Cytaty o religii
strona 7

„Miewam… straszną potrzebę… czyż wypowiem to słowo?… religii. Wychodzę wtedy nocą i maluję gwiazdy.”

Vincent van Gogh (1853–1890) holenderski malarz

„Polityka wobec religii, jaką od kilku lat prowadzą władze w niektórych regionach Tybetu, rodzi obawy, że nasz kraj może wrócić do koszmaru rewolucji kulturalnej.”

VIII Agja Rinpocze (1950)

Źródło: Wystąpienie na forum Komisji ds. Wolności Religii, hfhrpol.waw.pl, 16 marca 2000 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=137

O wolności

„Lubiłam chodzić do kościoła, po kryjomu. Liturgia katolicka robi duże wrażenie. Szczególnie na kimś, kto pierwszy raz się z nią styka. Nasza gosposia zabierała mnie czasem w sekrecie do kościoła, bo rodzice byli w zasadzie przeciwni religijnej edukacji. (…) Rodzice nie byli jednak fanatycznie antyreligijni. (…) Chodziłam potajemnie na lekcje religii, do kościoła, chciałam się nawet ochrzcić, ale ksiądz mi odmówił. Był tchórzem. Nie spełnił kapłańskich powinności. Bał się, że rodzice komuniści, że będzie miał nieprzyjemności. Wobec tego ochrzciła mnie koleżanka, ale nie miałam pewności, czy to się liczy, czy nie.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

Źródło: rozmowa Marii Kornatowskiej, wysokieobcasy.pl, 5 sierpnia 2002 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,961254.html?as=2

O wrażeniach, O rodzicach, O czasie

„Troska z powodu izolacji Kościoła we współczesnym świecie odegrała wielką rolę w pracach II Soboru Watykańskiego i zapoczątkowała próbę wejścia w dialog zarówno z innymi religiami, jak i z dzisiejszym ateistycznym światem. Ten nacisk na dialog oznacza, że Kościół nie chce już poprzestawać jedynie na odrzucaniu ateistycznych błędów lub religii, którym brakuje światła Chrystusa. To odrzucanie jest jedną z najważniejszych misji Kościoła i musi pozostać sprawą fundamentalną i niezbywalną. Jednakże Kościół gorąco pragnie odnajdywać wszelkie elementy prawdy w innych religiach, cierpliwie wsłuchiwać się w ich naukę i badać drogi, którymi mogłoby do nich przeniknąć światło Chrystusa. Kościół usiłuje również zrozumieć przyczyny ciężkiej choroby, jaką jest ateizm, i znaleźć środki pomocne w usuwaniu tego wszystkiego, co przeszkadza ateistom w odnalezieniu drogi do Boga.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Koń trojański w mieście Boga
Źródło: s. 269

O Bogu, O świecie, O chorobach, O świetle

„Mój pogląd odnośnie religii jest taki jak Lukrecjusza. Uważam ją za chorobę zrodzoną ze strachu i za źródło niewypowiedzianego nieszczęścia rodzaju ludzkiego. Nie mogę jednak zaprzeczyć, że ona wniosła pewien wkład do cywilizacji. Ona pomogła we wczesnych czasach ustalić kalendarz i spowodowała, że kapłani egipscy tak starannie rejestrowali zaćmienia, że byli w stanie je przewidywać. Te dwie zasługi jestem gotów uznać, ale nie wiem nic o żadnych innych.”

Bertrand Russell (1872–1970) angielski logik, matematyk, filozof, myśliciel, działacz społeczny i eseista, noblista w dziedzinie literat…

O strachu

„Gdy to się zdarza, ci, którzy chlubią się mianem katolików, muszą jak najbardziej dbać o to, aby postępować zawsze zgodnie z własnym sumieniem i nie uciekać się do takich kompromisów, z powodu których bądź religia, bądź też nieskazitelność obyczajów mogłyby ponieść szkodę. Równocześnie jednak winni przyjąć postawę pełną obiektywnej życzliwości dla poglądów innych, nie starać się obracać wszystkiego na własną korzyść i okazywać gotowość do lojalnej współpracy w dążeniu do osiągnięcia wspólnymi siłami tego, co albo jest dobre z samej swej natury, albo też do dobrego prowadzi.”

Jan XXIII (1881–1963) papież

Encyklika Mater et Magistra

O naturze, O sile, O współpracy

„Łatwiej jest miasto w powietrzu wybudować niż założyć państwo bez religii.”

Plutarch (46–127) pisarz antyczny

„Polityczność można zrozumieć tylko przez antagonizm, przez odniesienie się go do realnej możliwości i jednoczenia się ludzi według różnicy między przyjacielem i wrogiem, niezależnie od tego, jak oceniać będziemy polityczność z punktu widzenia religii, moralności, norm estetycznych czy ekonomii.”

Carl Schmitt (1888–1985)

Źródło: Pojęcie polityczności, w: Teologia polityczna i inne pisma, tłum. M. Cichocki, wyd. Znak, Kraków 2000, s. 206, 207.

O ludziach

„Ci młodzi mnie wtedy niezwykle zadziwili. Tym, że to oni sami upomnieli się o krzyż. To nie od nas, księży, wyszło. Im na świadectwie z religii nie trzeba było pisać stopnia. Oni zdawali ją celująco w życiu. Podczas tego protestu młodzieży cała społeczność Garwolina, poza małymi wyjątkami, zdała egzamin celująco. Na przykład kiedy młodzież w czasie trwania protestu przychodziła na rekolekcje z bp. Janem Mazurem, robiono jej kanapki, herbatę. Tutejsza podziemna Solidarność bardzo nagłośniła całą sprawę w zachodnich mediach, co też było dużym wsparciem. Wreszcie sam bp Mazur swoim protestem o chlebie i wodzie uniemożliwił siedleckiej PZPR i SB ukrycie konfliktu.”

Sławomir Żarski (1955) polski duchowny katolicki

o strajku szkolnym w Zespole Szkól Rolniczych w Miętnem w 1984 Źródło: Normalnemu człowiekowi krzyż nie może przeszkadzać, Mateusz Wyrwich, niedziela.pl, 28/2009 http://www.niedziela.pl/artykul_w_niedzieli.php?doc=nd200928&nr=18

O młodzieży, O wsparciu, O czasie, O herbacie

„Milordowie, jeśli chcecie się za mnie modlić, winna wam jestem podziękowanie, ale nie mogę się do was przyłączyć, bo nie wyznajemy tej samej religii.”

Maria I Stuart (1542–1587) królowa Szkocji

na szafocie.
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, op. cit., s. 315.

O śmierci, O ludziach

„Świat bez narkotyków, do których zaliczam też alkohol, nikotynę, kawę, a nawet czekoladę byłby koszmarem. Być może istnieje w Korei Północnej, tam ideologia zastąpiła niektórym narkotyk. W wolnym społeczeństwie, a nawet w pół – czy ćwierć wolnym, nie jest możliwa likwidacja narkotyków. To, co nazywamy narkotykami, czyli środki zmieniające świadomość, towarzyszy człowiekowi od zarania. A kto wie, czy nie było tak, że ów człekokształtny zażył jakiś silny środek rośliny, jakiegoś grzyba i dzięki temu w ogóle… (…)
Powstał człowiek. I powstała religia.”

Kamil Sipowicz (1953) polski historyk filozofii, dziennikarz, poeta, rzeźbiarz i malarz

Źródło: krytykapolityczna.pl, 12 października 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/SipowiczSwiadomosczgrzyba/menuid-1.html

O alkoholu, O świecie, O kawie

„Z religią czy bez, dobrzy ludzie będą postępować dobrze, a źli – źle, ale złe postępowanie dobrych ludzi, to zasługa religii.”

