Cytaty na temat zjawisko
strona 2

„Główną sprawą jest tu to, że objawienie się Boga zostaje upostaciowione w czymś konkretnym, że hostia, a więc konkretny przedmiot, doznawać ma czci boskiej. Kościół mógłby się zadowolić tą zmysłową obecnością Boga; ale skoro tylko zgodzono się na zewnętrzną obecność Boga, zewnętrzność ta staje się nieskończenie rozmaitą, ponieważ potrzeba tej zewnętrznej obecności jest nieskończona. (…) W ten sposób katolicka doktryna transsubstancjacji staje się zarzewiem chrześcijańskiej formy pogaństwa, czyniącej ze świata arenę bezustannej nadprzyrodzonej interwencji, przypominającej relacje między bogami i ludźmi w greckim eposie. Wszędzie więc, w zjawiskach wyróżnionych wyższą łaską, jak stygmaty Chrystusa itd., będziemy mieli do czynienia z obecnością spraw niebieskich, a boskość w poszczególnych wypadkach objawiać się będzie w cudach. Toteż Kościół jest w tych czasach światem cudów, a dla nabożnej gminy wiernych byt naturalny nie jest czymś ostatecznie pewnym.”

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770–1831) filozof niemiecki

Wykłady z filozofii dziejów

O Bogu, O świecie, O relacjach, Chrystus

„Nie można żywić nadziei, że potrafimy stwierdzać, czy określony opis danych jest poprawny w jakimkolwiek absolutnym sensie, lecz tylko że jest bardziej poprawny niż pewien alternatywny opis tych samych zjawisk.”

Noam Chomsky (1928) filozof, logik, językoznawca amerykański

Źródło: John Lyons, Chomsky, Warszawa 1974, s. 46.

Sens

„Moje prace zachowując zewnętrzną formę pomocy naukowych, mają za cel ukazanie zjawisk i relacji, jakim podlega człowiek we współczesnym społeczeństwie.”

Ryszard Górecki (1956)

Źródło: Ewa Gorządek, Ryszard Górecki, culture.pl, grudzień 2010 http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_gorecki_ryszard

O relacjach, O pomocy

„Film animowany należy do zjawisk kulturowych, leżących na pograniczu dwu dyscyplin twórczych. Jest on – jak twierdzą jedni – ożywioną plastyką – lub – jak wolą inni – „sztuką ruchów narysowanych.””

Andrzej Kossakowski (1929–1992) polski historyk sztuki

Źródło: Polski film animowany 1945–1974, Warszawa 1977

„O ile poza granicami Francji, w Kanadzie, w Belgii walońskiej, w Szwajcarii romańskiej, literatura francuskojęzyczna wyrasta niejako na gruncie naturalnym rodzimego języka, o tyle w Luksemburgu ta literatura nie jest zjawiskiem spontanicznym, lecz efektem dobrowolnej przynależności do duchowej ojczyzny, która nakłada się niejako na ojczynę oficjalną. Jest wyznaniem wiary, aktem miłości, świadectwem przyjaźni, być może najlepszym i niezaprzeczalnym dowodem naszego przywiązania do Francji.”

Alphonse Arend (1907–1987)

Źródło: Józef Łaptos, Historia Luksemburga w: Historia małych krajów Europy pod red. Józefa Łaptosa, Ossolineum, Wrocław, 2002, ISBN 8304045907, s. 235.

O przyjaźni, O wierze, O historii, O literaturze

„(…) często obserwuję w przyrodzie niezwykłe zestawienia barw. (…) Chciałbym na przykład zestawić zieleń z błękitem w taki sposób, aby to w którymś momencie stało się prawie świecące. (…) Czasami uzyskanie takiego świecącego zderzenia kolorów jest możliwe poprzez przełamanie – a więc przekształcenie naturalizmu zaobserwowanego zjawiska.(…) Ale jak to zrobić, jeszcze tego nie wiem.”

Leon Tarasewicz (1957) malarz polski

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_tarasewicz_leon

„W chwilach dla nas najcięższych, gdy siedzieliśmy w więzieniach w kilku osadach na terenie Salwadoru i Hondurasu, mieliśmy okazję odczuć bezpośrednio postawę solidarności owych ludzi, odzianych w łachmany i bosonogich, którzy przybywali tłumnie, ażeby ofiarować nam owoce, kawę, pożywienie, słowa otuchy, a nawet jedną czy dwie pięciocentowe monety. To niezwykłe doświadczenie oraz wrażenie, jakie wywarła na nas postawa chłopów gwatemalskich, którzy dostarczali nam żywności i wskazywali najbezpieczniejsze ścieżki, a nawet służyli nam za przewodników tak długo, jak długi nie znaleźliśmy pewnego schronienia, skłoniły nas do głębokiego zastanowienia się nad tym zjawiskiem. Doszliśmy w rezultacie do wniosku, że zachowanie tych ludzi wynikało z tego, iż usiłowali pozyskać nas dla swojej spraw, szukali przywódców, którzy by stanęli na czele ich walki.”

Marco Antonio Yon Sosa (1940–1970)

Źródło: Revolución Socialista, cyt. za: Zbigniew Marcin Kowalewski, Guerilla latyno-amerykańska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978, s. 70.

O ludziach, O zachowaniu, O kawie, O wrażeniach

„Jest wiele kobiet o silnych konstrukcjach i mężczyzn z natury wiotkich. I nawet wolę takiego niż macho. Cechy kobiece i męskie? Nie ma czegoś takiego. Nie dzielę ludzi na kobiety i mężczyzn, to jakieś przedpotopowe myślenie. Tak jak nie dzielę ich na homoseksualnych i heteroseksualnych. Przyjaźnię się z kobietami i z mężczyznami. Tylko że mamy społeczeństwo historyczne uwarunkowane szowinizmem i mizoginizmem. Oczywiście występuje zjawisko babińca, ale też jest ono uwarunkowane kulturowo. Bo kobiety były wychowywane pod kątem określonych ról społecznych i uczone pokory, posłuszeństwa, niepewności. Zatem to nie ich wina.”

Małgorzata Szumowska (1973) polska reżyserka i scenarzystka

Źródło: „Zwierciadło” nr 2/1960, luty 2010

O kobietach, O przyjaźni, O ludziach, O myślach

„Podział na dobro i zło jest chyba zjawiskiem archetypicznym i tylko w niewielkim stopniu zależy od kultury konkretnych czasów.”

Renata Przemyk (1966) polska piosenkarka

Źródło: Wojtek Wysocki, Renata Przemyk: „Czyste gatunki mnie nudzą”, nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/2/113/

O złu

„Wie pan, ludzka pamięć jest zdziwaczałym zjawiskiem. Uparcie przechowuje na zawsze rzeczy, o których chciałoby się zapomnieć. Ale ja nie potrafię zapomnieć. I na dodatek mam to zbyt „piękne serce.””

Janusz Leon Wiśniewski (1954) polski naukowiec i pisarz

Zbliżenia

Serce

„Dla człowieka stojącego nad grobem jak ja, byłoby śmiesznym i patologicznym zjawiskiem odwoływać cokolwiek ze swego życia.”

Kazimierz Pużak (1883–1950) polski polityk, działacz PPS-u

słowa Kazimierza Pużaka skierowane 5 listopada 1948 r., do sędziów Wojskowego Sądu Rejonowy w Warszawie.

„Milczenie autorów, którzy zlekceważyli nie tylko takie rzekome cuda, jak rozdarcie zasłony czy zaćmienie Słońca, lecz nawet samą postać Jezusa, uprzytamnia nam pewne psychologiczne zjawisko: rozdźwięk między rzeczywistością historii a rojeniami żyjących w odosobnieniu pierwszych gmin chrześcijańskich, pozostających w kręgu swoich wierzeń, między obojętnym otoczeniem grecko-rzymskiego społeczeństwa a garstką wtajemniczonych sióstr i braci w Chrystusie, upojonych pięknem swoich nieziemskich zachwyceń i tęsknot.”

Zenon Kosidowski (1898–1978) polski pisarz, esseista, poeta

Źródło: ks. Piotr Pierzchała, s. Otylia Olga Pierożek, Jarosław Jarszak, Być świadkiem Zmartwychwstałego w Kościele. Podręcznik do nauczania religii w klasach I liceum i technikum, Wydawnictwo Katechetyczne, Warszawa 2012, ISBN 9788393531547, s. 145.

