Cytaty o wojnie
strona 8

„Urodziłem się prawie 6 lat po zakończeniu wojny i do trzynastego roku życia wychowywałem się we wsi Chrostowo w okolicach Ostrołęki. Przed wojną mieszkało w niej kilku Żydów. Gdy byłem dzieckiem, rodzice pokazywali miejsca ich domów i wspominali o nich. Żydzi wracali także we wspomnieniach sąsiadów. Pamiętam kilka często powtarzanych opowiadań. Oto jedno z nich: W jakimś okresie wojny późnym wieczorem ktoś nieśmiało kołatał do drzwi domu. Był to Żyd, który uciekał z Warszawy. Wynędzniały brudny prosił o coś do jedzenia. Usłyszał: sami niewiele mamy; jest tylko chleb i słonina, a przecież ty jesteś Żydem i mięsa wieprzowego nie jesz. Przybysz odpowiedział: Teraz dla mnie nie ma przykazań, zjem, co mi dacie. Posiliwszy się przenocował, a nad ranem stwierdził: Muszę uciekać, nie mogę was narażać. Gdyby znaleźli mnie Niemcy, zabiliby i mnie, i was wszystkich. Nie mogłem zrozumieć, dlaczego Żyd musiał uciekać, dlaczego jadł słoninę, skoro jego religia surowo zabraniała mu tego, ani dlaczego Niemcy mieliby go zabić – i to nie tylko Żyda, lecz i całą polską rodzinę. Później zrozumiałem, że nad moim dzieciństwem krążył cień Szoah.”

Waldemar Chrostowski (1951)

Rozmowy o dialogu
Źródło: s. 293.

O dzieciach, O rodzinie, O religii, O jedzeniu

„Chce amnestii dla winowajców. Chce zatem kontrrewolucji.”

Maximilien de Robespierre (1758–1794) polityk francuski

oskarżając Dantona.
Źródło: Paweł Jasienica, Rozważania o wojnie domowej

„Dla uniknięcia wojny nie należy nigdy dopuszczać do spotęgowania nieporządku, ponieważ nie uniknie się jej, lecz tylko na twoją niekorzyść odwlecze.”

Niccolò Machiavelli książka Książę

Non si debbe mai lasciare seguire uno disordine per fuggire una guerra, perché la non si fugge, ma si differisce a tuo disavvantaggio. (wł.)
Książę (1513)
Źródło: rozdz. III

„Mówił pan: przegrałem bitwę, ale wygram wojnę. Mam nadzieję, że nie będzie to wojna 30-letnia. (…) Kiedy słuchałem wystąpienia ministra, to w uszach brzmiały mi słowa piosenki „wsiąść do pociągu byle jakiego, nie dbać o bagaż, nie dbać o bilet.””

Wiesław Szczepański (1960) polski polityk, członek partii SLD

o sejmowym wystąpieniu Cezarego Grabarczyka. Źródło: tvn24.pl, Isaura, Bareja i salwy śmiechu w Sejmie http://www.tvn24.pl/1,1686495,druk.html

O śmiechu

„Potrzebujemy co najmniej jeszcze jednej sprawnej dywizji – najlepiej wojsk zmechanizowanych – na południu. Musimy przestać wydawać pieniądze na obronę. Potrzebujemy czołgów, transporterów opancerzonych, wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych, przygotowań. Nie stać nas na to, by dać się zaskoczyć.”

Caroline Glick (1969)

Źródło: Caroline Glick: Zbliża się wojna z Egiptem, izrael.org.il, 10 maja 2012 http://izrael.org.il/opinie/2260-caroline-glick-zblia-si-wojna-z-egiptem.html

O pieniądzach

„Trwa wojna o prochy. Na naszych ulicach, tak. Nie pozwala ludziom dostać tego, czego potrzebują. Obniżająca wartość budynków. Ale w naszym kraju też trwa wojna o prochy. Czas oznaczyć ją czerwonym krzyżykiem. Wiecie, że co roku czterdzieści tysięcy Amerykanów umiera na tej wojnie? Umierają z braku pomocy medycznej.”

Warren Ellis (1968) Angielski pisarz, scenarzysta komiksowy i telewizyjny.

Postać: Doctor Sleepless
Doctor Sleepless

O czasie, O pomocy

„Czy ktokolwiek z nas, kto przeżywa rewolucję, mógł sobie wyobrazić te konkretne formy, w jakich się dokonuje? (…) marząc o niej, wyobrażaliśmy sobie, że głównym jej pobojowiskiem będą ulice naszych miast usiane barykadami, na których uzbrojone drużyny robotnicze rozwiną czerwone sztandary wolności.”

Rodoljub Čolaković (1900–1983)

Źródło: Notatki z wojny wyzwoleńczej, 29 listopada 1943, 1959 (maszynopis powielany w zbiorach Biblioteki Sejmowej), s. 2, cyt. za: Maciej Koźmiński, Piotr Luppóczy, Jerzy Robert Nowak, Węgry w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 180.

O książkach, O demokracji, O wiedzę, O wolności

„Chodzę do kina na filmy, które mają mnie poruszyć. „Jak zostać królem” to niezwykle wzruszający obraz, który posiada także wielką dawkę humoru i pasjonującą opowieść o abdykacji. Te wydarzenia miały naprawdę wielkie znaczenie, czego kulminacją jest wybuch II wojny światowej. Ponadto możemy w jednym filmie obejrzeć grupę najznakomitszych aktorów brytyjskich i australijskich. „Jak zostać królem” ma wiele do zaoferowania współczesnemu widzowi, a do tego daje niepowtarzalną okazję ujrzenia Anglii przed wojną.”

Tom Hooper (1972)

Źródło: Jąkanie króla Jerzego, film.interia.pl, 25 stycznia 2011 http://film.interia.pl/gwiazdy/gwiazda/tom-hooper/wywiady/news/wywiad,26198,1588041

O gwiazdach, Obraz

„Wolę umrzeć jak wolny Paragwajczyk, niż żyć jako jeniec.”

Ezequiel Robles

Źródło: Jarosław Wojtczak, Wojna paragwajska 1864–1870, Bellona, Warszawa 2011, s. 113.

„Kiedy czytam wspomnienia Amerykanów z lat 50., dziwi mnie ich ówczesny strach przed Związkiem Radzieckim. My zupełnie nie odczuwaliśmy powszechnego strachu przed Ameryką, a w szkole nie straszono nas wojną. Atmosfera po śmierci Stalina była przesiąknięta oficjalnym radzieckim pacyfizmem.”

Gleb Pawłowski (1951)

Źródło: rozmowa Tatiany Żurżenko i Iwana Krastewa, Anatomia bezalternatywności, przeł. Róża Maj, „Krytyka Polityczna”, Nr 27–28/2011.

O śmierci, O strachu, O czytaniu

„Powiedzmy od razu jedno: nikt nie kocha wojny. Ja oczywiście nie kocham wojny. Być zmuszony ją toczyć nie sprawia nie sprawia mi żadnej radości. Zatem nie piję szampana z powodu rakiet wystrzelonych na Sajgon. Ale szczerze mówiąc, od chwili, kiedy ta wojna istnieje, trzeba ją toczyć. A w dniu, kiedy te bombardowania znów zostaną zawieszone, zapytam pana Nixona: "Dlaczego? Co chce pan przez to osiągnąć? Co pan osiągnął?". Nie, ja nie poproszę, żeby przerwano bombardowania. One mają cel, a jeśli chce się osiągnąć cel, musimy bombardować. Mademoiselle, mówiąc jako wojskowy, powiem pani, że wojna jest tym mniej okrutna, im krótsza.”

Nguyễn Văn Thiệu (1923–2001) prezydent Wietnamu Południowego

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w styczniu 1973 w Sajgonie

O historii, O piciu, Kochać się

„Gdybym był doradcą medialnym, to bym mu to odradził.”

Jerzy Urban (1933) polski dziennikarz

o zerwaniu przez Czesława Kiszczaka wywiadu w TVN24. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1585156,0,1,urban-nie-balem-sie-polowania--ale-wojny,wiadomosc.html

O zerwaniu

„Jeśli chce pan zostać radykalnym islamistą i jest pan gotów się obrzezać, zapraszam pana do Moskwy. Mamy specjalistów w tej dziedzinie. Proponuje poddać się takiej operacji, żeby nigdy nic panu nie odrosło.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

do francuskiego dziennikarza, po jego pytaniu na temat wojny w Czeczenii.

„Tak długo jak długo istnieją armie, każdy poważniejszy konflikt będzie prowadził do wojny. Pacyfizm, który nie przeciwstawia się aktywnie zbrojeniom, jest i w dalszym ciągu będzie bezsilny.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

„Nie ma sporu o kwestię wyboru pomiędzy wojną a pokojem, ale jest tylko jedna droga gwarantująca pokój… I to gwarantująca go na pewno i natychmiast… Kapitulacja!”