Steven Weinberg (1933) fizyk amerykański

O ludziach

„Bóg chce, abyśmy osiągali pomyślność. Nie chodzi tylko o pieniądze; także o relacje z bliskimi, o zdrowie… Nie powinniśmy snuć się po świecie przegrani. Bóg pragnie, żebyśmy posiadali dość, aby płacić rachunki.”

Joel Osteen (1963)

Źródło: Tomasz Zalewski, Cukierkowa religia w USA Bóg w wersji light, polityka.pl, 1 grudnia 2009 http://www.polityka.pl/swiat/obyczaje/1500971,2,cukierkowa-religia-w-usa.read#ixzz1eFLbo2wQ

O pieniądzach, O Bogu, O zdrowiu, O relacjach

„Aby uwolnić niewinne istoty od krzywdy, pragnę zaapelować do wszystkich religii. Dla dobra wszystkich niewinnych, czujących istot, w świątyni Gadhi Mai… niewinnych zwierząt… niewinnych istot w naszych wsiach i domach… niech to się nie wydarza… niech znikną wszystkie przeszkody religijne, niech krzywda się nie dzieje. Niech wszystkie istoty będą szczęśliwe.”

Dharma Sangha (1990)

Gadhi Mai jest świątynią hinduistyczną, gdzie mają miejsce krwawe ofiary ze zwierząt.
Kazanie w Gadhi Mai (30 października 2009)

O domu, O zwierzętach, O krzywdzie

„Teologowie na temat Trójcy napisali tomy i czytając niektóre z nich, denerwowało mnie to, że tam już nie było żadnej tajemnicy. Wszystkie relacje między Ojcem, Synem i Duchem zostały wyjaśnione, funkcje Trzech Osób rozdzielone itd. Wydaje mi się, że Pan Bóg dobrze się bawi (bo ma poczucie humoru), gdy czyta podręczniki teologii. W religii muszą być tajemnice; są one jej koniecznym elementem.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Wywiad Dowód na istnienie Boga

O Bogu, O tajemnicy, O relacjach, O czytaniu

„Hiszpania i Religia mieszkają w naszych uczuciach, a raczej Hiszpania i Chrystus.”

Ignacio Agustí (1913–1974) hiszpański pisarz i publicysta

Źródło: Jacek Bartyzel, Ignacio AGUSTÍ, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/spw-ignacio-agusti

O emocjach, Chrystus

„Tybetańczycy jako jedna z największych pięćdziesięciu pięciu mniejszości narodowych w Chinach są odrębną grupą w kategoriach swojej ziemi, historii, języka, kultury, religii, obyczajów i tradycji. Ta odrębność jest nie tylko oczywista dla świata – była również uznawana przez wielu najwyższych przywódców Chin.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

oświadczenie z okazji 47. rocznicy powstania tybetańskiego, 10 marca 2006. Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: Orędzie Jego Świątobliwości Dalajlamy, hfhrpol.waw.pl, 10 marca 2006 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=416

O historii

„Nie lubię być łączony z jakąkolwiek polityką czy religią i nie chciałbym, żeby zespół miał coś wspólnego z tymi sprawami.”

Joakim Brodén (1980)

Źródło: Michał Kiełbasiński, Rozmowa z Sabatonem przed koncertem w Warszawie, muzyka.pl, 2 marca 2013 http://www.muzyka.pl/wywiady/pokaz/219/rozmowa_z_sabatonem_przed_koncertem_w_warszawie.html

O muzyce

„Podczas wyprawy ogłoszono, że kto przyjmie wiarę chrześcijańską, obdarowany zupełną wolnością nie poniesie żadnej szkody na majątku; kto by zaś nie chciał porzucić bezbożnego porządku pogańskiego, bezzwłocznie zostanie ukarany śmiercią. „Atoli – komentuje Kadłubek – religia ich była jak zwiewny dym, i to tym bardziej krótkotrwała, im bardziej wymuszona. Wkrótce bowiem ci obłudnicy jak śliskie żaby wskoczyli w odmęt odszczepieństwa i jeszcze wstrętniej zanurzyli się w błocie głęboko zakorzenionego bałwochwalstwa.””

Marceli Kosman (1940) polski historyk

Źródło: Zmierzch Perkuna, czyli ostatni poganie nad Bałtykiem, Warszawa 1981, str. 54–55.

O śmierci, O wierze, O wolności

„Zawsze utrzymywałem, że zróżnicowanie tradycji religijnych – wszak ludzie mają przeróżne inklinacje mentalne. (…) Próba zunifikowania wszystkich religii pod postacią jednej, uniwersalnej, spowoduje, że utracimy wiele wartości i bogactw wnoszonych przez poszczególne tradycje.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Dobre serce. Dalajlama czyta Ewangelię (1996)
Źródło: s. 70.

O ludziach, O bogactwie

„Religia jest niewyczerpanym i błogosławionym źródłem, które stanowi fundament prawdziwej cywilizacji. To religia wynosi naszego ducha i uczucia do metafizycznych światów, gdzie „karmione” są one wszystkimi rodzajami piękna, cnoty i dobroci.”

Fethullah Gülen (1941)

Religion is an inexhaustible and blessed source that contains the principles of true civilization and lays its foundations. It is through religion that we are elevated so high in spirit and feelings that we make contact with metaphysical worlds, where we are "fed" to full satisfaction with all kinds of beauty, virtue, and goodness. (ang.)
Źródło: Perły mądrości

O świecie, O emocjach

„Demokracja jest antropoteistyczną religią. Jej zasadą jest opcja o charakterze religijnym; akt, w którym człowiek uznaje człowieka za Boga. Jej doktryną jest teologia boskiego człowieka, jej polityką urzeczywistnienie tej zasady w działaniu, w instytucjach, w dziełach (…). Boskość, jaką demokracja nadaje człowiekowi nie jest ani figurą retoryczną, ani poetyckim obrazem, ani wreszcie niewinną hiperbolą, lecz ścisłą definicją teologiczną.”

Nicolás Gómez Dávila (1913–1994)

Demokracja

O miłości, O Bogu, O demokracji, O charakterze

„Cóż ostatecznie przeszkadza, ażeby wreszcie w różnych sektach chrześcijańskich ludzie – jeśli tylko naprawdę chcą być ludźmi, to jest stworzeniami rozumnymi – otwarli oczy swego umysłu i rozumu, i nie pozwolili, by je im ktoś zamykał lub zasłaniał, lecz nimi się kierując szli za światłem religii prawdziwej i zgodnej z rozumem, a nie poruszali się w mrokach błędu i zabobonu przybierających pozór tajemnic? Ażeby się tak uparcie nie trzymali urojeń stworzonych przez ludzi niezupełnie zdrowych na umyśle, jakby to były boskie wyrocznie, aby nie bezcześcili mieszaniną irracjonalnych niedorzeczności religii chrześcijańskiej, pięknej, jeśli wyznawać ją rozumnie, i ażeby nie czynili jej przedmiotem wzgardy i pośmiewiska ze strony tych, którym jest ona obca (…), i budząc ich zgorszenie nie odstręczali ich od jej przyjęcia.”

Andrzej Wiszowaty (1608–1678) polski filozof protestancki

O religii zgodnej z rozumem, czyli traktat o posługiwaniu się sądem rozumu także w sporach teologicznych i religijnych

O ludziach, O tajemnicy, O błędach

„Oczekują od Parlamentu Europejskiego przeprosin za niesprawiedliwy i bezpodstawny atak na Polskę i katolickie Radio Maryja w rezolucji przyjętej dnia 15 czerwca. Ten dokument kompromituje Parlament Europejski. Na kłamstwie nie zbudujemy przyszłości Europy. Historia Narodu i Państwa Polskiego jest wzorem współżycia z innymi narodami i religiami. Radio Maryja jest przykładem służby człowiekowi w prawdzie, uczy nas wzajemnej miłości i szacunku. To Radio jest blisko człowieka! To Radio daje nam Boga! Takiego głosu potrzebuje zagubiona Europa.”

