Cytaty na temat język
strona 2

„Język polski jest przepiękny już w swoich poszczególnych słowach, takich jak tęsknota albo zmierzch. Do dziś słowa polskie przywołują jedne drugie niezatartymi przez czas echami etymologicznymi: słowo modry do dziś się iskrzy rosą, jakby wilgotnością swojej barwy, bo przecież jest związane etymologicznie ze słowem mokry. Świat się rozjarza nad nami słońcem albo wschodzi łuną gwiazd, gdy słyszymy w nim słowo świecić. Słowo błogi jest naprawdę błogie w brzmieniu, a słowo cisza – ciche.”

Zygmunt Kubiak (1929–2004) polski pisarz, eseista, tłumacz, propagator kultury antycznej

Źródło: Jan Polkowski, Europa to bezdomność, „W Sieci”, 31 marca–6 kwietnia 2014, s. 72.

O świecie, O ciszy, O czasie

„Polski. Choć cały czas jest dla mnie zagadką, dlaczego tak go lubię. Dużo ludzi podejrzewa, że mam słowiańską duszę. Nie, nie mogę tak uogólniać. Żaden inny słowiański język, może poza rosyjskim, mi się nie podoba pod względem brzmienia, choć we wszystkich podoba mi się, że słowa muszą być do siebie dokładnie dopasowane jak klocki lego, zrastają się w jedną całość i nie jest ważne, w którym miejscu zdania występują.”

Steffen Möller (1969) niemiecki artysta kabaretowy

Źródło: Polski jak łacina – opowiada Steffen Möller http://www.studentnews.pl/serwis.php?s=142&pok=4070

O ludziach, O duszy, O czasie

„Dla mnie to też jest doświadczenie, że trzeba bardzo miarkować to, co się chce wyrazić, nawet jeśli mówi językiem ironii.”

Bronisław Komorowski (1952) polski polityk, prezydent Polski

o próbie jego odwołania. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1576067,0,1,marszalek-komorowski-zostaje,wiadomosc.html, 5 grudnia 2008

„Mówić językiem, w którym słowo „bezpieczeństwo”
budzi dreszcz grozy, słowo „prawda” jest
tytułem gazety, słowo „wolność” i
„demokracja” podlegają służbowo
generałowi policji.”

Stanisław Barańczak (1946–2014) polski pisarz

Cytaty z tekstów literackich
Źródło: N.N. zaczyna sobie zadawać pytania

O prawdzie, O demokracji, O wolności

„Wiadomo też o Polakach, że od początku byli bałwochwalcami oraz że wierzyli i czcili bogów i bogiń, mianowicie Jowisza, Marsa, Wenerę, Plutona, Dianę i Cererę, popadłszy w błędy innych narodów i szczepów. Jowisza zaś nazywali w swym języku Jessą, wierząc, że od niego jako najwyższego z bogów przypadły im wszystkie dobra doczesne i wydarzenia zarówno niepomyślne, jak i szczęśliwe.”

Jan Długosz (historyk) książka Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego

Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego (1480)

O Bogu

„Mogę wziąć udział w kontrmanifestacji, bo Jarosław Kaczyński będzie mówił tym samym językiem, co kiedyś generał Wojciech Jaruzelski.”

Władysław Frasyniuk (1954) polski polityk

odpowiedź na pytanie czy wziąłby udział w manifestacji organizowanej przez PiS w dniu 13 grudnia 2011. Źródło: onet.pl http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/frasyniuk-wkur-mnie-takie-przeprosiny-gen-jaruzels,1,4964962,wiadomosc.html, 12 grudnia 2011

„Być może najlepszym sposobem, by zrozumieć, że anarchokapitalizm będzie bardziej pokojowym systemem niż nasz obecny, jest dokonanie analogii. Wyobraźmy sobie, że przeniesienie się z kraju do kraju nic nie kosztuje. Każdy mieszka w przyczepie i wszyscy mówią w tym samym języku. Pewnego dnia prezydent Francji ogłasza, że z powodu kłopotów z sąsiednimi krajami nakładane są nowe podatki i rozpoczyna się pobór. Następnego ranka prezydent Francji odkrywa, że rządzi spokojnym, ale pustym krajem z populacją składającą się z niego samego, trzech generałów i 27 korespondentów wojennych.”

David Friedman książka The Machinery of Freedom

Perhaps the best way to see why anarcho-capitalism would be much more peaceful than our present system is by analogy. Consider our world as it would be if the cost of moving from one country to another were zero. Everyone lives in a housetrailer and speaks the same language. One day, the president of France announces that because of troubles with neighboring countries, new military taxes are being levied and conscription will begin shortly. The next morning the president of France finds himself ruling a peaceful but empty landscape, the population having been reduced to himself, three generals, and twenty-seven war correspondents. (ang.)
The Machinery of Freedom

„Lech Wałęsa używa słów, jak stójkowy spod budki z piwem. To nie jest język poważnego człowieka.”

Joachim Brudziński (1968) polski polityk

komentarz do wypowiedzi Lecha Wałęsy określającej Lecha Kaczyńskiego jako „łajniaka”. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/0,1553196,wiadomosc.html, 10 czerwca 2008

„Jeśli kiedyś zobaczysz w pochmurny dzień
Postać bez parasola pijącą deszcz
To poeta próbuje językiem swym spomiędzy kropel wyłuskać rym…”

Katarzyna Nosowska (1971) polska piosenkarka rockowa

Utwór: Nix, z płyty Sushi
Cytaty utworów

„Warto wyróżniać ludzi, którzy posługują się polszczyzną w sposób taki, że mogą być jej reprezentantami, czyli ambasadorami. O ambasadorach mówi się zwykle w odniesieniu do zagranicy. Ale ambasador w znaczeniu przenośnym to także propagator jakichś poglądów, obrońca czyichś interesów; to najwyższy rzecznik tego, co reprezentuje. Chcemy więc, aby nasi ambasadorzy byli rzecznikami polszczyzny, osobami, które świadomie propagują w swoim otoczeniu czy środowisku nasz język.”

Andrzej Markowski (1948) polski językoznawca

o przyznawaniu tytułu Ambasadora Polszczyzny.
Źródło: Ambasadorowie polszczyzny, „Alma Mater” nr 118–119, styczeń–luty 2009, s. 47.

O ludziach

„Ten dziadek, który się urodził na pustyni i mówił językiem Aborygenów, dziś już zapomnianym, siedział w centrum miasta i kierował ruchem pociągów wożących ludzi przez pustynię – do miasta albo z miasta: jedni przyjeżdżali tu umierać, drudzy się rodzić, inni stąd wyjeżdżali. Bo już się urodzili. Albo już umarli.”

Sasza Griszczenko (1983)

Wstecz. Długi wiersz prozą

O ludziach

„W żadnym innym chyba europejskim języku socjalizm nie został tak sponiewierany jak w polskim. We francuskim, hiszpańskim czy włoskim jest to słowo, która ma swoją nową i żywotną treść. Nic się nie da zmienić w miejscu lewicy we współczesnej Polsce, jeśli nie odzyska się i nie określi na nowo tego kluczowego słowa i całej związanej z nim struktury ideowej. Trzeba wreszcie skończyć z tym oszukańczym przeinaczeniem, którego dokonano w 1948 r. i które się za nami wlecze. Dlaczego socjalizm jest ciągle identyfikowany z najgorszymi formami stalinowskiego etatyzmu? Przyczyniła się do tego również naiwna wiara w automatyczne rynkowe zbawienie rozpowszechniona przez neoliberałów w latach 90. Oszołomienie to jednak minęło i znowu pojęliśmy, że w kapitalizmie nie dominują akcjonariusze, lecz podział na pracę i kapitał.”

Andrzej Mencwel (1940) polski historyk i krytyk literatury i kultury polskiej, antropolog kultury, eseista, publicysta

Źródło: rozmowa Adama Leszczyńskiego, Niepodległościowi lewacy. Spór o polski patriotyzm, „Ale Historia” http://wyborcza.pl/alehistoria/1,150661,19559464,niepodleglosciowi-lewacy-spor-o-polski-patriotyzm.html, wyborcza.pl, 1 lutego 2016.

