Cytaty o wojnie
strona 7

„Naród Polski ze szczególną uwagą i troską śledzi rozwój wydarzeń dotyczących Pańskiego Kraju, które mogą doprowadzić do eskalacji napięcia i wojny. Wojny, której ponad 80% Narodu Polskiego nie chce i stanowczo się przeciwstawia. Wojny, jakiej okrucieństwa i cierpienia doświadczyliśmy osobiście lub znane są nam z opowieści naszych ojców i dziadów.”

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

fragment listu do Saddama Husajna. Źródło: Do Saddama Husajna, samoobrona.org.pl, 1 lutego 2003 http://www.samoobrona.org.pl/pages/02.Partia/06.Listy/index.php?document=993.html

O cierpieniu

„To ona mnie wychowała. Ojciec zginął w czasie wojny, w 1942 roku. Słabo go pamiętam. Przez mgłę widzę, jak ostatni raz wychodzi z domu. Mamę wspominam bardzo dobrze. Miała wyjątkową zaletę – nigdy nie wtrącała się w żadną z moich spraw. Nie miała wpływu na to, że zostałem księdzem. Mówiła mi tylko: jeśli masz być złym księdzem, to lepiej, abyś nim nie był wcale. Nigdy nie żałowała, że nie założyłem rodziny i nie dałem jej wnuków. Siostry miały dzieci, więc mogła się nimi nacieszyć.”

Henryk Jankowski (1936–2010) polski ksiądz katolicki, biznesmen

o swojej matce. Źródło: Henryk Jankowski: Nigdy nie lubiłem Tuska, se.pl, 19 sierpnia 2008 http://www.se.pl/wydarzenia/kraj/nigdy-nie-lubiem-tuska_68719.html

O dzieciach, O domu, O matce, O siostrze

„Kongres Nowej Prawicy wzywa władze III RP by nie mieszały się w ten konflikt. Żadne z państw NATO nie zostało przez nikogo zaatakowane, nie mamy więc żadnych zobowiązań traktatowych – i nie mamy interesu, by wtrącać się w wewnętrzne sprawy naszego sąsiada. To nie nasza wojna. Domagamy się ogłoszenia désintéressement i prowadzenia polityki ścisłej neutralności”

Janusz Korwin-Mikke (1942) polski polityk

Źródło: wpis na blogu o wojnie na Ukrainie, 2 maja 2014

„W Polsce przed wojną w Radomiu też były siostry syjamskie. Ale to nie były prawdziwe siostry, tylko dość dalekie kuzynki.”

Janina Ipohorska (1914–1981)

O siostrze

„Wie pan, kim jestem; wie pan, że jestem marksistą i Żydem. A teraz usiądźmy i porozmawiajmy.”

Léon Blum (1872–1950) francuski polityk

w 1936, kiedy jako premier spotkał się z Hjalmarem Schachtem, nazistą i ministrem III Rzeszy. Cytat pochodzi z artykułu, w którym Blum bronił się przed zarzutem głoszącym, że krytykując nazizm zapomniał o potrzebie uchronienia Francji od wojny.
Źródło: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności…, op. cit., s. 74.

„Jedyne działania w wojnie na Pacyfiku możliwe do porównania z nazistowskim bestialstwem, to zrzucenie dwóch bomb atomowych na japońskie miasta. (Źródło: Czy da się uzasadnić przemoc w polityce?”

Radhabinod Pal (1886–1967)

praca zbiorowa}, „Krytyka Polityczna”, 22/2010.

„Ja, zarówno jak i wszyscy ci, którzy ściśle współpracują ze mną, przegrać nie jesteśmy w stanie, to znaczy, że niemożliwym jest przypuszczać, aby sejmowładztwo czy posłowładztwo w Polsce mogło zwyciężyć wraz ze swoją „suwerennością” w jakikolwiek sposób – i sprawa postawiona na wybory nie może polegać na jakiejś możliwości przegranej z mojej strony.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

wypowiedziane 24 października 1930.
Źródło: Czesław Brzoza, Polska w czasach niepodległości i II wojny światowej

„Dzisiaj, tak naprawdę, nie ma przyczyn do antysemityzmu w Polsce. (…) Uważam, że ten stereotyp łączący antysemityzm z katolicyzmem/z chrześcijaństwem jest fałszywy. Bo jak się spojrzy na historię prześladowań Żydów w Europie to zawsze (…) o tym, że Żydzi zamordowali Chrystusa to sobie pobożni ludzie przypominali w momencie kiedy tym Żydom można było coś złupić, coś ukraść. (…) Wydaje mi się, że ten antysemityzm miał zawsze przyczyny ekonomiczne. On oczywiście szukał sobie uzasadnień wzniosłych, bo łatwiej było sięgać po religijne, ale nie było antysemityzmu w Polsce takiego wyraźnego jakoś przez wiele wieków, choć Polska była bardzo katolicka – równie w siedemnasty, jak i w osiemnastym, jak i w dziewiętnastym wieku. Problem prawdziwy zaczął się kiedy Rosja carska przepędziła wielką liczbę Żydów na ziemie etnicznie polskie, wyrzucając ich po różnych pogromach z terenów Rosji właściwej. Problem międzywojenny to jest problem rywalizacji ekonomicznej, bardzo wtedy ostrej. To jest też problem (o czym się nie chce pamiętać z jakiś powodów), że na początku lat dwudziestych, przypomnę, sześćset tysięcy Żydów, którzy uciekli z „raju sowieckiego” dostało obywatelstwo polskie.(…) Uważam, że te przyczyny ekonomiczne były przed wojną bardzo silne i tu należy szukać skutków.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

polemizując z tezą, że źródłem antysemityzmu jest chrześcijaństwo.
Źródło: Relacje polsko-żydowskie, program Warto rozmawiać

O ludziach, O historii, O problemach, O relacjach

„Pozostała Ukraina. Bliska zagranica. Zamieszkuje ją nieco ponad 8 milionów Rosjan. Bałagan. Korupcja. Państwo, o którym decyduje się na głównym placu stolicy, w Moskwie i w Brukseli.”

Jacek Matecki (1963)

Źródło: Rosyjska wojna o białego człowieka. Putin wie, że można kupić wszystko, z wyjątkiem obywatela, wpolityce.pl, 19 września 2014 http://wpolityce.pl/swiat/215897-rosyjska-wojna-o-bialego-czlowieka-putin-wie-ze-mozna-kupic-wszystko-z-wyjatkiem-obywatela

„Nie wiem, czy ojciec podobał się kobietom, ale w jego towarzystwie kobiety na pewno podobały się się same sobie. Promieniały od jego komplementów. Tym samym ich uroda rosła w siłę, a wdzięk w dostatek. Wobec mamy stosował podobną socjotechnikę: zawsze komplementował w strategicznych momentach, kiedy sytuacja groziła wybuchem wojny domowej.”

Monika Jaruzelska (1963) polska dziennikarka, stylistka, projektantka mody

Rodzina

O kobietach, O sile

„Nie masz zapewne kraju, który by mniej był podobny do naszego jak ten, w którym przyszło mi odpocząć po wojnie, po wrzawie paryskiej i po dalekiej podróży… Cały horyzont od wschodu kordylierami pociągnięty, olbrzymimi najeżony cyplami, których kolory mienią się od wejścia słońca aż do jego zachodu.”

Ignacy Domeyko (1802–1889) polski geolog i mineralog, badacz Ameryki Południowej

w liście do swego stryja, o Chile, kraju do którego Domeyko wyemigrował.
Źródło: Jolanta Klimowicz, Moje Chile, Warszawa 1973

„Nauka wszędzie człowieka zdobi – i na wojnie, i u dworu, i doma, i w Rzeczypospolitej widzimy to, że ludzie więcej sobie ważą chudego pachołka uczonego aniżeli pana wielkiego a błazna, co go sobie więc palcem ukazują.”

Jan III Sobieski (1629–1696) król Polski i wielki książę litewski od 1674

Źródło: F. Kulczycki, Pisma do wieku i spraw Jana Sobieskiego, cz. I, s. 19.

O ludziach, O nauce, O wieku

„Zawsze byłam pisarką, moje wywiady były literaturą. Moje korespondencje z wojny w Zatoce Perskiej też są literaturą. Ja nie jestem pisarką, która wywodzi się z dziennikarstwa. Jestem pisarką, która uprawiała dziennikarstwo”

Oriana Fallaci (1929–2006) włoska dziennikarka i pisarka

Źródło: polityka.pl, Oriano, gdzie jesteś? http://archiwum.polityka.pl/art/oriano-gdzie-jestes,368074.html

O literaturze

„Akceptacja wyrażenia „tarcza antyrakietowa” to tworzenie miejsca na wybór końca rodzaju ludzkiego w nie tak dalekiej przyszłości.”