Witold Tomczak (1957) polityk polski

Źródło: wystąpienie w Parlamencie Europejskim, 25 września 2006 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20060925+ITEM-012+DOC+XML+V0//PL&language=PL&query=INTERV&detail=1-047

O Bogu, O kłamstwie, O historii, O przyszłości

„Chrześcijaństwo jest religią miłości, ale ma także rewers, stronę mroczną: miłość do śmierci.”

Vladimir Jankélévitch (1903–1985)

To, co nieuchronne

O miłości, O śmierci

„Katolicyzm nie jest dodatkiem do polskości, zabarwieniem jej na pewien sposób, ale tkwi w jej istocie, w znacznej mierze stanowi jej istotę. Usiłowanie oddzielenia u nas katolicyzmu od polskości, oderwania narodu od religii i od Kościoła, jest niszczeniem samej istoty narodu.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: Kościół, naród i państwo, 1927

„Zasada według której działa skauting jest to, że bierze się pod uwagę pomysły chłopca, jego zainteresowania i zamiast uczyć, skłania się do samowychowania. To nie jest ofiarowane ubranie, które się wdziewa na niedzielę. Jest ona istotną częścią charakteru i rozwoju duszy, nie zaś pokostem który się nakłada. Religia – to sprawa osobowości, wewnętrznego przekonania wiary, a nie nauczania.”

Robert Baden-Powell (1857–1941) brytyjski wojskowy, pisarz, twórca skautingu

Skauting i Bóg

O wierze, O duszy, O charakterze, O osobowości

„Ateizm w prawodawstwie, obojętność w sprawach religii i szkodliwe maksymy, które maszerują pod sztandarem liberalnego katolicyzmu są prawdziwymi przyczynami zniszczenia państwa; One rujnują Francję. Uwierzcie mi, zło, które wskazuję jest straszliwsze niż Rewolucja, straszliwsze nawet niż Komuna. Zawsze potępiałem liberalny katolicyzm i – jeśli to będzie konieczne – potępię go ponownie, nawet czterdzieści razy.”

Pius IX (1792–1878) papież

do francuskich katolików, 18 czerwca 1871.
Źródło: O.A. Roussel, Libéralisme et catholicisme, Rennes 1926.

O złu, O obojętności

„Religia (…) ma opierać swoje prawa jedynie na zgodności ze zdrową moralnością; polityka może być pożyteczna jedynie przez nadanie lekcjom moralności sankcji władzy.”

Paul d'Holbach (1723–1789)

Etokracja, czyli rząd oparty na moralności (1776)

„Medialne obrazki przedstawiające uwielbianego Jana Pawła II, któremu hołd oddają wszyscy przywódcy świata, teologowie, liderzy innych wyznań i religii, niewiele mają wspólnego z rzeczywistością. Oczywiście na pogrzeb stawili się wszyscy, dyskretnie roniąc łzę, wielu chciało mieć także fotkę z papieżem, by uwiarygodniać nią swoje własne postępowanie. Inni, jak Aleksander Kwaśniewski, jeździli do Watykanu, by uzyskać legitymację wobec własnego społeczeństwa. I nie ma co ukrywać, że niekiedy im się to – dzięki pomocy wysokich urzędników Stolicy Apostolskiej – udawało aż z nadmiarem. Wszystko to jednak nie zmieniało smutnej rzeczywistości, że od pierwszego dnia pontyfikatu środowiska postępowe (zarówno sowieckie, jak i zachodnie) robiły wszystko, by zdyskredytować osobę i urząd papieski.”

Tomasz Terlikowski (1974) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Zniszczyć Papieża, „Gazeta Polska”, 4 maja 2011

O rzeczywostości, O pomocy

„Pani profesor, ongiś minister rządu RP, w wypowiedzi dla poważnej gazety, z ta samą przenikliwością, z jaką wyjaśniała kiedyś bicie kobiet wpływem religii katolickiej, zwraca uwagę na fakt, że dziewczynki w mundurkach rajcują zboczeńców, czego dowodem, że strój gimnazjalistki należy do standardowej oferty seks shopów. Środa – wszystko jasne, już wiemy, kim jest minister edukacji i co nim kieruje. Odetchnąłem z ulgą: wszystko się może w naszym kraju zawalić, ale nasze ciotki postępowej rewolucji nie zmienią się nigdy.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

Źródło: „Gazeta Polska” nr 7, 14 lutego 2007

O kobietach, O seksie

„W religii nie ma zbiorowej odpowiedzialności: wszystko zależy od Ciebie.”

Kōdō Sawaki (1880–1965)

Do ciebie. Powiedzenia zen
Źródło: s. 8

„kościół to rząd „wybranych” z nieuniknionymi wadami wszelkiego rządu – to odstępstwo od woli założycieli religii”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Religia

„Całkiem inna jest postawa względem muzułmanów, to jest Turków i Tatarów. Podczas gdy nawet u protestantów uznaje się pewien rodzaj, aczkolwiek „sprośnej” religii, mahometanie są po prostu poganami. Dla Zagłoby muzułmanie są „synami Beliala”. Samo sprzymierzanie sie z nimi jest grzechem jak poucza Skrzetuskiego ksiądz Muszalski: „Oczyścił go też z zawziętości i nienawiści jaką przeciw Kozakom w nim spostrzegł, >>Których gromić będziesz – mówił – jako… sprzymierzeńców pogaństwa, ale jako swoim krzywdzicielom przebaczysz.<<””

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

21
Religia w Trylogii
Źródło: s. 99

O przebaczeniu

„Chrystus przedwieczny, jako pan, zawsze był w dostatkach, nie cierpiał ubóstwa, przeto i swoich wyznawców wzbogacił wszystkiego rodzaju dobrami: miastami, wsiami, folwarkami, dziesięcinami itd., i to nie tylko papieży, kardynałów, biskupów, kanoników, lecz i wszystkich kapłanów, mnichów i ich nałożnice, tak że nie tylko mają oni dostatek wszystkiego, lecz toną w zbytku.(…)
Chrystus bogaty ma za sobą wszystkich królów, książęta, urzędy, przeto za ich pośrednictwem nie tylko w krajach podległych papieżowi, ale wszędzie, gdziekolwiek mu się cześć oddaje, zmusza mieczem, karą więzienia czy proskrypcji do wyznawania religii. Nie obchodzi go zupełnie, jak się w niego wierzy, byleby widział zewnętrzne oznaki czci. Nie szuka serca, byleby tylko usty był wyznawany.”

Jerzy Blandrata (1515–1588)

Przeciwstawienie fałszywego Chrystusa i owego prawdziwego, zrodzonego z Maryi, Chrystus bogaty, za którym idzie papież antychryst wraz z całym światem

O karze, O cierpieniu, Serce, Chrystus

„Religia bowiem i prawodawcy nie są w stanie sami przez się pomóc miastom. Mogą to zrobić tylko ci, którzy umieją kierować ludem wedle swej woli.”

Solon (-638–-558 p. n. e.)

Źródło: Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, wyd. PWN, Warszawa 1982, s. 43.