Ronald Reagan (1911–2004) prezydent USA

Z przemówień, Czas na wybór (27 października 1964)

O pokoju

„Osiemdziesiąt sześć lat temu generał Józef Haller dokonał Zaślubin Polski z Morzem, a równo osiemdziesiąt lat temu polskie okno na świat – kaszubska wieś Gdynia otrzymała prawa miejskie. Tak ważne dla całego naszego państwa wydarzenia działy się na Kaszubach i też dzięki Kaszubom. Dzięki ich trwaniu przy polskości Polska oparła się o Morze Bałtyckie.
Kaszubi wnet straszną cenę zapłacili za wierność Polsce. Piaśnica, Szpęgawsk, Stutthof i inne obozy koncentracyjne pochłonęły tysiące ofiar, w tym prawie całą inteligencję kaszubską. Młodzi chłopcy zmuszeni byli służyć w Wehrmachcie. Alternatywą dla nich był partyzancki „Gryf Pomorski”, bunkier, gdzie na wielu z nich czekała śmierć, na ich rodziny – Stutthof, Potulice albo ciężkie roboty, zaś ich dziewczyny, siostry i matki pod koniec wojny zsyłane były na Sybir.”

Kazimierz Kleina (1958) polski działacz samorządowy i polityczny

fragment wystąpienia sejmowego wygłoszonego po kaszubsku. Źródło: sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu V kadencji (10. posiedzenie, 1. dzień, 15 lutego 2006) http://orka2.sejm.gov.pl/Debata5.nsf/851e81387c160e4fc125745f00379393/71a2edb6e3e72b62c125746500374e74?OpenDocument

O śmierci, O świecie, O dziewczynach, O inteligencji

„Trzy rzeczy trzeba przygotować, Panie, do prowadzenia wojny – pieniądze, pieniądze i jeszcze raz pieniądze.”

Gian Giacomo Trivulzio (1440–1518)

odpowiedź na pytanie króla Ludwika XII, jaką broń i jakie zapasy należy przygotować dla zdobycia księstwa Mediolanu.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 258.

O pieniądzach, O historii, O nauczycielach, O wieku

„Stary, poczciwy torys, świetny premier na czas wojny, zadba, żeby Anglia ocalała. Ale Churchill nie może rządzić po wojnie, nie nadaje się. Musimy im dać do zrozumienia, że nie jesteśmy „dobrym wujkiem”, który wyciągnie brytyjskie imperium z kłopotów, a potem da się spławić. Ważą się losy brytyjskiego imperium: niewiele osób wie, że przez długi czas brytyjscy i niemieccy bankierzy trzymali w garści światowy handel…”

Franklin Delano Roosevelt (1882–1945) prezydent USA

w sierpniu 1941.
Źródło: Oliver Stone's Untold History of the United States (2012), tłum. Edyta Czerwonka, odcinek 1

O losie, O zrozumieniu, O czasie

„To zależy od tego, co pan pod tym pojęciem rozumie. Umiłowanie pokoju i przekonanie, że jest lepszy od wojny? Tak, żywię takie przekonanie. Pogląd, że wszystkie konflikty i spory mogą i winny być rozstrzygane pokojowo? Tak, jak najbardziej. Odrazę wobec niczym nie sprowokowanej agresji, brutalnej napaści na inny kraj? Oczywiście i absolutnie. Potępienie dla agresora i napastnika? Tak, w całej rozciągłości. Pokój za każdą cenę? Hmm… Nie. Nie za każdą.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

w odpowiedzi na pytanie, czy jest pacyfistą. Wywiady i spotkania Źródło: Jarosław Lipszyc, Żadnych ukłonów http://sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=764, „Życie Warszawy”, 20 października 2004

O życiu, O pokoju

„Umieram, umieram.”

Phan Thị Kim Phúc (1963) Kanadyjka pochodzenia wietnamskiego, znana jako ofiara nalotu napalmowego w Wietnamie Południowym

w wieku 9 lat, gdy uciekała naga po poparzeniu napalmem wraz z innymi dziećmi (razem z nimi została sfotografowana przez Nicka Uta, którego zdjęcie obiegło świat, stając się symbolem okropności wojny w Wietnamie)
Źródło: Bohdan Melka, Dzieło życia, „Angora” nr 27 (1307), 5 lipca 2015, s. 6.

O dzieciach, O świecie, O wieku, O zdjęciach

„Nie jestem. Mówię poważnie. Leczenie to moja pasja, podobnie jak Sudan. Mogę opowiedzieć ci o wielu przerażających wydarzeniach, które miały tutaj miejsce. Wspomnę choćby masakrę w miasteczku nieco na północ od nas, kiedy to zabito ok. 200 osób w ciągu paru godzin. Po prostu strzelano do ludzi jak leci, nie wyłączając kobiet robiących pranie. Ale nie ma to nic wspólnego z tym, czym się zajmuję.”

Jill Seaman

Źródło: Jill Seaman doktor ze strefy wojny, „National Geographic Polska”, kwiecień 2013, s. 16.

O kobietach, O ludziach, O pasji

„Przed wojną Polska czyniła starania, żeby Madagaskar od Francji odkupić. Teraz mamy tylko zajmować plaże. Retoryka rzeczywiście szła w kierunku pokazania różnic społecznych, ale wyjdzie z tego tyle, że kabarety będą miały mniej pracy.”

Jarosław Kalinowski (1962) polski polityk ludowy

o wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego nt. obecności polskich turystów na plażach Egiptu i Tunezji. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/12690,1646543,0,2,kaczynski-jak-brzydka-krolowa,wiadomosc.html, 7 marca 2010

„W opowieści tej prawie nie ma bohaterów ani dramatycznych konfliktów, gdyż występujący w niej ludzie są albo chorzy, albo stanowią bezwolne igraszki w ręku jakichś potężnych sił. Przecież jednym z największych efektów wojny jest właśnie to, że pozbawia osobowości.”

Kurt Vonnegut książka Rzeźnia numer pięć

Rzeźnia numer pięć

O ludziach, O osobowości

„W Stanach Zjednoczonych czas największej popularności muzyki metalowej przypadał na lata 80. Za rządów republikanów, czyli prawicy, zaczynali najwięksi – Slayer i Metallica. W latach 90., gdy ludziom żyło się dobrze i komfortowo metal przeszedł do niszy. Renesans przyszedł za rządów Busha, kiedy zaczęła się wojna w Iraku i Afganistanie. To gniew napędza twórczość. Także w Polsce, szczególnie ostatnio.”

Adam Darski (1977) polski muzyk rockowy (Behemoth)

Źródło: wywiad Doroty Wodeckiej, Napędza mnie gniew, „Gazeta Wyborcza”, 13 sierpnia 2010.

O czasie, O gniewie

„Jakkolwiek to mierzi dzisiejszych nacjonalistów faszystowskiej marki, wielbiących średniowiecze i pomstujących na „demokrację”, fakt dziejowy jest niezbity, grzech pierworodny niezatarty: Ojczyzna narodziła się w zwycięskiej wojnie w obronie zdobyczy rewolucji, która była zarazem wojną przeciw arystokracji i szlachcie, przeciw dawnej klasie panującej. Nobliwi emigranci, o ile nie położyli głów pod nóż gilotyny, znaleźli się w Koblencji – w obozie francuskiej Targowicy. Naród, miłość ojczyzny, patriotyzm – są to na równi z ideą demokracji, zwierzchnictwa ludu, przedstawicielstwa ludowego wytwory ideologiczne rewolucji burżuazyjno-demokratycznej, pociski wybuchowe myśli rewolucyjnej, zrodzone w ogniu walki klasowej.”

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

Źródło: Przyczynek do kwestii narodowej http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article494&var_mode=calcul

O miłości, O ludziach, O demokracji, O myślach

„Miłość i wojna to wszystko jedno.”

Miguel de Cervantes (1547–1616) pisarz hiszpański

O miłości

„Z dziennikarskiego obowiązku śledziłem „Gazetę Wyborczą” w przededniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. I doliczyłem się czterech tekstów opluwających tych żołnierzy niepodległości. Seweryn Blumsztajn nawet otwarcie nazwał ich „bandytami” – dokładnie tak samo, jak po wojnie traktowali ich Sowieci i ich polscy kolaboranci, zdrajcy narodowej sprawy. Do tego wymyślane są kolejne kategorie „polskich” zbrodni, jak np. powojenne „polskie obozy koncentracyjne”. Ale czy NKWD, które przejęło te obozy po Niemcach, było jednostką polską?”

Tadeusz Płużański (ur. 1971) (1971) polski historyk, dziennikarz i publicysta

Źródło: Ważna rozmowa Wiktora Świetlika z Tadeuszem M. Płużańskim, autorem książki „Bestie”, wpolityce. pl, 14 kwietnia 2012 http://wpolityce.pl/wydarzenia/26643-wazna-rozmowa-wiktora-swietlika-z-tadeuszem-m-pluzanskim-autorem-ksiazki-bestie

O książkach

„Niekorzystny kierunek rozwoju wydarzeń od 1933 roku.”

Günther Blumentritt (1892–1967)

opinia na temat nazistowskiego antysemityzmu, wypowiedziana podczas przesłuchania generała przez Aliantów po zakończeniu wojny.
Źródło: Antony Beevor, Berlin 1945, Upadek, Wydawnictwo Znak, Kraków 2009, ISBN 978-83-240-1184-1, s. 545.