O religii, Cytaty o pięknie, O historii, O rzeczywostości

„Ta siła, z jaką polskość nieposiadająca własnej państwowości asymilowała wówczas właśnie w Galicji żywioły niepolskie, jest zjawiskiem skomplikowanym i ogromnie interesującym ze stanowiska historycznego.”

Henryk Wereszycki (1898–1990)

Źródło: Pod berłem Habsburgów, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975

O sile

„Ja jestem trochę jak Stańczyk, obserwuję zjawiska, a potem na swój sposób je opisuję. Z Chłopcami Radarowcami było tak, że po prostu zacząłem jeździć samochodem. Patrzę tu radar, tu radar, tam radar, zacząłem obcować z tą rzeczywistością drogową. No i tak jakoś pod melodię Krakowiaczka, zaczęły układać mi się słowa.”

Andrzej Rosiewicz (1944) piosenkarz polski

o powstaniu piosenki Chłopcy Radarowcy. Źródło: Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki http://www.bibliotekapiosenki.pl/Chlopcy_radarowcy

O rzeczywostości

„Nie sposób dziś stwierdzić, w jakim stopniu prawdziwy był wykreowany przez Polaków obraz zachowania się Żydów na Kresach po 17 września 1939 roku, w jakim zaś – poprzez wyolbrzymienie jednych zjawisk, pozostawienie w cieniu innych – nastąpiła tu deformacja. Faktem pozostaje obecność takiego właśnie obrazu w świadomości dużej części polskiego społeczeństwa, aż po dzień dzisiejszy. Był to obraz pożądany, nie tylko dlatego, że potwierdzał wyobrażenia o Żydach; jego szczególna nośność polegała na tym, że służył rozgrzeszeniu postępowania wobec Żydów, czy to w kraju, w którym dokonywała się zagłada ludności żydowskiej, czy w wojsku na Zachodzie i Wschodzie, czy w polityce rządowej. Stąd też trwałość tej wizji powszechnego kolaborowania Żydów z władzą radziecką, przywoływanej ilekroć Polacy spotykają się z oskarżeniami o antysemityzm.”

Krystyna Kersten (1931–2008) polski historyk

Polacy-Żydzi-Komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968
Źródło: s. 31

O zachowaniu, Obraz

„Nie uważam się za reżysera filmowego. Można powiedzieć, że poprowadziłem swą karierę w złym kierunku. Od wczesnych lat chciałem być malarzem. Malarstwo, które towarzyszy nam od dziesiątków tysięcy lat, jest najciekawszym i najbogatszym zjawiskiem ze wszystkich form sztuki. Ekscytację światem i jego problemy najlepiej wyrażać przez obrazy. Film ma zaś bardzo krótki staż, zaledwie 109 lat. To lokalna, wymierająca technologia. I kino umiera. Aby być malarzem w pełnym tego słowa znaczeniu, chcę się posługiwać wszystkimi dostępnymi technologiami.”

Peter Greenaway (1942) brytyjski reżyser filmowy

Źródło: „Rzeczpospolita”, 18 listopada 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nielubim.htm

O świecie, O malarstwie, Obraz

„Stan Buddy jest niesplamiony
Posiada wszystkie właściwości Buddy
Stały, nieśmiertelny i niezmienny.
Jego osiągnięcie zależy od
nie-konceptualnej i analitycznej mądrości (Dźńana)
dotyczącej wszystkich zjawisk.”

Asanga (300)

Źródło: Mahāyānottaratantra Śāstra, V

„Już samo pojęcie nowości, rozumiane awangardowo, wydaje mi się groteskowe. Mam wrażenie, że oddają się mu ludzie niedostatecznie wykształceni. Nie chcę przytaczać nazwisk, ale za dużo przeczytałem w życiu książek i zbyt wiele doświadczyłem na własnej skórze rozmaitych zjawisk, bym się miał teraz podniecać wierszem bez kropek. Prawdziwa nowość w literaturze polega na czym innym. Jeśli potrafię odtworzyć w polszczyźnie tok łacińskich zdań świętego Augustyna, jeśli frazy te na nowo płoną w moim języku, to znaczy, że udało mi się stworzyć nową jakość literacką.”

Zygmunt Kubiak (1929–2004) polski pisarz, eseista, tłumacz, propagator kultury antycznej

Źródło: Klasyczne miary i świat współczesny. Z Zygmuntem Kubiakiem rozmawia Paweł Czapczyk, Biblioteka „Więzi”, 2009, s. 131.

O ludziach, O książkach, O świecie, O literaturze

„Doszło do tego, że prawie nie ma dziś w Polsce klubu piłkarskiego, wokół którego nie skupialiby się neofaszyści. Zjawisko istnieje wszędzie, tylko jego natężenie się zmienia.”

Marcin Kornak (1968–2014)

Źródło: Bojówki Hitlera http://www.newsweek.pl/wydania/783/bojowki-hitlera,29874,1,1, newsweek.pl, 27 kwietnia 2006

„Korupcja jest zjawiskiem przede wszystkim ekonomicznym. Jest reakcją na anormalność – nieważne, prawną czy ustrojową.”

Stefan Kisielewski (1911–1991) polski publicysta, działacz polityczny, kompozytor

Źródło: Testament Kisiela

„W Elewarze nie byłem nigdy, nawet nie wiem, jaki jest adres. O Śmietance nie miałem zielonego pojęcia. Film mnie zbił z nóg. Byłem w sanatorium, byłem zaskoczony strasznie zjawiskiem i prowokacją. To jest zmanipulowane, jeżeli ktoś tnie i wydzwania potem, i mówi, że puści to, puści tamto, no to ja zawiadamiam prokuraturę. Ja nic nie oglądałem, ja nie znam taśm, nawet teraz ich nie oglądałem w całości.”

Władysław Serafin (1950) polski polityk

o nagraniu z udziałem swoim i Władysława Łukasika, byłego szefa Agencji Rynku Rolnego, na którym jest mowa o nepotyzmie w spółce Elewarr, należącej do Skarbu Państwa. Źródło: tokfm.pl http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,12177190,Serafin__Chcialem_przeprosic_kolege_Lukasika__Wladku_.html, 23 lipca 2012

„Od wielu lat zajmuję się badaniem zjawiska turystyki religijnej w różnych miejscach na świecie. Na ich podstawie mogę stwierdzić, że Kraków, będąc wyjątkowym centrum pielgrzymkowym, mógłby na tej turystyce bardzo dobrze zarabiać. Aby to jednak stało się możliwe, konieczny jest rozwój niezbędnej infrastruktury. Chodzi o to, by, z jednej strony, zapewnić pielgrzymom noclegi w przyzwoitych warunkach wokół sanktuarium w Łagiewnikach, ale z drugiej – zapewnić wahadłową komunikację między Łagiewnikami a miastem. Nie powinno się dopuszczać do takiej sytuacji, jaka jest obecnie, że pielgrzymi docierają wyłącznie do Łagiewnik i wyjeżdżają, w ogóle nie wchodząc do miasta.”

Antoni Jackowski (1935)

Źródło: Rita Pagacz-Moczarska, Geografia to piękna dziedzina nauki, „Alma Mater” nr 144, luty 2012, s. 51.

O komunikacji, O nauce

„Mnie interesuje wymiar kolonizacji jako zjawiska społecznego – czyli kolonizacji związanej z modernizacją wsi polskiej. W tym przypadku ludowość pełni bardzo podobną funkcję do prymitywności w sytuacji kolonialnej, jeśli chodzi o zachowanie pewnego dystansu społecznego pomiędzy grupą, która ma władzę – zarówno symboliczną, jak i realną: władzę bycia ziemianinem, posiadaczem środka produkcji w postaci ziemi – oraz chłopami, którzy tę ziemię obrabiali. Zachodzi jednak ważna różnica: egzotyczny Dziki miał pozostać Dzikim – nie chodziło o to, by uczynić go obywatelem, podczas gdy jednym z pozytywistycznych, modernizacyjnych wątków w Polsce było włączanie chłopa w nowoczesne społeczeństwo i nowoczesną wspólnotę narodową.”