O ludziach

„Postęp - w znaczeniu tego ruchu, który rozwija się, poczynając od XVI stulecia - w każdej praktycznie sprawie oznacza prześladowanie zwyczajnego człowieka. Postęp ów, jak każda inna religia, ma swoją hagiologię i martyrologię, ma całą masę opowieści o rozmaitych dziwach; ale najczęściej są one kłamstwem, przynależnym do fałszywej wiary. Najbardziej znana z tych legend głosi, że osoba młoda i postępowa to zawsze udręczona ofiara osoby starej i zwykłej. Nic podobnego. Właśnie osoba stara i zwykła z reguły pada ofiarą osób młodych i postępowych. To ona w coraz większym stopniu jest wyzuwana ze swoich starych, zwykłych praw.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

Obrona rozumu
Źródło: Zwyczajny człowiek, s. 264.

O kłamstwie, O wierze

„Nie należy zmuszać nikogo do religii (…). Albowiem przemoc owa nie może tego sprawić, by ktoś inaczej myślał, niż myśli. Siłą nie można człowiekowi ani narzucić przekonań ani mu ich wydrzeć.(…) Albowiem kto odmawia drugiemu poręczenia pokoju, a sobie zastrzega prawo zniszczenia go, gdy nadejdzie stosowna chwila, ten takie samo prawo daje również temu drugiemu. A gdzie nie ma miejsca dla praw pokoju, tam powstaje miejsce dla praw wojny, jednakich dla obu stron. Lecz wojna nie przynosi zbawienia.”

Jan Crell (1590–1633) teolog i pisarz ariański

Źródło: Traktat o tolerancji, Raków 1632.

O wojnie, O pokoju, O myślach, O sile

„Ogólnie rzecz biorąc, tajemniczość, cuda i proroctwa to dodatki, przynależne raczej do świata religijnych baśni, niż do prawdziwej religii. To dzięki nim różne efektowne szalbierstwa stały się znane na całym świecie, a religia przekształciła się w działalność zawodową. Powodzenie jednego oszusta zachęcało kolejnych, a ich wszystkich od wyrzutów sumienia chroniło kojące przekonanie, że dopuszczając się pobożnych oszustw czynią wiele dobrego.”

Thomas Paine (1737–1809) pisarz i filozof angielski

Wiek rozumu (1794)

„Co mogło więc zapewnić ekspresję ludzkiego gatunku, który jeszcze w dolnym paleolicie rozprzestrzenia się na olbrzymich obszarach Afryki i Eurazji, sięgając strefy klimatów chłodnych? (…) przyjmując najprostsze założenia dla modelu wyjaśniającego, można powiedzieć, że doprowadziło do tego spotkanie dwóch czynników, to znaczy potrzeba przygotowania sprawnego myśliwego powstała w wyniku intensyfikacji łowiectwa i odkrycie halucynogenów, na skutek intensyfikacji zbieractwa.”

Andrzej Wierciński (1930–2003) polski antropolog, etnolog, religioznawca, kabalista.

Źródło: Magia i religia. Szkice z antropologii religii, Wyd. Nomos, Kraków 2004.

„Wiara czy niewiara, lub też przynależność do jakiejś religii, są indywidualną sprawą każdej jednostki, wobec czego rewolucja benińska zachowuje pozytywną neutralność. (…) Wasza Świątobliwość pełniąc rolę powszechnego sumienia moralnego, wielkiego orędownika pokoju, w jednym z ostatnich orędzi poruszył problemy pokoju w wielkiej skali. (…) Wizyta Waszej Świątobliwości na tej wolnej ziemi afrykańskiej w Beninie, umiłowanej ojczyźnie jednego z najwybitniejszych współpracowników Waszej Świątobliwości, kard. Gantin, wpisuje się złotymi literami w historię naszego zasłużonego pracującego narodu, który z niecierpliwością oczekuje Jego błogosławieństwa i słów poparcia oraz zachęty, aby jeszcze głębiej angażować się we wszystkich dziedzinach i na wszystkich szczeblach.”

Mathieu Kérékou (1933–2015) polityk Beninu

Źródło: Jan Paweł II w Afryce, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1985, s. 405.

O pokoju, O wierze, O historii, O cierpliwości

„Religia chrześcijańska jest religią społeczeństwa cywilizowanego. Ona podnosi człowieka, głosząc wyższość ducha nad materią. Nie szanować tej religii, to znaczy być pozbawionym zdrowych pojęć moralnych i oddawać się libertynizmowi myślowemu, który niesie dezorganizację społeczeństwa.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

Źródło: Waldemar Łysiak, Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 1, A – L, Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 128, 129.

„Ja to nazywam ja waj szalom. Widać, że to jest religia handlowa. To jest handel, a nie religia w Boga.”

Tadeusz Rydzyk (1945) polski duchowny katolicki, publicysta

Źródło: Radio Maryja, 20 sierpnia 2002

O Bogu

„Ostateczne zwyrodnienie chrześcijaństwa i jego moralny upadek miało miejsce z chwilą uczynienia z niej religii państwowej; w tym momencie chrześcijaństwo usankcjonowało mordowanie, grabienie, wojny, morderstwa, rozpustę.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Religia

O wojnie

„Róża połączona z Krzyżem ożywia martwe drzewo tradycyjnych wierzeń, niepoddanych kontroli, przywracając im życie płynące z rozumnego rozeznania. Różokrzyżowiec nie ulega zaślepieniu wiary poddanej dogmatom; jest on niezależnym badaczem, obeznanym – dzięki swym dociekaniom – z tajemnicami religii. Interpretuje on po swojemu święte symbole, proponując różne formuły oparte na inicjałach I. N. R. I., np.: Igne Natura Renovatur Integra – integralna (nieskażona) natura odnawia się poprzez ogień.”

Johann Valentin Andreae (1586–1654)

Źródło: Chymische Hochzeit Christiani Rosencreutz anno 1459, (1616), tłum. Marcin Dybowski.

O życiu, O tajemnicy, O wierze, O naturze

„Ci, którzy trwają w niepokonalnej niewiedzy względem najświętszej naszej religii, a którzy – pilnie zachowują prawo naturalne i jego nakazy, przez Boga wpisane w sercach wszystkich ludzi, i trwając w gotowości okazania Bogu posłuszeństwa – prowadzą życie uczciwe i prawe, mogą, wskutek działającej łaski i światła Bożego, dostąpić żywota wiecznego, ponieważ Bóg, który widzi, przenika i zna doskonale wszystkie umysły, dusze, myśli i postawy, nie pozwoli w dobroci swej i łaskawości, by ktoś bez dobrowolnej winy został ukarany męką wieczną.”

Pius IX (1792–1878) papież

Źródło: encyklika Quanto conficiamur moerore

O życiu, O Bogu, O ludziach, O duszy

„Coraz więcej jest ludzi na świecie i jej migracji. Zderzenie cywilizacji może się okazać albo wzbogacające albo niszczące. Możemy znaleźć jakąś umiejętność porozumiewania się, umiejętność wymiany dóbr i wartości, bądź też pozabijamy się nawzajem, dlatego że świat jest naładowany straszną ilością broni, która jest łatwo dostępna i tania. Co roku przybywa na naszej planecie 80 milionów ludzi, na której nie ma żadnego rządu centralnego, żadnego wspólnego języka ani religii, nie ma wspólnych mechanizmów, którym cała ludność świata by się podporządkowała. Jest to wielki triumf człowieka, że potrafi żyć na tym świecie w warunkach pokoju. Pamiętajmy bowiem, że wszystkie konflikty zbrojne mające obecnie miejsce na naszej planecie, a jest ich 41, obejmują zaledwie jeden procent ludności świata. Ogromna większość ludzi żyje w warunkach pokoju.”

Ryszard Kapuściński (1932–2007) polski reportażysta, dziennikarz, pisarz i publicysta

na spotkaniu autorskim w Krakowie, 9 marca 2006.