O wierze, O historii

„Językiem wiary jest symbol.”

Paul Tillich (1886–1965) niemiecki filozof i teolog protestancki

Źródło: Dynamika wiary, 1956

O wierze

„Od Boya nauczyłam się rzeczy zasadniczej, z której z początku nie śmiałam korzystać: swobody. Nauczyłam się, że dosłowność jest śmiercią każdego tłumaczenia, a nawet każdego tekstu. Nie mogę przecież opisać tej firanki dokładnie taką, jaką ona jest. Mogę ją tylko opisać w przybliżeniu.
Każdy pisarz chce pokazać jądro rzeczy. Flaubert szukał go nie w dosłowności, tylko w przenośni. To nieprawda, że Dostojewski jest dosłowny, mimo że on opisuje w sposób dosłowny, np. że jakaś pani, rozmawiając z młodym człowiekiem, pyta go o najbanalniejsze rzeczy i on odpowiada jej najbanalniejszym językiem. Chodzi o to, że Dostojewski opisuje jakby skórkę, przez którą my widzimy coś, co jest pod spodem. Gombrowicz nie jest dosłowny ani przez sekundę. Po pierwsze, gwiżdże na to, po drugie, potwornie pracuje, żeby nie być dosłownym. Wychodzi ze skóry, żeby było inaczej.”

Joanna Guze (1917–2009) polska tłumaczka, krytyk literacki, popularyzatorka malarstwa

Źródło: Jacek Szczerba, wywiad, „Gazeta Wyborcza” http://www.textum.pl/tlumaczenia/portal_tlumaczy/informacje/tlumaczenia_literackie/artykuly/wywiad_guze.html

O śmierci

„Śpiewanie to moja pasja. Wykonuję utwory w języku angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, niemieckim i rosyjskim.”

Marzena Paduch (1965) polska działaczka samorządowa i polityczna

Źródło: Wynajmij posła na wesele, polityka.pl, 7 lipca 2007 http://archiwum.polityka.pl/art/wynajmij-posla-na-wesele,360344.html

O pasji

„Lepiej, żeby kobiety obracały igłą niż językiem.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

O kobietach

„Powrót do źródeł jest pożyteczny, wzbogacając język teatru, który tu i ówdzie szoruje brzuchem po chodniku. Jakby dreptał o pół wieku za muzyką, co szczególnie razi na bezkarnie masakrowanej scenie operowej, gdzie włada jeden styl, stosowany do wszystkiego: skundlony „post-stanisławski” realizm przyprawiony Brechtem, ekspresjonizmem i reality show.
Z „oryginalnym” teatrem jest zaś tak samo, jak z oryginalnymi instrumentami w muzyce. Od lat namawiam znajomych muzyków „modern”, żeby się nie dali odstraszyć od Haendla, Haydna i Mozarta, gdzie królują dzisiaj „barokowcy.””

Piotr Kamiński (1949)

Źródło: Joanna Walaszek, Natura Szekspira http://www.dwutygodnik.com/artykul/3935/, Dwutygodnik.com nr 91/2012.

O naturze, O wieku

„[Klika Dalaja] próbuje wykorzystywać język i kulturę do podsycania konfliktów etnicznych. Ich celem jest wyodrębnienie narodu tybetańskiego spośród innych narodowości [Chin] (…) i przeciwstawienie tak zwanej „kultury tybetańskiej” tak zwanej „kulturze Hanów.””

Chen Kuiyuan (1941)

Źródło: Polityka Chin w Tybecie Walka na śmierć i życie ze starożytną cywilizacją, s. 10–11 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/pdf/polityka_chin.pdf

O życiu, O śmierci, O walce

„Poznawałem Polskę na różne sposoby; podróżowałem autostopem, przez dwa miesiące pracowałem w cukrowni. To umożliwiło mi bezpośredni kontakt z ludźmi, dzięki czemu poznałem różnicę między oficjalnym językiem polityki a rzeczywistością. Ponadto miałem znakomitych przewodników. Jeden z nich to Henryk Bereza, wspaniały krytyk mieszkający w Warszawie, który m. in. tłumaczył mi i interpretował podteksty, które można było wyczytać w gazetach.”

Eugenio Barba (1936) włoski dramatopisarz i reżyser teatralny

Źródło: „Rzeczpospolita”, 20 czerwca 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wyspaw.htm

O podróżowaniu, O rzeczywostości

„Zawsze podziwiałem wspaniałą Norwidowską zwięzłość. Urzeka mnie jego język – niełatwy, niedzisiejszy, a tak celny i treściwy. Od pisarskich początków jestem związany z radiem, które nie znosi gadulstwa.”

Henryk Bardijewski (1932)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 2 października 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wwtc.htm

„Wydaje mi się, że my rozwiążemy problem, jak być republikaninem i jak posługiwać się językiem hiszpańskim.”

Francisco Antonio Pinto Díaz (1785–1858)

z listu do generała José de San Martína w 1845.
Źródło: Carlos Prats, Dziennik chilijskiego żołnierza, czyli prawo ponad życie (wpis z 4 czerwca 1973), tłum. Alicja Zalewska, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979, ISBN 8311064067, s. 53.

O życiu, O problemach

„UE jest najbardziej zagrożona przez jej instytucje, które walczą pomiędzy sobą o kompetencje, wpływy, przywileje dla siebie. Wymyślają kolejne bezsensowne procedury. Wywołują kolejne konflikty i kryzysy, które potem w pocie czoła bezskutecznie rozwiązują. (…) Większość czasu zajęła mi dziś praca nad programem Mieszkanie plus. Tym właśnie różni się polski rząd od brukselskiej biurokracji. My zajmujemy się sprawami ludzi, mówimy zrozumiałym dla nich językiem, a administracja brukselska zajmuje się samą sobą. Czy procedura wszczęta przez KE poprawi w jakikolwiek sposób życie przeciętnego Kowalskiego?”

Beata Szydło (1963) polska działaczka samorządowa i polityczna

reakcja na działania Komisji Europejskiej dotyczące blokowania przez rząd Beaty Szydło działalności Trybunału Konstytucyjnego. Źródło: Beata Szydło dla „Politico”: Bruksela oderwała się od rzeczywistości http://wiadomosci.onet.pl/swiat/beata-szydlo-dla-politico-bruksela-oderwala-sie-od-rzeczywistosci/72nvz3, onet.pl, 9 czerwca 2016.

O życiu, O ludziach, O prawdzie, O rzeczywostości

„I ten, co obmawia, i ten, co słucha obmowy, źle czyni, jeden grzeszy językiem, drugi uszami.”

Klementyna Hoffmanowa (1798–1845) polska pisarka, pionierka polskiej literatury dziecięcej

„(…) Dość śmiesznej powierzchowności i manier, pozbawiony wszelkiego uczucia dostojeństwa, gadał dużo, ale z trudem, i język plątał mu się w ustach. Bufonada jego przemówień maskowała treść, która zawsze miała pewną subtelność. Powiadano, że osadzając Jakuba Stuarta na tronie Elżbiety Tudor, Anglicy wprowadzili naturę kobiecą na miejsce natury męskiej, i istotnie, spędziwszy dzieciństwo w atmosferze morderstw i spisków, Jakub I Stuart zachował lęk przed uzbrojonymi ludźmi. (…) Nosił strój wywatowany, żeby, żeby zatrzymać ciosy sztyletów, i na widok miecza robiło mu się słabo. Był dość wykształcony, ale miał więcej intelektu niż inteligencji. Jako młodzieniec wcześnie rozwinięty pisywał wiersze, traktaty teologiczne i skomponował dwie książki o treści politycznej: Basilikon Doron i True Law of Free Monarchies, gdzie ustalał, że królowie są przeznaczeni od Boga do rządzenia, a poddani do posłuchu.”

Jakub I Stuart (1566–1625) król Anglii i Szkocji

O Jakubie I Stuarcie
Źródło: André Maurois, Dzieje Anglii, op. cit., s. 290.