Ewa Klekot (1965)

Źródło: Klara Czerniewska, Pany i chamy w Cepelii http://www.dwutygodnik.com/artykul/4672-pany-i-chamy-w-cepelii.html, Dwutygodnik.com nr 113/2013.

O zachowaniu

„Udowodnione zostało, że ludzie szczęśliwi, w porównaniu z ludźmi nieszczęśliwymi lub będącymi w stanie depresji, są upośledzeni, jeśli chodzi o długoterminową pamięć negatywnych zdarzeń. U szczęśliwych ludzi wykryte także zostały liczne wypaczenia trafności sądów, które uniemożliwiają im uzyskanie realistycznej wiedzy na temat ich fizycznego i społecznego środowiska. Istnieją bezsprzeczne dowody na to, że ludzie szczęśliwi przeceniają stopień posiadanej przez siebie kontroli nad zachodzącymi w ich otoczeniu zdarzeniami […], demonstrują nierealistycznie pozytywne oceny swych własnych osiągnięć, wierzą, że ich opinie o samych sobie podzielane są przez innych, a także wykazują ogólną stronniczość, kiedy porównują siebie z innymi. Jakkolwiek brak tych objawów wśród ludzi w stanach depresji sprawił, że wielu badaczy zainteresowało się zjawiskiem znanym jako realizm depresyjny, to jednak brak realizmu u ludzi szczęśliwych jest fenomenem bardziej interesującym, który z pewnością stanowi sam w sobie wystarczającą przesłankę dla traktowania takich osobników jako psychicznie zaburzonych.”

Richard Bentall (1956)

W artykule Bentall żartobliwe wykazywał, jak trudno jest ustalić niedwuznaczne kryteria odróżniające zdrowie umysłowe od choroby psychicznej.
Źródło: artykułu z czasopisma Journal of Medical Ethics, z czerwca 1992 roku, pt. A proposal to classify happiness as psychiatrie disorder (Propozycja klasyfikacji szczęścia jako zaburzenia psychiatrycznego).

O ludziach, O zdrowiu, O chorobach, O wiedzę

„(…) dla każdego, kto podejmuje zadanie przewodnika w krainę zjawisk chemicznych, droga osobliwie jeży się od trudności. Przede wszystkim z samej istoty procesu chemicznego wynika, że dla nas dostępne są tylko początek i koniec jego, i tak w procesie rdzewienia żelaza spostrzegamy jedynie gotowy produkt – rdzę… Ta swoistość świata zjawisk chemicznych tłumaczy nam, dlaczego tyle mozołu potrzeba do wprowadzenia ucznia w zakres myślenia chemicznego, do przezwyciężenia pokusy traktowania chemii jako umiejętności podług recepty.”

Jan Harabaszewski (1875–1943) polski chemik

Źródło: Zofia Kluz, Michał M. Poźniczek, Chemia niejedno ma imię, „Alma Mater”, nr 136, nr specjalny 2011, s. 68.

O myślach, O myśleniu

„Czyż jest na świecie zjawisko bardziej różnorodne od cudzołóstwa? Nie ma.”

Kurt Vonnegut (1922–2007) amerykański pisarz i publicysta

Recydywista

„Dystrybucja filmów w Internecie nie będzie u nas działać tak długo jak długo ludzie nie będą mieli dostępu do stałych i szybkich łącz. Na razie jak wiadomo większość internautów łączy się z siecią przy pomocy modemu. Do tego dochodzi jeszcze kwestia opłat za filmy ściągane z Internetu, bo przecież nie będą one dostępne za darmo. Prawda jest taka, że ten kanał dystrybucji nie działa jeszcze nigdzie, i nawet w USA jest zjawiskiem marginalnym. U nas problemem jest bieda – dopóki ludzie nie będą mieli pieniędzy na to, by pójść raz czy dwa razy w tygodniu do kina, nie będą mieli pieniędzy na to by kupić sobie płytę dvd, bez zastanawiania się, czy im starczy do pierwszego, dopóty pomysły dotyczące dystrybucji filmów w Internecie będą miały posmak science fiction.”

Przemysław Wojcieszek (1974) polski reżyser filmowy i teatralny

Źródło: Wywiad, 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=11895

O ludziach, O prawdzie, O pomocy

„Przy całym moim krytycyzmie wobec niektórych współczesnych zjawisk nie głoszę, że dawniej było lepiej, bo coś mi się kiedyś podobało, albo że byłoby dobrze, gdyby było tak, jak kiedyś. Uważam, że dzień dzisiejszy ma rację, nawet jeżeli ja tej racji nie rozumiem. Mnie się to nawet podoba, a właściwie podoba mi się teraz wszystko, łącznie z moim wiekiem. Osiągnąłem spokój, to jest najlepszy okres mojego życia. Sam sobie też się podobam, odrzuciłem wszystkie niepotrzebne obciążenia i… jestem. Dlaczego zatem, kiedy wychodzę na scenę, miałbym udawać kogoś innego?”

Andrzej Łapicki (1924–2012) aktor polski

Źródło: „Teatr” 12/08, 12 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pmstw.htm

O wieku

„(…) niejeden raz pieściłem w sobie tę głupkowatą pewność, która pozwala sądzić, że wystarczy jakiemuś zjawisku nadać nazwę, aby już na zawsze uwolnić się od potrzeby zrozumienia go.”

Adam Wiśniewski-Snerg (1937–1995) polski pisarz

Robot

O zrozumieniu

„Miałbym opory i wątpliwości, czy można żartować z takich zjawisk jak Holocaust. Biorąc pod uwagę to, że w obozach istniały kabarety, które tam tworzyły, to te moje opory są dużo dalej posunięte, niż tych ludzi, którzy wtedy siedzieli w obozach i tam tworzyli.”

Artur Andrus (1971) polski dziennikarz i poeta

Źródło: Seweryn Domagała, Rozmowa o kabarecie - Czubaszek, Andrus, Górski i Halama, 26 marca 2008 http://www.sewi.pl/wywiady/rozmowa-o-kabarecie-czubaszek-andrus-gorski-i-halama/

O ludziach

„… unifikacyjna algebra umysłowa, która próbuje przedstawić jednolitym charakterem pisma wszystkie występujące w świecie zjawiska: przedmioty, miejsca, figury.”

Jean Dubuffet (1901–1985) francuski malarz i rzeźbiarz

podejście do malowania w obrazach z cyklu l’Hourloupe (1962–1974).
związane z cyklami obrazów

O charakterze

„Nauki o Czterech Szlachetnych Prawdach wygłosił Budda po raz pierwszy w Sarnath, 7 tygodni po osiągnięciu Oświecenia. Był to początek pierwszego cyklu Nauk. Budda nauczał prawdy o cierpieniu, prawdy o przyczynie cierpienia, prawdy o ustaniu cierpienia, prawdy o drodze wiodącej do ustania cierpienia.(…) Budda Siakjamuni zaczął przekazywać Nauki tzw. drugiego cyklu 16 lat po osiągnięciu Oświecenia. Cykl ten zawiera pouczenia o „braku cech” – o Pustce wszelkich zjawisk. Nie chodzi tu o negację ich bytu, lecz o wyjaśnienie rzeczywistej Natury zjawisk.( …) wszystkie rzeczy istnieją współzależnie.(…) 27 lat po osiągnięciu Oświecenia, w miejscu zwanym Szrawasti rozpoczął Budda przekaz tzw. trzeciego cyklu Nauk. Treścią tych Nauk jest Natura Buddy przenikająca wszystkie istoty – Przejrzyste Światło Natury Umysłu. Pouczenia te dotyczą owych właściwości, obecnych już teraz w Naturze Buddy, a rozkwitających w chwili osiągnięcia Stanu Buddy.”

III Tenga Rinpocze (1932–2012)

Źródło: Sutry i Tantry Drogi Buddyzmu, Góry, Kraków 1994.