Noam Chomsky (1928) filozof, logik, językoznawca amerykański

Źródło: „Tarcza antyrakietowa” jako akt wojny, 31 maja 2007, cyt. za: nowakrytyka.pl http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article333, tłum. Jerzy Szygiel

O przyszłości

„W Londynie dwa miliony ludzi protestowało przeciwko wojnie w Iraku, ale rząd to zignorował, więc protest nie miał żadnego znaczenia. Ta „rozłączność” między władzą i ulicą staje się coraz bardziej powszechna.”

Tony Judt (1948–2010)

Źródło: wywiad Kristiny Božič, „London Review of Books”, tłum. „Forum”, 19 kwietnia 2010

O ludziach

„Zbrodnia katyńska była zemstą Józefa Stalina za klęskę bolszewickiej Rosji w wojnie z Polską w 1920 roku.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

O Rosji i ZSRR Źródło: wiadomosci.onet.pl http://wiadomosci.onet.pl/2153676,12,putin_katyn_to_byla_zemsta_stalina_rosyjska_telewizja_jednoznacznie_o_zbrodni_sprzed_lat,item.html

O zemście

„Tak długo, jak są one ważne, rany pozostają otwarte.”

Edmund Stoiber (1941) polityk niemiecki

wzywając Czechy i Polskę do anulowania aktów, na podstawie których wysiedlono i wywłaszczono Niemców po II wojnie światowej w Lipsku podczas zjazdu ziomkostwa Prus Wschodnich.

„[Ale w getcie, jak ktoś rabował, nawet i z głodu, to często okradał kogoś, kto także był głodny - WB, KB].
Nie zawsze. Taki haper – chłopak, który stał koło bazaru i jak kupowałeś ćwiartkę chleba, wskakiwał na ciebie, chwytał i od razu gryzł i jadł. Czasem to było mydło, bo on nie wiedział, co masz w paczce, ale czasem coś, co za swoje ostatnie grosze kupiłeś, czasem nie, no i co? Jak go osądzić? Czy to jest kradzież? Oczywiście, 72 złote wtedy kosztował bochenek chleba, ja zarabiałem 52 złote, on to złapał i już. No więc to jest kradzież oczywiście, no i co? Przestańcie mówić takie rzeczy. Inna jest moralność w czasie wojny, moralność głodu, i inna moralność w normalnej sytuacji, kiedy mamusia prowadzi do przedszkola, daje manną kaszkę, wychowuje dobrze itd. To są sytuacje w ogóle nieporównywalne, i z takiego hapera, Co? Złodziej, to do więzienia go, tak? No powiedzcie.(…) Ja nie jestem takim moralistą, żeby wiedzieć to wszystko. Każdy człowiek powinien móc przeżyć, a inny nie musi mieć stu miliardów czy dwustu miliardów… Przecież nie pójdzie z nimi do grobu, więc co? Ale też co z tego, że ktoś ma duże pieniądze? Niech ma. Ja nie potrzebuję, mnie wystarcza to, co mam. Wystarczy mi, żeby jakiejś dziewczynie dać 200 złotych, żeby sobie kupiła piękne buciki. Choć nie wiem po co, jeśli ona ma już ładne nogi.”

Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny

Źródło: s. 160–161.

O pieniądzach, O głodzie, O czasie, O morzu

„Ci niewolnicy mieli w swych rękach ogromną władzę. Po prostu zaprzestając pracy, mogli zagrozić Konfederacji widmem głodu. Idąc do obozów wojsk federalnych, dawali powątpiewającym żołnierzom Północy łatwą możliwość wykorzystania ich, lecz ten sam gest pozbawiał takiej możliwości ich przeciwników (…).
To właśnie ta prosta alternatywa doprowadziła do nagłej kapitulacji generała Lee. Południowcy mogli jedynie albo porozumieć się ze swymi niewolnikami, wyzwolić ich i użyć do walki z Północą – a zatem przestać traktować ich jak niewolników – albo poddać się Północy z nadzieją, że po wojnie zwycięzcy pomogą im zachować niewolnictwo, tak jak to miało miejsce wcześniej.”

W.E.B. Du Bois książka Black Reconstruction

Źródło: Black Reconstruction; cyt. za: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 255.

O głodzie, O zachowaniu, O historii, O walce

„Łódzka zasymilowana inteligencja żydowska przed wojną była środowiskiem, które wisiało pomiędzy społecznością żydowską i polską. Gardziła prostymi Żydami, zwanymi chałaciarzami. Ta pogarda była większa wobec litwaków, Żydów wysiedlonych z Rosji centralnej, którzy nie znali polskiego lub znali go bardzo kiepsko, a mniejsza wobec „rdzennego” łódzkiego plebsu. Nie było solidarności narodowej, natomiast istniało poczucie solidarności warstwowej. Życie towarzyskie toczyło się w obrębie społeczności zasymilowanych Żydów, małżeństwa mieszane należały do rzadkości.”

Jerzy Urban (1933) polski dziennikarz

Źródło: Igor Rakowski-Kłos, Jerzy Urban opowiada o swoim dzieciństwie w Łodzi http://wyborcza.pl/1,75475,12569027,Jerzy_Urban_opowiada_o_swoim_dziecinstwie_w_Lodzi.html, wyborcza.pl, 28 września 2012.

O życiu, O małżeństwie, O inteligencji, O dzieciństwie

„Dwadzieścia lat po tym brutalnym morderstwie, wielkie znaczenie ma dla mnie zerwanie ciemnej zasłony milczenia i kłamstwa, która rozjaśni światło sprawiedliwości i prawdy.”

Mauricio Funes (1959)

honorując 16 listopada 2009 najwyższym odznaczeniem państwowym 6 jezuitów zamordowanych podczas wojny domowej trwającej w Salwadorze w latach 1980–1991. Źródło: Łukasz Kobeszko, Prezydent Salwadoru uhonorował zamordowanych zakonników http://www.psz.pl/132-ameryka-poludniowa/prezydent-salwadoru-uhonorowal-zamordowanych-zakonnikow, Portal Spraw Zagranicznych, 17 listopada 2009

O kłamstwie, O sprawiedliwości, O zerwaniu, O świetle

„Obóz jeńców przedstawia sobą straszny widok. Część bolszewików musi spać na gołej ziemi. Leje jak z cebra. W większości nie mają dachu nad głową, a jeśli nawet go mają, są to hale jeszcze bez ścian po bokach.(…) Przy wizytacji takiego obozu jenieckiego można wyrobić sobie bardzo osobliwe poglądy na temat ludzkiej godności podczas wojny.”

Joseph Goebbels (1897–1945) niemiecki polityk nazistowski, minister propagandy

w 1941.
Dzienniki (1923–1945)

„Pierwotne zakończenie było hollywoodzkie. Bertie został wyleczony. Jego ostatnie przemówienie było bezbłędne. Ja jednak wiedziałem, że to nieprawda. W autentycznym przemówieniu wygłoszonym na początku wojny w 1939 roku król bardzo starał się zapanować nad jąkaniem, ale nie był to występ perfekcyjny. Król po prostu sobie dobrze poradził. Miałem się na baczności przed nakręceniem filmu o cudownym ozdrowieniu. Większość tych, którzy się jąkają, nie myśli o pozbyciu się tej wady, ale o tym, jak z nią żyć.”

Tom Hooper (1972)

o filmie Jak zostać królem.
Źródło: Andrew Roberts, Monarsza mowa, „The Guardian”, tłum. „Forum”, 24 stycznia 2011.

O myślach, O myśleniu

„To nie jest wojna polsko-polska. Bo na czym polega dziś polityka? Na kreowaniu ciągle nowego konfliktu, który przesłania problemy, z jakimi rządzący nie potrafią sobie poradzić, a potem na zarządzaniu tym konfliktem. Typowa była agrawacja, czyli wyolbrzymienie i przeinaczenie słów Jarosława Kaczyńskiego o Angeli Merkel.”

Piotr Andrzejewski (1942) polski działacz polityczny i adwokat

Źródło: Gubi nas dwuznaczność, naszdziennik.pl, 29 października 2011 http://naszdziennik.pl/index.php?dat=20111029&typ=my&id=my07.txt

„Druga rocznica wybuchu tej wojny. Nie chce mi się uwierzyć. Udało się, jak dotąd, udało się przetrwać. Miałem dotąd szczęście. Wstyd mi, ale pomimo wszystko co nas dotąd spotkało, jeszcze nigdy w życiu nie czułem się tak szczęśliwy jak przez te lata, nawet te dwa lata wojny. Jeszcze nigdy w życiu nie czułem się tak dobrze. Piszę to w pełni władz umysłowych i nie umiem sobie tego wytłumaczyć. Ale czuję to i nic na to nie poradzę. Może jestem w tej chwili jedynym okazem tego rodzaju? Pochłania mnie życie, to wspaniałe, soczyste życie, ten Paryż czasu wojny, każdy dzień.”