O Bogu, O książkach, O zachowaniu, O emocjach

„Jego czternastoletni syn, także Edward, w niczym nie przypominał rodziców. Odziedziczył natomiast wiele cech dziadka. Czekał cierpliwie, nabierając sił, i dopiero gdy był wystarczająco potężny, pomścił śmierć ojca. W czasie błyskawicznej wyprawy pojmał Mortimera, a następnie publicznie go powiesił, wypatroszył i poćwiartował. Później uwięził dożywotnio matkę. Edward wyrósł na silnego, przystojnego mężczyznę. Był pierwszym od francuskiej konkwisty królem, który władał językiem angielskim. Surowy, ale sprawiedliwy, był także rozpustnikiem i czcił szatana. Kult czarnej magii był w Anglii od dawna zakazany, ale ludność nadal trwała przy starych obyczajach. Nie ma jednak wątpliwości, że ze wszystkich Plantagenetów Edward III był najbardziej lubiany ze wszystkich.”

Edward III (1312–1377) król Anglii

Autorzy: Nigel Blundell, Susan Blackhall, Upadek domu Windsorów, op. cit., s. 35.

O śmierci, O matce, O rodzicach, O czasie

„Bo ten, kto sądzi, iż sam posiadł mądrość, język i rozum, innym niedosięgłe bliżej poznany – okaże się pusty.”

Sofokles Antygona

Antygona

O mądrości

„Język jest ostrzejszy od miecza.”

Eurypides (-480–-406 p. n. e.) dramaturg antyczny

„Lubię tę pracę, chociaż jest żmudna. Lubię samotność przed komputerem, zawsze lubiłam bawić się językiem – wchodzę w inny świat.”

Marta Klubowicz (1963) aktorka polska

o pracy tłumaczki. Źródło: „Super Express”, 23 września 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/24234

O świecie, O samotności, O czytaniu

„Szeroko używana przez komunistyczną propagandę teoria głosi, że Powstanie wywołała „reakcja polska” dla walki o zdobycie władzy. A przecież w Polsce Podziemnej (nazywanej w języku komunistycznym „reakcją”) działał od dawna prawowity aparat władzy, reprezentujący Rząd Polski i z jego ramienia nie tylko wskazujący społeczeństwu zasady postępowania pod okupacją, ale kierujący podziemnym szkolnictwem, sądownictwem, pomocą, społeczna, działalnością kulturalną i wielu innymi dziedzinami życia kraju. Delegatura Rządu – przekształcona później w Krajową Radę Ministrów – posiadała powszechny autorytet, wspierany przez Radę Jedności Narodowej, w której miały swych przedstawicieli wszystkie najważniejsze niepodległościowe ugrupowania polityczne. Terenowi kierownicy tych władz państwowych na równi z komendantami Okręgów AK ujawniali się wobec wkraczających wojsk sowieckich. Był to najlepszy dowód istnienia i działalności legalnej administracji państwowej. Polska Podziemna nie potrzebowała więc zdobywać władzy, gdyż ją od dawna sprawowała. To tylko Związek Sowiecki chciał Polsce narzucić samozwańcze władze z własnego doboru i nominacji.”

Tadeusz Żenczykowski (1907–1997) polski prawnik, działacz polityczny i publicysta

Źródło: Tadeusz Żenczykowski, Samotny bój Warszawy, Wydawnictwo Editions Spotkania, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin–Paryż 1990, s. 134.

O pomocy, O walce

„Epoka Misia Colargola oraz Bolka i Lolka minęła bezpowrotnie. Trudno, żeby w czasach, gdy dzieciaki siedzą pół dnia przed komputerem, Pomysłowy Dobromir pokazywał, jak można zrobić żarówkę z plasteliny. Zmienił się język, sposoby komunikacji, zacierają się różnice między 25- a 40-latkiem. Czasami ten młodszy jest szefem starszego. W tej zmieniającej się rzeczywistości trzeba również unowocześniać sposób dotarcia do młodego widza. Jednak najważniejsze są wzajemne relacje bohaterów i uczucia, a tutaj nic się nie zmieniło. Mam nadzieję, że te filmy wychowują.”

Grzegorz Pawlak (1961) polski aktor głosowy

o produkcjach animowanych. Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 7 sierpnia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rknd.htm

O emocjach, O komunikacji, O rzeczywostości, O relacjach

„Słowa czy język, tak jak je piszemy czy wymawiamy, wydają się nie odgrywać żadnej roli w mechanizmie mojego myślenia. Psychiczne całostki, które wydają się służyć jako elementy tego myślenia, to pewne znaki czy obrazy, mniej lub bardziej wyraziste, można je jednak „dowolnie” odtwarzać czy łączyć.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Christian Drapeau, Jak uczyć się szybko skutecznie, KDC, Warszawa 2002, s. 39, tłum. Hanna Pawlikowska-Gannon.

O myślach, O myśleniu, Obraz

„Z historycznego punktu widzenia moja postać jest absolutnie negatywna. Nie ma potrzeby tego ukrywać. Mówiąc językiem kolokwialnym, Bocian tuż po wojnie dosłownie wykańczał polskie podziemie. Zresztą właśnie w tym celu został sprowadzony do kraju. Nic więc dziwnego, że mógł budzić skrajne emocje wśród widzów.”

Grzegorz Damięcki (1967) polski aktor

o roli w serialu Czas honoru. Źródło: Bogna Lift, Dogadał się z Fronczewskim, „Uważam Rze” nr 5, 4 lutego 2013 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/155547.html

O wojnie, O czasie

„Wśród politycznych killerów mających zabijać słowami wyróżnił się poseł Mariusz Kamiński. Lżył premiera, odmawiając mu honoru i przyzwoitości. Jakie miał do tego prawo? Ano takie, że czuł za sobą przyzwolenie swej partii. Jaki miał tytuł? Ano taki, że ma od niedawna mandat poselski i konstytucja gwarantuje mu wolność słowa. Co z tego, że początkujący, odkąd PiS (ale nie tylko, wkład ma tu też np. Janusz Palikot) zaczął operować językiem nienawiści, podłość jest coraz szerzej tolerowana. A przecież był to wybryk niegodny posła i obywatela. Premier to nie jest tylko polityk, to jest szef demokratycznie wybranego rządu RP, de facto najważniejsza osoba w państwie. Lżenie premiera jest lżeniem państwa.”

Adam Szostkiewicz (1952)

Źródło: Tusk lżony przez posła Kamińskiego, blog Adama Szostkiewicza, 20 stycznia 2011 http://szostkiewicz.blog.polityka.pl/?p=754

O wolności

„Jest młode pokolenie, które mnie nie zna, i aby dać mu się poznać, muszę zacząć mówić jego językiem. Aktorstwo jest jak zawód lekarza, cały czas trzeba doskonalić swój warsztat. Inaczej zostaną tylko bańki i lewatywa.”

Cezary Pazura (1962) aktor polski

Źródło: Cezary Pazura: Przystojny jestem? http://film.wp.pl/id,185,name,Cezary-Pazura,osoba_wywiady.html?T%5Bpage%5D=2

O czasie

„Mam wrażenie, że tylko poeci naprawdę mieszkają w języku. Może zresztą mylę się, może zdanie to wyraża jedynie jak uwodzicielski bywa język dla poety. Niemniej jednak trudno mi odepchnąć od siebie owo przekonanie.”

Marek Śnieciński (1958)

Pożądanie

O wrażeniach

„Dziś dużym zagrożeniem dla polszczyzny jest skłonność do nieużywania charakterystycznych polskich liter. Im częściej będziemy pisać na przykład esemesy bez znaków diakrytycznych, tym większe prawdopodobieństwo, że ąści szybko z naszego języka znikną. Tego bym niezwykle żałował, to byłoby naprawdę duże zubożenie. Mam wrażenie, że rezygnujemy z tego wszystkiego w imię pragmatyzmu, choć przy okazji wiele tracimy – język daje nam coraz mniej radości, coraz mniej satysfakcji.”