O naturze, O świetle, O cierpieniu, O nauce

„Odrodzenie socjologii zaczęło się pod sam koniec lat pięćdziesiątych, a w istocie rzeczy na początku sześćdziesiątych. Zaczynało się wszystko powoli, z trudnościami i sprzecznościami. Nauka o społeczeństwie, jego różnych strukturach, grupach, ich wzajemnym oddziaływaniu, natknęła się na trudności realiów życiowych lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, na dogmatyzm i mechaniczną powierzchowność teoretycznej myśli społecznej. Przez wielu jednak ludzi, w tym również przeze mnie, została potraktowana jako absolutnie niezbędne dla nauk społecznych zjawisko, jako sposób na przezwyciężenie przepaści między teorią i praktyką.”

Raisa Gorbaczowa (1932–1999)

… mam nadzieję! (1991)
Źródło: s. 83

O ludziach, O myślach, O nauce, O myśleniu

„Jeśli w życiu obozowym, w tym „anus mundi” tyle było poświęcenia, odwagi, miłości drugiego człowieka, a więc zjawisk w tych warunkach – zdawać by się mogło – zgoła niemożliwych, to właśnie dzięki tej wewnętrznej wolności.”

Antoni Kępiński (1918–1972) polski psychiatra i pisarz

o lekarzach w Auschwitz-Birkenau.
Źródło: „Anus mundi”, „Przegląd Lekarski – Oświęcim”, nr 1, 1965, s. 150–152.

O wolności

„Człowiek może ogarnąć tak niewiele rzeczy naraz; widzimy tylko to, co dzieje się przed nami, tu i teraz; unaocznienie sobie równoczesnej mnogości procesów, jakkolwiek związanych ze sobą, jakkolwiek się nawet uzupełniających, przekracza jego możliwości. Doświadczamy tego nawet wobec zjawisk względnie prostych. Los jednego człowieka może znaczyć wiele, los kilkuset trudno jest objąć, ale dzieje tysiąca, miliona nie znaczą w gruncie rzeczy nic.”

Stanisław Lem książka Solaris

Utwory, Solaris

O losie

„Żadna zachodnia armia nie wytrzymałaby niemieckiego naporu pod Stalingradem. Po części był to efekt represji NKWD, które pilnowało, by żołnierze walczyli do ostatniego naboju. Ale trzeba też pamiętać o gotowości radzieckich żołnierzy do oddania życia za ojczyznę – na Zachodzie takich zjawisk raczej nie obserwowano. Ofiarność radzieckich żołnierzy można tłumaczyć naiwną wiarą w propagandę, ale też wielkim podskórnym patriotyzmem, który pozostał Rosjanom do dziś. To fascynujący fenomen.”

Antony Beevor (1946) brytyjski historyk

Źródło: rozmowa Bartosza Wielińskiego, Wojna Stalina, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 6 maja 2013.

O wojnie, O wierze, O historii, O ojczyźnie

„Mam kilka koszmarnych cech – brak mi determinacji, szybko się nudzę, bywam adecyzyjna. To składa się na naturę multizadaniowca, co oznacza, że lubię i potrzebuję robić kilka rzeczy naraz. Równocześnie każde z tych zadań będę wykonywała najlepiej jak potrafię, z dużym nakładem ambicji. Jest to problematyczne zjawisko, które zaczęło się u mnie już w dzieciństwie. Byłam tak zwanym dzieckiem wielu talentów, czego efektem jest to, że koniec końców nie ma się żadnego.”

Aleksandra Kwaśniewska (1981) polska dziennikarka

Źródło: Iza Bartosz, Aleksandra Kwaśniewska niczego nie żałuje, polki.pl http://polki.pl/viva_artykul,10011343,2.html

O dzieciach, O naturze, O dzieciństwie

„Natura tego świata przejawia się w fakcie, iż nic nie jest absolutnie złe. Każda rzecz, każde zjawisko, muszą zawierać w sobie przynajmniej odrobinę dobra.”

Ajahn Lee (1907–1961)

Kilesa Mara Źródło: s. 4 http://mahajana.net/teksty/ajahn_lee-kilesa_mara.pdf

O naturze

„Nikt tak konsekwentnie nie zwalczał w tamtych czasach popieranego przez partię i rząd zjawiska wajdalizmu jak twórca tego zapomnianego określenia – Antoni Słonimski. Co było istotą wajdalizmu, wyjaśnia następny cytat z felietonu Słonimskiego. „Niechęć swoją do romantycznych kart naszej historii wyraził już Wajda w «Popiołach» Żeromskiego. Już nam pokazał, że napoleonidzi, którzy nieśli do Polski sztandary wolności i hasła rewolucji francuskiej, to były żałosne łachudry, kondotierzy spraw przegranych, niepochowane trupy ziemi jałowej”. Mijały lata i wydawać by się mogło, że wajdalizm rósł w siłę. Wizja Polski jako brzydkiej panny na arenie międzynarodowej, niezbyt lubianego członka rodziny europejskiej, zdominowała, wydawało się, serca i umysły Polaków.”

Marek Król (1953) dziennikarz polski, działacz polityczny

Źródło: Nie polezie orzeł w GWna, wprost. pl, 19 kwietnia 2010 http://www.wprost.pl/blogi/marek_krol/?B=1200

O historii, O wolności, O sile, Serce

„Procesowi przyspieszenia informacji towarzyszy zjawisko jej spłycenia.”

Ryszard Kapuściński (1932–2007) polski reportażysta, dziennikarz, pisarz i publicysta

O mediach

„Podajemy sobie dzisiaj zupełnie szaleńcze spojrzenia
Częstujmy się nimi jak chlebem i mirtem w skolionie
Śpiewam ochryple, dojrzewając do końca sezonu
Koniec sezonu na leśne zjawiska w dziwnych miejscach
Na trzeciej lekcji uprzejmości należy być nieuprzejmym
Ostatnio wychodzi mi to coraz lepiej, korepetycje biorę
Sama się doedukuję w tym zakresie, wzorowa i pilna
Opadają słowa wraz z ustami w futerały zamszowe
potem można w niespokojnym śnie o tym pomruczeć
Czeka na nas przecież Śmierć w ciuchach do krykieta
Zna wszystkie lekcje uprzejmości, szczególnie trzecią”

Bianka Rolando (1979)

Modrzewiowe korony
Źródło: Trzecia lekcja uprzejmości

O śmierci, O snach, O śpiewie, O czekaniu

„Miley Cyrus jest według mnie głupia i infantylna. Wkurza mnie, że małe dziewczynki będą traktować ją jako wzorzec. Wolałbym, żeby podziwiały kogoś inteligentniejszego. Na przykład taka Lorde. Ma 16 lat, pisze świetne piosenki z błyskotliwymi tekstami i do tego nie obmacuje się przy wszystkich. Miley może ma talent, może potrafi śpiewać, ale jest jak wypadek samochodowy. Ciężko oderwać od niej wzrok, ale nie jest to pozytywne zjawisko.”

Jon Gallant (1975)

Źródło: „Miley Cyrus jest jak wypadek samochodowy” (rozmowa z Billy Talent), wp.pl, 5 listopada 2013 http://muzyka.wp.pl/interviewId,682961,title,Miley-Cyrus-jest-jak-wypadek-samochodowy-rozmowa-z-Billy-Talent,wywiad.html

O muzyce, O śpiewie

„Obojętność Meksykanina wobec śmierci wynika z obojętności wobec życia. Meksykanin nie tylko zakłada brak intranscendencji śmierci, ale także i życia (…). Śmierć jest naturalna, a nawet pożądana; im wcześniejsza, tym lepsza. Nasza obojętność wobec śmierci jest pochodną naszej (meksykańskiej) obojętności wobec życia. Zabijamy, ponieważ życie, nasze i cudze, nie posiada wartości. Jest to zjawisko naturalne: życie i śmierć są nierozłączne i za każdym razem, gdy życie traci sens, śmierć przestaje być transcendentna. W Meksyku śmierć jest zwierciadłem życia Meksykanina. Wobec obydwu Meksykanin się zamyka, nie chce nic o nich wiedzieć (…) Lekceważenie śmierci nie kłóci się z kultem, jakim ją otaczamy (my Meksykanie). Jest ona obecna podczas naszych świąt, jest w naszych zabawach, miłościach i myślach. Myśli o umieraniu i zabijaniu rzadko kiedy nas opuszczają. Fascynacja wynika chyba z naszego hermetyzmu i z furii, z jaką go przełamujemy.”