Andrzej Bobkowski (1913–1961) polski pisarz i przedsiębiorca emigracyjny

1 września 1941.
Szkice piórkiem

O życiu, O szczęściu, O czasie

„Nie jest zwycięzcą ten, co zwyciężył, jeżeli zwyciężony nie uznał swej klęski.”

Enniusz (-239–-169 p. n. e.) poeta rzymski

Źródło: O wojnie, wojsku i żołnierzach – dla żołnierzy… (myśli – aforyzmy – sentencje), wybór Bogdan M. Szulc, Adam Marszałek, 1995, s. 224.

O myślach, O myśleniu

„Aborcja jest bardziej przerażającą zbrodnią niż wszystkie wojny światowe.”

Alfonso López Trujillo (1935–2008) kolumbijski duchowny katolicki, kardynał

Źródło: „Il Tempo”, cyt. za: Trujillo: Aborcja gorszą zbrodnią niż wszystkie wojny http://www.lewica.pl/?id=11044&tytul=Trujillo:-Aborcja-gorsz%B1-zbrodni%B1-ni%BF-wszystkie-wojny, lewica.pl [udostępniony 4 lipca 2006]

„Nasz piękny park nosił niegdyś, jak opowiadał mi nieboszczyk dziadek, imię marszałka Piłsudskiego. Później, w czasie wojny, zmieniono tę nazwę na Park Horsta Wessela. Po wojnie patronami parku zostali bohaterowie Stalingradu i byli nimi bardzo długo – do czasu, gdy marszałek Piłsudski ponownie wrócił do łask, a jego popersie do parku. Później, gdzieś około 1993, nastała Era Szybkich Zmian. Marszałek Piłsudski zaczął się źle kojarzyć – nosił wąsy i robił przewroty, głównie w maju, a nie były to czasy, gdy można było tolerować w parkach popiersia facetów z wąsami, lubiących podnosić zbrojną rękę na legalną władzę, niezależnie od efektu i pory roku. Park przemianowano tedy na Park Orła Białego, ale wówczas inne narodowości, których na Suwałkach było już bez liku zaprotestowały gorąco. I czynnie. Wówczas nazwano park Ogrodem Ducha Świętego, ale po trzydniowym strajku banków postanowiono nazwę zmienić. Zaproponowano: Park Grunwaldzki, ale zaprotestowali Niemcy. Zaproponowano: Park Adama Mickiewicza, ale zaprotestowali Litwini ze względu na pisownię i inskrypcję „polski poeta” na projekcie pomnika. Zaproponowano: Park Przyjaźni, ale zaprotestowali wszyscy. W rezultacie ochrzczono park imieniem króla Jana III Sobieskiego i tak już zostało, prawdopodobnie dlatego, że odsetek Turków w Suwałkach jest znikomy, a ich lobby nie ma żadnej siły przebicia. Właściciel restauracji „Istanbul Kebab” Mustafa Baskar Yusuf Oglu mógł zaś sobie strajkować do usranej śmierci.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

główny bohater opowiadania o parku w Suwałkach.
Coś się kończy, coś się zaczyna
Źródło: W leju po bombie.

O śmierci, O przyjaźni, O sile, O czasie

„Kobieta (w Hiszpanii) ma prawo wtedy być poza kuchnią, kiedy podłoga w kuchni się suszy.”

Conrado Moreno (1981) konferansjer hiszpański, związany z telewizją polską

Europa da się lubić
Źródło: odcinek 20, Wojna płci

O kobietach

„Już w latach okupacji zacząłem czytać Szekspira poprzez doświadczenie wojny. W czasach terroru dramaty ludzkie nawet najbardziej powszednie stają się jak gdyby ostateczne, oczyszczone z wszelkiej przypadkowości. (…) Dramat charakterów był dramatem historii. W tragediach królewskich Szekspira ukazałem Wielki Mechanizm.(…) Król i uzurpator, tyran i jego następca wstępują po schodach historii. Kiedy władca jest już u szczytu, następca wchodzi na te same schody. Władca jest już za swoje zbrodnie znienawidzony. Cała nadzieja jest w następcy. Ale kiedy dojdzie do szczytu, włoży tę samą koronę obarczoną zbrodniami.”

Jan Kott (1914–2001) polski tłumacz, eseista, krytyk i teoretyk teatru

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_kott_jan

O nadziei, O historii, O charakterze, O czytaniu

„Zawsze jestem nerwowy, zestresowany przed występem. Jednak zawsze uświadamiam sobie, że to, co robię, to najlepsze, co mogło mi się przytrafić. I gdy pojawiają się ludzie, reagują pozytywnie na to, co robimy, to stres znika.”

Ricky Warwick (1966)

Źródło: Maciej Madey, Black Star Riders – Ricky Warwick – Wojna i western, rockmagazyn.pl, 20 maja 2013 http://www.rockmagazyn.pl/wywiad/245,black-star-riders-ricky-warwick-wojna-i-western.htm

O ludziach

„Nie wywołaliśmy tej wojny i nie chcieliśmy jej. Została nam narzucona. Będzie to wojna o całe jutro świata. Są tylko dwie drogi rozwojowe: albo podporządkować się Trzeciej Rzeszy w jej planach hegemonii, albo złamanie tych planów i ocalenie zarazem wolności narodów, wolności ludów i wolności ludu. Weszliśmy na drogę drugą. To jest Polski dziejowy szlak.”

Mieczysław Niedziałkowski (1893–1940) polityk polski

Źródło: Karty padły na stół, „Robotnik”, wrzesień 1939 http://lewicowo.pl/mieczyslaw-niedzialkowski-1893-1940/; cyt. za: lewicowo.pl

O ludziach, O wolności

„Wojna jest najgorszym rozwiązaniem najtrudniejszych spraw.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

„Osią życia całego jest Miłość i Śmierć. Wszystko cokolwiek istnieje w świecie ludzkości: rodzina, gromada, państwo, wojna, narody i rzezie, to rzeczy uboczne, konieczne, by zabezpieczyć pokolenia, które z miłości wykwitły. To tylko pomocnicze środki, by móc dalej żyć i dać pokoleniom swoim ochronę.”

Stanisław Przybyszewski (1868–1927) polski pisarz, dramaturg i publicysta

Synowie ziemi
Źródło: Synowie ziemi, Wstęp, Lwów, Warszawa 1904, s. 1.

O miłości, O śmierci, O rodzinie

„Wierzę, iż nie jest pożądane, byśmy powiększali nasze Imperium. Jak dla mnie, jego powiększenie jest ostatnią rzeczą, której bym pragnął. To, czego chcę, to wzmocnienie i konsolidacja Imperium.”

Arthur Balfour (1848–1930) brytyjski polityk

w 1906.
Źródło: Michał Leśniewski, Wojna burska 1899–1902, Warszawa 2001, s. 213.

„(…) byłem tutaj już cztery czy pięć razy. I za każdym razem poznaję kogoś ciekawego, naprawdę – mieszkają tutaj świetni ludzie!”

Ricky Warwick (1966)

o Polsce. Źródło: Maciej Madey, Black Star Riders – Ricky Warwick – Wojna i western, rockmagazyn.pl, 20 maja 2013 http://www.rockmagazyn.pl/wywiad/245,black-star-riders-ricky-warwick-wojna-i-western.htm

O ludziach

„Wielka strategia nie zawsze dotyczy wojny. Dotyczy wszystkich procesów, które tworzą narodową potęgę. Ale w przypadku Stanów Zjednoczonych, bardziej niż w przypadku innych krajów, wielka strategia dotyczy wojny i wzajemnych powiązań między wojną a życiem gospodarczym. Stany Zjednoczone są, historycznie, krajem wojowniczym.”

George Friedman (1949)

Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek
Źródło: s. 55

„Zarówno cmentarze pamięci Katyń i Miednoje, jak i tragiczne losy żołnierzy rosyjskich, którzy dostali się do niewoli podczas wojny 1920 r., powinny stać się symbolem wspólnego żalu i wzajemnego przebaczenia. Powinniśmy wspólnie zachować pamięć o ofiarach tej zbrodni.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

tekst Putina w specjalnym artykule dla „Gazety Wyborczej”.
O Rosji i ZSRR

O losie, O zachowaniu, O przebaczeniu

„Gdyby wynik wojny można było przewidzieć, żadnych by nie było.”

