodzieży, O świecie, O zapominaniu

„Sądzę, że dochowanie wierności wierze przez naród włoski, wyjątkowe w historii religijnej dużych narodów, zawdzięcza się w dużej mierze ludności alpejskiej, która na przestrzeni wieków stawiała masowy opór wobec ataków i przenikania pochodzących zza granicy błędów.”

Carlo Gnocchi (1902–1956)

Chrystus wśród Strzelców Alpejskich
Źródło: s. 78.

O wierze, O historii, O wieku

„Jestem Kaszubką, a to twardy naród. Odkąd pamiętam, byłam silna i temperamentna. Wiem, że potrafię sobie ze wszystkim poradzić. Nie lubię prosić o pomoc.”

Daria Widawska (1977) polska aktorka

Źródło: Daria Widawska. Moja recepta na szczęście, „Kobieta i Życie” nr 11, listopad 2008, s. 9.

O życiu, O kobietach, O szczęściu, O pomocy

„Na państwo powinniśmy patrzeć jako na pewną ciągłość. Chodzi o dziesięciolecia, następne pokolenia. Pojawia się trudna sytuacja, a tymczasem państwo nie chce pomóc. To samo państwo, które przez niedbalstwo, nieuczciwą administrację naraża cały naród na ogromne straty. Ileż przepłaciliśmy przy budowie autostrad tylko dlatego, żeby zadośćuczynić ambicji i pokazać, że są w Polsce drogi szybkiego ruchu? Ileż polskich firm straciło rację bytu? To są potworne straty, a przecież państwo nie może działać przeciw narodowi.”

Antoni Dydycz (1938) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: Marta Brzezińska-Waleszczyk, Bp Dydycz tylko dla Fronda.pl: Polska to chyba państwo bez morale http://www.fronda.pl/a/bp-dydycz-dla-frondapl-polska-to-panstwo-chyba-bez-morale,30521.html, fronda.pl, 6 września 2013

O stracie

„W czasie zimnej wojny Polacy wyraźniej niż ktokolwiek inny dali do zrozumienia, że nie mieszczą się w schemacie Wschód – Zachód. Nie widzę jakim sposobem naród z taką przeszłością nie znalazłby miejsca w Unii Europejskiej.”

Guy Verhofstadt (1953)

Źródło: PAP, 6 stycznia 2002.

O wojnie, O zrozumieniu, O czasie, O przeszłości

„Naród jest to społeczność złączona wspólnym błędnym przekonaniem na temat własnych początków oraz wspólną awersją do sąsiadów.”

Ernest Renan (1823–1892) francuski pisarz, historyk, filozof

Źródło: Co to jest naród? (1882)

„Jeśli ktoś zdradził nasz naród, jeśli ktoś ewidentnie działał na jego niekorzyść, to czy nie powinien ponieść najsurowszej kary? Przecież jedną z największych patologii III RP jest fakt, że ludzie odpowiedzialni za gigantyczne afery, marnotrawstwo, zniszczenie podstaw życia milionów Polaków, za kradzież majątku narodowego, za zdradę polityczną – nie ponoszą żadnej odpowiedzialności.”

Robert Winnicki (1985) Polski polityk, działacz społeczny, poseł na Sejm RP VIII i IX kadencji

Źródło: Robert Winnicki: jeśli ktoś zdradził nasz naród, to czy nie powinien ponieść najsurowszej kary? http://web.archive.org/liveweb/http://m.onet.pl/wiadomosci,tg63x, onet.pl, 20 czerwca 2013.

O ludziach, O zdradzie, O karze

„Pierwiastki postępowe naród tworzą, wsteczne – imienia jego wzywają nadaremno.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Źródło: Andrzej Mencwel, Stanisław Brzozowski. Kształtowanie myśli krytycznej, wyd. Czytelnik, Warszawa 1976, s. 311.