Octavio Paz (1914–1998) meksykański poeta, dziennikarz, krytyk i eseista, noblista

O życiu, O śmierci, O myślach, O myśleniu

„wyścig chomików (Efekt tygrysa) – ironiczne określenie zjawiska rywalizacji na rynku pracy (osoby prywatne) oraz w biznesie (przedsiębiorcy) jednostek słabych, niekreatywnych i pasywnych. Zjawisko widoczne m. in. wśród niektórych detalicznych sprzedawców internetowych, „podkradających” wzajemnie swoje pomysły. Termin wyścig chomików w oczywisty sposób nawiązuje do spuścizny modnego w ostatnich 20 latach wyścigu szczurów.”

Maciej Dutko (1979)

Neologizmy wprowadzone przez Macieja Dutkę

„Barok jest nazwą (…) stylu, to znaczy pewnego swoistego ukształtowania językowych struktur literackich i, mówiąc o baroku, musimy za punkt wyjścia wziąć (…) właściwości tych struktur, mówiąc inaczej, pewne zjawiska stylistyczne.”

Wiktor Weintraub (1908–1988)

O niektórych problemach polskiego baroku (1960)

„François Duvalier umiał zapewnić sobie władzę, wykorzystując łatwowierność i przesądność haitańskiego chłopstwa. Jest on zjawiskiem społecznym sprzed okresu Oświecenia: tyranem, który, aby uzasadnić legalność swojej władzy, nie odwołuje się do rozumu czy zasad demokracji, lecz do mistycyzmu i sił nadprzyrodzonych. Przyjechawszy do Haiti, można się poczuć jak w średniowiecznej Europie.”

François Duvalier (1907–1971) polityk haitański

Źródło: David Hawkes, esej pt. Tyranny and Enlightenment in Haiti and Britain, 1997, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi…, op. cit., s. 109

O demokracji

„Jedno jest pewne: życie kibica, to nie zastępcza przyjemność mimo pozorów (…). Piłka nożna to zjawisko, w którym oglądanie staje się robieniem. (…) Nasza radość to nie rozwodniona radość drużyny, chociaż to zawodnicy zdobywają bramki (…). Radość odczuwana przez nas przy takich okazjach nie wiąże się z celebrowaniem czyjegoś powodzenia, lecz ze świętowaniem własnego triumfu.”

Nick Hornby Futbolowa gorączka

Futbolowa gorączka

O życiu, O przyjemności, O piłce nożnej, Radość

„To co jest moją największą zmorą, to poczucie, że czas zaczyna bardzo szybko uciekać. Czuję organicznie, że przekroczyłem już połowę życia. Nie wiem, kiedy to się stało, ale wyraźnie czuję, że to już jest finałowe odliczanie, coraz szybsze. Że za chwilę zacznie się proces tracenia pewnych od urodzenia przypisanych mi uczuć, zjawisk, ludzi, zaczną umierać moi bliscy, zacznę sam się starzeć, nie będę w stanie robić tego, co sprawia mi przyjemność: grać w piłkę, wspinać się, biegać. Czas staje się coraz bardziej uciążliwy, przerażający. Zaś będąc w jaskiniach, ulegam bardzo silnie złudzeniu, że czas nie płynie. Jaskinie są absolutnie takie same przez miliony lat.”

Wojciech Kuczok (1972) pisarz polski

Źródło: Agnieszka Drotkiewicz, Oczyszczenie http://www.dwutygodnik.com/artykul/4117/, Dwutygodnik.com nr 96/2012

O ludziach, O przyjemności, O emocjach, O czasie

„Zdrowy optymizm rewolucyjny nie potrzebuje złudzeń. Należy widzieć rzeczy takimi, jakimi są i w realiach znajdować siłę, która pozwoliłaby przezwyciężyć tkwiące w nich samych zjawiska barbarzyńskie i reakcyjne.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Źródło: Termidor i antysemityzm, 1937

O optymiźmie, O sile

„Zjawisko związków jednopłciowych jest sprzeczne z naturą. Projekty są sprzeczne z konstytucją, są szkodliwe, niesprawiedliwe, naruszają zasadę równości, prawo do intymności. Ekshibicjonistycznie pozwalają obnosić w przestrzeni publicznej skłonności seksualne, czym naruszają poczucie estetyki i moralności większości Polaków.”

Krystyna Pawłowicz (1952) polska polityczka, prawniczka

w trakcie sejmowej debaty nad projektami ustawy o związkach partnerskich. Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,13293316,Debata_o_zwiazkach_partnerskich___najmocniejsze_cytaty.html, 24 stycznia 2013

O naturze

„Nie lekceważcie nigdy zjawisk, które wydają wam się niezwykłe. Zdarza się, że pozory mylą i że jest to fałszywy alarm, ale może też się zdarzyć, że będzie to odkrycie jakiejś ważnej prawdy.”

Alexander Fleming (1881–1955) szkocki bakteriolog i lekarz

„Podstawową cechą filozofii pozytywnej jest uznanie wszystkich zjawisk za coś, co podlega niezmiennym prawom przyrody.”

August Comte (1798–1857) filozof francuski

Le caractère fondamental de la philosophie positive est de regarder tous les phénomènes comme assujettis à des lois naturelles invariables. (fr.) Źródło: A.Comte, E. Littré, Principes de philosophie positive http://books.google.pl/books?id=0XQGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false, Baillière, 1868, s. 98–99.

„Liberalizm z wszystkimi jego sprzecznościami i kompromisami jest zjawiskiem chwili. Odpowiedzią na pytanie „Chrystus czy Barabasz?” jest tutaj propozycja negocjacji, poszukiwania kompromisu w ramach parlamentarnej komisji. Taka postawa nie jest wszelako przypadkowa, lecz wynika z liberalnej metafizyki.”

Carl Schmitt (1888–1985)

Źródło: Politische Theologie. Vier Kapitel zur Lehre von der Souveränität, 1922, s. 80.

O poszukiwaniu, Pytanie, Chrystus

„Bigoteria jako zjawisko masowe nie występuje ani w arcykatolickiej Francji, ani pod bokiem Ojca Świętego we Włoszech.”

Kalman Segal książka Nad dziwną rzeką Sambation

Nad dziwną rzeką Sambation
Źródło: Nad dziwną rzeką Sambation, s. 94

„Teza o antropogenicznym pochodzeniu zjawiska efektu cieplarnianego jest rozpowszechniana od lat 70. przez ludzi, którzy poza nadzwyczaj sprawnymi działaniami lobbingowymi nie mogą się pochwalić żadnymi przekonującymi wynikami badań. Nagminnie stosują wybiórcze podejście do danych badawczych i odrzucają te, które nie pasują im do tezy.”

Zbigniew Jaworowski (1927–2011) polski lekarz, radiolog

Źródło: Człowiek nie ma nic do klimatu, rp.pl, 8 grudnia 2008 http://www.rp.pl/artykul/230987.html

O ludziach

„Mordowanie Żydów było zjawiskiem na tyle powszechnym, że traktowano te czyny jako swoistą, szokującą co prawda, ale normalność.”

Jan Tomasz Gross książka Złote żniwa

Złote żniwa
Źródło: s. 104.

O prawdzie

„Wydaje się więc, że zawsze będą istniały dwie przeciwstawne klasy: wierząca (w najszerszym sensie tego słowa) większość i myśląca mniejszość. Nie znaczy to, że ludzie myślący nie wierzą. Wierzą, ale ich wiara jest hipotetyczna, prowizoryczna, tymczasowa, [jak ich całe życie] (sigel 2P1,13). Są zatem gotowi porzucić nawet ukochane hipotezy i teorie, w które niekiedy bardzo długo wierzyli (np. w nauce), jeżeli zostaną one obalone przez nowe fakty, zjawiska, eksperymenty.”