Jerzy Bralczyk (1947) polski językoznawca

Źródło: Prof. Bralczyk: znaki diakrytyczne są nam potrzebne do szczęścia, kultura.onet.pl, 18 lutego 2013 http://kultura.onet.pl/ksiazki/rozmowy/prof-bralczyk-znaki-diakrytyczne-sa-nam-potrzebne-,1,5423574,artykul.html

O wrażeniach

„Najstarsze części owego kanonu powstały już w pierwszych dziesięcioleciach po śmierci Buddy, w okolicy gdzie nauczał, i spisano je w potocznym języku tej okolicy, w tzw. ardhamagadhi.”

Erich Frauwallner (1898–1974)

o sutrach buddyjskich.
Historia filozofii indyjskiej
Źródło: s. 173

O śmierci

„Chcemy być postrzegani nie tylko jako stacja o tematyce religijnej. Chcemy, żeby ludzie oglądający naszą stację, widzieli w nas kogoś, kto mówi zupełnie innym językiem, stacji która jest otwarta, poszerza horyzonty myślowe.”

Kazimierz Sowa (1965) polski duchowny rzymskokatolicki, dziennikarz, publicysta, były dyrektor Religia.tv.

o Religia. tv. Źródło: mediafm.net, 4 kwietnia 2007 http://mediafm.net/wywiad/22157,Ks.-Kazimierz-Sowa:-Udalo-nam-sie-sprzedac-religie.tv-jako-produkt.html

O ludziach, O religii

„[Ukraina to kraj] pisarzy o nalanych twarzach, którzy potrafili czytać tylko w jednym języku.”

Oksana Zabużko (1960) pisarka ukraińska

O czytaniu

„(…) język francuski bardziej nadaje się do mówienia i szeptania niż śpiewania. To język bardzo miłosny, ciepły, nie ma w nim w ogóle ostrości. Nie wyobrażam sobie na przykład, by po francusku można było krzyczeć. Natomiast jeśli chodzi o śpiewanie – to lepiej śpiewa mi się po angielsku.”

Mariusz Kiljan (1970) polski aktor i piosenkarz

Źródło: „Gazeta Dolnośląska”, 23 października 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/mkiljan.htm

O śpiewie

„Wszędzie, gdzie język upada, ściele się warstwa przyszłej ciemnoty, przyszłego idiotyzmu, a już teraźniejszego zepsucia.”

Narcyza Żmichowska (1819–1876) polska poetka

„(…) właśnie w urzekającym języku filmu tkwią jego wielkie wartości (…).”

Jerzy Płażewski (1924–2015) polski krytyk i historyk filmu

Język filmu
Źródło: s. 9

„Żeby się porozumieć, trzeba nastawić się na tę samą częstotliwość fal, w przeciwnym razie słowa wypowiadane są jakby w innym języku i nie trafiają do serca.”

Silvina Bullrich (1915–1990)

Serce

„Istnieje przekonanie, że wszyscy ludzie należący do jednego narodu mówią tym samym językiem. W ogólności rzeczywiście tak jest. W sprawach ogólnych i podstawowych każdy Polak porozumiewa się z innymi Polakami tymi samymi wyrazami. Ale kiedy dochodzimy do szczegółów, okazuje się, że w różnych okolicach Polski te same przedmioty mają różne nazwy. Na przykład rośliny, gatunki grzybów albo owoców leśnych.”

Krystyna Pisarkowa (1932–2010) polska językoznawczyni, polonistka

Wyliczanki polskie (1975)
Źródło: s. 6

O ludziach

„(Magdalena Mołek wręcza Garou Wiktora, gratulując mu w języku angielskim) Może ja będę tłumaczył. Witamy cię, o Garou, w tej pięknej sali. Chciałam powitać cię chlebem i solą, alem go zjadła. (Magdalena Mołek uzasadnia werdykt Akademii Telewizyjnej i pyta Garou o wspomnienia z Sopot Festivalu) Kiedy tak pięknie śpiewasz i śpiewasz, wszyscy jesteśmy tym oczarowani, włączamy odbiorniki, przestrajamy stacje radiowe, a kucharki nawet odchodzą od garu. (Magdalena Mołek pyta Garou, czy zechciałby powiedzieć kilka słów) Czy chciałbyś, żebym ja nadal coś mówił? (Garou wita się mówiąc „Dobry wieczór”) Good evening. (Garou mówi „Dziękuję bardzo” i wyjaśnia, że są to jedyne polskie słowa, jakich się nauczył). Kiedy szedłem dziś Krakowskim Przedmieściem… (Garou składa podziękowania) Zobaczyłem takie dwa bałwanki ze śniegu ulepione. I bardzo chciałbym je jeszcze kiedyś zobaczyć. (Garou wyraża nadzieję, że Maciej Stuhr jest dobrym tłumaczem) I chciałbym być tak przystojny jak ten facet z prawej.”

Maciej Stuhr (1975) aktor polski

Teksty kabaretowe
Źródło: gala rozdania Wiktorów, 3 marca 2003

O facetach, O śpiewie

„(…) moim sukcesem jest to, że z powodzeniem pracuję jako aktorka w innym kraju. W języku, którego wcześniej nie znałam, którego się nauczyłam na potrzeby pracy.”

Magdalena Górska (1981) polska aktorka

Źródło: Joanna Rutkowska, Między Polską, Rosją i Ukrainą. Rozmowa z Magdaleną Górską http://www.nadobre.pl/20541/miedzy-polska-rosja-i-ukraina.html

O sukcesie

„Powikłane i tajemnicze są „interesy” kapitalistów całego świata. Ich przecie nie obowiązują żadne kordony graniczne, gdy chodzi o wspólny zysk w kopalniach, w fabrykach broni, w bankach międzynarodowych. Wtedy się pogodzą zawsze, jakim by nie mówili językiem.”

Janina Broniewska (1904–1981) polska pisarka

O człowieku który się kulom nie kłaniał
Źródło: wyd. MON, Warszawa 1960, s. 88.

„Język, taniec i muzyka są pomyślane jako trzy równie ważne formy ekspresji.”

Carl Orff (1895–1982) niemiecki kompozytor i dyrygent

O muzyce, O tańcu

„Muzyka to uniwersalny język.”

Amy Lee (1981) amerykańska muzyk rockowy, gitarzystka

Źródło: Co powinny kobiety, wywiad http://www.amylee22.republika.pl/wywcopowinny.htm

O kobietach, O muzyce

„Aby język stał się powszechnym, nie wystarcza nazwać go takim (…) Język międzynarodowy, jak każdy narodowy, jest własnością ogółu; autor zrzeka się na zawsze wszelkich praw osobistych do niego.”

Ludwik Zamenhof książka Unua Libro

Źródło: Unua Libro (1887)

„Mówiąc i pisząc jedynie we własnym języku, nie zwracamy żadnej uwagi na nazwę przedmiotów, na historię rzeczowników, która niejednokrotnie sięga zamierzchłych czasów, na dostojność i, niejako, moc tajemniczą wyrazów. Są one dla nas powszednie i zdeptane, jak bruk i piasek drogi. Skoro zaś zajdzie potrzeba myślenia w jednej, a pisania w innej mowie, wyrazy dźwigają się ze swego poniżenia, mienią się, wiążą i, niejako, przechwalają, pokazując swą dostojność. Stąd wypływa konieczność szukania synonimów, dobierania nazw i strojenia inaczej wyrazów. Język zabarwia się i lśni niepowszednio, niezwykle, zgoła inaczej.”

Stefan Żeromski (1864–1925) powieściopisarz polski

Źródło: „Pisma wybrane” Josepha Conrada, w: Elegie i inne pisma literackie i społeczne, wyd. J. Mortkowicza, Warszawa-Kraków 1928.

O historii, O myślach, O myśleniu

„Dzieci postrzegają świat w kategoriach estetycznych. Pewien fiński poeta mówi, że swoje wojenne dzieciństwo pamięta jako „wspaniałe, ogromne pożary”. W dziecięcym języku nie istnieje słowo „skutecznie”, którego prawdziwe znaczenie odkryłem będąc w wojsku. W języku dorosłych słowo to określa, bez wyjątku, zniszczenie.”