O myślach, O myśleniu

„Wrażeniem, jakie pozostawiło mi studium Septuaginty, jest serdeczna miłość i głęboki szacunek dla wielkiego króla Nabuchodonozora, nawet jeśli nieco za łagodnie postępował z ludem, który trzymał sobie boga, darowującego lub obiecującego mu krainy, w których posiadanie wchodził następnie rabunkiem i mordami, a potem budował w nich bogu świątynię. Oby każdy naród, co trzyma sobie boga, który czyni z sąsiednich krain „ziemię obiecaną”, znalazł na czas swego Nabuchodonozora, a do tego swego Antiocha Epifanesa, i by dalej nie robiono sobie z nim ceregieli.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

O miłości, O Bogu, O ludziach, O wrażeniach

„Ja o Polsce myślę i mówię z pasją. Polska musi być pasją każdego z nas. Kiedy mówimy o Polsce dumnej, musimy mieć w sobie pasję do walki o Polskę dumną – tak jak mieliście tę pasję do walki dwadzieścia pięć lat temu w sierpniu. Ta pasja musi wrócić, bo Polska zasługuje na cuda. Nie chcę i nie dopuszczę do tego, żeby Polską rządzili ludzie, którzy mówią, że nic nie może się udać, którzy uważają, że Polacy to naród aferzystów i złodziei. Polacy to naród dumny i mający prawo do bycia dumnym z własnej ojczyzny.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

z wystąpienia podczas kampanii wyborczej, Warszawa, Hala Torwar, 19 czerwca 2005.

O ludziach, O myślach, O pasji, O walce

„Im więcej naród jest oświecony, tym wyżej ceni tych, którzy mu światło przynoszą.”

Eliza Orzeszkowa (1841–1910) polska pisarka

O świetle

„Naród i wojsko to jedno i nie może być żadnych między nimi rozgraniczeń”. Tak pisał Rowecki. Co z tego zrobiono, gdy jego zabrakło? Sojusz z faszystami z NSZ, którzy jawnie obiecywali ziemianom obronę przed reformą rolną, i wspólne z NSZ wkroczenie na drogę mordów bratobójczych!”

Jan Rzepecki (1899–1983) historyk polski, oficer WP

Źródło: Piotr Lipiński, Raport Rzepeckiego, wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2005.

„Rodzina jest podwaliną społeczeństwa. Tak, jak ludzkość stoi na narodach, tak narody wbrew temu, co głoszą pomyleni zwolennicy wysunięcia jednostki na plan pierwszy, atomizujący społeczeństwo i sprowadzający je do poziomu stada, stoją na rodzinach. Kto dba o dobro Ojczyzny, komu drogie jest zdrowie moralne społeczeństwa, ten musi sobie przede wszystkim zdawać sprawę z wagi, jaką w życiu społecznym posiada instytucja rodziny. A że wszędzie, gdzie chodzi o dobro społeczne, jednostka najwięcej może zdziałać rozpoczynając dbałość o to dobro od siebie, obowiązkiem każdej jednostki, która ma świadomość swej współodpowiedzialności za losy narodu, jest dbać o jak największą moc wewnętrzną rodziny własnej.”

Jędrzej Giertych (1903–1992) harcerz, polityk, dyplomata, dziennikarz, pisarz, publicysta, historyk, prawnik

Źródło: My nowe pokolenie, 1929

O losie, O zdrowiu, O rodzinie, O ojczyźnie

„Esesmanów obowiązuje jedna podstawowa zasada. Musimy postępować uczciwie, przyzwoicie, lojalnie i koleżeńsko wyłącznie wobec ludzi naszej krwi. Nie obchodzi mnie ani na jotę los Rosjanina czy Czecha. Od innych narodów weźmiemy to, co dla naszej krwi przedstawia pewną wartość, porywając, jeżeli to będzie konieczne, ich dzieci i wychowując je tu, pośród nas. Kwestia, czy inne narody żyją w dobrobycie, czy giną z głodu, interesuje mnie tylko pod kątem ich przydatności jako niewolników dla dobra naszej kultury (…) jest mi obojętne, czy dziesięć tysięcy kobiet rosyjskich padnie z wyczerpania przy kopaniu rowów przeciwczołgowych, ważne jest dla mnie tylko to, aby rów przeciwczołgowy, budowany w interesie Niemiec, był gotów (…) My, Niemcy, jesteśmy jedynym narodem na świecie, który przyzwoicie traktuje zwierzęta, i tak również będziemy odnosić się do tych zwierząt ludzkich. Zbrodnią wobec naszej krwi byłoby jednak przejmowanie się ich losem, gdyż nasi synowie i wnukowie stanęliby w obliczu jeszcze trudniejszych zadań (…) Nas obchodzi tylko nasz naród, nasza krew i to jest naszym obowiązkiem. Inne rzeczy nas nie interesują. Chciałbym, żeby członkowie SS zajęli takie stanowisko wobec wszystkich obcych, niegermańskich narodów, zwłaszcza wobec Rosjan…”