Hubertus Mynarek (1929)

Zakaz myślenia. Fundamentalizm w chrześcijaństwie i islamie
Źródło: s. 15

O ludziach, O wierze, O nauce, Sens

„„Solidarność” była zjawiskiem charakterystycznym dla minionego już społeczeństwa producentów, gdy w społeczeństwie konsumentów jest już tylko z nostalgii poczętą fanaberią, choćby nawet członkowie nowego wspaniałego świata konsumentów roili się w tych samych sklepach i w tych samych dniach i godzinach, wiedzeni przez „niewidzialną rękę rynku” z tym samym powodzeniem, z jakim zaganiani byli do taśm montażowych przez szefów i wynajętych przez nich nadzorców.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: krytykapolityczna.pl, 11 marca 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/BaumanOprzetrwaniuTymrazemsocjaldemokracji/menuid-1.html

Nostalgia

„Ja w ogóle uwielbiam paradoksy życiowe. Uważam, że wyróżnikiem mądrości życiowej jest zauważanie i życie, gdy człowiek widzi te paradoksy obok siebie. Kiedy nie jest on marionetką wtłoczoną w daną kulturę, w dane rytuały życiowe. To najważniejsze. I ludzie są wdzięczni, kiedy im się wskazuje zjawiska i różne aspekty życia.”

Aleksy Awdiejew (1940) polski aktor, piosenkarz i językoznawca

Wypowiedzi w wywiadach Źródło: Mówię o sobie „błazen”, wywiad http://hum.uwb.edu.pl/~kolo/wy_awd.htm

O życiu, O ludziach

„Oto jak wygląda ostrożna hipoteza na temat czucia: Nie istnieje żadne dodatkowe zjawisko tego rodzaju. „Czucie” może mieć dowolny wyobrażalny stopień czy intensywność – od najprostszych, najbardziej „robotycznych”, do najbardziej subtelnie wrażliwych, hiperreaktywnych, „ludzkich.””

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Natura umysłów

„Jeśli organizacja gospodarcza ma sprostać wymaganiom dzisiejszego życia zbiorowego, nie ma w niej miejsca dla przeżytków ustroju stanowego ani też dla zależności poddańczych. Poddaństwo osobiste i związany z nim sposób myślenia w zakresie efektywności gospodarczej społeczeństwa są przeżytkami, przeszkadzającymi i opóźniającymi przystosowanie instytucji społecznych do aktualnie istniejącej sytuacji. Najbardziej odpowiedni sposób myślenia dla celów pokojowego społeczeństwa przemysłowego odznacza się rzeczowym podejściem do świata, uznaje wartość faktów materialnych po prostu jako elementów mechanicznego ciągu przyczynowo-skutkowego. Ten typ umysłowości nie przypisuje instynktownie przedmiotom ukrytych sił animistycznych ani też nie odwołuje się do interwencji czynników nadprzyrodzonych dla wytłumaczenia wzajemnego powiązania zjawisk. Nie łączy się on również z wiarą w niewidzialną rękę kierującą przebiegiem zdarzeń na użytek człowieka. Obecnie uzyskanie najwyższej możliwej wydajności ekonomicznej wymaga ujmowania zachodzących w świecie procesów w kategoriach obiektywnych i mierzalnych.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O wierze, O myślach, O myśleniu

„Bądźmy szczerzy. Związki homoseksualne funkcjonują w naszym społeczeństwie, są faktem (…). Nie uciekniemy od tego zjawiska, zamykając oczy i milcząc. Uważam, że homoseksualistom należy się legalizacja ich związków. Tak, by sprawy dziedziczenia czy sprawy spadkowe były w takich związkach jasno i precyzyjnie określone.”

Krzysztof Cugowski (1950) polski wokalista rockowy

„Miłość ułatwia wiedzę i rozwiera wszelkie tajemnice; czar zjawisk przyrodniczych i ich przedłużenie: dzieła sztuki – należy chłonąć w stanie zakochania.”

Emil Zegadłowicz (1888–1941)

O miłości, O tajemnicy

„Od dawna wiadomo, że są dwa narody wybrane. Jeden, izraelski, miał za zadanie zachować wiedzę Sumerów, wzbogacić ją, stworzyć podstawy materialne pod rozwój cywilizacji rozumnej, o wysokim poziomie technicznym. Drugim narodem wybranym ma być naród polski. To od niego ma rozpocząć się odnowa biologiczna całego rodzaju ludzkiego. W następnym etapie, który zresztą już można byłoby zacząć realizować, należy przyczynowo opanować zjawisko starzenia się ludzi, a przynajmniej, do czasu ostatecznej odnowy rodzaju ludzkiego, starać się opóźniać starzenie u ludzi i przedłużać życie.”

Jan Kwaśniewski (1937–2019) polski lekarz i propagator diet

Dieta optymalna
Źródło: s. 108, 109

O życiu, O ludziach, O zachowaniu, O czasie

„Impresjonizm jest nie tylko pewnym programem artystycznym, ale także zjawiskiem historycznym powstałym w określonym czasie i środowisku.”

Zdzisław Kępiński (1911–1978)

Impresjonizm
Źródło: s. 7

O czasie

„Jednocześnie to się wpisuje w pewne szersze zjawisko, które pojawiło się po raz pierwszy w roku 1991, później w 1992 za czasów rządów Olszewskiego i powtórzyło się w latach 2005–2007 i widzimy je dzisiaj, tzn. opozycja, ten nurt establishmentowy, kwestionuje nie tyle co poszczególne posunięcia, co w gruncie rzeczy prawo do rządzenia tych, którzy reprezentują nurt odmienny, krytyczny wobec tego wszystkiego, co działo się w Polsce po roku 1989.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

Źródło: Rzepliński chwalił się wspólną służbą w wojsku. Prezes PiS zdradził jak było naprawdę, niezalezna.pl, 30 marca 2016 http://niezalezna.pl/78334-rzeplinski-chwalil-sie-wspolna-sluzba-w-wojsku-prezes-pis-zdradzil-jak-bylo-naprawde

„Brak bezpośredniego kontaktu kobiet z procesem produkcji sprawia, że właśnie wśród nich utrzymują się nadal cechy psychiczne, przestarzałe z punktu widzenia gospodarki nowoczesnej. Znaczy to, że szczególna nabożność kobiet jest jednym z przejawów ogólniejszego konserwatyzmu wynikającego z sytuacji ekonomicznej, w jakiej znajdują się one w społeczeństwie cywilizowanym. Dla współczesnego mężczyzny patriarchalne stosunki zróżnicowania społecznego nie stanowią dominującej cechy otaczającego go świata. Natomiast dla kobiet, zwłaszcza z wyższej klasy średniej, mają największą wagę w życiu. Wynika to ze spowodowanego czynnikami ekonomicznymi i obyczajowymi zamknięcia kobiet z tej klasy w „sferze życia domowego”. W tym właśnie należy szukać źródeł sposobu myślenia sprzyjającego religijności oraz interpretowania zjawisk życiowych w kategoriach pozycji społecznej. Logika codziennego życia domowego zostaje przetransponowana na sferę nadprzyrodzoną i tak oto kobieta znajduje się w kręgu bliskich sobie pojęć i idei, które dla mężczyzny są na ogół niezrozumiałe i głupie.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O kobietach, O myślach, O myśleniu

„Najbardziej wymiernym zjawiskiem społecznym występującym w państwie wyznaniowym jest materialne uprzywilejowanie kleru w porównaniu z innymi grupami społecznymi oraz instytucji wyznaniowej w porównaniu z innymi instytucjami działającymi w państwie. Indywidualne obciążenia finansowe (podatkowe i inne) kleru wobec państwa są znikome, a liczne rodzaje działalności instytucji wyznaniowej służące jej przetrwaniu i umocnieniu, w tym autoreklama oraz szkolenie kadr i rozbudowa infrastruktury, są finansowane lub współfinansowane przez państwo. Odbywa się to zarówno w formie stałych i okazjonalnych nakładów pieniężnych, jak i przez obdarowywanie tej instytucji częścią państwowego majątku trwałego, głównie ziemi i budynków. Powstające w ten sposób niedobory w źródłach utrzymania państwa wyrównywane są kosztem reszty jego obywateli.”