Semezdin Mehmedinović (1960)

Obraz wojny

O dzieciach, O świecie, O dzieciństwie

„Pamiętam jak kiedyś, kiedy byłem jeszcze studentem I roku filologii polskiej na Uniwersytecie Gdańskim, wertowałem bardzo dokładnie pod ławką książkę Jerzego Płażewskiego „Język filmu”. To był chyba taki pierwszy moment, kiedy film zainteresował mnie naprawdę poważnie. Później przez całe studia myślałem już tylko o tym, do jakiej szkoły filmowej zdawać, oglądałem mnóstwo filmów i uczestniczyłem w różnych DKF-ach. Tak bardzo chciałem uczyć się robienia filmów, że już na trzecim roku postanowiłem spróbować swoich sił na egzaminach wstępnych do łódzkiej uczelni. Za pierwszym razem byłem naprawdę blisko, ale ostatecznie udało mi się osiągnąć wymarzony cel dopiero za trzecim razem. Dzięki czemu mogłem spokojnie skończyć filologię. Z tamtego okresu pochodzą moje pierwsze krótkometrażowe filmy.”

Maciej Adamek (1968) polski reżyser i scenarzysta

o tym, kiedy zdecydował, że zostanie reżyserem.

O myślach, O studiach, O myśleniu

„Spotykając się z widzem, muszę do niego dotrzeć środkami, które czuję jako mi bliskie, które mogą zrobić to najsilniej, najpewniej. Tworzę widzowi przed oczyma pewną dramaturgię obrazów, które działają na wzrok oraz na słuch, bo ważnym elementem spektaklu jest muzyka. Jeżeli widz podda się kosmosowi tych obrazów, wzbudzą się w nim uczucia i emocje, które są formą mojego z widzem porozumienia. Jest to język bez słów, język niewerbalny.”

Leszek Mądzik (1945) polski reżyser teatralny, scenograf

Źródło: Grzegorz Józefczuk, „Gazeta Wyborcza”, Lublin, 23 września 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jubileuszs.htm

O muzyce, O emocjach, Obraz

„Co do mnie, nie umiem tłumaczyć nawet samego siebie. Przekonałem się o tym z prawdziwym osłupieniem. Proszono mnie, żebym opublikował w kraju kilka rzeczy, które napisałem dla Niemców, po niemiecku, i nie mogłem tego zrobić! Każdy język ma siłę oraz zwięzłość wyrazu umiejscowioną gdzieś indziej! Musiałbym napisać po polsku na nowo na ten sam temat, ale wtedy to by nie było już żadne tłumaczenie, rzecz oczywista, więc w końcu zrezygnowałem. Co do Cyberiady, nie wyobrażam sobie rzeczy trudniejszej w prozie. Oczywiście co innego z poezją. Leśmian jest zupełnie nieprzetłumaczalny poza kręgiem języków słowiańskich, a Rilke nie daję się wyciągnąć z niemczyzny. Namorduje się Pan z tą Cyberiadą.”

Stanisław Lem książka Listy

list z 26 kwietnia 1972 roku.
Listy, Sława i Fortuna
Źródło: s. 41.

O sile

„Studiowałem dziennikarstwo, uważałem jednak, że ten zawód wymaga dodatkowej wiedzy, stąd moje próby. Najpierw poszedłem na prawo, ale okazało się, że to bardzo nudne studia. Zmieniłem je na historię sztuki – było znacznie ciekawiej – zwłaszcza w Krakowie, gdzie dookoła są wspaniałe zabytki. Kiedy jednak doszło do egzaminów, wycofałem się i przeszedłem na anglistykę. Pamiętam, że wtedy poproszono mnie do dziekanatu i zapytano, czy muszę korzystać z języka wrogów. Tłumaczyłem im, że język wrogów dobrze jest znać.”

Lucjan Kydryński (1929–2006) polski dziennikarz, konferansjer

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 11 września 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/npdd.htm

O historii, O wiedzę, O studiach

„Polska – dla Żydów – to kraj szczególny. Z jednej strony wspólnota naszych losów trwała na tej ziemi prawie 1000 lat. W Polsce znajdowały się wspaniałe, promieniujące na cały świat żydowskie akademie i synagogi. Żydzi tworzyli tutaj wielkie dzieła swojej architektury i sztuki, ukształtowali własny żydowski język (jidisz) i bogatą literaturę. Polska jest ojczyzną żydowskiej mistyki i chasydyzmu. Do dziś Żydzi dobrze pamiętają smak chleba i szum polskich sosen, ale towarzyszy temu poczucie, że nigdy tu nie wrócą. Oni tę ziemię kochali, czuli się tu u siebie. Wielokrotnie spotykałem się ze stwierdzeniem, że o ile Izrael jest dla nich Ojcem, o tyle Polska – Matką. Nic więc dziwnego, że traktują nasz kraj inaczej niż jakikolwiek inny kraj na świecie.”

Waldemar Chrostowski (1951)

Rozmowy o dialogu
Źródło: s. 51.

O losie, O świecie, O literaturze, O matce

„Miałem bezsenną noc. Pojawił mi się Anioł Reżyserii i powiedział, że Polański to jest to, a ja sobie przypomniałem, że reżyserowałem go 47 lat temu. Pomyślałem, że to jest dobry pomysł, żeby się znowu spotkać. Wie pani, co mi się najbardziej podobało – że on jest dziś tak samo zawzięty na punkcie doskonałości. Wszystko jedno co robi – czy reżyseruje, czy gra (…). (…) czas się go nie ima. I z taką samą zawziętością przystąpił do tej pracy. To, co było bardzo ujmujące, to także fakt, że po tylu latach mieszkania za granicą nie zapomniał języka polskiego i tak brawurowo zrealizował tę rolę w tym języku. Nic go nie tknęło, a przecież on włada kilkoma językami. Na co dzień rzadko mówi po polsku. Myślę zresztą, że to był jeden z powodów, dla których zgodził się przyjąć tę propozycję. Bo mógł, niespodziewanie, zagrać po polsku. Dalej, że znał tę rolę w wykonaniu wielkich aktorów polskich i wiedział, że ma ona swoją legendę. Pracowało mi się z nim dobrze, dlatego że całkowicie się temu poświęcił.”

Andrzej Wajda (1926–2016) polski reżyser filmowy

odpowiedź na pytanie, dlaczego Papkina zagrał Roman Polański i jak się z nim pracowało. Źródło: wywiad, 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=11083

O aniołach, O grach, O myślach, O czasie

„Jestem zwolennikiem radykalnych idei anarchistycznych: trzeba poprzez terror zniszczyć obecny system, tak aby mógł powstać ustrój liberalny. Czytałem wszystkie pisma socjalistyczne i anarchistyczne, które były dostępne w języku serbsko-chorwackim. Chciałem zabić arcyksięcia, ponieważ jest wrogiem Słowian, a zwłaszcza nienawidzi Serbów.”

Nedeljko Čabrinović (1895–1916)

Źródło: Władysław B. Pawlak, Księga zamachów. Od Sarajewa do Dallas, op. cit., s. 35.

O czytaniu

„A wiadomo, że na Tamizie co na sercu, to na języku.”

Jerome K. Jerome (1859–1927) pisarz angielski

Trzech panów w łódce nie licząc psa

Serce

„Naród, w którym rozłożona została rodzina – zanika. Istnieje bowiem biologiczna zależność i więź między rodziną a narodem (…) Naród stanowi ochronę dla rodziny i odwrotnie. W ciężkich czasach bytu narodowego, gdy nie mieliśmy wolności politycznej naród ze wszystkimi swoimi wartościami chronił się w zaciszu i dyskrecji życia rodzinnego. Pamiętam, jak będąc małym chłopcem uczyłem się w domu historii Polski na 24 obrazkach, które ojciec mój wyciągnął gdzieś z ukrycia. Czytaliśmy tę książkę podczas długich zimowych wieczorów. Jakże wiele z tamtych czasów zapadło mi w duszę do dziś dnia. Naród musi uznać prawa rodziny, a zwłaszcza prawo do jej trwałości. I nic z tego przeciwko temu podejmować nie może, bo szkodziłby sam sobie. Na służbie rodziny musi być cały dorobek narodu – jego język, dzieje, obyczaj i tradycje.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

wypowiedziane w 1976.