Heinrich Himmler (1900–1945) niemiecki przywódca, nazista

przemówienie do generałów SS, wygłoszone w Poznaniu pod koniec 1943.
Źródło: Roman Z. Hrabar, Lebensborn, czyli źródło życia

O kobietach, O głodzie, O losie, O dzieciach

„Obecna sytuacja przypomina trochę kryzys, który miał miejsce w XIX w., opisany w Dziadach przez Mickiewicza, kiedy w Warszawie zapanował cynizm i niewiara w naród. Ale jednak przyszedł potem na szczęście moment oczyszczenia.”

Antoni Dydycz (1938) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: To nie miało prawa się zdarzyć, „Gazeta Polska”, 21 marca 2012

O szczęściu, O wierze

„Jeśli stoję przed wyborem: naród czy prawda, naród czy wolność, wybieram prawdę i wolność.”

Tomas Venclova (1937) litewski poeta

Źródło: wywiad Olgi Andriejewej, „Russkij Rieportior”, tłum. „Forum”, 9 sierpnia 2010.

O prawdzie, O wolności

„Żaden naród nie chce wybierać innego narodu na miejsce pierwsze; zajmuje on je sam na mocy „powołania.””

Stefan Pacek (1938)

„Dobre religie próbują zawsze zająć niższe pozycje, próbują poświęcać się i służyć. Religia powinna inspirować naród do pracy dla świata, a nie dla samego siebie. Dobra religia próbuje upowszechnić ducha służby na całym świecie.”

Sun Myung Moon (1920–2012)

Źródło: Dariusz Kuncewicz, Kościół Zjednoczenia – charakterystyka i przekrój doktrynalno-socjologiczny organizacji, psychomanipulacja.pl http://www.psychomanipulacja.pl/art/kosciol-zjednoczenia-charakterystyka-i-przekroj.htm

O religii

„Lat temu osiemdziesiąt i siedem ojcowie nasi na tym kontynencie dali początek narodowi, poczętemu z wolności i w przekonaniu, że wszyscy ludzie rodzą się równymi. Toczymy wielką wojnę domową, która jest dla nas czasem próby, której celem jest odpowiedź na pytanie, czy naród w takim duchu poczęty ma szanse na przetrwanie. Przyszło nam spotkać się na wielkim polu bitewnym tej wojny. Przybyliśmy tu, aby poświęcić część tego pola na miejsce ostatniego spoczynku ludzi, którzy oddali tu życie za życie naszego narodu w poczuciu wolności. I oni, i my znaleźliśmy się tu w słusznej sprawie, ale to naszą powinnością jest oddanie czci jej obrońcom. Jednak nie nam przypada splendor poświęcenia, dokonania konsekracji, potwierdzenia sacrum tej ziemi. To dzielni ludzie, żywi i polegli, którzy tu walczyli, uświęcili ja bardziej, niż może to uczynić nasza nędzna władza dawania i odbierania. Świat puści mimo uszu wypowiadane tu słowa i szybko pogrąży je w niepamięci, lecz nigdy nie zapomni czynu tych, którzy tu przelewali krew. Do nas, którym było dane przeżyć, należy święty obowiązek oddania swych sił ogromnemu, lecz jeszcze niedokończonemu dziełu, za które oni oddali swoje życie. To nam, ożywionym duchem poległych bohaterów, przypadło zadanie poświadczenia, że ich śmierć nie był daremna. I to my, z Boga pomocą, doczekamy odrodzenia idei wolności w tym kraju i to my sprawimy, że rządy ludu, przez lud i dla ludu nie znikną wraz z nami z powierzchni ziemi.”