Hermann Bondi (1919–2005) brytyjski kosmolog i matematyk pochodzenia austriackiego

„Pokonamy Francuzów, a jeśli zrobicie ten błąd, że zostaniecie tutaj – pokonamy i was.”

Hồ Chí Minh (1890–1969) wietnamski polityk komunistyczny

do amerykańskiego dziennikarza (1951).
Źródło: Artur Dmochowski, Wietnam: wojna bez zwycięzców, Kraków 1991, s. 57

O błędach

„Na fali dyskusji o przyczynach klęski wrześniowej AD 1939 oraz o możliwych a niezrealizowanych scenariuszach tamtej wojny pragnę zauważyć, iż – co do istoty – byliśmy wówczas osaczeni przez jednego wroga, jakim jawi się bezbożny i totalitarny socjalizm. Przecież zarówno w wydaniu sowieckiej komuny w bolszewickiej Rosji jak i niemieckiego narodowego socjalizmu – to w gruncie rzeczy jeden AIDS o dwóch nieznacznie różniących się odmianach wirusa HIV.”

Roman Kneblewski (1952)

Źródło: Narodowy socjalizm, bezbożny komunizm – jeden AIDS! http://www.pch24.pl/narodowy-socjalizm--bezbozny-komunizm---jeden-aids-,6331,i.html, pch24.pl, 2 października 2010.

„Roszczenia do Prus Wschodnich znalazły zaciętych orędowników szczególnie w Narodowej Demokracji i jej wodzu Romanie Dmowskim. Ten ostatni uzyskał niewątpliwie wiele podczas wojny u mocarstw Ententy dla Polski dzięki swym pismom, nie przeprowadził jednak swych postulatów wschodniopruskich.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: w czasopiśmie „Nation und Staat” (B. 6. 1932/3.s. 683) znajduje się omówienie książki Axela Schmidta Ostpreussen – deutsch in Vergangenheit, Gegenwart u. Zukunft, 1933

O książkach, O demokracji

„Oni [ukraińscy żołnierze] potrzebują więcej sprzętu wojskowego – zarówno broni śmiercionośnej, jak i nieśmiercionośnej. (…) Koce i noktowizory są ważne. Ale nie sposób zwyciężyć w wojnie przy pomocy koców!”

Petro Poroszenko (1965) ukraiński polityk i przedsiębiorca

They need more military equipment – both lethal and non-lethal. (…) Blankets, night-vision goggles are also important. But one cannot win a war with blankets! (ang.) przemowa w Waszyngtonie przed połączonymi izbami Kongresu Stanów Zjednoczonych, 18 września 2014. Źródło: Address by the President of Ukraine Petro Poroshenko to the Joint Session of the United States Congress, president.gov.ua, 19 września 2014 http://www.president.gov.ua/en/news/31256.html

O pomocy

„Umysł człowieka z życia uczynił wieczną walkę. Jeżeli nawet nie ma wojny bitwa zawsze trwa: gdyż sto tysięcy chce osiągnąć jeden i ten sam cel.”

Sarah Bernhardt (1844–1923) francuska aktorka

O walce

„15 ofiar śmiertelnych. (…) Każda straszliwa, ale tylko 15. Słusznie stawia się nam zarzut, żeśmy internowali ok. 10 tys. osób. Ale nie wiem, czy panie wiedzą, jak to wyglądało przed wojną. Ja sobie tutaj wynotowałem liczby. W Polsce w 1935 r. było 16 tys. więźniów politycznych, większość osadzona nakazem administracyjnym w Berezie Kartuskiej. W 1926 r. było 6 tys. więźniów politycznych, trzy lata później 8,7 tys. A w roku 1937–kiedy w Polsce nie było poważniejszych zagrożeń, po podpisaniu paktu o nieagresji i z Niemcami, i z ZSRR – za zbrodnie stanu osądzono 2945 osób, za stawianie oporu władzy–11 381, za znieważenie władzy lub urzędu–13 683, za udział w zbiegowiskach i rozruchach–1740. Daje to razem prawie 30 tys. więźniów politycznych.”

Czesław Kiszczak (1925–2015) polski wojskowy i polityk

o swoich działaniach podczas stanu wojennego. Źródło: Pożegnanie z bronią, 6 lutego 2001 http://wyborcza.pl/1,76842,126501.html

O pożegnaniu

„Jest dla mnie nie do przyjęcia, że Polska ma do tej wojny dokładać ze swoich niesłychanie ograniczonych funduszy. Nie stać nas na wydanie z początku 25 milionów dolarów, a później prawdopodobnie znacznie większej kwoty, kiedy sami przechodzimy okres niesłychanego ubóstwa środków.”

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) polski dziennikarz, politolog, działacz społeczny, żołnierz AK

o potrzebie uzyskania korzyści od rządu USA w zamian za pomoc militarną podczas wojny w Iraku.

O pomocy

„Na historyczną ironię zakrawa fakt, że powtarzamy karygodnie błędną politykę z lat 30. XX wieku. W Europie, w tamtym czasie, próbowaliśmy uporać się ze skutkami wielkiego krachu z 1929 roku za pomocą restrykcyjnych środków, bardzo podobnych do obecnych działań w zakresie polityki oszczędnościowej. Tymczasem, po drugiej stronie Atlantyku, Franklin Delano Roosevelt wprowadzał w życie program nowego ładu, szczery projekt socjaldemokratyczny, który przyspieszył odbudowę amerykańskiej gospodarki. Tym samym Stany Zjednoczone stały się superpotęgą, podczas gdy nasz kontynent zaczął staczać się ku nazizmowi, faszyzmowi i II wojnie światowej. Dzisiaj gospodarki państw europejskich ponownie weszły w okres stagnacji, podczas gdy gospodarka amerykańska, po wprowadzeniu szerokich zmian, cieszy się tempem wzrostu szacowanym na 5 proc.”

Jeorjos Katrungalos (1963)

o neoliberalnej polityce Unii Europejskiej. Źródło: Georgios Katrougalos dla Onetu: zwycięstwo Syrizy uruchomi efekt domina w Unii Europejskiej, wiadomosci.onet.pl, 19 stycznia 2015 http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/georgios-katrougalos-dla-onetu-zwyciestwo-syrizy-uruchomi-efekt-domina-w-unii/xvcbj

O życiu, O czasie, O wieku, O zwycięstwie

„Musimy wytężyć wszystkie nasze siły i zasoby, a te są przecież niezmierne. Musimy zwalczyć szalony strach, zbudzić z odrętwienia ludność wiejską, spotęgować walkę partyzancką; musimy na wroga stawiać sidła I urządzać zasadzki, niepokoić go; słowem, musimy rozpalić ogień wojny narodowej. Rzeczpospolita wzywa wszystkich do wspólnej walki!”

Léon Gambetta (1838–1882) francuski polityk

z odezwy do ludu francuskiego z 9 października 1870.
Źródło: Joseph Reinach, Dépêches, circulaires, decrets etc.de Leon Gambetta, t. I, Paris 1886, cyt. za: Od Wiosny Ludów do wojny francusko-pruskiej (1848–1871). Teksty źródłowe do nauki historii w szkole średniej, zesz. 53, w świetle źródeł przedstawił J. Frejlich, Kraków 1924

O ludziach, O strachu, O historii, O wiośnie

„Nie przestaje mnie zadziwiać, z jaką ochotą partia rządząca rozpoczyna kolejne wojny z kolejnymi środowiskami, jak szybko wzrasta poziom jej arogancji, z jaką lekkomyślnością oddaje umiarkowane pola gry, skupiając się na dopieszczaniu twardego elektoratu.”

Łukasz Warzecha (1975)

o działaniach PiS jako partii rządzącej w grudniu 2016. Źródło: Posłowie łaski nikomu nie robią https://dorzeczy.pl/opinie/17123/Poslowie-laski-nikomu-nie-robia.html, dorzeczy.pl, 18 grudnia 2016.

„Same przeciwieństwa rasowe nie doprowadzą do wojny pomiędzy nami a Rosją. My w każdym razie jej na pewno nie rozpętamy, a obecni władcy Rosji też tego nie zrobią. Ja w to nie wierzę. Ale, moi panowie, zarówno rosyjscy mężowie stanu, a i my także wiemy, że panslawistyczne tendencje, które niepokoiły już Bismarcka, uzyskały dzięki zwycięstwom Słowian bałkańskich potężny impuls. Zwycięstwa Bułgarów nad Turkami są w pewnych kręgach świętowane wręcz jako zwycięstwo idei słowiańskich nad germańskimi. To właśnie te tendencje – poza realnymi konfliktami interesów – doprowadziły do napięć, jakie pojawiły się tej zimy pomiędzy Austro-Węgrami a Rosją.”