O rodzinie, O domu, O duszy, O historii

„Gdy tylko zaczynamy widzieć wszystko we wszystkim, wyrażamy to zwykle w sposób niejasny. Zaczynamy mówić językiem aniołów.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

O aniołach

„Było to w czasie niemieckiej okupacji, we Lwowie. Byłem sam w domu. Miałem osiem lat. A tu słyszę łomotanie do drzwi i głośne okrzyki. Przypomniałem sobie, jak mam po niemiecku powiedzieć, że matka wyszła z domu i nie mogę otworzyć (klucz miałem przy sobie). I mówię najgłośniej, jak potrafiłem to właśnie. Matka wyszła z domu. Nie mogę otworzyć.(…) tak ich zaskoczyło, że dziecko zna język niemiecki, że odeszli. Być może ocaliłem rodzinę, a na pewno mieszkanie.”

Andrzej Budzanowski (1933–2011) polski fizyk

Źródło: Elżbieta Dziwisz, Piękna nieznajoma, „Alma Mater”, nr 104–105, czerwiec-wrzesień 2008, s. 25.

O dzieciach, O rodzinie, O domu, O matce

„Prawie czterdzieści lat temu napisała książkę „O języku dla wszystkich” Anna Wierzbicka. Była wielokrotnie wznawiana, ale od wielu lat już jej nie ma, a szkoda, bo była znakomicie, napisana, przystępnie i jednocześnie atrakcyjnie. Później autorka z mężem Piotrem Wierzbickim napisała książkę „Praktyczna stylistyka” – ją także powinno się wznowić. Bardzo interesujące książki o języku pisze Walery Pisarek – „Słowa między ludźmi” to bardzo ciekawa pozycja. Wymienione książki bardzo dobrze popularyzują wiedzę o języku i o porozumiewaniu się.”

Jerzy Bralczyk (1947) polski językoznawca

Źródło: Językoznawca nie powinien się irytować, merlin. pl, 16 października 2002 http://merlin.pl/browse/xcso/jerzy_bralczyk.html

O książkach

„Nieskończone odcienie błękitu i w jednym z nich
moje estońskie dzieciństwo, oczy mego ojca,
pachnący ul oszklonej werandy,
gdzie pierwszy raz ujrzałem kształt słonecznych okien
i skąd wziąłem mój język, ugrofiński, nie indoeuropejski,
cudo muzyki i niewiarygodnej zwięzłości.
Te same harmonie samogłosek później mnie prowadziły
w labirynt fińskich jezior, których lustro
odbija podobne konstelacje duszy, gdzie ziemia i niebo
łączą się w przezroczystą jasność, łosoś skacze
przez twoje serce na wskroś, gdzie zaraz już wiesz
kiedy kończy się świat i jak i dlaczego.”

Ivar Ivask (1927–1992)

Elegie bałtyckie
Źródło: Elegia ósma

O świecie, O duszy, O dzieciństwie, Serce

„Somalijczycy, mężczyźni i kobiety, starzy i młodzi. Składam wam w darze tych kilka słów, jako spuściznę, spadek, o piśmiennictwie, literaturze i języku Somalijczyków. Nie mam wątpliwości, że jest to wspaniała podstawa waszej kultury, o którą musicie się troszczyć ze wszystkich stron, zewsząd, gdziekolwiek będziecie. Zarówno, gdy będzie to literatura w pojęciu ogólnym, jak i poezja, prawdziwe opowieści czy fikcja, teatr czy krytyka. Jesteście wspaniałym narodem i utalentowanymi ludźmi. Jestem tego pewien.”

Bogumił Andrzejewski (1922–1994) polski językoznawca i poeta

ostatnie słowa skierowane do Somalijczyków krótko przed śmiercią w 1994 roku.

O śmierci, O kobietach, O mężczyznach, O literaturze

„Poezja jest starą kolebką ludzkości, a jej kołysanie widać w języku.”

Jan Michał Rozwadowski (1867–1935) językoznawca polski

O poezji w języku (1913)

„O nadzwyczajnych wypadkach zmyśla się jak najściślej:
Imiona będą zmienione i język wzięty na arkan.”

Marcin Sendecki (1967) poeta polski, dziennikarz

Źródło: Oranżada

„Pogarda Polaków dla władzy, pogarda dla siły – o której nie mają pojęcia, czym jest, bo zbyt długo już bezrefleksyjnie jakiejś sile obcej zawsze podlegają (…) – sprawia, że nie ma tutaj ani z kim, ani o czym rozmawiać. Apelowanie do Polaków o równe prawa dla kogoś? O przestrzeganie prawa powszechnego? O szacunek dla państwa, które sami żeśmy sobie stworzyli? Przecież bywaliśmy czasami silniejsi wobec biedniejszych od nas lub różniących się od nas językiem, religią, zachowaniem. Bywaliśmy silni wobec Żydów, wobec Ukraińców, bywamy silni wobec gejów (…) Jesteśmy silniejsi od wyrzucanych z pracy czy tych, którzy w imię „elastyczności rynku pracy” pozbawiani są podstawowej prawnej osłony przed silniejszymi, jaką jest umowa o pracę.”

Cezary Michalski (1963) polski eseista i prozaik

Źródło: Jedynie władza jest ciekawa, krytykapolityczna.pl, 29 czerwca 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/CezaryMichalski/Jedyniewladzajestciekawa/menuid-291.html

O religii, O zachowaniu, O sile

„Rok Miłosierdzia. Tyle gadamy. A Ty idź, bądź miłosierny i idź z tym w dzień. Niech twój język nie krzywdzi, ręce będą pomocne.”

Edward Dajczak (1949) biskup diecezjalny koszalińsko-kołobrzeski

Źródło: Homilia na Lednicy https://ekai.pl/diecezje/x100393/bp-dajczak-na-lednicy-niech-twoj-jezyk-nie-krzywdzi-rece-beda-pomocne/, gosc.pl, 4 czerwca 2016.

„Dziś władze naszego kraju chcą wymazać pamięć o tradycjach Rzeczpospolitej. Przywrócono radzieckie podręczniki do szkół, nie zezwala się na naukę w języku ojczystym, indoktrynuje się młodzież przy pomocy ideologii państwowej, niszczy się zabytki kultury.”

Alaksandr Milinkiewicz (1947) polityk białoruski

Źródło: Borys i Milinkiewicz przeciw sankcjom wobec Białorusi, PAP, gazeta.pl, 2 maja 2007 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80708,4103682.html

O młodzieży, O nauce, O pomocy

„Ludzie codziennie oglądają po kilka godzin filmów. Być może niektórzy z nich mogą mieć problemy z przeczytaniem noweli, ale język filmowy na pewno czytają doskonale.”

Andrzej Saramonowicz (1965) polski scenarzysta, reżyser, producent, dziennikarz oraz dramaturg

Źródło: Grzegorz Wojtowicz, „Ciało” ostatniej szansy. Rozmowa z Koneckim i Saramonowiczem, 22 sierpnia 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=15832

O ludziach, O czytaniu

„Natura też jest językiem. Przedmioty posiadają znaczenie podobne jak słowa; prawdziwy zaś artysta jest tłumaczem tego języka.”

William Hazlitt (1778–1830)

O naturze

„Biali mogą przeżyć w Afryce tylko jako naród. A tym zawsze byli mówiący językiem afrikaans chrześcijańscy Burowie, którzy zdobyli ten kraj dla Białych, walczyli nad Krwawą Rzeką i złożyli przysięgę, by o tym zwycięstwie pamiętać. Członkostwo w AWB wymaga spełnienia dwóch przesłanek: Trzeba być białym i trzeba wierzyć w Jezusa Chrystusa. Izrael jest ojczyzną Żydów. Czy kiedykolwiek Izraelczycy będą się dzielić władzą nad tym krajem z Palestyńczykami?”