„Dziecko co ty wiesz
Nie przeżyłaś wojny
Ale nie jest powiedziane
że jeszcze nie będzie
kolejnej globalnej zadymy”

Marta Półtorak (1976)

Globalne Zadymy
Źródło: Globalne zadymy

O dzieciach

„Była to porażka. Pokazało to bylejakość polityki, jaką realizujecie. Nie było najważniejszych przywódców. Nie było prezydenta USA.”

Andrzej Duda (1972) polski polityk, prezydent, prawnik

podczas debaty przedwyborczej z Bronisławem Komorowskim w dniu 21 maja 2015 (odnośnie organizowanych przez Bronisława Komorowskiego obchodów 70. rocznicy zakończenia II wojny światowej). Źródło: Debata prezydencka 2015 w TVN. Duda kontra Komorowski http://wiadomosci.onet.pl/kraj/debata-prezydencka-2015-w-tvn-duda-kontra-komorowski/byhk9l, 21 maja 2015, onet.pl

„Dni płynęły wolno tak, nieodparcie naglił czas
Wojna z całym światem! O tę najdroższą rzecz!
Pod gradem wrogich kul nie jeden skonał z nas
Lecz wspólny promień serc i głów niepokonany trwał.
To cena idei godna, to cena nie skażonej krwi,
to lata chwały pełne ognia
Dni których nie zapomni nikt!
Patriotyczny zew łączy dzisiaj nas
Pod jedną flagą aryjski szczep znów łączy się by trwać
Jak światłość w ciemną noc z popiołów feniks wstał
Znów ciężkim głosem zwycięstwa pieśń toczy się przez świat.
To droga walki o naszą wolność,
to głos nieujarzmionej krwi,
to lata chwały pełne ognia
Dni których nie zapomni nikt!”

Mariusz Szczerski (1970–2005) wokalista polski (Honor)

Cytaty z utworów zespołu Honor
Źródło: Cena idei

O świecie, O wolności, O czasie, O walce

„W Warszawie, w kamienicy przy Grójeckiej 104, odnalazł ojca.
Perec Willenberg, artysta – przed wojną uczył rysunku w częstochowskim gimnazjum, prowadził renowacje zabytkowych synagog – udawał niemowę. Z obawy, aby jego pochodzenia nie zdradził zły akcent, Jako Baltazar Pękosławski prowadził pracownię, malował święte obrazy na zamówienie, to było źródłem utrzymania.
Jego Jezus Miłosierny z twarzą pozującego mu Samuela do dziś wisi w kościele św. Stanisława w Siedlcach. Zachował się również Jezus Miłosierny, namalowany węglem na sklepieniu piwnicy kamienicy przy Marszałkowskiej 60 w pierwszych tygodniach Powstania.
W przeciwieństwie do ojca Samuel mówił po polsku bez akcentu i miał tzw. dobry wygląd, który pozwalał poruszać się ulicami pod fałszywym nazwiskiem. Jego aryjskie personalia brzmiały: Ignacy Popow (Popow to było panieńskie nazwisko matki).
W filmie Nekandy – Trepki Willenberg mówi: „Bałem się. Wiedziałem, że ze strony Niemców nic mi nie grozi, bo oni nie są w stanie rozpoznać, że jestem Żydem. Kimś, kto mógł rozpoznać we mnie Żyda, mógł być tylko Polak.””

Samuel Willenberg (1923–2016)

O zachowaniu, O matce, O wyglądzie, Obraz

„Uniwersytet Łódzki był – można powiedzieć – poligonem dla komunistów. Tuż po wojnie przyjechał tam znany wówczas filozof Adam Schaff, oczywiście pochodzenia żydowskiego. Usiłował indoktrynować młodzież, przekonując ją do komunizmu. Był emisariuszem tego ruchu wysłanym z Moskwy. Właśnie on organizował dyskusje w auli uniwersyteckiej. Podczas jednej z nich jako 22-letni student podjąłem dyskusję z 35-letnim wówczas profesorem. Pomagał mu wtedy Władysław Bieńkowski (…) Powstało wówczas wokół mnie grono zdolniejszych studentów. Uczestniczył w nich również Leszek Kołakowski, znany profesor filozofii, znawca marksizmu. Jednak on od razu dał się poznać z sympatii do komunizmu. W gronie moich znajomych był również Andrzej Brzeski. Utrzymywał on kontakt z pewnym urzędnikiem w Łodzi, pracującym w przemyśle włókienniczym, który wówczas otrzymał wysokie stanowisko w Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Był to minister Czesław Bąbiński.”

Stefan Kurowski (1923–2011) polski ekonomista

Źródło: Moja droga, moja walka, naszdziennik.pl, 10 maja 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20080510&id=my61.txt

O młodzieży, O walce

„W czasach obozów koncentracyjnych Żyd ukrył w swojej piwnicy kolegę Żyda i pobiera od niego trzy tysiące euro za dzień. Żyd ma pieniądze, więc płaci, ale, jak myślicie, czy kolega nie powinien mu już powiedzieć, że Hitler nie żyje, a wojna się skończyła?”

Silvio Berlusconi (1936) włoski polityk

dowcip autorstwa Berlusconiego. Źródło: deser.pl http://deser.pl/deser/1,83453,8460257,Antysemicki_dowcip_Berlusconiego.html, 4 października 2010

O pieniądzach, O myślach, O myśleniu

„Gdy przybyłem tu w 2005 r., słyszałem, że to jest dobra wojna. Mówiło się, że zła wojna to wojna w Iraku. Ja już wtedy uważałem, że Afganistan to będzie najdłuższa wojna. Łatwo jest dużo obiecywać. Tu jest jak na kolejce górskiej.(…) Jest wojna. Jest ciężko. Nie próbuje szerzyć optymizmu ani pesymizmu, tylko realizm.”

David Petraeus (1952)

Źródło: wywiad Stefana Korneliusa i Tobiasa Materna, Jak w kolejce górskiej, „Süddeutsche Zeitung”, tłum. „Forum”, 28 lutego 2011.

O optymiźmie

„Zawsze chciałem kręcić filmy długie, kolorowe i przygodowe. Przygody mogą być na każdy temat, niemal. Napisałem film o tym, jak getto, będące niegdyś w Łodzi, wpływa na kształt tego miasta i jego ducha dziś. Pomyśli pewnie pani, że to jakaś ponura, nudna tragedia, a tymczasem nie, to wcale nie tragedia. Opowiem w trzech zdaniach tę przygodę. Emerytowany agent Mosadu – lat 48, emeryt dzięki mundurówce – wraz z młodszym kolegą przylatują do Łodzi, aby odszukać zaginiony rękopis powieści Franza Kafki pod tytułem „Die Matrix”. Rękopis przywiozły tu najprawdopodobniej siostry Franza Kafki deportowane przez Niemców z Pragi w 1941. Aby odnaleźć rękopis, agenci muszą odnaleźć ostatnich żyjących świadków z czasów wojny. Żydów i Polaków, ofiary, bohaterów i szmalcowników. Sprawa jest beznadziejna, bo już nikogo tu nie ma i byłoby się nie udało, gdyby niespodziewanie nie natrafili na pewne tajemnicze przejście mające dużo wspólnego z teorią kwantów.”

Władysław Pasikowski (1959) polski reżyser

Źródło: Władek siedzi nocą na balkonie, Wyborcza. pl, 22 lipca 2011.

O siostrze

„Zamiast być championami na rzecz wolności i demokracji, toczymy nieuzasadnione i głęboko niesprawiedliwe wojny, czyniące znacznie więcej złego.”

Jimmy Carter (1924) polityk amerykański, 39. prezydent Stanów Zjednoczonych (1977–1981)

O demokracji, O wolności

„Kaczyński to jest rachunek między innymi za to, że Jolanta Brzeska, społeczniczka z Warszawskiego Stowarzyszenia Lokatorów, nie żyje, jej zabójcy są bezkarni, a czyściciele kamienic nadal robią złote interesy. Rachunek za „reprywatyzację” zbudowanych po wojnie kamienic, za sprzedawanie lokatorów jak wkładki mięsnej. Za całą sumę małych upokorzeń i dużych tragedii, których elity przez lata nie dostrzegały.”

Adrian Zandberg (1979) polski historyk i polityk lewicowy

o przyczynach zwycięstwa obozu politycznego Jarosława Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich i parlamentarnych w 2015.
Źródło: Maciej Stasiński, Polska. Macocha, nie matka, „Gazeta Wyborcza” nr 284 (8617), 5 grudnia 2015, s. 22–23.

O matce

„Jeżeli państwowy pogrzeb na Powązkach dla W. Jaruzelskiego organizuje B. Komorowski, D. Tusk i H. Gronkiewicz-Waltz, to nie musi to oznaczać, że taki pogrzeb odbędzie się. Jeżeli Naród polski nie zgodzi się na taki pogrzeb, to państwowego pochówku z wojskiem i salwą honorową nie będzie. Wystarczy wziąć do ręki różaniec, przyjechać w piątek na Powązki i pomodlić się o światło Ducha Świętego dla rządzących i o pamięć o leżących tam bohaterach wojny bolszewickiej z 1920 roku, o powstańcach warszawskich spoczywających pod brzozowymi krzyżami i o nie odnalezionych jeszcze kościach Żołnierzy Wyklętych, zabijanych przez Jaruzelskiego i jego kolegów z Informacji Wojskowej i Urzędu Bezpieczeństwa. Jeżeli Naród zechce, to może zapobiec tej profanacji Powązek. Wystarczy, że w ciszy, z zachowaniem powagi miejsca, staniemy tam z różańcem. Jeżeli będzie nas 10, to pogrzeb odbędzie się, jeżeli będzie nas 100, to pogrzeb też odbędzie się. Pogrzeb odbędzie się także jeżeli będzie nas 1000, ale jeżeli będzie nas 10 000 lub więcej to pogrzeb nie odbędzie się. Czy znajdzie się 10 000 Polaków gotowych do modlitwy? Zobaczymy w piątek.”