Abraham Lincoln (1809–1865) prezydent USA

Four score and seven years ago our fathers brought forth on this continent, a new nation, conceived in Liberty, and dedicated to the proposition that all men are created equal. Now we are engaged in a great civil war, testing whether that nation or any nation so conceived and so dedicated, can long endure. We are met on a great battle – field of that war. We have come to dedicate a portion of that field, as a final resting place for those who here gave their lives that that nation might live. It is altogether fitting and proper that we should do this. But, in a larger sense, we can not dedicate, we can not consecrate, we can not hallow, this ground. The brave men, living and dead, who struggled here, have consecrated it, far above our poor power to add or detract. The world will little note, nor long remember what we say here, but it can never forget what they did here. It is for us the living, rather, to be dedicated here to the unfinished work which they who fought here have thus far so nobly advanced. It is rather for us to be here dedicated to the great task remaining before us – that from these honored dead we take increased devotion to that cause for which they gave the last full measure of devotion – that we here highly resolve that these dead shall not have died in vain – that this nation, under God, shall have a new birth of freedom – and that government of the people, by the people, for the people, shall not perish from the earth. (ang.)
Adres gettysburski – przemówienie podczas uroczystości na cmentarzu poległych po Gettysburgiem żołnierzy Unii, 19 listopada 1863.

O życiu, O śmierci, O Bogu, O wojnie

„Naród [austriacki] nigdy nie opowiedział się w głosowaniu na rzecz Republiki. Milczał on tak długo, jak był zmęczony długą walką i zaskoczony zuchwalstwem rewolucjonistów z 1918 i 1919 roku. Otrząsnął się z tej rezygnacji, kiedy zorientował się, że rewolucja pogwałciła jego prawo do życia i wolności.”

Otto von Habsburg (1912–2011) polityk austriacki

w 1937. Źródło: Adrian Nikiel, Jacek Bartyzel, Chrześcijanin, Cesarz, Europejczyk, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/aktualnosci-cesarz-otton

O wolności, O walce

„Naród jako suweren nie sprawuje zwierzchniej władzy nad wartościami opartymi na przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka. To one są źródłem suwerenności jednostek składających się na naród, a więc stanowią podłoże suwerenności narodu. Jak przypominał Jan Paweł II, fundamentem wartości nie mogą być tymczasowe i zmienne „większości” opinii publicznej. Jeśli rządzący nie szanują praw człowieka, to ich władza jest bezprawna. A prawa człowieka poręcza konstytucja. Dlatego przeciwstawianie suwerena narodu konstytucji jest nietrafne i ahistoryczne.”

Ryszard Piotrowski (1952)

Źródło: rozmowa Ewy Siedleckiej, Piotrowski: W imię suwerenności „narodu”, rasy, klasy popełniano w historii niewyobrażalne zbrodnie http://wyborcza.pl/1,75968,20649007,piotrowski-w-imie-suwerennosci-narodu-rasy-klasy-popelniano.html?order=najfajniejsze#opinions, wyborcza.pl, 6 września 2016.

O historii

„Nie mam wątpliwości, że trwała nasza niezdolność do modernizacji ma źródło w sferze fantazmatycznej, w kulturze przywiązania zbiorowej nieświadomości do bólu, którego źródeł dotykamy z największym trudem, po omacku. Naród, który nie umie istnieć bez cierpienia, musi sam sobie je zadawać. Stąd płyną szokujące sadystyczne fantazje o zmuszaniu kobiet, do rodzenia półmartwych dzieci, stąd rycie w grobach ofiar katastrofy lotniczej, zamach na zabytki przyrody.”

Maria Janion (1926) polska uczona, historyk literatury

Źródło: List do uczestników Kongresu Kultury http://www.kongreskultury2016.pl/wp-content/uploads/2016/10/Maria-Janion.pdf, 7 października 2016.