Eugène Terre'Blanche (1941–2010)

Źródło: Grzegorz Bębnik, Ostatnia walka Afrykanerów, Biała Podlaska 2004, str. 216

O walce, O ojczyźnie, Chrystus

„Niezwykła, dla wielu niezrozumiała kariera Andrzeja Leppera w III RP nie wzięła się z niczego. Lepper był taki, jaka była duża część Polski. Jego brutalny język i bandyckie metody działania były odpowiedzią na to, jakie było – i pewnie ciągle w dużej mierze jest – polskie państwo.”

Igor Janke (1967) polski dziennikarz

Źródło: Lepper był jak Polska, rp.pl, 7 sierpnia 2011 http://www.rp.pl/artykul/698550.html

„Umieć wyrazić obyczaje, idee, epokę wedle swego uznania; być nie tylko malarzem, ale człowiekiem; słowem, stworzyć sztukę żywą – oto mój cel… Uważam również, że malarstwo jest sztuką z gruntu konkretną i może polegać jedynie na przedstawianiu rzeczy realnych i istniejących. Jest to język fizyczny, którego słowami są wszystkie przedmioty widoczne; przedmiot abstrakcyjny, niewidoczny, nie istniejący, nie należy do dziedziny malarstwa. Wyobraźnia w sztuce polega na umiejętności znalezienia najpełniejszego wyrazu dla rzeczy istniejącej; ale nigdy na stworzeniu tej rzeczy.”

Gustave Courbet (1819–1877) malarz francuski

Źródło: Téophile Thoré Bürger, Courbet w oczach własnych i w oczach przyjaciół, red. P. Courthion, Warszawa 1963.

O malarstwie

„Bliższa eksplikacja religii zawsze jest określona przez historię różnych dogmatów i instytucji, jest zanurzona w dziejach kultury, a więc nie można tej doktrynalnej strony religii przedstawiać jako czegoś co wszyscy powinni uznać, bo to jest prawda. To jest prawda może w jakimś znaczeniu, ale ta prawda musi być – jest – tłumaczona językiem różnych historycznie ukształtowanych kultur.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Źródło: Czas ciekawy, czas niespokojny. Z Leszkiem Kołakowskim rozmawia Zbigniew Mentzel, Część 2, wyd. Znak, 2008, s. 179.

O prawdzie, O religii, O historii, O czasie

„Tym, co zdradza nas najczęściej, nie są ani przyjaciele, ani wrogowie, ale nasz własny język.”

Agnieszka Lisak (1973)

„Nie mam z tym żadnych problemów. Być może dlatego, że nie wiem, co to jest komercja. Język polski nie zna takiego słowa. Mówić można komercyjny, komercyjność – nigdy komercja. Pomimo tego słyszeć to słowo zdarzyło mi się, nawet kilka razy, w telewizji, zwykle w bezsensownych raczej asocjacjach. Z asocjacji tych wynikałoby, przykładowo, że przynoszący mi listy polecone listonosz jest komercyjny, albowiem robi to wyłącznie dla pieniędzy, które płaci mu Poczta Polska.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

odpowiedź na pytanie: „Jak radzi pan sobie z komercją? Dla artysty nie jest to chyba proste”. Wywiady i spotkania Źródło: Joanna Danecka, Nie jestem skandalistą http://sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=749, empik.com, maj 2004

„Oczywiście można też całe życie unikać kłopotów, uciekać, uchylać się, zabezpieczać, nie wchodzić w konflikty, można, owszem, można całe życie być tchórzem. Tylko co to za życie? Życie powinno zawierać przeżycia: przeżyłem to, przeżyłem tamto, myślałem, że nie przeżyję, ale jakoś dałem radę. Jeśli twoje życie nie zawiera tych elementów, to radzę ci, usiądź na jakimś mrowisku – bez tego fizycznego doświadczenia nie znajdziemy porozumienia. Abyśmy znaleźli wspólny język, musisz zostać pokąsany, i to na własną prośbę.”

Wojciech Cejrowski (1964) polski dziennikarz i podróżnik

Utwory, Wyspa na prerii

O życiu, O myślach, O myśleniu

„Moją prawdziwą życiową partnerką jest język. A język francuski jest niezwykle złożony, bogaty, precyzyjny, a przy tym szalenie elastyczny. Potrafi się kurczyć i cudownie rozciągać. To wyjątkowa kochanka. Codziennie w mojej pracowni nie tyle zmagamy się ze sobą, ile uprawiamy miłość. Ona nieustannie mi się opiera i, niestety, zawsze wygrywa. Ale to właśnie najbardziej w niej kocham.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Źródło: Katarzyna Surmiak-Domańska Eric-Emmanuel Schmitt: Codziennie w pracowni uprawiam miłość http://wyborcza.pl/1,75475,9357034,Eric_Emmanuel_Schmitt__Codziennie_w_pracowni_uprawiam.html, „Gazeta Wyborcza”, 1 kwietnia 2011

O miłości, O kochankach, Kochać się

„Przez długi czas łacina musiała być głównym ogólnokształcącym czynnikiem; gdy języki narodowe nie były jeszcze dostatecznie rozwinięte i uformowane, trzeba było posługiwać się gotowemi formami myślenia, jakie dawał język łaciński. Niesłuszne są więc narzekania na powstrzymywanie rozwoju języków narodowych przez łacinę; one się na niej kształtowały i, gdybyśmy byli np. już w XVI w. łacinę zarzucili i oparli nasz rozwój umysłowy przede wszystkiem na języku ojczystym, dziś stalibyśmy niewątpliwie niżej, niż stoimy.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Około kultu mowy ojczystej
Źródło: s. 32

O myślach, O czasie, O myśleniu

„Grając w swoim własnym języku, być może czasami zbyt wielką wagę przywiązujemy do słów. W obcym języku pozostaje nam jedynie operowanie emocjami. To może się okazać pomocne.”

Dominika Ostałowska (1971) aktorka polska

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=18942

„Kobiety muzułmańskie są niewolnicami mężczyzn i pozostaną nimi, jak długo same nie wyzwolą się z tego błędnego przekonania. Czy umiesz sobie wyobrazić sobie, jak bardzo zniewolona musi być kobieta, która wierzy w tę hadisę Proroka: „Kiedy mężczyźnie cieknie krew lub śluz z nosa ma prawo oczekiwać od swojej żony, że zliże to własnym językiem.” Czy umiesz sobie wyobrazić zarozumiałość mężczyzny wierzącego, iż Bóg nadał mu taką pozycję, że jego żona ma zlizywać jego wydzieliny z nosa?”

Wafa Sultan (1958) psychiatra amerykański, komentator polityczny

Źródło: Andrzej Koraszewski, Bóg, który nienawidzi http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,7342

O kobietach, O Bogu

„Język polski należy chronić jako dobro narodowe, jako ważny składnik tożsamości narodowej. (…) Wobec globalizacji języki narodowe rzeczywiście są zagrożone. My po polsku myślimy, po polsku się modlimy, po polsku wychowujemy dzieci. I tak powinno zostać.”

Krystyna Bochenek (1953–2010) polska dziennikarka i polityk

Źródło: euroregiony.pl http://www.euroregiony.pl/html/54_01.html

O dzieciach, O myślach, O myśleniu

„Cięty język to jedyne ostre narzędzie, które nie tępi się przez ciągłe używanie.”

Washington Irving (1783–1859) pisarz i historyk amerykański

„Sztuka nie jest wcale wyższym poziomem działalności, tylko formą bardzo prywatnej wypowiedzi, sformułowaną w prywatnym języku.”

Maria Anna Potocka (1950)

Źródło: Anna Zielińska, Kiedy kupa jest sztuką, a kiedy sztuka kupą? http://wyborcza.pl/1,75475,11229684,Kiedy_kupa_jest_sztuka__a_kiedy_sztuka_kupa_.html, „Gazeta Wyborcza Kraków”, 25 lutego 2012.