Stanisław Pięta (1971) polski prawnik i polityk

Źródło: Poseł Pięta: „Nie możemy dopuścić do pogrzebu Jaruzelskiego na Powązkach”. Protest Różańcowy, dziennikzachodni.pl, 28 maja 2014 http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/3453127,posel-pieta-nie-mozemy-dopuscic-do-pogrzebu-jaruzelskiego-na-powazkach-protest-rozancowy,id,t.html,

O zachowaniu, O świetle

„Pojechać tam to nie bohaterstwo. Wszyscy się boją. Kieruję swoje słowa do wszystkich mężczyzn w wieku od 18 do 50 lat, którzy są w dobrej fizycznej formie – tam naprawdę nie ma nic strasznego. Nie musicie strzelać, możecie pomagać. Radzę wszystkim mężczyznom: pojedźcie tam, a zrozumiecie, że ta wojna szybko się zakończy dzięki doświadczeniu każdego Ukraińca, który uważa się chociaż trochę za patriotę.”

Wasyl Slipak (1974–2016) ukraiński śpiewak operowy

mówił rok temu (2015) na antenie telewizji Hromadske. Źródło: Ukraiński baryton zginął na froncie w Donbasie http://wyborcza.pl/1,75399,20324842,ukrainski-baryton-zginal-na-froncie-w-donbasie.html, wyborcza.pl, 29 czerwca 2016.

O wieku

„Wy, Królewiacy, macie śmieszną naturę. Kiedy jadących drogą napadnie pies natarczywym i hałaśliwym ujadaniem, bierze was zaraz ochota, aby wyskoczyć z pojazdu, stanąć na czworakach i zacząć mu się odszczekiwać. My, w Wileńszczyźnie, pozwalamy psu szczekać, bo taka już jego psia natura, ale nie przerywamy przez jego psie szczekanie podróży i bez wojny z psami spokojnie jedziemy do naszego celu. Wam zdaje się, na przeszczekaniu psa, na wygraniu wojny z byle parszywym szczeniakiem bardziej zależy niż na szybkim dojechaniu do celu podróży.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

Źródło: Jerzy Robert Nowak, Na przekór skorpionom. Wyznania upartego Polaka, Wydawnictwo Maron, Warszawa 2005, s. 52.

O naturze

„Jestem tu dziś, by domagać się sprawiedliwości dla mojego ludu i pomocy obiecanej mi osiem miesięcy temu, kiedy pięćdziesiąt narodów stwierdziło, że została dokonana agresja. Nikt inny nie może skierować apelu narodu etiopskiego do pięćdziesięciu państw (…) Może ustalam precedens będąc pierwszą głową państwa zwracającą się do Ligi, ale z pewnością bezprecedensowe jest, że naród, ofiara niegodziwej wojny, znajduje się w niebezpieczeństwie pozostawienia na łasce agresora (…). Twierdzę, że problem przedstawiony dzisiaj w Lidze ma znacznie szerszy zasięg niż tylko zniesienie sankcji. Nie dotyczy on tylko agresji Włoch. Ma on charakter zbiorowy. Dotyczy on samego istnienia Ligi Narodów (…). Chodzi tu o moralność międzynarodową (…). Przedstawiciele świata, przyjechałem do Genewy, by wyjaśnić wam najboleśniejszy obowiązek głowy państwa. Jaką odpowiedź mam zanieść memu ludowi? (…). My dziś. Wy jutro.”

Haile Selassie I (1892–1975) cesarz Etiopii

wystąpienie w dniu 30 czerwca 1936 na forum Ligi Narodów w związku z włoską okupacją Etiopii.
Źródło: Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, tłum. Marek Rudowski, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 9788311111110, s. 363

O ludziach, O sprawiedliwości, O charakterze, O problemach

„Trzeba zacząć od zmian systemowych. Wybrać system albo prezydencki, albo kanclerski, a nie nieustanne wojny między kancelarią premiera i prezydenta. Stop biegunce legislacyjnej w polskim systemie ustawodawczym. Ukróćmy wszechwładzę sędziów, większe kompetencje dla ławników. Policja, służby nie mogą być wykorzystywane do walki z kibicami, organizacjami patriotycznymi czy narodowymi, nie do tego zostały powołane. Kultura narodowa? Tożsamościowa w treści, nowoczesna w formie: walczyć o prawdę historyczną, o jednoznaczny stosunek do komunizmu.”

Robert Winnicki (1985) Polski polityk, działacz społeczny, poseł na Sejm RP VIII i IX kadencji

Źródło: I kongres narodowców: „Tworzymy armię, która przywróci porządek” http://wyborcza.pl/1,76842,14062454,I_kongres_narodowcow___Tworzymy_armie__ktora_przywroci.html, wyborcza.pl, 8 czerwca 2013.

O walce

„Mylicie się. Wiem jakie to jest trudne. Rozmawiam, z rodzinami, które giną.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

podczas rozmowy o wyzwaniach, jakie niesie wojna.
O wojnie i terroryzmie
Źródło: gazeta.pl, 13 grudnia 2006

„Zakończenie wojny Warszawa przyjęła obojętnie. U nas to niczego nie zmienia.”

Stefan Korboński (1901–1989) polski polityk ruchu ludowego, działacz Polskiego Państwa Podziemnego

depesza wysłana rządowi w Londynie po kapitulacji Niemiec, 8 maja 1945. Źródło: Stefan Korboński Biogram 1945–47 http://korbonski.ipn.gov.pl/kor/biogram/8533,Biogram.html?poz=4, korbonski.ipn.gov.pl

„Popieramy Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, Hiszpanię i innych, którzy zostali zaatakowani. To nasza wojna. To wojna o pakistańską duszę.”

Asif Ali Zardari (1955)

o „wojnie z terroryzmem”. Źródło: Joanna Irzabek, Asif Ali Zardari z Pakistanu - zagadka nawet dla wróżbitów Prezydent na żółtych papierach, polityka.pl, 8 września 2008 http://www.polityka.pl/swiat/przegladyprasy/267429,1,asif-ali-zardari-z-pakistanu---zagadka-nawet-dla-wrozbitow.read

O duszy

„Jeśli nie skończymy z wojną, wojna skończy z nami.”

Herbert George Wells (1866–1946) powieściopisarz angielski

„Nie sposób już nazywać państwa polskiego demokracją konstytucyjną. Wszak to właśnie sąd konstytucyjny jest jej podstawowym gwarantem. To on powinien dbać, by decyzje większości nie naruszały kilku zasad ustrojowych i praw człowieka uznanych za fundamentalne dla krajów, które chcą uchodzić za cywilizowane. Wprawdzie Konstytucja RP wciąż jeszcze na szczęście obowiązuje, lecz bez swojego strażnika staje się praktycznie bezbronna. Znamienne przy tym, że idea demokracji konstytucyjnej – a więc demokracji (czy woli suwerena) ograniczonej jednak obowiązkiem poszanowaniem praw mniejszości, wolności obywatelskich itd. – powstała w reakcji na tendencje autorytarne pierwszej połowy XX wieku (z niemieckim narodowym-socjalizmem na czele), których skutkiem była tragedia II wojny.”

Krzysztof Burnetko (1965) dziennikarz polski

Źródło: PiS, rękami Dudy, zlikwidował właśnie w Polsce demokrację konstytucyjną. W bezpardonowym stylu http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/1688106,1,pis-rekami-dudy-zlikwidowal-wlasnie-w-polsce-demokracje-konstytucyjna-w-bezpardonowym-stylu.read, polityka. pl, 21 grudnia 2016.

O szczęściu, O demokracji, O decyzjach, O wolności

„Mieszkańca Neapolu tak samo obchodzi uzdrowienie lichych mieszkań jego kraju, jak i polepszenie warunków higienicznych wśród narodów znad brzegu Gangesu, skąd przychodzi do niego cholera; swoboda, dobrobyt, przyszłość górala, chowającego się w wąwozach Apeninów zależą nie tylko od dobrobytu lub nędzy w jakich znajdują się mieszkańcy jego wioski, jak i też warunków, w jakich żyje cały naród włoski, lecz również i od stanu pracowników Ameryki lub Australii, od odkrycia jakie zrobił uczony szwedzki, od warunków materialnych i moralnych Chińczyków, od wojny lub pokoju jaki panuje w Afryce, słowem od wszelkich okoliczności małych czy wielkich, które pod jakimkolwiek względem mogą wpływać na istotę ludzką.”

Errico Malatesta (1853–1932) włoski myśliciel polityczny, anarchista

Patriotyzm

O pokoju, O przyszłości

„Anglicy przegrywają wszystkie wojny, oprócz ostatniej.”