O kobietach, O dzieciach, O fantazji, O cierpieniu

„Gubi nas ona (bierność – przyp. aut.) nie tylko jako naród, ale jako jednostki. Jej to przede wszystkim zawdzięczamy, że wśród nas tak częstym jest zjawiskiem pesymizm, beznadziejność, brak wiary w siebie i w możność życia na lepszy sposób. Trzeba świat znać i rozumieć, a życie samemu urabiać według własnych wymagań. Świat wtedy nie będzie taki brzydki, a życie na nim nie takie złe, jak to nam się często zdaje.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: Myśli nowoczesnego Polaka, 1903.

O życiu, O świecie, O wierze, O myślach

„Naród ma taką sztukę, na jaką zasłuży.”

Emil Zegadłowicz (1888–1941)

„Sumienie mnie nagli, abym podniósł głos przeciwko potężnemu mocarzowi, którego kraje rozciągają się aż do bieguna… Monarcha ten prześladuje z dzikim okrucieństwem naród polski i podjął dzieło bezbożne wytępienia religii katolickiej w Polsce.”

Pius IX (1792–1878) papież

mowa tronowa wygłoszona 24 kwietnia 1864 przeciwko krwawemu stłumieniu przez Rosjan powstania styczniowego za Patrie z 2 maja 1864.

O religii

„Przecież władza to nie tylko Asad. To również armia i policja, jednym słowem cały naród, który sam decyduje jak i pod czyim panowaniem żyć. Oczywiście, nasz naród chce reform w kraju i my kapłani wspieramy go w tym. Jesteśmy przeciwko korupcji i dyktatowi.”

Ahmad Badreddin Hassoun (1949)

Źródło: Siergiej Safronow, Naczelny mufti Syrii: „Po upadku Syrii przyjdzie czas na Rosję”, geopolityka.org, 11 marca 2012 http://www.geopolityka.org/syria-2012/1367-naczelny-mufti-syrii-po-upadku-syrii-przyjdzie-czas-na-rosje

O czasie

„Gdy umierają wielkie religie, wyłaniają się religie wypaczone – sekty. Zawsze jest tak. Wtedy się wyłaniają bożki – to jest ta charyzmatyczna władza wodza, jeszcze przed Stalinem, on jest ten jedyny, nikomu się nie ufa i wybiera się wtedy jednego, któremu się ufa. To jest stara historia. To sięga co najmniej czasów romantyzmu. (…) polityka jest taką zbrodnią i hańbą, że lepiej, aby jeden człowiek wziął na siebie całą tę hańbę. W ten sposób narodowi została ta hańba oszczędzona. Tu było teoretyczne uzasadnienie autokracji rosyjskiej: car poświęca się, bierze na siebie hańbę za cały naród, hańbę prowadzenia państwa. I tu znowu ta krew przelana, te straszliwe zbrodnie, jakie się działy, tak, ale tu jest ta uświęcona osoba tego idola, właśnie tego cara czy Lenina, charyzmatycznej osoby, która odkupuje wszystko, w której pokłada się najwyższe nadzieje, i ona bierze na siebie cały grzech.”

Aleksander Wat (1900–1967) polski poeta i prozaik

Mój wiek. Pamiętnik mówiony

O religii, O historii

„Wyrokiem Opatrzności Bożej Francja jest naszym najbliższym sąsiadem i, mam nadzieję, na zawsze pozostanie z nami w przyjaźni. Zapewne w przeszłości zachodziły nieporozumienia i pojawiały się rozbieżności zdań, lecz żywię głębokie przekonanie, że tego rodzaju spory zostały zażegnane i zapomniane. Ufam, że przyjaźń i podziw, jakimi wszyscy darzymy francuski naród oraz jego chwalebną tradycję, w najbliższej przyszłości przerodzą się w uczucie sympatii i przywiązania łączącego narody obu krajów.”

Edward VII (1841–1910) król Anglii

Źródło: Stephen Clarke, 1000 lat wkurzania Francuzów, op. cit., s. 342.

O przyjaźni, O emocjach, O przeszłości, O przyszłości

„Chcę, aby naród tunezyjski zrozumiał, że prowadzimy wojnę z terroryzmem i ta barbarzyńska mniejszość nas nie zastraszy. Będziemy zwalczać ich bezlitośnie aż do ostatniego tchu.”