Barbara Stanosz (1935–2014) uczona polska, filozof, logik

Źródło: Państwo wyznaniowe, „Bez Dogmatu” http://www.iwkip.org/bezdogmatu/68/, nr 68, wiosna 2006

O wiośnie

„Dlaczego sztuka i twórczość zbliżają się do antropologii? Co w twórczości artystycznej upoważnia do tego, żeby włączyć ją w ten obszar antropologii? Otóż uważam, że twórczość jest rzeczą podwójną. Mamy tu do czynienia z dwoma zjawiskami: przyczyny, pochodzenie, źródła twórczości, sztuki oraz ich istnienie w obiegu ludzkim, szerszym. Mogę powiedzieć, że ta podwójność, leżąca u podstaw aktu twórczego, istnieje pewno we wszystkich dziedzinach sztuki, ale ja biorę odpowiedzialność za słowo w dziedzinie malarstwa. U podstaw leżą więc jak gdyby dwa sprzeczne motywy: po pierwsze twórczość jako taka, jako jedna z sił władających człowiekiem, jako przedstawicielem gatunku, oraz coś innego, to znaczy coś, co nie jest twórczością, a co jest rzeczywistością, oczywiście w szerszym rozumieniu rzeczywistością, której człowiek sam jest częścią. W której istnieje. Z tych dwu źródeł twórczość czerpie swoje soki. Rzeczywistość otaczająca, w której człowiek tkwi i jest nią przeniknięty jest siłą, oraz ta już szczególna i poszczególna w człowieku siła, jaką jest twórczość, też jest siłą sprawczą. Z tych dwu sił powstaje kreacja artystyczna.”

Jacek Sempoliński (1927–2012)

Źródło: Zbigniew Benedyktowicz, O „Epitafium i siedmiu przestrzeniach”, Polska Sztuka Ludowa Konteksty 1993 t. 47 z. 1, s. 19.

O sztuce, O rzeczywostości, O sile, O malarstwie

„Charakter – zjawisko rzadziej spotykane niż bohaterstwo.”

Paul Claudel (1868–1955)

O charakterze

„Gdy ucinasz u korzeni drzewo lgnięcia i pojęciowości,
wszelkie zjawiska wyglądają niczym mgła.”

V Szamarpa (1526–1583)

Źródło: buddyzmwprost.com.pl http://www.buddyzmwprost.com.pl/index.php?id=196

O drzewach

„Wojna stanowiła pramgławice możliwości psychicznych, w której kłębiły się zarodki rozwoju; kto w jej wpływie dostrzegał tylko surowość i barbarzyństwo, ten z ogromnego całokształtu zjawisk wyłuskiwał jedną jedyna właściwość z podobną ideologiczną samowolą, co ten, który widział w niej wyłącznie objaw patriotyzmu i heroizmu.”

Ernst Jünger książka Sturm (novella)

Sturm

O wojnie

„Powinien wiedzieć dokładnie, co chce przekazać, czego chce nauczyć. W tym miejscu warto przywołać pewną zasadę, która mówi, że nigdy nie wiadomo, jaką korzyść z wykładu ma student, ale wykładowca ma ją na pewno, jeśli do swojego wystąpienia dobrze się przygotuje.
Ważne jest, by nawet o skomplikowanych rzeczach umieć mówić w sposób prosty. Lepiej jest zaczynać od opisu zjawiska, a potem dopiero mówić o teorii.
Bardzo cenna jest również umiejętność komunikowania się ze studentami, przekazywania im swojej pasji, a także poczucie taktu w stosunku do tych młodych ludzi.”

Adam Bielański (1912–2016) polski chemik

o tym, jaki powinien być dobry wykładowca chemii.
Źródło: Rita Pagacz-Moczarska, Chemia to dla mnie dobry wybór. Rozmowa z prof. Adamem Bielańskim, „Alma Mater”, nr 136, nr specjalny 2011, s. 11.

O ludziach

„Nie może tak być, że nie staje się wiadomością dnia fakt, iż z wyziębienia umiera starzec zmuszony, by żyć na ulicy, natomiast staje się nią spadek na giełdzie o dwa punkty. To jest wykluczenie. Nie można dłużej tolerować faktu, że wyrzuca się żywność, podczas gdy są ludzie cierpiący głód. To jest nierówność społeczna. Dzisiaj wszystko poddane jest prawom rywalizacji i prawu silniejszego, gdzie możny pożera słabszego. W następstwie tej sytuacji wielkie masy ludności są wykluczone i marginalizowane: bez pracy, bez perspektyw, bez dróg wyjścia. Samego człowieka uważa się za dobro konsumpcyjne, które można użyć, a potem wyrzucić. Daliśmy początek kulturze „odrzucenia”, którą wręcz się promuje. Nie chodzi już tylko o zjawisko wyzysku i ucisku, ale o coś nowego: przez wykluczenie zraniona jest w samej swej istocie przynależność do społeczeństwa, w którym człowiek żyje, ponieważ nie jesteśmy w nim nawet na samym dole, na peryferiach czy pozbawieni władzy, ale poza nim. Wykluczeni nie są „wyzyskiwani”, ale są odrzuceni, są „niepotrzebnymi resztkami””

Franciszek (papież) Evangelii gaudium

Źródło: Evangelii gaudium

O głodzie, O ludziach

„Życie domowe większości klas społecznych jest stosunkowo skromne w porównaniu z wielkim splendorem publicznej części życia, która odbywa się na oczach obserwatorów. Wtórną konsekwencją tego zjawiska jest zwyczaj ukrywania życia prywatnego przed oczami widzów. Ludzie utrzymują w tajemnicy przed sąsiadami tę część swej prywatnej konsumpcji, która może się odbywać w odosobnieniu, nie przynosząc ujmy. Stąd troska, aby postronni nie mogli obserwować życia domowego, rozpowszechniona w większości społeczeństw gospodarczo rozwiniętych i stąd, jako cecha wtórna, zwyczaj przestrzegania prywatności i rezerwa w stosunkach z ludźmi, charakteryzujące kodeks postępowania wyższych klas w każdym społeczeństwie. Niska stopa urodzeń wśród klas społecznych, na które nakaz prestiżowego wydawania pieniędzy wywiera największy nacisk, da się również wyprowadzić z nakazów marnotrawstwa na pokaz wyznaczającego poziom życiowy. Pociągająca za sobą znaczny wzrost kosztów konsumpcja na pokaz, która wymaga przyzwoitego utrzymania, działa w tym przypadku jako poważna przeszkoda. Jest to prawdopodobnie najbardziej efektywny z motywów prowadzących do kontroli urodzeń zalecanej przez Malthusa.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O życiu, O ludziach

„Nawet nieznaczna czy ukryta skłonność do wyjaśniania zjawisk codziennego życia przez odwołanie się do innych sfer poza sferą wymiernych związków przyczynowych może – przez kumultatywny wpływ na nawykowe postawy – znacznie obniżyć zbiorową wydajność produkcyjną danego społeczeństwa.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

„Polityczne rozumowanie zależy od wyznawanej moralności. Są dwa podstawowe systemy moralne: konserwatystów i postępowców, ale wielu ludzi między nimi żongluje, niektóre zjawiska rozumiejąc w sposób konserwatywny, a inne – postępowy, w zależności od kontekstu. I nawet tego nie zauważają. Polityka jest bowiem przede wszystkim domeną moralności.”

George Lakoff (1941) językoznawca amerykański

Źródło: rozmowa Katarzyny Wężyk, Prawica wojuje na słoniach, „Gazeta Wyborcza”, 23–24 sierpnia 2014.

O ludziach

„Historycznie biorąc, wstrząs rewolucyjny i wynalazek demokracji to zjawiska ze sobą powiązane i wzajemnie od siebie zależne, składające się na ogromną przemianę polityczną i społeczną: 14 lipca zdobyto Bastylię, a sześć tygodni później Zgromadzenie Konstytucyjne uchwaliło Deklarację praw człowieka i obywatela. Politycznie i socjologicznie są to jednak zjawiska odrębne, a doświadczenie rewolucyjne dowodzi, że zarazem uzupełniają się one i wchodzą ze sobą w sprzeczność. W istocie kryzysy i konwulsje rewolucyjne, szczególnie zaś momenty kulminacyjne, podczas których lud mobilizuje się i masowo powstaje, poddają instytucje przedstawicielskie ciężkiej próbie.”