Elefterios Wenizelos (1864–1936) grecki polityk

„My też w przeszłości mogliśmy liczyć na pomoc. Objęto nas planem Marshalla [amerykański program odbudowy Europy po wojnie]. Gdy się jednoczyliśmy, sąsiedzi trzymali za nas kciuki. A przecież Polacy mieli z nami złe doświadczenia. Są wśród nas tacy, którzy mówią, że Niemcy nie mogą być skarbonką Europy. Grecja jednak potrzebuje naszej solidarności.”

Peer Steinbrück (1947) polityk niemiecki

Źródło: Bartosz T. Wieliński, Brawa dla rywala Merkel, „Gazeta Wyborcza”, 20 września 2013.

O przeszłości, O pomocy

„To bardzo, bardzo ciekawe. Tylko dlaczego zastosowali zapalnik Michael Jackson? To chyba dość kosztowne rozwiązanie? – Twarz Katera była nieprzenikniona niczym oblicze sfinksa. Jego rozmówca wybałuszył bezradnie oczy:
– Przecież cały świat słucha Michaela! To drogi zapalnik, ale najpewniejszy. To musi zadziałać.
– Zdaje się, że on od trzech lat niczego nie nagrał? – Kater coraz bardziej przypominał wielkiego sfinksa.
– Ba! Cały czas potajemnie nagrywa w Instytucie Przebojów Strategicznych w Memphis. Już dwa longplaye czekają na premierę, to znaczy na wybuch wojny cywilizacji. A sam Jackson jest już trzygwiazdkowym generałem, ale to naturalnie tajemnica państwowa – dodał przymilnie kongresmen Adler.”

Włodzimierz Kalicki (1955)

Kot typu Stealth

O tajemnicy, O świecie, O czasie, O czekaniu

„Wojny i księgi handlowe prowadzi się z Bogiem.”

Karl Kraus (1874–1936)

O Bogu

„Walczyłem z ojcami, a teraz walczę z ich synami i jestem przekonany, że ojcowie byli lepszymi żołnierzami.”

Konstanty Rokossowski (1896–1968) marszałek ZSRR i Polski

o wojnie prowadzonej przeciwko niemieckiej agresji na ZSRR.
Źródło: Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, tłum. Marek Rudowski, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 9788311111110, s. 201.

„Wysłałam wilki, a nie pasterzy, aby rządziły Irlandią, bo nie zostawili mi [tam] niczego do rządzenia poza popiołami i trupami.”

Elżbieta I Tudor (1533–1603)

kwitując działania militarne Anglików, którzy musieli angażować znaczne siły na Irlandii, gdzie w 1594 wybuchła wojna dziewięcioletnia
Źródło: dr Dariusz Skorupa, Elżbieta I Wielka w: Tudorowie i Stuartowie (tom 2. serii Dynastie Europy), Biblioteka Gazety Wyborczej, 2010, ISBN 97883268008525, s. 54.

O sile

„Kiedy umrę i mnie otworzą, zobaczycie, że na mym sercu leży „Calais.””

Maria I Tudor (1516–1558) królowa Anglii

komentując utratę Calais w wojnie z Francją w 1558; Calais stanowiło ostatni przyczółek Anglii w Europie.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, s. 136.

O książkach, O świecie, O historii, Serce

„Na ogół byliśmy okrutniejsi od naszych muzułmańskich przeciwników. Al-Kaida w ciągu ostatnich 19 lat brutalnie zamordowała w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej 3500 osób spośród ludności cywilnej. George W. Bush ma na sumieniu w samym tylko Iraku setki tysięcy ludzi. Wszystko w imię naszej cywilizacji.”

Jürgen Todenhöfer (1940) niemiecki polityk

Źródło: Wojna czterech mitów, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 28 lutego 2011.

O ludziach

„W Darfurze mamy do czynienia z prawdziwym ludzkim cierpieniem. (…) Gwałt stanowi narzędzie wojny. Ofiarami padają nawet ośmioletnie dziewczynki. Kobiety są gwałcone w obecności mężczyzn z ich rodziny, którzy w ten sposób również doznają poniżenia. Mimo poważnego pogwałcenia prawa człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego, w Darfurze nikt nie egzekwuje sprawiedliwości. Panuje atmosfera zupełnej bezkarności. Wszyscy sprawcy pozostają poza zasięgiem prawa. Mówimy o bezkarności, gdyż nasz system prawny jest niekompetentny i brakuje mu woli zaprowadzenia sprawiedliwości.”

Salih Mahmoud Osman (1957)

Źródło: wywiad, 11 grudnia 2007 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+IM-PRESS+20071210STO14629+0+DOC+XML+V0//PL

O kobietach, O sprawiedliwości, O cierpieniu

„Wywoła Matka nową sprawę Dreyfusa!”

Pierre-Marie Gerlier (1880–1965)

o sprawie rodzeństwa Finalych po II wojnie światowej.
Źródło: Bernard Lecomte, Tajemnice Watykanu, tłum. Michał Romanek, Wydawnictwo Znak, Kraków 2010, s. 95.

O tajemnicy, O matce, O rodzeństwie

„Nasze poświęcenie jest większe niż jego – szlochała Rilla. – Chłopcy nasi dają tylko s i e b i e, my i c h dajemy.”

Lucy Maud Montgomery (1874–1942) pisarka kanadyjska

po zaciągnięciu się Waltera do wojska w czasie I wojny światowej.
Cykl Ania z Zielonego Wzgórza, 8. Rilla ze Złotego Brzegu (1921)

O czasie

„Podobnie jak książę Machiavellego, w naszym obrazie renesansu kluczową postacią stał się dworzanin Castiglionego. Il Cortegiano przedstawia go jako człowieka „wszechstronnego” – równie biegłego w wojnie, co w literaturze, potrafiącego śpiewać, tańczyć, malować, pisać wiersze i zalecać się (…) do kobiet (…). Ta idealna postać zdaje się wcieleniem renesansowego ruchu odnowy.”

Baldassare Castiglione (1478–1529) pisarz włoski, dyplomata

o traktacie Castiglionego Il Cortegiano.

O kobietach, O literaturze, O śpiewie, Obraz

„Świat upił się sekularyzacją i mówi, że nie potrzebuje Boga.”

Alfonso López Trujillo (1935–2008) kolumbijski duchowny katolicki, kardynał

Źródło: „Il Tempo”, cyt. za: Kardynał Trujillo: aborcja większą zbrodnią niż wojny http://wiadomosci.wp.pl/kat,1356,title,Kardynal-Trujillo-aborcja-wieksza-zbrodnia-niz-wojny,wid,8376356,wiadomosc.html?ticaid=113c48, wp.pl [udostępniony 2 lipca 2006]

O Bogu, O świecie

„Cokolwiek położy kres wojnie w Ameryce, ocali życie tysięcy ludzi, a także miliony pieniędzy.”

Horace Walpole (1717–1797)

komentarz po nadejściu wieści o kapitulacji Yorktown, podczas której poddała się 1/4 żołnierzy brytyjskich walczących z ze zrewoltowanymi kolonistami amerykańskimi
Źródło: Izabela Rusinowa, Saratoga-Yorktown 1777–1781, Warszawa 1984

O życiu, O ludziach

„Klasa robotnicza nie może urzeczywistnić swego ogólnoświatowego celu rewolucyjnego nie prowadząc bezlitosnej walki z tym renegactwem, brakiem charakteru, wysługiwaniem się oportunizmowi i bezprzykładnym teoretycznym wulgaryzowaniem marksizmu. Kautskizm to nie przypadek, lecz społeczny wytwór przeciwieństw II Międzynarodówki, połączenia wierności marksizmowi w słowach z podporządkowaniem się oportunizmowi w czynach.”

Włodzimierz Lenin (1870–1924) organizator i przywódca Rewolucji Październikowej

Źródło: Socjalizm a wojna, 1915

O charakterze, O walce

„Jest takie powiedzenie, że strzał z pistoletu po dziesięcioleciach huczy jak armata. Tak jest z wojną koreańską, która zakończyła się 60 lat temu zawieszeniem broni, ale każda ze stron twierdzi, że to ona zwyciężyła. Nierozwiązany konflikt powoduje nowe napięcia i ostre sytuacje.”

Edward Pietrzyk (1949) generał polski

Źródło: Jacek Pawlicki, Trafiła kosa na kamień, „Newsweek Polska” nr 15, 8–14 kwietnia 2013, s. 8.

„(…) Magda jest postacią napisaną w bardzo określony sposób. Wydawało mi się, że nie do końca mam tego typu warunki. Myślałam, że to powinien być ktoś taki jak Doda, a nie taka laska jak ja.”

Roma Gąsiorowska (1981) aktorka polska

o roli w filmie Wojna polsko-ruska. Źródło: Artur Cichmiński, Nagroda im. Cybulskiego. Roma Gąsiorowska: Niewinnymi czarodziejami jesteśmy dziś my https://archiwum.stopklatka.pl/news/nagroda-im-cybulskiego-roma-gasiorowska-niewinnymi-czarodziejami-jestesmy-dzis-my-150082, stopklatka.pl, 30 listopada 2009

O myślach, O myśleniu

„W czasie wojny być nacjonalistą to chcieć umrzeć za ojczyznę, dzisiaj oznacza to wzniesienie sztandaru rewolucji dla piękniejszych i potężniejszych Niemiec.”