Theobald von Bethmann Hollweg (1856–1921)

fragment debaty nad polityką obronną w Reichstagu, 1913.
Źródło: Dobrobyt albo obronność, przeł. Henryk Stanke, w: Wielkie mowy historii, t. 2

O historii, O zimie, O zwycięstwie

„Facetowi (w Hiszpanii) wszystko wolno.”

Conrado Moreno (1981) konferansjer hiszpański, związany z telewizją polską

Europa da się lubić
Źródło: odcinek 20, Wojna płci

„Białoruś można dziś porównać do twierdzy brzeskiej podczas II wojny światowej. Przez państwa byłego ZSRR przetacza się front kataklizmów gospodarczych i destrukcji reform. Białoruś na razie się trzyma i powinna wytrzymać.”

Alaksandr Łukaszenka (1954) białoruski polityk, prezydent

podczas telewizyjnej debaty rolnej.
Źródło: „Wprost”, 16 sierpnia 1998

„Cyngiel Wyborczej.”

Michał Cichy (1967)

o Agnieszce Kublik. Źródło: Czarzasty idzie na wojnę z Kublik, rp.pl, 22 marca 2011 http://blog.rp.pl/wiadomoscdnia/2011/03/22/czarzasty-idzie-na-wojne-z-kublik/

„Ten incydent, w którym żołnierz amerykański zamordował 17 niewinnych Afgańczyków, był doprawdy straszny. Prezydent Obama publicznie za to przeprosił, pracujemy nad tym, by coś takiego się nigdy nie powtórzyło i, co najważniejsze, nasi afgańscy przyjaciele rozumieją, że to wielokrotne zabójstwo nie odzwierciedla stosunku wojsk amerykańskich do Afgańczyków.”

Ryan Crocker (1949)

o masakrze w prowincji Kandahar w marcu 2012. Źródło: Wawrzyniec Smoczyński, WYWIAD: Jak zakończyć wojnę w Afganistanie Nie wybijemy talibów, polityka.pl, 29 kwietnia 2012 http://www.polityka.pl/swiat/rozmowy/1526091,2,wywiad-jak-zakonczyc-wojne-w-afganistanie.read

„Jeżeli w takim kraju jak Polska, kraju z taką tradycją i po takim ciężkim doświadczeniu historycznym, mówi się „przyjmiemy tylko 2 tysiące uchodźców”, to jest straszne. Dlatego napisałem ten tekst. Z desperacji, bo chciałbym żeby przywódcy mojego kraju powiedzieli: „Tak przyjmiemy ich 100 tysięcy, bo taki jest nasz humanitarny obowiązek”, chciałbym, żebyśmy tu byli wzorem dla świata. Tymczasem bierzemy udział w targu podobnym do tego z czasów wojny, gdy nikt, również moja druga ojczyzna Stany Zjednoczone, nie chciał przyjąć uciekających przed Zagładą Żydów.”

Jan Tomasz Gross (1947) historyk i socjolog polsko-amerykański

Źródło: Wojciech Czuchnowski, Gross: mój tekst był gestem desperacji http://wyborcza.pl/1,75478,18868975,gross-moj-tekst-byl-gestem-desperacji.html, wyborcza.pl, 22 września 2015.

O ojczyźnie

„Lepiej, by umarły, niż by musiały znosić hańbę i pośmiewisko. W Niemczech, które nastaną po wojnie, nie ma miejsca dla moich dzieci.”

Magda Goebbels (1901–1945)

uzasadniając swą decyzję dzieciobójstwa.
Źródło: Jean-Paul Bled, Samobójstwo Hitlera w: Ostatnie dni dyktatorów, tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 34.

O dzieciach, O decyzjach, O samobójstwie

„W realnym świecie działalność wywiadowcza poprzedza potencjalne działania zbrojne. I zdobywanie informacji wywiadowczych jest tam na ogół łatwiejsze niż prowadzenie prawdziwej wojny: ustala się jedynie, gdzie znajdują się siły wroga. Nie niszczy się go. Natomiast w cyberświecie jest odwrotnie: o wiele trudniejszym zadaniem z technologicznego punktu widzenia jest dostać się do sieci wroga i ją rozpracować, niż po prostu ją zniszczyć.”

Michael Hayden (1945)

Źródło: wywiad Christiana Wernicke, Dziki Zachód w sieci, „Süddeutsche Zeitung”, tłum. „Forum”, 4 października 2010.

O sile

„Winni jednakże są i ci, którzy, gdy nadeszła pora podejmowania decyzji, wahali się uczynić Wietnamu nienaruszalną częścią świata socjalistycznego; stanowiłoby to, oczywiście, groźbę wojny skali światowej, ale oznaczało kolejny krok w walce z imperializmem. Jeśli imperialiści szantażują ludzkość wizją wojny, najmądrzejszą reakcją jest nie obawiać się wojny. Ameryka Łacińska, Azja i Afryka muszą się wyzwolić, za wszelką cenę. W Azji i Afryce rewolucja się opóźnia, natomiast Ameryce Łacińskiej już się zaczęła, dzięki partyzantom walczącym w Gwatemali, Kolumbii, Wenezueli, Peru i Boliwii. Jeśli te punkty zapalne staną się prawdziwymi polami bitwy, Stany Zjednoczone będą zmuszone użyć nowoczesnych broni i wysłać regularne wojska. Tym sposobem można wesprzeć Wietnamczyków w ich walce i upokorzyć USA. Droga Wietnamu to droga, którą powinny pójść inne narody. Tą drogą ruszymy w Naszej Ameryce. Dzisiejszym zadaniem rewolucji kubańskiej jest (…) tworzyć drugi, trzeci Wietnam.”

Ernesto Guevara (1928–1967) rewolucjonista argentyński

O decyzjach, O walce, Pora roku

„Pierwsza wojna informacyjna właśnie się zaczęła. Miejscem bitwy jest Wikileaks. Wy jesteście żołnierzami.”

John Perry Barlow (1947–2018) amerykański poeta i eseista

zamieszczone 3 grudnia 2010 na Twitterze. Źródło: wyborcza.pl, 17 grudnia 2010 http://wyborcza.pl/1,76842,8837622,Pierwsza_wojna_informacyjna.html

„Oczywiście, zwykli ludzie nie chcą wojny, (…) ale w końcu to przywódcy kraju określają politykę i zawsze łatwo jest pociągnąć za sobą ludzi, niezależnie, czy jest to demokracja, faszystowska dyktatura, parlament czy dyktatura komunistyczna. (…) Mając głos czy go nie mając, ludzie zawsze mogą być podporządkowani przywódcom. To łatwe. Jedyne, co trzeba zrobić, to powtarzać ludziom w kółko, że są atakowani, oraz potępić pacyfistów za brak patriotyzmu i narażanie kraju na niebezpieczeństwo. To działa w każdym kraju.”

Hermann Göring (1893–1946) niemiecki wojskowy i polityk nazistowski

Natürlich, das einfache Volk will keinen Krieg (…) Aber schließlich sind es die Führer eines Landes, die die Politik bestimmen, und es ist immer leicht, das Volk zum Mitmachen zu bringen, ob es sich nun um eine Demokratie, eine faschistische Diktatur, um ein Parlament oder eine kommunistische Diktatur handelt. (…) das Volk kann mit oder ohne Stimmrecht immer dazu gebracht werden, den Befehlen der Führer zu folgen. Das ist ganz einfach. Man braucht nichts zu tun, als dem Volk zu sagen, es würde angegriffen, und den Pazifisten ihren Mangel an Patriotismus vorzuwerfen und zu behaupten, sie brächten das Land in Gefahr. Diese Methode funktioniert in jedem Land. (niem.)
słowa wypowiedziane podczas procesu norymberskiego, 18 kwietnia 1946.

O ludziach, O demokracji

„Garstka ludzi na szczycie piramidy robi majątek, podczas gdy bardzo wielu ludzi nie znajduje żadnego oparcia w nowej światowej gospodarce. Teraz mówimy jedno: domagamy się oparcia i potrzebujemy systemu gospodarczego, w którym mniej jest wykluczeń. Większość Amerykanów wyraźnie powiedziała, czego chce: „Opodatkujcie bogatych, skończcie wojny, wzmocnijcie zabezpieczenie socjalne”. Tymczasem dzieje się dokładnie na odwrót. Mam nadzieję, że demonstranci nie przestaną domagać się reform, bo to, co mówią, jest słuszne. W ten sposób zaczynają się zmiany i to jest moim zdaniem ekscytujące.”