O ludziach, O świecie, O pokoju

„Zamiast chleba otrzymaliśmy kamień, a zamiast ryby węża. Gdy ten konglomerat abstrakcyjnych pojęć stawał się namiastką wiedzy o bogu, szkoły teologiczne mogły rozkwitać, lecz żywa religia znikała ze świata. Religia rozwija się nie dzięki abstrakcyjnym definicjom i systemom logicznie powiązanych właściwości, nie dzięki szkołom teologicznym i ich profesorom. Wszystko to jest wtórną naroślą na konkretnym doświadczeniu religijnym, na uczuciu i dążeniu do odnowy, pojawiającym się w życiu poszczególnych ludzi.”

William James (1842–1910) filozof i psycholog amerykański

Doświadczenia religijne

O Bogu, O ludziach, O emocjach, O wiedzę

„Odsłoniło się oblicze lewicowo-liberalnego elektoratu: dość luzackie, mało sympatyczne i nietolerancyjne. To w PRL było oczywiste, że prawo do religii kończy się na drzwiach kościoła i w drzwiach prywatnego domu. Manifestację trudno nazwać sporem cywilizacyjnym, bo ci młodzi ludzie nie reprezentowali intelektualnej grupy laickiej, która odwołuje się do jakichś wartości. Przypominam, że po śmierci Ojca Świętego Jana Pawła II też byli ludzie, którzy nosili koszulki z napisem: „Nie płakałem po papieżu”, i nie rozumieli, że te słowa ranią innych.”

Barbara Fedyszak-Radziejowska (1949) polska socjolog

Źródło: Walka z krzyżem to powtórka z PRL, naszdziennik.pl, 11 sierpnia 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20100811&id=my11.txt

O śmierci, O ludziach, O domu, O walce

„Niechaj apostolska nasza władza odzyska wpływ swój zbawienny nad katolickimi poddanymi Waszej Cesarskiej Mości, niech powrócą biskupi do wolnego sprawowania władzy swojej według przepisów kanonów świętych; niech duchowieństwo otrzyma należny sobie udział w wychowaniu ludu; niech zakonnicy zależnymi się staną od swych przełożonych jenerałów; niech wiernym wolno będzie wyznawać wiarę, a wtedy przekona się Wasza Cesarska Mość, że głównym powodem ciągłych politycznych rozruchów w Polsce jest ucisk religii.”

Pius IX (1792–1878) papież

w liście do cara Aleksandra II Romanowa z 1863 r. o powstaniu styczniowym.
Źródło: Iwona Koberdowa, Watykan a Powstanie Styczniowe, wyd. „Książka i Świat”, Warszawa 1960.

O ludziach, O książkach, O świecie, O wierze

„Fundamentalizm religijny nie jest zwiastunem restauracji przednowoczesnego irracjonalizmu. (…) Jest on, przeciwnie, ofertą „racjonalności alternatywnej”, skrojonej na miarę problemów, które gnębią członków ponowoczesnego społeczeństwa. Jak wszystkie odmiany racjonalizmu, i ta alternatywa dzieli i selekcjonuje, jej preferencje różnią się od preferencji narzucanych przez zderegulowane siły rynkowe – co samo w sobie nie czyni jej bardziej ani mniej racjonalną od bezosobowej logiki rynku. Jeśli racjonalizm rynkowy podporządkowany jest zasadzie wolności wyboru i kwitnie w sytuacji niepewności przez konieczność wyboru wzniecanej, to racjonalizm fundamentalizmu stawia na pierwszym miejscu pewność decyzji i ubezpieczenie od ryzyka, i potępia wszystko, co spokój ducha podważa, a więc głównie kapryśną z natury wolność jednostkową. W fundamentalistycznym wydaniu religia nie jest „sprawą osobistą”, sprywatyzowaną jak wszystkie inne wybory indywidualne i prywatnie praktykowaną, ale czymś w rodzaju compleat mappa vitae: stanowi ona prawa wiążące każdą, najintymniejszą nawet dziedzinę życia, zdejmując w ten sposób nieznośny ciężar odpowiedzialności z barków jednostki – tych barków, którym ponowoczesna kultura przypisała siłę herkulesową.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Ponowoczesność jako źródło cierpień

O naturze, O decyzjach, O wolności, O sile

„Historię zatem po religii i prawie, jako trzeci środek policzyć należy do wychowania ludów. (…) Jest to zwierciadło żywota narodowego, w którym naród widzi czym był, a czym być powinien; w którym pozna wszystkie winy i zasługi przodków, a tym samym pojmie rzetelną wartość swoją.”

Karol Libelt (1807–1875) filozof polski, działacz polityczny i społeczny

Źródło: Rozprawy o odwadze cywilnej, miłości ojczyzny, wychowaniu ludów: na rzecz pomnika dla Adama Mickiewicza, Zygmunta Krasińskiego i Juliusza Słowackiego http://books.google.pl/books?id=hvJDAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false, wyd. Drukarnia „Czasu” W. Kirchmayera, 1869, s. 192–193.

O ludziach, O historii, O czasie, O ojczyźnie

„Radio Maryja odgrywa rolę szczególną w dziele ewangelizacji, dlatego przyjechałem na uroczystości rocznicowe, mimo że miałem inne propozycje i ważne zajęcia. Pomyślałem, że trzeba tutaj być, aby promować Radio oraz Telewizję Trwam. W dzisiejszym bowiem świecie, pełnym chaosu, kiedy są podważane wartości chrześcijańskie, trzeba stać mocno przy Ewangelii, a Radio jest właśnie w jej służbie.”

Ignacy Dec (1944) polski teolog katolicki, biskup

Źródło: Słuchacze Radia Maryja nie zostawiają swojej religii przed drzwiami, naszdziennik.pl, 8 grudnia 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20081208

„Powiedz królowej Anglii, żem umarła wierna mojej religii, jak prawdziwa katoliczka, prawdziwa Szkotka i prawdziwa księżniczka. Niech Bóg ma zmiłowanie dla tych, którzy zażądali mojej głowy. A synowi mojemu przekaż, że nigdym nie uczyniła niczego, co mogłoby mu przynieść krzywdę i że nigdy nie wyrzekłam się mojej władzy.”

Maria I Stuart (1542–1587) królowa Szkocji

do swojego hofmistrza Melvila, wypowiedziane o godzinie ósmej dnia 8 lutego 1587.
Źródło: Curt Riess, Procesy, op. cit., s. 92.

O Bogu, Księżniczka

„Religia umacnia i utrzymuje w dyscyplinie.”

Henri Bergson (1859–1941) francuski filozof, noblista

Źródło: Przykazania etyki prawniczej: księga myśli, norm i rycin, oprac. Roman Tokarczyk, wyd. Wolters Kluwer Polska, s. 63.

O myślach, O myśleniu

„Miłość nie istnieje – religia, jej mamka, ma wymiona obwisłe jak stara sakiewka, na której dnie znajduje się miedziany szeląg.”

Alfred de Musset (1810–1857) poeta i pisarz francuski

O miłości

„Moralność to nie konwencjonalność, religia to nie obłuda.”

Charlotte Brontë (1816–1855) angielska pisarka

Źródło: Anna Przedpełska-Trzeciakowska, Na plebanii w Haworth, op. cit., s. 138

O morzu

„Mapet jest fotografem. Pracuje nad cyklem zdjęć
przedstawiającym wyznawców różnych religii.
Mówi mi,
żebym ze śmierci matki zrobił
kubek czarnej kawy.”

Dawid Majer (1981)

Źródło: Kubek czarnej kawy (2004)

O śmierci, O matce

„Modernizm chce dzieła, które by się stało uniwersalnym, w którym zawarto by przeszłość, przyszłość i teraźniejszość, które by było architekturą, malarstwem, muzyką i poezją, epopeją, liryką i dramatem (…) w którym by się zlały sacra profanis, które by było naraz religią i kosmogonią, filozofią i psychologią, (…) mistyką i poezją, analizą i syntezą, które by było nie tylko kopią natury, ale i naturą samą, które by tak się z nią zlało, żeby znikły granice sztuki i natury.”