Ernst Jünger (1895–1998) pisarz niemiecki

O czasie, O ojczyźnie

„Gdy w czasach dzisiejszych słowa pokój i wojna na przemian są na ustach świata – to my stwierdzamy: cenimy i szanujemy pokój tak, jak inne narody. Ale nie ma takiej mocy, która by nas przekonała, że pokój to jest takie słowo, które dla jednych oznacza brać, a dla drugich – dawać! Nie żywimy w stosunku do nikogo agresywnych zamiarów, co jest chyba jasnym i nie ulega wątpliwości, tak samo jak nie ulega wątpliwości, że przeciwstawimy się wszystkimi środkami, bez reszty, każdej próbie bezpośredniego lub pośredniego naruszenia interesów, praw i godności naszego państwa.”

Edward Rydz-Śmigły (1886–1941) polski wojskowy, marszałek

Kraków, 6 sierpnia 1939.

O pokoju

„Gdy bramą do bogactwa i zaszczytów jest wojna, wówczas ludzie słysząc o niej gratulują sobie wzajemnie i czy to przy pracy, czy przy odpoczynku, przy jedzeniu czy też przy piciu, wojenne tylko śpiewają pieśni.”

Shang Yang (-390–-338 p. n. e.)

O ludziach, O jedzeniu, O piciu, O śpiewie

„Nasz obowiązek, jako lojalnych obywateli, zmusza nas do walki w obronie dwóch najświętszych zasad tego kraju, niepodległości i właściwego porządku wewnętrznego, do czego będziemy dążyć trzymając wysoko honor naszej owianej chwalą trójkolorowej flagi.”

Maksymilian I (1832–1867) polityk austriacki

proklamacja do narodu, 17 lutego 1867.
Źródło: Jarosław Wojtczak, Wojna meksykańska 1861–1867, Bellona, Warszawa 2009, s. 282.

O walce

„Łączność w wojsku podczas wojennych wypadków jest taką samą bronią jak armata, karabin maszynowy, jak kuchnia polowa, jak wóz amunicyjny kompanji. (…) Bez łączności bowiem nie ma i być nie może skoordynowanej pracy wojska, nie ma złączenia wysiłków krwawych żołnierza dla odniesienia zwycięstwa i krew ludzka leje się darmo, leje się niepotrzebnie, tak jak w jakiejś awanturze karczemnej bezcelowe i bez żadnej korzyści dla celu postawionego wojska szukania zwycięstwa nad nieprzyjacielem. Dlatego też powtarzać zawsze będę, że lepsza jest dobra łączność niż armata, niż karabin maszynowy, niż kuchnia polowa i wóz amunicyjny. Moje określenie, które stale przy grach wojennych powtarzam jest, że wojsko bez pracy nad łącznością staje się zwyczajną dziewką publiczną, szukającą awantur miłosnych po różnych lasach i pagórkach, bez żadnej korzyści dla wojny oprócz zadowolenia rozdziwaczonej pindy. (…) W doświadczeniu z ubiegłej wojny, gdzie byłem zwycięskim Naczelnym Wodzem, wyniosłem smutne wrażenia, że wojska, któremu dowodziłem nie tylko nie robiły i nie czyniły łączności, ale starannie od niej uciekały, tak jakgdyby się lubowały w stanie owej ladacznicy z rozdziwaczonym organem płciowym. (…) Wszystkie doświadczenia wojny z początku 1914 roku, które przestudjowałem, wskazują wyraźnie i jasno, że jazda nie uważała nigdy za stosowne trzymać łączność z kimkolwiek na świecie oprócz sama z sobą, była zatem ideałem wymarzonym tej dziewki publicznej, czyniącej awantury miłosne po różnych kątach bez celu i potrzeby. Wobec tego zaś, że nasza jazda jak dotąd za najwyższą tradycję uważa byłą jazdę rosyjską, która była najwybitniejszą przedstawicielką tego kurwiarskiego kierunku, (…) będę więc musiał obmyślić prawdę o łączności dla jazdy zupełnie ad hoc, zupełnie specjalnie, bez łączenia jej z prawdą o łączności w reszcie wojsk.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

rozkaz z 27 marca 1929 o łączności (sygn. archiw.: CAW, akta GISZ, tecz. 518/2). Źródło: „Polityka” nr 11 (2236), 11 marca 2000, s. 86 http://www.polityka.pl/archive/do/registry/secure/showArticle?id=3352376

O grach, O wrażeniach, O wysiłku

„Za feministkę się nie uważam, a pracę przy filmie porównałabym do wojny – wymaga ona szybkiego myślenia i podejmowania decyzji, nieustannego kontrolowania ogromnej ilości rzeczy naraz, błyskawicznego rozwiązywania konfliktów. Myślę, że mężczyźni lepiej radzą sobie z tymi zadaniami.”

Shira Geffen (1971)

Źródło: Błażej Hrapkowicz, Reżyseria to męski zawód. Laureatka Cannes w Stopklatce, Stopklatka.pl, 25 kwietnia 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=45286

O mężczyznach, O myślach, O decyzjach, O myśleniu

„Dobry minister policji trzyma zawsze w pogotowiu ze trzy spiski i dwa zamachy stanu.”

Georges Danton (1759–1794) adwokat, jeden z organizatorów i przywódców rewolucji francuskiej

Źródło: Paweł Jasienica, Rozważania o wojnie domowej

„Akcja ONZ w Korei nie jest wyprawą na wojnę. Jest to raczej akcja policyjna, która ma za zadanie zapobiec wojnie i odstraszyć agresora.”

Louis St. Laurent (1882–1973) polityk kanadyjski

wypowiedź na temat wojny koreańskiej
Źródło: J. Grabowski, Historia Kanady, Warszawa 2001, s. 266

O historii

„Przed wojną i po wojnie nigdy nie bluźniłem tak, jak bluźniłem w obozie. Krzyczeli nieraz na mnie kupą: „Zamknij mordę, czego ty tak bluźnisz” – „To wy módlcie się za siebie i za mnie, a ja będę klął za siebie i za was wszystkich””

Stanisław Grzesiuk książka Pięć lat kacetu

odpowiedziałem.
Pięć lat kacetu, O wierze

„Jego syn przeszedł do historii jako jeden z największych bohaterów ludowych Anglii. Ryszard I, znany jako Lwie Serce, był w każdym calu księciem-wojownikiem. Wysoki, złotowłosy mężczyzna o nieskazitelnej cerze niczego nie miłował tak jak wojny i bitew. Był homoseksualistą i jego małżeństwo z Berengarią z Nawarry nigdy nie zostało skonsumowane. Jego wielką miłością był francuski król Filip, z którym wyruszył na wyprawę krzyżową. (…) Ryszard traktował Anglię głównie jako bank finansujący jego wyprawy krzyżowe. Był jednym z najmężniejszych rycerzy w historii chrześcijaństwa, ale wycisnął z Anglii wszystkie pieniądza. Daleko mu było do bohatera, o którym mówi legenda. W 1191 roku kazał wymordować prawie trzytysięczny garnizon w Acre. Jeden z jego współczesnych twierdził, że Ryszard był wielkim rycerzem, ale jego dusza łaknęła krwi. Zginął wcale nie w czasie wyprawy krzyżowej, ale podczas niewielkiej wyprawy grabieżczej. Został trafiony z kuszy w ramię i wdała się gangrena.”

Ryszard I Lwie Serce (1157–1199) król Anglii

Autorzy: Nigel Blundell, Susan Blackhall, Upadek domu Windsorów, tłum. Grażyna Jagielska, Wydawnictwo Prolog, Warszawa 1993, ISBN 8385763058, s. 32–33.

O małżeństwie, O duszy, O historii, O czasie

„Kiedy zaczęła się arabska wiosna, napisałem artykuł dla łotewskiej prasy. Sens był taki: „ok., to dobrze, że jest demokracja. Ale co się stanie, po tym, jak ludzie będą wybierać demokratycznie?”. Kiedy dowiedziałem się, że zaczynają powstawać radykalnie islamskie grupy, napisałem kolejny artykuł. Że nie mamy już „arabskiej wiosny”, tylko „arabską jesień”. Będzie zatem gorzej. A co mamy w Syrii: tysiące zabitych, inwalidów, miliony uchodźców. To już nie jest walka o demokrację, a o coś innego. 40% mieszkańców Libanu to uchodźcy z Syrii. Mamy katastrofę służby zdrowia. Katastrofę systemu edukacji i bezpieczeństwa. Kiedy połowę ludności stanowią uchodźcy, rząd musi zapewnić lekarstwa, oświatę, bezpieczeństwo. Ekonomia Libanu się zapada. Mamy parędziesiąt procent bezrobotnych, bo Syryjczycy pracują za najniższe stawki. Jedni popierają opozycję, drudzy reżim w Damaszku. Mamy nawet grupy terrorystyczne. Tak więc dla Libanu nastał czas straszny, nawet gorszy niż wcześniejsza wojna domowa. Bo wtedy wiedziałeś, o co chodzi. Gdzie jest wróg. A teraz terrorystą może być twój sąsiad.”