Jeffrey Sachs (1954) ekonomista amerykański

Źródło: Bogaci i reszta, „The New York Times”, tłum. „Forum”, 17 października 2011.

O ludziach

„Byliśmy z Marcinem [Dorocińskim] na jakiejś wojnie z samymi sobą i z naszymi emocjami. Byliśmy sobie bardzo potrzebni jako partnerzy, jako aktorzy, jako ludzie. Mam poczucie, że w pojedynkę byśmy tego nie zrobili.”

Julia Kijowska (1981) polska aktorka

o roli w filmie Miłość. Źródło: Julia Kijowska nagrodzona w Salonikach, culture.pl, 9 listopada 2012 http://www.culture.pl/kalendarz-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/L6vx/content/julia-kijowska-nagrodzona-w-salonikach

O miłości, O ludziach

„Wszyscy europejscy Żydzi zostaną po wojnie deportowani na Madagaskar. Będzie to niemiecki protektorat zarządzany przez niemieckiego gubernatora policyjnego.”

Joseph Goebbels (1897–1945) niemiecki polityk nazistowski, minister propagandy

w 1940.
Dzienniki (1923–1945)

„Nasze Wielkie Zwycięstwo – to nasza wielka zdobycz – Białorusi, Rosji, Ukrainy i całego Związku Radzieckiego, ludzi sowieckich, i nie tylko. Tę wielką zdobycz ostatnim czasem nam po cichu próbują zabrać. Nas już obwiniają o to, że to my wojnę zaczęliśmy.”

Alaksandr Łukaszenka (1954) białoruski polityk, prezydent

o zwycięstwie ZSRR w II wojnie światowej, w czasie obchodów 70. rocznicy wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w Brześciu. Źródło: „Nasza Niwa”, 22 czerwca 2011 http://nn.by/?c=ar&i=56258

O ludziach, O czasie, O zwycięstwie

„Kiedy wojna nie jest tak naprawdę wojną? Wtedy, gdy prowadzi się w Południowej Afryce metodami barbarzyństwa.”

Henry Campbell-Bannerman (1836–1908) polityk brytyjski

Źródło: przemówienie z 14 maja 1901; cyt. za: Michał Leśniewski, Wojna burska 1899–1902, Warszawa 2001, str. 201.

„Zbrodnią byłoby przedstawiać piękno wojny, nawet gdyby istniało.”

Henri Barbusse (1873–1935) francuski pisarz, dziennikarz i komunista

Ce serait un crime de montrer les beaux côtés de la guerre, même s'il y en avait. (fr.)
Źródło: Ogień: pamiętnik oddziału w okopach, 1916

Cytaty o pięknie

„Byłem odpowiedzialny za odloty do Polski z Trypolisu. Na lotnisku tłum Polaków, a w samolocie wszystkie miejsca wyprzedane, sami Libijczycy. Poszedłem do komendanta lotniska; brał od nas free visa. Mówię, że dla Polaków nie ma miejsca. On: „Będą”. Patrzę, a tu przyjeżdża wojsko. Otaczają samolot, wyciągają Libijczyków i mówią: „Macie zdrowie lecieć do Europy na kurwy, to również macie siłę służyć w armii. Kto nie chce, będzie rozstrzelany natychmiast.””

Albin Siwak (1933–2019) polski działacz partyjny w okresie PRL

Akurat trwała wojna o Czad.
Źródło: wywiad Pawła Smoleńskiego, Kaddafi wariat, ale jego Libia to była żyła złota, „Gazeta Wyborcza”, 5–6 marca 2011.

O zdrowiu, O wariatach, O sile

„Wojna. Tak nagle przychodzi mi do głowy
to słowo. Rzecz na opisanie stanu rzeczy.
Jedna z Ostatnich Wojen. Nic mnie nie uchroni.”

Dariusz Adamowski (1967) polski poeta i tłumacz

Źródło: Jihad

„Królewicz wydobył komórkę w bardzo najnowszym modelu, tak piękną i błyszczącą, że w sam raz umieścić ją nad Carskimi Wrotami ikonostasu, aby w wielkiej potrzebie: powódź, wojna, prawica u władzy – zadzwonić do Szefa i się naskarżyć, otworzyć serce i nieograniczony kredyt impulsów: spasi Haspod, spasi.”

Ignacy Karpowicz książka Sońka

Sońka

Serce

„To wszystko zaczęło się od wizyty prezydenta Władimira Putina na Westerplatte 1 września 2009 r. W Polsce wówczas chyba nie dostrzeżono tego gestu, ale on miał znaczenie. Miliony Rosjan uświadomiły bowiem sobie, że II wojna światowa zaczęła się nie 22 czerwca 1941 r., ale niespełna dwa lata wcześniej. Uświadomiły sobie, że na początku ZSRR nie stał po właściwej stronie.
Istotą narracji historycznej Rosji jest przekonanie, że Rosja zawsze miała słuszność. I ten przekaz został istotnie zachwiany. Potem była wizyta premiera Putina w Katyniu. To pierwszy rosyjski premier, pierwszy wysoki przedstawiciel państwa rosyjskiego na grobach katyńskich.”

Norman Davies (1939) brytyjski historyk

Źródło: wywiad Pawła Wrońskiego, Rozmowa świętej Polski ze świętą Rosją, „Gazeta Wyborcza”, 22 grudnia 2010.

„Żadna zachodnia armia nie wytrzymałaby niemieckiego naporu pod Stalingradem. Po części był to efekt represji NKWD, które pilnowało, by żołnierze walczyli do ostatniego naboju. Ale trzeba też pamiętać o gotowości radzieckich żołnierzy do oddania życia za ojczyznę – na Zachodzie takich zjawisk raczej nie obserwowano. Ofiarność radzieckich żołnierzy można tłumaczyć naiwną wiarą w propagandę, ale też wielkim podskórnym patriotyzmem, który pozostał Rosjanom do dziś. To fascynujący fenomen.”

Antony Beevor (1946) brytyjski historyk

Źródło: rozmowa Bartosza Wielińskiego, Wojna Stalina, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 6 maja 2013.

O wierze, O historii, O ojczyźnie

„Zmuszenie Arabii Saudyjskiej i Kataru do zaprzestania finansowania dżihadystów osłabi ich wojowniczość. Z kolei, jeśli Turcja ograniczy przepływ ropy z Państwa Islamskiego na swoje terytorium, siła tego państwa znacznie zmaleje. Należałoby przestać też grać kartą syryjską i powiedzieć otwarcie, że tzw. umiarkowana opozycja islamistyczna w tym kraju nie jest obecnie żadną siła polityczną.”

Jerzy Zdanowski (1949)

Źródło: rozmowa Dariusza Jaronia, Zamachy w Paryżu. Prof. Zdanowski: Jesteśmy w trakcie wojny http://fakty.interia.pl/raporty/raport-zamachy-w-paryzu/komentarze/news-zamachy-w-paryzu-prof-zdanowski-jestesmy-w-trakcie-wojny,nId,1922395, interia.pl, 15 listopada 2015.

O sile

„Robert Dezerter.”

Robert de Baudricourt (1400–1454)

przydomek, jaki zyskał na wojnie z Anglią.

O mężczyznach, O historii

„Cholera wojny nigdy nie wygasa.”

Antoni Regulski

Kolacja u Pascala

„Żołnierze Błękitnej Dywizji nie przybyli tam, by pomagać Niemcom w wojnie z nami, lecz aby zademonstrować wrogość Hiszpanii wobec komunizmu.”

Carlton Hayes (1882–1964)

o ochotniczych oddziałach hiszpańskich wspierających Niemcy hitlerowskie w wojnie z ZSRR (tam tj. na front wschodni, nami chodzi o aliantów).

O wrogości

„Gdy słuszność staje się przeciwieństwem legalności, należy być nieposłusznym. W czasie wojny popełnialiśmy akty nielegalne, w imię wartości fundamentalnych.”

Stéphane Hessel (1917–2013)

Źródło: Laurent Marchand, Na barykadzie, onet.pl, 25 stycznia 2011 http://tygodnik.onet.pl/31,0,58519,2,artykul.html

O czasie

„Pomnik poległych to duży sukces artystyczny Adama Prockiego i zasługa mądrych gospodarzy Puław.”

Adam Procki (1909–1990)

wypowiedź na temat zrealizowanego w Puławach pomnik poległym i pomordowanym w II wojnie światowej.
Źródło: „Kultura” nr 26, 8 grudnia 1963, za: Irena Grzesiuk-Olszewska: Polska rzeźba pomnikowa w latach 1945–1995, Neriton, Warszawa 1995, s. 242.