Antoni Lange (1862–1929) polski poeta, dramatopisarz i powieściopisarz okresu Młodej Polski, także poliglota i tłumacz

Cytaty z eseistyki
Źródło: K. Wyka, Modernizm polski, op. cit., s. 242.

O naturze, O przeszłości, O przyszłości, O malarstwie

„Triumf barbarzyństwa i religii.”

Edward Gibbon (1737–1794) historyk angielski

o upadku Cesarstwa Rzymskiego.

„No bo jak facet jest przystojny, to nie ma kompleksów. Wśród fanatyków raczej nie było nigdy przystojnych facetów. A tacy wybrakowani muszą nadrabiać. Najłatwiej potępianiem innych. W imię religii.”

Marcin Szczygielski (1972) Pisarz, dziennikarz i grafik – autor sztuk teatralnych oraz powieści dla dorosłych i młodzieży

Berek

O facetach

„Każda kobieta jest jak Bóg, dlatego tak mnie odpycha od religii.”

Marek Hłasko książka Następny do raju

Następny do raju

O kobietach, O Bogu

„Polska to kraj, gdzie wiara chrześcijańska jest żywa. Ludzie, którzy przez wiele lat byli wyśmiewani przez agentów ideologii ateistycznej, bez przeszkód chrzczą swoje dzieci, wychowują je w duchu swej tradycji, otwarcie żyją zgodnie ze swoimi wewnętrznymi przekonaniami. Polacy całymi rodzinami w niedziele i inne święta zapełniają świątynie. To dobry znak świadczący o duchowym odrodzeniu narodu, radości powrotu do wiary, którą podzielają także chrześcijanie Rosji, Ukrainy, Białorusi i innych państw, które przeszły przez lata walki z religią.”

Hilarion (Alfiejew) (1966)

Źródło: Metropolita Hiłarion dla "Gazety": Braterski pokój między narodami Rosji i Polski jest możliwy, wyborcza.pl, 16 sierpnia 2012 http://wyborcza.pl/1,75478,12317273,Metropolita_Hilarion_dla__Gazety___Braterski_pokoj.html

O dzieciach, O ludziach, O pokoju, O wierze

„Chrześcijaństwo jest religią gloryfikującą jeden konkretny historyczny fakt stracenia, stracenie Jezusa, gdyż Kościół dostrzega w tym wydarzeniu zbawienie przez krew. Tym samym kara śmierci jest dla chrześcijan warunkiem zbawienia. Kara śmierci zostaje przez to – jeśli można się tak wyrazić – uświęcona jako środek do osiągnięcia zbawienia. Bóg okazuje się tu najwyższym rzecznikiem kary śmierci, gdyż skazał swego syna i pragnął jego ukrzyżowania, to znaczy zbawienia ludzi. Ponieważ instytucja ferowania wyroków śmierci musiała istnieć już przed Jezusem, aby odpowiednio wcześniej umożliwić dokonanie się zbawczej śmierci – zatem wszyscy ludzie straceni przed Jezusem stają się niejako warunkiem, poprzednikami i tymi, którzy utorowali drogę tej zbawczej śmierci. Podobnie wszyscy, którzy zostali straceni po Jezusie, są ofiarami tej „koncepcji-zbawienia-przez-krzyż” (Kreuz-Erlösungs-Idee), ponieważ instytucja kary śmierci, która w odniesieniu do Jezusa była wolą Boga, w przypadku innych ludzi też nie może być z tą wolą sprzeczna. Tak na tę kwestię patrząc, można stwierdzić, że wszyscy straceni są w pewnym sensie męczennikami, zmarli oni i umierają dla dobrej, najlepszej idei – zbawienia świata.”

Uta Ranke-Heinemann (1927)

Źródło: Nie i amen

O śmierci, O Bogu, O ludziach, O karze

„My na grandę chcemy wierzyć, chcemy uczepić się jakiejś innej tratwy, odczepiwszy się od religii, tego „opium dla ludu?”. I co? I wobec narkotyzujemy się ordynarnymi namiastkami. Komunizm jest dziś takim samym „opium dla ludu”, jak kiedyś religia. Ma jednak tę wadę, iż jest doświadczalnie sprawdzalny. I na tym się potknie. Bo jeszcze ciągle wierzę, że człowiek nie jest zupełnym durniem, że pokolenia za pokoleniem, bez końca, nie uda się oszukiwać.”

Andrzej Bobkowski (1913–1961) polski pisarz i przedsiębiorca emigracyjny

21 sierpnia 1943.
Szkice piórkiem

O ludziach, O oszukiwaniu

„To wyłącznie przejaw męskiej dominacji i potrzeby kontroli nad światem kobiet. Religia jest jedynie wygodnym pretekstem do braku dyskusji nad autorytarnymi zakazami.”

Asmaa al-Ghoul (1982)

Źródło: Anna Jasińska, Zuzanna O'Brien, Top 10. Rok kobiet, „Twój Styl”, nr 1 (270), styczeń 2013, s. 132.

O kobietach, O świecie

„Mądrzej ci powiem, jakiej to religii
Jestem wraz z tobą kapłanem. Między nami
Bóg nasz się rodzi i z nas
I kościół nasz nie z nieba, ale z ziemi
Religia nasza nie z góry, lecz z dołu
My sami Boga stwarzamy i stąd się poczyna
Msza ludzko ludzka, oddolna, poufna
Ciemna i ślepa, przyziemna i dzika
Której ja jestem kapłanem!”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Postać: Pijak
Ślub

O Bogu

„Bergman pierwszy wniósł do filmu problematykę metafizyczną – śmierć, religia, ludzka egzystencja – ale najlepsze w jego twórczości jest to, jak mówi o kobiecie, szczególnie o relacji kobieta-mężczyzna. Wykonuje robotę górnika, który próbuje dotrzeć do pokładów czystości.”

Bertrand Tavernier (1941)

Źródło: Bergman: Pokonałem wszystkie swoje demony, Dziennik.pl, 13 października 2007 http://film.dziennik.pl/artykuly/219458,bergman-pokonalem-wszystkie-swoje-demony.html

O śmierci, O kobietach, O relacjach

„Jak wiele innych problemów współczesnej epoki, rozprzestrzenianie się HIV nie jest problemem, z którym poradzić sobie w pojedynkę jakakolwiek wspólnota religijna czy naród. Tak więc dobre przykłady współpracy pomiędzy religiami, dobre przykłady statystycznych przesunięć i rzeczywistego obniżenia liczby zakażeń, ponad wszystko zaś dobre przykłady ludzi żyjących z HIV, którzy pokazują, że to rzeczywiście jest życie, i w ten sposób rzucają wyzwanie stygmatyzacji i wykluczaniu – to wszystko stanowi część tego, co mamy powód świętować w tym dniu w roku.”

Rowan Williams (1950)

orędzie na Światowy Dzień AIDS, 2010. Źródło: Arcybiskup Canterbury o AIDS, cba.pl, 2 grudnia 2010 http://dstp.cba.pl/?p=3403

O życiu, O ludziach, O współpracy

„Jan Paweł II jako święty od rodziny to fundamentalistyczna parodia ewangelii, gdzie o rodzinie nie ma ani słowa – a jeśli jest, to tylko krytyczne, bo przecież w dobrej nowinie chodziło o to, by wznieść się ponad biologiczną reprodukcję i zainaugurować inny rodzaj intensywniejszego życia, które wymknęło się ograniczeniom natury. Fundamentalizm religijny to zatem szczególnie bolesna forma redukcji, która niszczy szyld, pod jakim rzekomo się podpisuje – dużo gorsza od oficjalnego ateizmu, bo ten zwalcza religię tylko od zewnątrz, jako swojego adwersarza.”