Hosams Abu Meri (1974)

o współczesnej sytuacji krajów arabskich.

O ludziach, O smutku, O demokracji, O wiośnie

„III wojna światowa nam nie grozi. Ale możliwa jest wojna pomiędzy Chinami i USA. Powojenne pokolenia Europejczyków nie chcą walczyć ani iść do wojska; nie mają natury wojowników. W USA jest inaczej, wciąż mamy wielu kowbojów. Rząd w Teksasie pozwala nosić broń, by strzelać do kojotów… Ryzyko wybuchu wojny z Chinami jest bardzo duże. Chiny nie zaatakują, bo po wielu latach niepokojów chcą 50 lat spokoju. Inaczej jest z USA. Wielu Amerykanów uważa, że trzeba zrobić wszystko, by utrzymać pozycję mocarstwa. Nie chcą być równi Chinom czy Indiom. Chcą być absolutnym liderem. I mogą sprowokować konflikt.”

Peter Schwartz (1946)

Źródło: Kilka scenariuszy dla świata, pb.pl, 7 października 2011 http://archiwum.pb.pl/2499789,10126,futurysta-polska-mocarstwem-wojna-chin-z-usa

O naturze

„Dziś nieprzyjaciel jest prawie u bram Paryża. Będziemy walczyć przed Paryżem i za Paryżem. Zamkniemy się w Afryce Północnej, żeby kontynuować walkę (…).”

Paul Reynaud (1878–1966) polityk francuski

z wiadomości wysłanej do Waszyngtonu
Źródło: Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-11111-0, tłum. Marek Rudowski, s. 371

O walce

„Wojna przeciw Etiopii powinna być traktowana jako wojna święta, krucjata, ponieważ zwycięstwo Włoch otworzy Etiopię, kraj niewiernych i schizmatyków, dla wiary katolickiej.”

Ferdinando Bernardi (1874–1961)

Źródło: Karlheinz Deschner, Polityka papieska w XX wieku, t. 1, tłum. Robert Stiller, wyd. Uraeus, Warszawa 2006, s. 373.

O wierze, O wieku, O zwycięstwie

„Te słowa są krzywdzące, niesprawiedliwe i niedobre, i niepotrzebne. Wypływają raczej z małostkowości i są bardzo odosobnioną opinią.”

Paweł Graś (1964) polski polityk

o wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego nt. obchodów wybuchu II wojny światowej. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Gras-slowa-J.-Kaczynskiego-o-obchodach-sa-krzywdzace,wid,11453989,wiadomosc.html, 2 września 2009

„Obrzydliwe zakłamanie reżimu, który sądzi Kasznicę i jego kolegów, gdy innych wodzów tegoż ruchu faszystowskiego w Polsce przedwojennej za to, że zgodzili się służyć reżimowi, obdarza – jak B. Piaseckiego – prawem działalności politycznej przy swym boku, krępuje moje pióro: nie chciałbym w żadnym razie utożsamić się z cynicznymi oskarżycielami Kasznicy. Ale wobec perfidnego zużytkowywania zeznań oskarżonych w kierunku tworzenia kłamliwej wersji o jedności podziemia polskiego z NSZ, konieczne jest jak najbardziej stanowcze zaprzeczenie temu kłamstwu. NSZ tak samo, jak komuniści, i z podobnych powodów, zostali postawieni poza nawias Polski Podziemnej. Polska Podziemna przyjęła zasady demokracji i postępu społecznego i położyła je jako fundament niepodległości. NSZ wyznawał ideologię faszystowską, wrogą demokracji i postępowi społecznemu, komunizm niósł uzależnienie Polski od Rosji i metody polityczne tak bliźniaczo podobne do faszystowskich, że również nie mógł się znaleźć w organizacji, która kierowała walką narodu polskiego w czasie tej wojny.”

Zygmunt Zaremba (1895–1967) polityk polski

chodzi o Stanisława Kasznicę, komendanta głównego NSZ skazanego na karę śmierci przez stalinowski sąd w 1948 r. Źródło: Polska nie będzie się wstydzić swojego Podziemia, „Światło”, zeszyt 3-4, kwiecień 1948 http://lewicowo.pl/polska-nie-bedzie-sie-wstydzic-swojego-podziemia/

O śmierci, O kłamstwie, O karze, O demokracji

„Październik Lenina nie obalił w skali światowej kapitalizmu, lecz przyśpieszył w krajach rozwiniętych postęp ekonomiczny i techniczny. Natomiast w samej Rosji, podobnie jak później w Chinach i środkowej Europie, która po wojnie znalazła się w strefie radzieckiej, spowodował zastój gospodarczy, naukowy i kulturalny, stalinowski terror i potem bolesną agonię jeszcze jednej utopijnej formacji politycznej. Układy gospodarczo-polityczne, ich rzeczywistość, a świadomość polityczna, to dwie różne rzeczy. System nakazowo-rozdzielczy, z istoty swej totalitarny, rodzi administrację, biurokrację, warstwę społeczną zainteresowaną w jego utrzymaniu. Ludzie pracy, którzy mu podlegają, mimo zniewolenia, prędzej czy później tworzą polityczną opozycję, dążącą do obalenia i władców, i samego systemu.”

Włodzimierz Sokorski (1908–1999) polski działacz komunistyczny, pisarz, dziennikarz, generał

Źródło: Romans z komuną, Wydawnictwo Res Polona, Łódź 1991, s. 8–9.

O ludziach, O rzeczywostości

„Byłbym szczęśliwy ponownie. Czasami nie mogę zapanować nad sobą, gdy ta kokota jest obok. Ale jak się jej pozbyć? Ze skandalem lub bez, jest mi to obojętne.”

Rudolph MacLeod (1856–1928)

o Macie Hari.
Źródło: Bogusław Wołoszański, Wojna, miłość, zdrada, Wydawnictwo Wołoszański, Warszawa, ISBN 9788389344830, s. 13.

O miłości, O zdradzie

„Wychowywałem się w środowisku polskiej inteligencji katolickiej i niepodległościowej, ojciec był przed wojną członkiem Stronnictwa Narodowego, a po wojnie Stronnictwa Pracy, w tym środowisku było oczywiste, że Polska jest krajem okupowanym. A więc dążenie do odzyskania niepodległości było obowiązkiem oczywistym dla wszystkich. Ale wszystko zaczęło się chyba od działalności w 1. Warszawskiej Drużynie Harcerskiej im. Romualda Traugutta, czyli słynnej „Czarnej Jedynki.””

Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk

Źródło: Wielki powrót Antoniego Macierewicza, dziennik.pl, 21 lipca 2006 http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/183574,wielki-powrot-antoniego-macierewicza.html

O inteligencji

„Bierz na się twardy kirys, stoi przed namiotem
Bucefał, uleczy cię Mars krwią albo potem.”

Wacław Potocki książka Transakcja wojny chocimskiej

Źródło: Transakcja wojny chocimskiej, w: Dzieła, oprac.L. Kukulski, Warszawa 1987.

„Bałakława… i Krojanty, Rok 1854 i 1939. Dumając o tym, wspominałem Wieniawę, nasze rozmowy o szarży Anglików, okrzyk Francuza: „To piękne, lecz to nie wojna!” I wydaje mi się, że gdybym raz jeszcze z Wieniawą rozmawiał, tym razem o Krojantach, usłyszałbym ponownie: Mais c'est la glorie! La glorie, mon cher! Właśnie tak się wykonuje niewykonalne rozkazy! Bo to było w stylu polskiej kawalerii, a więc i w stylu Wieniawy.”

Marian Romeyko (1897–1970) wojskowy polski, pilot

Źródło: Wspomnienia o Wieniawie i o rzymskich czasach

„Podczas tej wojny, której wyrafinowane i zmotoryzowane barbarzyństwo schwyciło ludzkość za gardło – ujawniło się, jak niezbędnymi elementami dalszego rozwoju Europy i świata jest i miłość i nienawiść, wola życia i pogarda śmierci. Miłość wolność i nienawiść do wroga. Wola życia pełnowartościowego i pogarda śmierci w walce o najwyższe wartości życia. Bez tego cywilizacji grozi zagłada.”

Alfred Lampe (1900–1943)

Myśli o nowej Polsce (1948)

O miłości, O śmierci, O nienawiści, O wolności

„W trzecim roku wojny w narodzie [rosyjskim] rozpowszechniło się przekonanie, że prędzej czy później zatrze się granica między frontem a tyłami, morze krwi popłynie, zatopi tych, którzy się dekują i tych w okopach. Ten potop to właśnie jest rewolucja.”

Borys Pasternak (1890–1960) rosyjski poeta i prozaik

O morzu

„Drugą wojnę światową przeżyłem jako dziecko. Od tego czasu ten temat nie dawał mi spokoju. To jest „moja” wojna, w przeciwieństwie na przykład do wojny w Wietnamie.”