O sukcesie

„Na Łotwie mamy dziwną sytuację. Tutaj „prawicowy” nie do końca oznacza „prawicowy”, a „lewicowy” prawie wcale nie jest „lewicowym”. Jako socjaldemokracja prezentuje się tutaj partia „Zgoda”, która jest grupą z jednej strony ludzi o poglądach centrowych, z drugiej – radykalnie lewicowych, z trzeciej – jest po prostu partią zbudowaną na pryncypiach etnicznych. Z kolei co oznacza prawica na Łotwie? Bliskość ku Europie, NATO, jasny kierunek geopolityczny, walutę euro, Schengen. A co z lewicą? Oni mówią o sobie, że są lewicą, ale tęsknią za Wschodem, współpracą z Moskwą czy Putinem, wsparciem od administracji rosyjskiej. A partia SCP, także centrolewicowa, chciała przybliżać Łotwę do Europy, wyrwać ją z przestrzeni postsowieckiej. Dlatego mój wybór. I tak się złożyło, że łotewskim centrolewicowom, progresywistom bliżej było do prawicowej Nowej Ery czy Związku Obywatelskiego niż do ugrupowania, które tęskni za Moskwą. Stąd w 2010 roku powstanie partii Vienotība. Która jest prawicowa, ale nie radykalna. Zależy nam na wyborcy umiarkowanym.”

Hosams Abu Meri (1974)

o podziale na prawicę i lewicą na Łotwie.

O ludziach, O smutku, O wsparciu, O współpracy

„Źródłem zagrożeń dla Europy są czynniki długiego trwania, które kumulowały się przez co najmniej sto lat. Ich wygaszanie nie może nastąpić natychmiast. Głównym źródłem jest stała ingerencja Zachodu w sprawy Bliskiego Wschodu, która pociągnęła za sobą setki tysięcy ofiar, zrujnowała niektóre kraje i zrodziła urazy, których zaleczyć być może nie uda się już nigdy. W oczach mieszkańców Bliskiego Wschodu Zachód jest agresorem.”

Jerzy Zdanowski (1949)

„Wystąpienia tych towarzyszy (Tadeusza Grabskiego, Stefana Olszowskiego i Stanisława Kociołka) w planie ideologicznym są najbliższe naszemu stanowisku. Wyrażają oni nastroje tej części członków partii, która konsekwentnie opowiada się za socjalizmem, za przyjaźnią ze Związkiem Radzieckim, przeciwko wypaczeniom rewizjonistycznym, domaga się zdecydowanych działań przeciwko „Solidarności”. Za nimi stoją głównie starzy członkowie partii, którzy przeszli szkołę wojny i walki klasowej w pierwszych etapach tworzenia ludowej Polski.”

Jurij Andropow (1914–1984) radziecki działacz partyjny i państwowy

w raporcie Politbiura KC KPZR z marca 1981.

O przyjaźni, O walce

„Do walk w Warszawie użyto głównie policyjnych oddziałów SS, co podczas II wojny światowej było czymś unikalnym; te jednostki nie walczyły na froncie, a powstanie było jednak frontem, tylko używano ich w krwawych pacyfikacjach terytoriów podbitych. To w sposób straszny zemściło się na mieście, bo ci esesmani byli najgorszymi z najgorszych. Myślę, że Hitler był bardzo zadowolony, mogąc rzucić przeciwko Warszawie ludzi typu von dem Bacha, Dirlewangera czy Kamińskiego, gdyż do wypełnienia zemsty z nienawiści najlepiej nadają się krwawe kreatury. Chyba nie było wśród Niemców ludzi tak bardzo zaprawionych w masowym mordowaniu cywilów.”

Alexandra Richie (1961)

Źródło: rozmowa Pawła Smoleńskiego, Warszawski kompleks Hitlera, wyborcza.pl, 1 sierpnia 2014 http://wyborcza.pl/magazyn/1,139949,16415475,Warszawski_kompleks_Hitlera.html#CukGW

O ludziach, O myślach, O zemście, O myśleniu

„To, czego pragnę, to stworzyć fundamenty zjednoczonej Południowej Afryki. Chcę, by po mojej śmierci ludzie kojarzyli moje nazwisko z dziełem zjednoczenia Południowej Afryki.”

Cecil Rhodes (1853–1902) polityk brytyjski

Źródło: Michał Leśniewski, Wojna burska 1899–1902, Warszawa 2001, s. 31.

O śmierci, O ludziach

„Wojna to nic innego jak tylko pojedynek na ogromną skalę.”

Carl von Clausewitz (1780–1831) pruski teoretyk wojskowości

O naturze wojny
Źródło: s. 16.

„Tylko trzy osoby ją zrozumiały. Jedna to książę Albert, ale on już umarł. Druga to pewien profesor niemiecki, ale ten dostał pomieszania zmysłów. Trzecią jestem ja, ale znowu wszystko zapomniałem.”

Henry Temple, 3. wicehrabia Palmerston (1784–1865)

o przyczynach wojny duńskiej.
Źródło: Mieczysław Żywczyński, Historia powszechna 1789–1870

O historii

„Ja niedawno czytałem książkę o wielkim niemieckim wodzu i najlepszym przyjacielu naszego kochanego OJCA Stalina, Adolfie Hitlerze. On jest też proletariuszem i buduje socjalistyczną ojczyznę dla swego narodu tak samo i taką samą jak i nasz WIELKI Stalin. I nigdy nie może być wojny między dwoma bratnimi narodami. To jest jasne dla każdego normalnego człowieka. A słuchy o takiej wojnie puszczają polscy panowie i agenci imperialistów angielskich. Ale z nimi wszystkimi wkrótce my, razem z towarzyszem TOWARZYSZA Stalina, Adolfem Hitlerem, rozprawimy się.”

Sergiusz Piasecki książka Zapiski oficera Armii Czerwonej

Zapiski oficera Armii Czerwonej
Źródło: op. cit., s. 30.

O czytaniu, O ojczyźnie, Kochać się

„Gdzie ja jestem? W Bieszczadach?! Co to ponoć wilki podchodziły tam pod same okna chałupy? Co to ponoć kraina bez Boga i milicji, za to pełna kryjących się przed prawem i alimentami opryszków? Ziemia krztusząca się jeszcze dymem pogorzelisk i parująca krwią po bieszczadzkiej wojnie braci, co tylko tym się różnili miedzy sobą, że jedni raz, a drudzy trzykrotnie żegnali się przy pacierzu? W krainie, co to nawet ponoć nazwę swą wiedzie od BIESów – złych i Czadów nieco łagodniejszych, ale też wszak jednak diabłów, bo jakby tak na mapę zerknąć, to w samej rzeczy – gdzie diabeł dobranoc powiedział… Jakie tam „ponoć”?!”

Jerzy Janicki (1928–2007) polski pisarz, dziennikarz i scenarzysta

Źródło: Opowieści bieszczadzkie, bieszczadzkie – Jerzy Janicki, zakapiorskiebieszczady.pl http://www.zakapiorskiebieszczady.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=145:opowieci-bieszczadzkie-jerzy-janicki&catid=40:koniecznie-zobacz&Itemid=92Opowieści

O Bogu

„Zawsze jednak i wieś coraz większą uwagę zwracała na miejskie wzory, na wyroby przemysłowe, które z wolna zaczęły wypierać ludowe, chłopskie. II wojna światowa, okupacja, ruchy migracyjne na niespotykaną dotąd skalę naruszały izolację wsi. A potem, już w okresie PRL, dokończyły dzieła walka z analfabetyzmem, szkoła powszechna, radio – i co bardzo ważne – kontakty z kulturą i cywilizacją miejską za sprawą migracji młodzieży z przeludnionych wsi do miast.”

Aleksander Jackowski (1920–2017) etnograf i historyk sztuki

Źródło: Polska sztuka ludowa (2002)

O młodzieży, O szkole, O sztuce, O walce

„Kiedy kasta wojskowa prze do wojny, nie powstrzyma jej ani mądrość, ani żadne argumenty.”

Christian Jacq (1947)

Bitwa pod Kadesz (1996)
Źródło: s. 116

O mądrości

„Putin nie przywraca nas do czasów zimnej wojny (to byłoby jeszcze nie najgorsze), lecz do czasów, gdy gorące wojny zmieniały geografię, a zatem i historię; nie on jeden zresztą, ani nawet nie on pierwszy.”

Konstanty Gebert (1953) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Putin rysuje na nowo mapę świata, „Gazeta Wyborcza”, 3 września 2014.

O historii

„Nawet Imperium Brytyjskie w zenicie swojej potęgi nie zdominowało świata w takim stopniu, jak jest to dane obecnie Stanom Zjednoczonym […]. Wszystkie imperia XX wieku odeszły w przeszłość. Jedynym, któremu udało się przetrwać, jest imperium amerykańskie […]. „Choć bycie Wielką Potęgą oznacza możliwość toczenia Wielkiej Wojny, jedynym sposobem, aby ową Potęgą pozostać, jest nieprzystępowanie do jej prowadzenia.”