Al-Badżi Ka’id as-Sibsi (1926–2019) tunezyjski polityk

Źródło: Polacy zginęli w Tunisie, „Angora” nr 13 (1293), 29 marca 2015, s. 72.

„Feminizmu nie lubią ignoranci, którzy nie mają pojęcia, czym jest feminizm, a na świat patrzą przez pryzmat stereotypów i uprzedzeń. Kiedyś wszystkich filozofów niemarksistowskich (nawet Arystotelesa) postrzegano w kategoriach burżuazyjnych, czyli zagrożeniowych. Brało się to ze strachu i ignorancji. Teraz może nie ma strachu przed feministkami, ale jest wielka ignorancja. I wielkie parcie na tradycję, naród, hierarchię i Kościół. Nie wiem, dlaczego w tak nowoczesnym pod wieloma względami państwie, jak Polska, utrzymuje się tak wysoki poziom ignorancji dotyczącej politycznej różnorodności oraz tak wysoki poziom kościelnego serwilizmu.”

Magdalena Środa (1957) polska filozof, etyk, działaczka państwowa

Źródło: krytykapolityczna.pl, 16 czerwca 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/SrodaOwladzesienieprosi/menuid-1.html

O świecie, O strachu

„Naród wybacza naruszenie jego interesów, nie wybacza zaś obrazy jego honoru”

Max Weber (1864–1920) niemiecki socjolog, historyk, ekonomista, prawnik, religioznawca i teoretyk polityki

Obraz

„Gwatemala to naród krwawiący z powodu konfliktów zbrojnych i niesprawiedliwości. Tysiące ludzi z mego kraju ufa, że wraz z wizytą Jana Pawła II dla naszego kraju nadejdzie dzień, rozpoczynający drogę pojednania.”

Álvaro Arzú (1946–2018) gwatemalski polityk, prezydent Gwatemali

z przemówienia podczas wizyty papieża Jana Pawła II na początku lutego 1996 w Gwatemali. Źródło: ojciec Alfons Kupka, Jan Paweł II: Prawdziwy pokój sprawą palącą http://archiwum.misyjnedrogi.pl/artykuly.php?tresc,823, „Misyjne drogi” nr 57 (3/1996), maj-czerwiec

O ludziach, O pokoju

„Dla mnie naród to zbiorowość jednostek, z ich indywidualnymi cierpieniami i doświadczeniami. Problem współodpowiedzialności za tzw. naród to umiejętność dostrzegania indywidualnego człowieka w całej ludzkiej zbiorowości, niekoniecznie w konkretnej wspólnocie językowej. Tak rozumuje Gustaw-Konrad.”

Maciej Sobociński (1975)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 24 kwietnia 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dziadyt.htm

O problemach, O cierpieniu

„Różnica pomiędzy siłą narodu a jednostki jest tak ogromna, że wystarczy, by naród z bliska ogarnął ulubieńca swym ciepłem, co będzie dla niego dostateczną ochroną.”

Franz Kafka (1883–1924) pisarz austriacki pochodzenia żydowskiego

O sile

„Jestem ze Śląska, czyli Znikąd. Bo kim są Ślązacy? Trochę mówią po polsku, trochę po niemiecku. Odporni na mity niepodległościowe. Naród niewolników, naród pracy.”

Kazimierz Kutz (1929–2018) polski reżyser filmowy, teatralny i telewizyjny; działacz polityczny i senator RP

Źródło: „Zwierciadło” nr 6/1928, czerwiec 2007

„Kiedy patrzę na polską sztukę, to widzę w niej jeden podstawowy brak – brak możliwości epiki. Czyli możliwości opisu rzeczywistości z różnych punktów widzenia czy, jak nazywał to Hegel, totalności obiektu. W literaturze mamy lirykę, to liryczne „ja”, albo groteskę – czyli też bardzo subiektywną wizję. Gdy pytam o epikę, na ogół słyszę Lalka Prusa – ale jak na taki duży naród, to naprawdę mało. Zwłaszcza że poza Polakami mało kto jest w stanie ją czytać – z Tołstojem, Balzakiem to nie wytrzymuje porównania. Jakie ma to konsekwencje? Najważniejszą dla mnie jest niemożność zmierzenia się ze złem. Zło się wyprowadza na zewnątrz, zawsze jest ktoś inny winny, nie my.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