O sztuce

„Ten wiersz zajmuje się językiem na bardzo prostym poziomie.
Patrz, jak do ciebie mówi. Wyglądasz przez okno
Lub udajesz niepokój. Masz go, ale i nie masz.
Tracisz go, on traci ciebie. Tracicie siebie nawzajem.
-
Wiersz jest smutny, bo chce być twój, a nie może.”

John Ashbery (1927–2017) amerykański poeta

Źródło: Paradoksy i oksymorony z tomu Shadow Train, tłum. Agata Preis-Smith (http://readeatslip.com/2011/12/13/ashbery-paradoksy-oksymorony-wiersz-jest-toba/)

„Obcą jest nam wszelka nienawiść plemienna i narodowościowa. Bojownicy wolności wszystkich krajów i narodów są naszymi braćmi. Umiemy hołd oddać wszelkiej wielkiej myśli, w jakimkolwiek języku się zrodziła, umiemy uczcić wszelkiego poetę i myśliciela, jakikolwiek naród go wydał.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

Źródło: Z powodu jubileuszu Puszkina, „Robotnik” nr 31, 4 czerwca 1899.

O nienawiści, O myślach, O wolności, O myśleniu

„AntyKosciół Michnika jest ideowy. Ma on bowiem o wiele większe ambicje. Nie chce być jedynie polskim Murdochem. Chce, by głoszona przez niego nauka stała się powszechnym wyznaniem w Polsce. W Europie. Na świecie. Środowisko Michnika chce zająć miejsce Kościoła. Swą ideologią chce zastąpić religię. Już kiedyś próbowali zrobić to ich wujkowie i ciotki rewolucji. Urodzeni w latach 40. i 50. zamienili język marksizmu na język ideowego konsumpcjonizmu. Ale robią to samo. Adam Michnik czuje się papieżem. Tak jak Lenin czuł się Bogiem. I nie dostrzega, że ten papieski fotel już jest zajęty. I że on sam czeka w długiej kolejce podobnych mu współczesnych antypapieży.”

Robert Tekieli (1961) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Antypapież antyKościoła, „Gazeta Polska”, 28 września 2011

O Bogu, O religii, O nauce, O czekaniu

„W pierwszych latach po rosyjskiej rewolucji wśród wtajemniczonych osób krążyły plotki, że Stalin jest nieślubnym synem Przewalskiego (podobno Polaka), znanego badacza Azji. Jego nazwisko nosi azjatycki koń stepowy. Na fotografii Przewalski i Stalin są podobni jak dwie krople. Wiedząc o tym pytałem Chruszczowa, czy wie coś na ten temat. Nic z tego nie wyszło. Chociaż wydawało mi się, że wie coś o tym. Natomiast dość obszernie mówił o dużej roli Polaków w utrwalaniu władzy radzieckiej w Związku Radzieckim. W pewnym momencie stwierdził: „Wtedy w «Czeka» głównym językiem był polski.””

Franciszek Szlachcic (1920–1990) działacz państwowy i partyjny w okresie PRL

Źródło: Gorzki smak władzy

O czekaniu, Koń

„(…) język kina jest mi najbliższy, zawsze będzie.”

Przemysław Wojcieszek (1974) polski reżyser filmowy i teatralny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Radom, 22 kwietnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20734

O czytaniu

„Kto podnosi rękę na literaturę, temu ta rączka uschnie. To jest nieuchronne. Proces, który niebawem się rozpocznie, wygrałem więc, zanim się rozpoczął. I wygram go – nawet jeśli przegram w sądzie. Adam Michnik jest skończony. To jest koniec jego fałszywego mitu. Ten proces to jest koniec Adama Michnika. W naszym języku istnieje pojęcie śmierci cywilnej. Okazuje się, że możliwe jest także cywilne samobójstwo.”

Jarosław Marek Rymkiewicz (1935) polski pisarz i krytyk literacki

Źródło: Oświadczenie Jarosława Marka Rymkiewicza, bibula.com, 25 października 2010 http://www.bibula.com/?p=27830

O śmierci, O literaturze, O samobójstwie

„To jest zły człowiek, czyli – trzymając się języka teologicznego – on jest szatanem. Sieje w sercach ludzi nienawiść. W Radiu Maryja mówi się językiem epitetów, agresji, przemocy, wściekłości. Ukamienowaliby każdego, kto pozwala sobie na ich krytykę.”

Janusz Palikot (1964) polski polityk

o Tadeuszu Rydzyku. Źródło: polskatimes.pl http://www.polskatimes.pl/9,36397.htm?listpage=5

O nienawiści, O ludziach, Serce

„Gdziekolwiek kładziony jest nacisk na życie w Prawdzie, Spokoju i Miłości – w jakiejkolwiek religii lub języku, przez jakiegokolwiek nauczyciela – tam mamy Odwieczną Drogę Prawości.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Misterium Sai
Źródło: s. 45

O życiu, O religii, O nauczycielach

„Mówiąc językiem bogów, houngan przekazał jej taką oto wiadomość: „Musisz złapać dziką pszczołę i zamknąć ją w zaciśniętej dłoni… Jeśli pszczoła cię nie użądli, poznasz, że znalazłaś miłość.””

Truman Capote (1924–1984) pisarz amerykański

Dom z kwiatów

O miłości, O Bogu, O pszczołach

„Wiem, że partyjna młodzież (SLD i PiS) kontaktuje się. Wiem, że często znajdują wspólny język. Wiem, że mają podobne zdanie o technice – jak robi się politykę: mniej rozmowy o etosach a więcej dążenia do celu. Takie rozmowy są i taki scenariusz jest rozpatrywany. (…) Taka koalicja może być okupiona rozłamem w Sojuszu. (…) Jakoś to rozumiem, bo kolejne cztery lata w opozycji byłyby wyniszczające.”

Aleksander Kwaśniewski (1954) polski polityk, przezydent Polski

Źródło: wp.pl, 17 lutego 2011 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Kwasniewski-ostrzega-to-grozi-rozlamem-w-SLD,wid,13141615,wiadomosc.html?ticaid=1bcdf

O młodzieży

„Dziennikarz ZDF: Co jest esencją historii miłosnej w bollywoodzkim filmie?
Shah Rukh Khan (uśmiechając się i wypychając językiem policzek): Jeżeli już pytasz: Tylko ja. Nie potrzebujesz nikogo innego.”

Shah Rukh Khan (1965) indyjski aktor i producent filmowy

Źródło: „ZDF Berlinale”, luty 2008

O historii

„Wieprze stały wokół głowy jak wieniec
Wpatrzone w oczy i w usta
Nie myliła ich intuicja
Język Orfeusza był słodki melodyjny
Jego oczy były smaczne lekko słone
Po rozgryzieniu czaszki świeży mózg
Zwierzęta zlizywały z tą godnością
Jaką daje usłuchanie woli Boga”

Urszula Małgorzata Benka (1953)

Tom Kielich Orfeusza
Źródło: Podróż Orfeusza

O Bogu, O zwierzętach

„W kinematografii argentyńskiej jest kilku twórców, którzy mają dwa, trzy filmy i uważają się za twórców dojrzałych, niemal mistrzów kina. Ja uważam, że jestem na początku drogi, dopiero zaczynam szukać. Samo kino jest też bardzo młodą sztuką. Język kina dopiero czeka na odkrycie. Kurosawa mając prawie 90 lat ciągle próbował robić nowe rzeczy. Młodzi Argentyńczycy, tacy jak ja dopiero zaczynają. Denerwuje mnie Hollywood, które szczyci się tym, że znalazło idealną formułę na robienie filmów.”

Lisandro Alonso (1975)

Źródło: Przemek Lewandowski, Unikam interpretacji swoich filmów. Nasze spotkanie z Lisandro Alonso, stopklatka.pl, 29 lipca 2006 http://archiwum.stopklatka.pl/news/unikam-interpretacji-swoich-filmow-nasze-spotkanie-z-lisandro-alonso-150379

O czekaniu

Cytaty na temat język strona 2

Cytaty na temat język
strona 2