Patrick Buchanan (1938) amerykański polityk i publicysta

Źródło: Robert Potocki, Paleopolityka amerykańska wg Patricka Buchanana, geopolityka.org, 11 marca 2012 http://www.geopolityka.org/analizy/1368-paleopolityka-amerykanska-wg-patricka-buchanana

O odejściu, O wieku, O przeszłości

„Kręciliśmy od początku sierpnia w okolicach Warki, Warszawy i Rzeszowa. Towarzyszyły nam grupy rekonstrukcyjne, kaskaderzy, pirotechnicy. Na planie było też kilkadziesiąt koni. Aktorzy uczyli się posługiwać białą bronią, bo musieli walczyć szablami i bagnetami. Wizytówką naszego serialu są efektowne sceny batalistyczne. Akcja rozpoczyna się pod koniec I wojny światowej, a w ostatnim odcinku zobaczymy Bitwę Warszawską.”

Maciej Migas (1976)

o realizacji serialu 1920. Wojna i miłość.
Źródło: „Tele Tydzień”, nr 44, 2 listopada 2010

O miłości, Koń

„Gdy w takim stanie jest kultura schyłkowej burżuazji, proletariat staje się spadkobiercą rzetelnej kultury i nosicielem nowych metod wychowawczych.Na miejsce klerykalizmu, nacjonalizmu, rasizmu, nienawiści i wojny stawia wielkie wartości ogólnoludzkie: hasło swobodnego rozwoju wszystkich jednostek ludzkich – w wolności i pokoju. W warunkach, któreśmy opisali, osiągnąć te cele można tylko w drodze złamania faszyzmu przez walkę klasową proletariatu, mas włościańskich i wszystkich innych warstw antykapitalistycznych. Stąd wielkie znaczenie naszych oświatowych organizacji socjalistycznych i naszych prac wychowawczych.”

Kazimierz Czapiński (1882–1941)

Źródło: Współczesny ruch robotniczy a oświata, „Robotnik” nr 455, 9 grudnia 1933 http://lewicowo.pl/wspolczesny-ruch-robotniczy-a-oswiata/.

O pokoju, O wolności, O walce

„Legendą jest jakoby koncepcja polityczna Piłsudskiego kiedykolwiek zasadniczo różniła się od koncepcji NKN [Naczelnego Komitetu Narodowego] lub innych aktywistycznych, po stronie państw centralnych w czasie wojny angażujących się organizacji politycznych w kraju. Legendą jest, jakoby kiedykolwiek trafniej cokolwiek od tamtych organizacji przewidywał, jakikowie pozytywny, lepszy, mądrzejszy, dalej idący program im przeciwstawiał.”

Irena Pannenkowa (1879–1969)

Źródło: Daria i Tomasz Nałęcz, Józef Piłsudski…, op. cit., s. 134.

O czasie

„Okropna jest rola matki podczas wojny. Matki, siostry, żony i kochanki przechodzą straszną próbę.”

Lucy Maud Montgomery (1874–1942) pisarka kanadyjska

Postać: Walter Blythe
Cykl Ania z Zielonego Wzgórza, 8. Rilla ze Złotego Brzegu (1921)

O matce, O kochankach, O siostrze

„Ja ci powiem, jaka jest różnica [pomiędzy filmem polskim a amerykańskim]. Mamy film wojenny, naprawdeśmy się namocowali, zebraliśmy te milion dwieście tysięcy euro, mamy czołgi z kartonu, trzech żołnierzy w mundurach, robimy film wojenny. W Polsce to wygląda tak, że siedzi dwóch gości w okopie i mówi (udaje, że zaciąga się papierosem i szlocha): „Dosyć mam tej wojny. Jak ona mnie upokarza. Noga mnie boli, bo szrapnel mnie tu wleciał. Masz moją fajkę, popal”. „No, ja już żony nie widziałem trzy lata, o Jezu”. A film amerykański jest taki: siedzi tych dwóch samych gości w okopie i mówią tak: „A pamiętasz, jak byliśmy na coca-coli tam w Kentucky?” „No, ha, ha, ha, ale były jajca!” Tylko że tam w tle zapierdala dwadzieścia helikopterów, napierdala napalm, wszyscy strzelają. I to jest groza wojny, a nie to, że my to będziemy mówić (ponownie udaje, że pali papierosa): „No, czuję się wyobcowany przez Niemców”.”

Jacek Braciak (1968) polski aktor

„Mądrość polega na umiejętnym wyborze najmniejszej głupoty.”

Bogusław Wojnar (1927)

Źródło: Bogdan M. Szulc, O wojnie, wojsku i żołnierzach – dla żołnierzy…

O mądrości, O głupocie

„Nie potrafię o tym, co działo się w czasie wojny pisać, czy opowiadać inaczej niż z perspektywy dziecka. Nie mogę mówić o tym, jak dorosły człowiek, bo po prostu się tego boję. Mogę o tym myśleć tylko tak, jak pamiętam, jako dziecko. Pamiętam na przykład, że gdy trafiliśmy z bratem do obozu Bergen-Belsen, gdzie spędziliśmy dwa lata, nie było tak źle. Nie był to obóz pracy, lecz rodzinny. Prowadziłem wtedy dziennik, który zatytułowałem „Może…”. Chodziło o to, że MOŻE się uratujemy. Zresztą to ten obóz nas uratował. Wcześniej byliśmy ukrywani u „złych Polaków”.”

Uri Orlev (1931) Izraelski prozaik, urodzony w Warszawie; literatura dzieci\xeaca i m\xb3odzie\xbfowa; t\xb3umacz.

Źródło: Agnieszka Zagner, Nie mogę znaleźć w sobie nienawiści (wywiad z Urim Orlevem), polityka. pl [dostęp 5 lipca 2011 http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1517204,1,izraelski-pisarz-uri-orlev-dla-politykapl.read.

O dzieciach, O myślach, O czasie, O myśleniu

„Sojusz polsko-radziecki rodził się w okresie Wielkiej Rewolucji Październikowej i na frontach wojny domowej w Rosji, kształtował się i umacniał na polach bitew II wojny światowej oraz w całej naszej działalności powojennej.
W walce ze śmiertelnym wrogiem i w klasowych zmaganiach powstawały i hartowały się więzi przyjaźni między narodami Polski i Związku Radzieckiego, braterstwo broni między Armią Radziecką i Wojskiem Polskim. Na wieki scementowała je wspólnie przelana krew za wielką sprawę ocalenia narodowego i społecznego wyzwolenia, za socjalizm (…). Związek Radziecki niejednokrotnie dawał wyraz temu, że jest żywotnie zainteresowany w istnieniu silnej, socjalistycznej, niepodległej Polski, w jej partnerskiej i sojuszniczej tożsamości. Polska wielokrotnie dawała wyraz temu, że zainteresowana jest w pomyślności i potędze ZSRR, z którym sojusz stanowi rękojmię zewnętrznego bezpieczeństwa naszego państwa, stwarza sprzyjające warunki naszego wszechstronnego rozwoju, umacniania obronności oraz wzrostu pozycji na arenie międzynarodowej. Sojusz polsko-radziecki, dobrze służąc naszym narodom, przyczynia się do umacniania jedności i siły wspólnoty państw socjalistycznych oraz pokoju w Europie.
Dla Polski więc socjalizm i niepodległość stały się nierozdzielne. Ta głęboka prawda zawarta jest w stwierdzeniu, że socjalizmu będziemy bronić tak, jak bronimy niepodległości Polski.”

Jan Śliwiński (1921–2009) polski wojskowy, polityk, działacz partyjny

Źródło: Na trwałym fundamencie /w/ tygodnik Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej „Przyjaźń”, nr 45, listopad 1983, str. 3

O przyjaźni, O prawdzie, O pokoju, O sile

„(…) po wojnie Oswald Sprengler zapowiedział: „Nie będziemy już mieli takiego Goethego, ale jeszcze będziemy mieć Cezara”.
Pomylił się o tyle, że zamiast nowego Cezara przyszedł nowy Atylla.”

Leszek Jańczuk (1965) biblista, duchowny protestancki

Filozofia historii

„O wiosno! kto cię widział wtenczas w naszym kraju,
Pamiętna wiosno wojny, wiosno urodzaju!”

Adam Mickiewicz Pan Tadeusz

Pan Tadeusz (1834)
Źródło: księga XI, w. 117–118

Cytaty o wojnie strona 7

Cytaty o wojnie
strona 7