Źródło: Holland, Shore, Sierakowski: Laboratorium moralnej niejednoznaczności, krytykapolityczna.pl, 20 lipca 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130720/holland-shore-sierakowski-laboratorium-moralnej-niejednoznacznosci

O literaturze, O rzeczywostości, O złu, O czytaniu

„Naród jest wrodzoną ideą, którą członkowie jego w jedno spojeni, urzeczywistnić się starają. Jest jedną rodziną, mającą swoje rodzinne przygody i powołanie.”

Kazimierz Brodziński (1791–1835) polski poeta, historyk, krytyk literacki, tłumacz i publicysta

Źródło: Mowa o narodowości Polaków i Posłanie do braci wygnańców http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=2136 wyd. Księgarnia Luxemburgska, Paryż 1867, s. 16.

O rodzinie

„Naród wolny może mieć oswobodziciela, naród ujarzmiony może mieć tylko innego ciemiężcę.”

Alphonse de Lamartine (1790–1869) polityk francuski

„Himmler powiedział mi, że Führer wydał rozkaz ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. My, SS, musimy ten rozkaz wykonać. Gdyby nie został on wykonany, Żydzi zniszczyliby później naród niemiecki. Ze względu na dobry transport i możliwość izolacji obozu wybrał on Oświęcim. Mnie przypada wykonanie tego ciężkiego zadania. Trzeba teraz zapomnieć o wszelkich względach ludzkich i myśleć tylko o jego wykonaniu.”

Rudolf Höß (1901–1947) administrator niemiecki, nazista

Źródło: Aleksander B. Skotnicki, Zbrodnicze eksperymenty lekarskie, „Alma Mater” nr specjalny 118, 2009, s. 119.

O myślach, O myśleniu

„Aby naród był wolny, trzeba, aby podwładni byli mędrcami, a rządzący bogami.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

O Bogu

„W trakcie batalii o ten kraj widoczna była w Europie różnica w zachowaniach elit władzy poszczególnych państw, w tym niestety także polskich, które wywierały presję na Irlandczyków, ingerując bezceremonialnie w ich sprawy wewnętrzne, a działaniami różnych środowisk społecznych, które wspierając Irlandczyków i ich prawo do samostanowienia, tym samym wspierały demokrację. Elity władzy zaś reguły demokracji arogancko łamały, a naród irlandzki upokorzyły.”

Krystyna Pawłowicz (1952) polska polityczka, prawniczka

o ponownym referendum ws. traktatu lizbońskiego w Irlandii. Źródło: Witajcie w euroregionie polskim!, naszdziennik.pl, 4 grudnia 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20091204&typ=my&id=my11.txt

O zachowaniu, O demokracji

„Nie można powiedzieć, która masa ludowa ma więcej źródeł piękna. Są wieki całe, że jakiś naród przoduje drugim, są znów wieki, że idzie za drugim. Kto tępi narody, ten jakby zrywał struny z harfy świata. Cóż komu przyjdzie, że będzie miał harfę o jednej tylko strunie? Nie tępić, lecz rozwijać należy narodowości. A rozwijać je może wolność narodów, niepodległość i poszanowanie ich odrębności…”

Ignacy Daszyński (1886–1936) polski polityk

Źródło: Przemysław Prekiel, Za wolność i socjalizm, 11 listopada 2008 http://lewica.pl/index.php?id=17875

O wolności, O wieku

„Dobry dyktator to stworzenie tak rzadkie, że naród, który takowe posiada, musi nie tylko przedłużać mu okres sprawowania władzy, lecz samo jego życie.”

Francisco Bulnes (1847–1924)

wypowiedziane w 1887.
Źródło: Tadeusz Łepkowski, Historia Meksyku, Wrocław, Ossolineum, 1986, s. 293

O życiu, O historii