Jan Paweł II (1920–2005) papież, święty Kościoła katolickiego

Autorka: Agata Bielik-Robson, Siedmiu świętych i pingwiny, krytykapolityczna.pl, 2 czerwca 2014 http://www.krytykapolityczna.pl/felietony/20140602/siedmiu-swietych-i-pingwiny

O rodzinie, O naturze

„Święta religia, którą głosimy, jest przeciwna wszelkiej krytyce i samowolnym opiniom na temat osób, którym Bóg dał władzę rządzenia innymi.”

Joseph-Octave Plessis (1763–1825)

Źródło: Marta Kijewska-Trembecka, Quebec i Quebecois. Ideologie dążeń niepodległościowych, Kraków 2007, s. 101.

O Bogu

„Niestety, Kościół, a pod jego naciskiem także państwo, dyskryminują w Niemczech tak zwane sekty. Każdy humanista jest zobowiązany do obrony prześladowanych mniejszości. Ci, którzy dyskryminują – tak zwane wielkie historyczne Kościoły – sami są de facto sektami, a różnią się od małych sekt tylko siłą i wpływami. Kościół rzymskokatolicki i całe chrześcijaństwo swój marsz przez historię rozpoczęło 2000 lat temu jako mała sekta religii żydowskiej.”

Hubertus Mynarek (1929)

Wypowiedzi w wywiadach Źródło: Kościół to perwersja, eioba.pl http://www.eioba.pl/a/2e05/kosciol-to-perwersja

O historii, O sile

„Religia to rodzaj duchowego alkoholu, w którym niewolnicy kapitału topią swoje człowieczeństwo i pragnienie lepszego życia.”

Włodzimierz Lenin (1870–1924) organizator i przywódca Rewolucji Październikowej

Źródło: Socjalizm a religia

„Religia chrześcijańska uczy nas, jakie są pierwsze pryncypia, jakie Bóg ustanowił jako fundamenty porządku społeczeństwa ludzi i które są źródłem wszystkich reguł sprawiedliwości i równości.”

Jean Domat (1625–1696)

La religion chrétienne nous découvre quels sont les premiers principes que Dieu a établis pour les fondements de l’ordre de la société des hommes, et qui sont les sources de toutes les règles de la justice et de l’équité (fr.)
Źródło: Traité des lois civiles prises dans leur ordre naturel, 1689

O Bogu, O ludziach, O sprawiedliwości

„Po pokonaniu Niemiec hitlerowskich zostały osadzone w Polsce, w wyniku zdrady ze strony aliantów, władze okupacyjne podporządkowane Związkowi Sowieckiemu. W zamiarach Stalina leżała ostateczna likwidacja państwa polskiego, Narodu, kultury i języka, nie mówiąc już o zatarciu śladów religii katolickiej w tej części Europy. Komunistom nie wystarczyło wymordowanie tysięcy oficerów i przywódców polskich, nie wystarczyło zesłanie setek tysięcy (ostatecznie milionów) Polaków do syberyjskich łagrów, nie wystarczyło zakatowanie i wymordowanie dziesiątków tysięcy polskich patriotów, którzy po roku 1945 nie pogodzili się z poddaniem Polski czerwonej okupacji. Im to nie wystarczyło: przez ludzi, którzy nigdy nie byli Polakami, a w rządzie okupacyjnym jedynie udawali Polaków, postanowili zmienić duszę i sumienia Polaków. Podjęli różne zbrodnicze akcje zmierzające do ograniczenia działalności Kościoła, do zafałszowania jego oblicza poprzez różnego rodzaju dywersje, poprzez nękanie policyjne kapłanów i biskupów, poprzez oszczercze kampanie propagandowe, procesy pokazowe, w wyniku których wielu dzielnych kapłanów utraciło zdrowie, a nawet życie.”

Jerzy Bajda (1928–2012) polski teolog

Źródło: Oddać Polskę Chrystusowi, naszdziennik.pl, 21 maja 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20080521&id=my11.txt

O życiu, O ludziach, O zdrowiu, O zdradzie

„Jak straszne są przekleństwa jakie mahometanizm nakłada na swych czcicieli! Poza fanatycznym szaleństwem, które jest tak niebezpieczne dla człowieka jak wścieklizna dla psa, jest też ta pełna strachu apatia. Efekty tego są widoczne (…) gdziekolwiek zwolennicy Proroka rządzą lub mieszkają. Upadła zmysłowość deprawuje życie z jego dostojeństwa i wytworności, następnie z jego godności i świętości. Fakt, że w prawie mahometańskim każda kobieta musi należeć do jakiegoś mężczyzny jako jego absolutna własność, musi opóźniać ostateczne zniesienie niewolnictwa do czasu, aż wiara islamu zaniknie jako siła między ludźmi. Indywidualnie muzułmanie mogą okazywać znakomite właściwości. Tysiące staje się lojalnymi i odważnymi żołnierzami Królowej; wszyscy wiedzą jak umierać; ale, wpływ tej religii paraliżuje rozwój społeczeństwa wśród tych, którzy się nią kierują. Nie ma na świecie większej siły degenerującej. Daleki od upadku, mahometanizm jest militarną i prozelityzującą wiarą. (…) gdyby nie to, że chrześcijaństwo chroni się w silnych ramionach nauki, cywilizacja współczesnej Europy mogłaby upaść, jak upadła cywilizacja starożytnego Rzymu.”

Winston Churchill książka The River War

Źródło: The River War, Longmans, Green & Co., Londyn 1899.

O życiu, O kobietach, O strachu, O wierze

„Religia jest sprawą zbyt poważną, by oddać ją w ręce papieży.”

Andrzej Rodan (1945)

Autobiografia

„Nie należy zapominać, że istnieje również wojowniczy fundamentalizm islamski: irański Chomeiniego i jego następców z dziesiątkami tysięcy dręczonych i torturowanych ofiar oraz iracki Saddama Husseina, który w wyrafinowany sposób posłużył się religią islamu dla osiągnięcia własnych celów militarnych i gospodarczo-terytorialnych.”

Hubertus Mynarek (1929)

Zakaz myślenia. Fundamentalizm w chrześcijaństwie i islamie
Źródło: s. 8

O zapominaniu

„Nie jestem misjonarzem religijnym, więc nie leczę religią, ale żeby zrozumieć bardziej problemy Katolika, muszę znać też Biblię. Znam też doskonale Koran i jeśli przyjdzie do mnie wyznawca Islamu, a jego problemy seksualne będą związane z religią, będę się mógł posłużyć cytatami z Koranu.”

Zbigniew Lew-Starowicz (1943) polski lekarz, ekspert seksuologii

Źródło: dziennikzachodni.pl http://blogi.dziennikzachodni.pl/poprostupytam/2013/11/19/prof-lew-starowicz-czyta-biblie-byl-ministrantem-a-episkopat-go-skrytykowal/

O czytaniu

„Religia jest jak świeca umieszczona w kolorowej latarni. Widzimy różnobarwne światło, ale świeca w środku jest ta sama.”

Muhammad Nadżib (1901–1984) pierwszy prezydent Egiptu

Źródło: Słownik języka polskiego z frazeologizmami i przysłowiami, red. Edward Polański

O świetle

„Indyferentyzm religijny jest grzeszny, bo skoro Bóg objawił jedną religię, jako jedynie prawdziwą i ją jedynie kazał wyznawać, lekceważy sobie Objawienie Boże i wolę Bożą, kto inne religie uważa też za dobre. Jest też nierozumny, bo sprzeciwiające się sobie religie nie mogą być wszystkie prawdziwe.”