Paul Verhoeven (1938) holenderski reżyser i scenarzysta

Źródło: Paul Verhoeven wciąż kontrowersyjny, film.onet.pl, 18 kwietnia 2006 http://film.onet.pl/wiadomosci/paul-verhoeven-wciaz-kontrowersyjny,1,4045269,wiadomosc.html

O dzieciach, O czasie

„To, że tylnymi drzwiami, od zachodu, ucieka daleko więcej Polaków niż możemy ściągnąć ze wschodu, to już całkiem inna historia. Ostatnio dołączyła do tej emigracyjnej fali wierchuszka PO. Ale ich akurat nie szkoda.”

Jacek Matecki (1963)

Źródło: Rosyjska wojna o białego człowieka. Putin wie, że można kupić wszystko, z wyjątkiem obywatela, wpolityce.pl, 19 września 2014 http://wpolityce.pl/swiat/215897-rosyjska-wojna-o-bialego-czlowieka-putin-wie-ze-mozna-kupic-wszystko-z-wyjatkiem-obywatela

O historii

„Czeka nas rejs po szerokich wodach. Bo czujemy, że nasze pokolenie odbędzie decydujące starcie w wojnie o Polskę. Wojnie nie tylko o to, jak ta Polska będzie wyglądała, ale przede wszystkim o to, czy Polska będzie.”

Robert Winnicki (1985) Polski polityk, działacz społeczny, poseł na Sejm RP VIII i IX kadencji

Źródło: Tomasz Pałasz nowym szefem Młodzieży Wszechpolskiej http://www.rp.pl/artykul/999809-Tomasz-Palasz-nowym-szefem-Mlodziezy-Wszechpolskiej.html, rp.pl, 13 kwietnia 2013.

O młodzieży, O czekaniu

„Wojna jest ojcem wszystkich rzeczy.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

„(…) Murzyni w obecnem czasie w modzie. Do jakiego teatru się pan nie wybierzesz, dwóch, trzech ich przedstawia, a już najmarniej jeden. Podobnież artyści, co ich podgrywają, nie myją się z czarnej farby już po pare miesięcy – nie opłaci się jem, bo wiedzą, że w następnej sztuce znowuż za Murzynów będą. Żony jem w domu raban podnoszą, do pościeli nie chcą puszczać, ale żaden się nie myje. (…)
Rozchodziło się o to, że Turki wojne jemu wypowiedzieli, a że duchowieństwu nie wypada się naparzać, wynajęli księża tego Murzyna, żeby się za nich z Turkamy obleciał.
A nazywał się on (…) Hotello, dlatego, że Murzyni w hotelach najczęściej służą za dzwońców, czyli szwajcarów.
(…) Tak nasz z koleżką zgniewał, żeśmy chcieli się do niego podnieść i na scene wejść, towarzyskiego alibi go nauczyć. (…)
(…) ten ów Murzyn mówi:
„Owszem, proszę duchownych osób, mogie knoty Turkom spuścić, ale pod waronkiem, że katolickie kobiete pod tytułem Desdymona za małżonkie mi dacie”.
„Owszem, proszę bardzo – mówiom księża – załatwione” – i dali jem ślub. Ale nadleciał ojciec tej kobiety i mówi, że mowy o tem być nie może, boby się nie mógł z czarnem zięciem w towarzystwie pokazać. Ale ponieważ że ona się zgadzała, Murzyn zaczął się do teścia stawiać.
„Odskocz, tatuś, od nowożeńców, bo będzie niedobrze. Widziałem mętrykie – Desdymona jest pełnoletnia i pozwoleństwa rodziców nie potrzebuje. Chodź, Mondzia, do domu noc poślubne uskuteczniać!”
I poszli. Pokazało się potem, że stary Desdymony miał rację. Murzyn okazał się skończonem żłobem i niemożebny w pożyciu.
Tak się złożyło, że sąsiadka, cholera, ukradła Murzynowej chustkie do nosa, którą on jej dał w prezencie… Co ten lebiega o te chustkie za grandy toczył (…). Trzy godziny nas wszystkich męczył, a najwięcej żonę.
(…) żona szuka wszędzie, nie może znaleźć, to (…) mówi, na jury, że w praniu.
Jak oparzony wyleciał, za chwilę jest nazad, widocznie na górze był, przejrzał na sznurach całe pranie, i wiesz pan, co zrobił?…
Wtenczas to właśnie chcieliśmy z koleżką iść do niego na te scene. „Kobiete, łobuzie, bijesz o głupie chustkie za sto złotych?!”
Ale na tem nie koniec. Jeden oficer, któren na posadę gienerała lefrektował i chciał Hotella z niej wyślizgać, do pucu mu natrajlował, że jeden podporucznik do Desdymony uderza. Myślał, że Murzyn podporucznika zimnem trupem położy i do mamra go za to zamkną.
Detalicznie wszystko mu streszczał, jak podporucznik się z jego żoną podbawiał. Ten niby tyż to słucha, ale furt powtarza: „gdzie chustka” i „gdzie chustka”?
Wiesz pan, jak się skończyło – przeliczył jeszcze raz bieliznę z magla i u d u s i ł żonę, ponieważ że chustki nie było!
(…) Zanadto nie trzeba się znowuż nad Murzynamy rozczulać, bo i między niemy dranie się trafiają. Jedź pan do Łodzi, to się pan przekonasz!”

Stefan Wiechecki (1896–1979) pisarz i dziennikarz polski, humorysta (pseud. Wiech)

Źródło: Ksiuty z Melpomeną

O kobietach, O domu, O myślach, O rodzicach

„Wynika z tego paradoks najtrudniejszy do zrozumienia – największe przejawy przemocy są całkowicie bezkarne, a nawet pochwalane. Nazywa się je tutaj wojną, interwencją zbrojną, walką o pokój, konfliktem militarnym, szerzeniem demokracji a nawet pokojową interwencją.”

Maciej Bennewicz (1961)

Życie na Ziemi. Poradnik dla kosmitów (2013)

O pokoju, O demokracji, O zrozumieniu, O walce

„Teraz łatwo jest pisarzom, politykom i różnym ludziom z zacisza wygodnych gabinetów rzucać oskarżenia, że Polacy byli obojętni, że za mało pomagali, mordowali. Nie chcą przyjąć do wiadomości, jak wyglądała wojenna rzeczywistość, ani tego, że wojna wyzwala skrajne emocje i skrajne reakcje w ludziach różnych nacji. Nastąpiła wtedy sublimacja dobra i sublimacja zła. Dobro w ludziach zostało spotęgowane do bohaterstwa, a zło do rozmiarów zbrodniczych. Między tymi skrajnościami była przestrzeń, którą chętnie zagospodarowywały strach i (lub) lojalizm.”

Barbara Stanisławczyk (1962)

Źródło: Stanisławczyk: Żydzi czasem denuncjowali Polaków u których się ukrywali. Czy nam to osądzać?, Polskatimes.pl, 18 marca 2011 http://www.polskatimes.pl/artykul/381587,stanislawczyk-zydzi-czasem-denuncjowali-polakow-u-ktorych-sie-ukrywali-czy-nam-to-osadzac,id,t.html

O strachu, O rzeczywostości, O złu, O czasie

„Czymże innym jest sytuacja, w której ginie cała elita, w której odcięta zostaje głowa narodu? To jest wypowiedzenie wojny, nawet jeżeli kolejny atak będzie odłożony o rok, dwa, pięć, to trzeba sobie zdawać sprawę – to jest wypowiedzenie wojny.”

Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk

na spotkaniu w Klubie „Gazety Polskiej” w Krośnie. Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,75478,11582926,Macierewicz__Putin__chyba__przed_Trybunal_Sprawiedliwosci.html, 20 kwietnia 2012.

„Somatycznie Kaczyńscy są mi obcy. Ja jestem wysokim, szczupłym, pociągłym gościem, a oni są mali krótcy i okrągli. Genetycznie gram w innej drużynie niż Kaczyńscy. W Polsce walczą chudzi z grubymi. Jest wojna postu z karnawałem. Jako artysta, optuje za sferą karnawału.”

Maciej Maleńczuk (1961) polski artysta rockowy, poeta

o Lechu Kaczyńskim i Jarosławie Kaczyńskim. Źródło: onet.pl http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/malenczuk-lech-kaczynski-na-wielu-wystapieniach-pa,3,5129261,wiadomosc.html, 13 maja 2012

„Socjologowie uważają, że moje książki zaostrzają antysemityzm w tym kraju, ja uważam odwrotnie. Wiedza o tym, co się wydarzyło między Polakami a Żydami w czasie wojny, pozwoli wreszcie mówić o Żydach normalnie. Do niedawna przecież „Żyd” to była inwektywa.”

Jan Tomasz Gross (1947) historyk i socjolog polsko-amerykański

Źródło: rozmowa Joanny Warszy i Artura Żmijewskiego, „Gazeta Wyborcza”, 18–19 czerwca 2011

O książkach, O wiedzę, O czasie

„Europa wchodzi w czas gwałtownej transformacji. Niestety, większość takich epok cechuje eskalacja przemocy.”

Michael Wolffsohn (1947) niemiecki historyk, publicysta i nauczyciel akademicki

Źródło: Nadciąga krwawa, europejska wojna, wyborcza.pl, 29 czerwca 2011 http://wyborcza.pl/1,97738,9832410,Nadciaga_krwawa__europejska_wojna.html?as=3&startsz=x

O czasie

Cytaty o wojnie strona 8

Cytaty o wojnie
strona 8