Maciej Sieniatycki (1869–1949)

Źródło: Etyka katolicka, Kraków 1925.

O Bogu

„[Rządzący państwem] nie mogą bez wielkiej winy postępować jak gdyby Boga wcale nie było, troskę o religię jakby do nich nienależącą albo nieprzydatną odrzucać, z różnorodnych religii wedle swego widzimisię wybierać ale winny koniecznie ten sposób czczenia Boga przyjąć, którym Bóg okazał, że chce być czczony.”

Leon XIII (1810–1903) papież

Encyklika Immortale Dei o ustroju państwa chrześcijańskiego

O Bogu

„Nie ma religii, której wyznaniem wiary nie byłby terror, a obrzędami rytualnymi – składanie ofiar. Najbardziej okrutna ze wszystkich – religia chrześcijańska, za sztandar swój obrała śmierć, a krwawego swego Boga umieściła na ognistym tronie…”

Louis Auguste Blanqui (1805–1881) polityk francuski

O śmierci, O Bogu, O wierze

„Protestantyzm przypisuje sobie władzę, jaką w chwili obecnej nie może się poszczycić żadna religia. Od niechcenia zawłaszcza miliony agnostyków, ateistów, hedonistycznych pogan, niezależnych mistyków, badaczy fenomenów parapsychicznych, teistów, teozofów, wyznawców wschodnich kultów i przeróżnych wesołych koleżków żyjących jako te bydlęta, które zginą.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

„Wiem, że matką Korony Polskiej jest religia katolicka (…). Lecz jeśliby Ichmość tym się kontentować nie raczyli i oprócz powinności ciała i tego, co mam, albo umiem na świecie, dalej i w sumienie też (które nie ludziom, ale Bogu samemu należy i przeciwko woli i podobaniu mnie samemu panuje), gwałt mi czynić zechcieli, nie wiedziałbym coby czynić i ja na obroty Ichmości przyjeżdżać nie miałbym po co (…).
(…) najniższe poddaństwo oddaje w Miłościwą łaskę Waszej Królewskiej Mości, Pana Mego miłościwego.”

Krzysztof Arciszewski (1592–1656) generał artylerii Holandii, Brazylii i Polski oraz admirał floty Brazylii

w liście do Władysława IV, Amsterdam, 1 września 1637 r. W odpowiedzi na królewskie zaproszenie do powrotu do kraju i służby dla Rzeczypospolitej (wrócił dopiero kilka lat później).
Źródło: Stanisław Grzybowski, Dzieje Polski i Litwy (1506–1648), Kraków 2000.

O Bogu, O matce

„Pisanie, za które płacą centa od słowa, jest śmieszne. Jeśli człowiek naprawdę chce zarobić milion dolarów, najlepszym sposobem jest założenie własnej religii.”

L. Ron Hubbard (1911–1986)

wypowiedziane w 1949.
Źródło: Andrzej Zwoliński, Scjentologia, Kraków 2007, s. 35

„Niech mi pan wierzy, że religie mylą się od chwili, kiedy zaczynają moralizować i piorunują przykazaniami. Bóg nie jest niezbędny, żeby stworzyć winę ani żeby karać. Wystarczą nasi bliźni, wspomagani przez nas samych.”

Albert Camus książka Upadek

Upadek

O Bogu

„U podstaw każdej z religii leżą te same najważniejsze zasady. Żyjcie prosto. Działajcie ze współczuciem. Bądźcie dobrzy dla siebie nawzajem. Żadna z religii nie nakazuje nam niszczenia tego, co daje nam życie.”

Ogjen Trinlej Dordże (1985) dominicki poeta

Źródło: Buddyzm ekologiczny – na ścieżce współczucia i pustki, ekobuddyzm.pl http://ekobuddyzm.pl/2012/04/j-s-xvii-gjallang-karmapa-buddyzm-ekologiczny-na-sciezce-wspolczucia-i-pustki/

O życiu

„Jeśli religia jest opium dla ludu, to tradycja bywa jeszcze groźniejszym środkiem uśmierzającym, po prostu dlatego, że rzadko dostrzega się tę jej złowrogość.”

Zadie Smith książka Białe zęby

Białe zęby (2000)

O ludziach

„Uczyłem ślepego posłuszeństwa, by było ono dla Francuzów niemal religią.”

Armand Jean Richelieu (1585–1642) francuski książę, kardynał

Testament polityczny (1642)

„Prawa zwierząt są ważniejsze od religii.”

Dan Jørgensen (1975)

o zakazie uboju rytualnego.
Źródło: Zabójcze puenty, „Forum” nr 17 (2546), 21 sierpnia-3 września 2015, s. 82.

O zwierzętach

„Nazywając się anarchistami, wyrażamy przez to przede wszystkim, że nie chcemy traktować innych tak, jakbyśmy sami nie chcieli być przez nich traktowani, że więcej nie będziemy tolerować nierówności, która pozwoliłaby komukolwiek z nas używać swej siły, podstępu, zdolności w sposób, jaki by się nie podobał nam samym. Ale równość we wszystkim – synonim sprawiedliwości – to anarchizm… Nie tylko tej abstrakcyjnej trójcy: Prawu, Religii i Autorytetowi wypowiadamy wojnę. Stając się anarchistami, rozpoczynamy ją przeciwko całej fali oszukaństwa, podstępu, wyzysku, znieprawienia, występku, słowem – nierówności, które spaczyły nasze serca. Wypowiadamy wojnę takiemu sposobowi postępowania i myślenia. Rządzony, oszukiwany, wyzyskiwany, prostytutka i temu podobni, ranią przede wszystkim nasze uczucia równości.”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Anarchizm

O sprawiedliwości, O emocjach, O myślach, O sile

„Nie religia, lecz filozofia wypełnia moje życie.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O życiu

„Chrześcijaństwo jest religią, ale jest także pewną całościową wizją świata, człowieka, całego kosmosu i oczywiście Boga. Jest to religia i światopogląd oparty bardzo mocno, z jednej strony na rozumie, jako naturalnej władzy człowieka, a z drugiej strony na łasce, czyli na objawieniu Starego i Nowego Testamentu, kulminującym w osobie Jezusa z Nazaretu.”

Tadeusz Guz (1959) ksiądz katolicki, filozof, teolog

Źródło: wypowiedź w Radiu Maryja z 3 maja 201 podczas audycji Polska na rozdrożu pomiędzy chrześcijaństwem a liberalizmem i neosocjalizmem cz. I.

O Bogu

„Nienawiść, pogarda i bluzgi – antykatolicyzm wczoraj i dziś (…) mamy do czynienia z (…) przedsięwzięciem, które ma jeden, wspólny cel: obrażać i poniżać. Dzisiaj zwolennikom rozmaitych ruchów poparcia bezbożnictwa nie chodzi o to, by polemizować na przykład z zasadnością katolickiego kultu maryjnego. Wystarczy ubrać w maskę przeciwgazową ikonę Czarnej Madonny lub wmontować w czcigodny wizerunek twarz skandalistki. A wszystkie argumenty przeciw Kościołowi można wykrzyczeć na „pokojowych” i „tolerancyjnych” manifach.”

Grzegorz Kucharczyk (1969) polski historyk

Źródło: Polonia Christiana, cyt. za: ks. Piotr Pierzchała, s. Otylia Olga Pierożek, Jarosław Jarszak, Być świadkiem Zmartwychwstałego w Kościele. Podręcznik do nauczania religii w klasach I liceum i technikum, Wydawnictwo Katechetyczne, Warszawa 2012, ISBN 9788393531547, s. 12.

O nienawiści