Bronisław Baczko (1924–2016) polski filozof i historyk myśli społecznej

fragment wstępu.
Źródło: Rewolucja. Władza, nadzieje, rozterki, przeł. Wiktor Dłuski, wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2010.

O ludziach, O demokracji

„Życie jest zjawiskiem bardzo serio, więc można je traktować z dystansem, natomiast teatr to z założenia instytucja nie serio, więc trzeba ją traktować potwornie poważnie. Ponieważ jest z założenia grą, to znaczy, że trzeba go traktować z przesadną odpowiedzialnością – co nie znaczy, że bez poczucia humoru, tylko odpowiedzialnie. Tego nas uczyli profesorowie wyrośli w przedwojennej, zelwerowiczowskiej tradycji. Przede wszystkim tego nas uczyli.”

Zbigniew Zapasiewicz (1934–2009) polski aktor

Zapasowe maski

O życiu

„Chrześcijaństwo i islam są proroczymi, a nie mistycznymi religiami (przynajmniej pojawiające się w nich mistyczne zjawiska nie mają zasadniczej wagi, nie konstytuują religii). W religiach profetycznych dominuje słuchanie, w mistycznych zaś widzenie, wizja, intuicja, iluminacja. Mistyk widzi coś tajemniczego, co w rzeczy samej może zobaczyć każdy. Natomiast prorok słyszy coś, czego inni nie mogą usłyszeć. Słyszy Słowo Boże, głos Boga albo anioła; pozostali mają słuchać, dawać posłuch, a więc przyjmować z wiarą i posłuszeństwem to, co usłyszał wysłannik Boga. Wszystkie te ogólne uwagi o religiach profetycznych dotyczą zarówno Jezusa, jak i Mahometa.”

Hubertus Mynarek (1929)

Zakaz myślenia. Fundamentalizm w chrześcijaństwie i islamie
Źródło: s. 34

O Bogu, O wierze, O religii, O aniołach

„Nie zwalczam instytucji, tylko człowieka, który nią kieruje, a który jest efemerydą, zjawiskiem chwilowym jak my wszyscy w stosunku do Polski (…), jestem przeciwnikiem obecnego rządu, bo mam inne poglądy polityczne, ale niech ten sam rząd przyśle tutaj na stanowisko wojewody człowieka porządnego, to my się z nim na punkcie potrzeb śląskich dogadamy.”

Wojciech Korfanty (1873–1939) polityk polski, działacz narodowy na Górnym Śląsku

wypowiedź na temat Michała Grażyńskiego. Źródło: Aleksander Kawałkowski, Sprawozdanie z podróży na Śląsk Górny i Śląsk Cieszyński z 5 listopada 1929 r., Centralne Archiwum Wojskowe, Wojskowe Biuro Historyczne, sygn. I.341.1.61, cyt. w: Aleksander Wysocki, Tożsamość Górnoślązaków. Przyczynek do problemu na podstawie dokumentów Centralnego Archiwum Wojskowego z lat 1919–1939, Biuletyn nr 28 Wojskowej Służby Archiwalnej, 2006 http://www.caw.wp.mil.pl/biuletyn/b28/spis_28.htm.

„Tak samo, jak nie wystarczy zniesienie rządu, jeżeli się go nie zastąpi czymś innym, tak też nie dojdziemy do ładu z wypędzeniem Boga, jeśli nie znajdziemy niewiadomej, jaka zgodnie z porządkiem pojęć ludzkich i zjawisk społęcznych obejmie po nim spadek.”

Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) francuski polityk i filozof

O Bogu

„Kiedy mówimy o „rzece”, czytelnikowi europejskiemu przychodzi na myśl co najwyżej Dunaj liczący 2790 kilometrów. Gdyby mu tego nie opisać, miałby trudności z wyobrażeniem sobie Amazonki długości 5500 kilometrów. Na wysokości Belén del Para nie widać drugiego brzegu rzeki; jest ona w tym miejscu szersza niż Bałtyk. Kiedy my mówimy „burza”, dla Europejczyka oznacza to błyskawice i grzmoty, ale trudno by pojęli zjawisko, które naprawdę chcemy opisać. Podobnie ze słowem „deszcz”. W Andach, według opisu poczynionego dla Francuzów przez Javiera Marimera, też Francuza, zdarzają się burze trwające niekiedy i pięć miesięcy. (…) „Kto nie widział owych burz, nie zdoła sobie wyobrazić gwałtowności, z jaką się one rozwijają. Całymi godzinami błyska się bez przerwy i tak silnie, jakby krew tryskała, a powietrze drży od przeciągłego pomruku grzmotów, których echo niesie się po niebotycznych górach.””

Gabriel García Márquez (1927–2014) pisarz kolumbijski, noblista

Opis ten, choć daleki od arcydzieła, starczy, by przerazić największego europejskiego niedowiarka.
Źródło: Artur Domosławski, Gorączka latynoamerykańska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, s. 256–257.

O książkach, O świecie, O myślach, O myśleniu

„Zjawiska istnieją przez zmianę.”

Ajahn Chah (1918–1992) mnich buddyjski

Źródło: str. 16

„Jesteśmy właśnie świadkami początku nieuczciwej i otwarcie niebezpiecznej prezydencji Niemiec – ożywienia eurokonstytucji, ale robienie tego w ten sposób by unikać referendów w kluczowych państwach członkowskich, jest nie tylko obelgą dla Francuzów i Holendrów, to klasyczny przykład nowego zjawiska, które widzę od dzisiaj rana: euronacjonalizmu, gdzie nie jesteście zdolni przyjąć „nie” za odpowiedź.”

Nigel Farage (1964)

„(…) zasób rzeczy nieruchomych i ruchomych wraz ze związanymi z nim wartościami duchowymi, zjawiskami historycznymi i obyczajowymi uznawanymi za podstawę ochrony prawnej dla dobra konkretnego społeczeństwa i jego rozwoju oraz dla przekazania ich następnym pokoleniom, z uwagi na zrozumiałe i akceptowane wartości historyczne, patriotyczne, religijne, naukowe i artystyczne, mające znaczenie dla tożsamości i ciągłości rozwoju politycznego, społecznego i kulturalnego, dowodzenia prawd i upamiętniania wydarzeń historycznych, kultywowania poczucia piękna i wspólnoty cywilizacyjnej.”

Jan Pruszyński (1941–2008) polski prawnik i badacz dziedzictwa kultury Polski

definicja dziedzictwa kultury.
Źródło: Dziedzictwo kultury Polski: jego straty i ochrona prawna, Kraków 2001

O stracie

„Strukturalizm zmierza do obiektywizmu, badając najchętniej zjawiska, które powstają niezależnie od złudzeń świadomej myśli i dają się określić za pomocą stosunkowo ograniczonej liczby zmiennych pozwalających wyjaśnić różne formy, jakie te same zjawiska przybierają w odmiennych społeczeństwach.”

Claude Lévi-Strauss (1908–2009) francuski antropolog, socjolog i filozof

Antropologia strukturalna (1958)
Źródło: wyd. Warszawa 2001

O myślach, O pomocy, O myśleniu

„Korupcja to nie jest twór patologicznego marginesu. Zjawisko to istnieje wyłącznie wśród porządnych ludzi. Jak tak zwany menel bierze, to nie mówimy o korupcji. Ona przecież dotyka tylko porządnych ludzi. Kradną wyłącznie inni, my co najwyżej korzystamy z okazji – tłumaczą sobie niektórzy. A dlaczego porządni ludzie dają i biorą? Bo potrafi ą stworzyć wiarygodne usprawiedliwienie dla swojego czynu.”

Marek Kosewski (1941) polski psycholog

Źródło: Korzystanie z okazji, „Alma Mater”, nr 104–105, czerwiec-wrzesień 2008, s. 128.

O ludziach

„Wszystko, cokolwiek istnieje, bywa przedmiotem drwin. Nie ostoi się wobec nich żadna godność, wiadomo bowiem, że ten i ów śmie podrwiwać nawet z królewskiego majestatu. Śmiech uderza w trony i państwa. Jedne ludy drwią z innych lub z samych siebie. Bywało, że wyszydzano to nawet, co nie istnieje – czyż nie śmiano się z mitycznych bogów? Nawet zjawiska pełne powagi, ba, tragiczne, bywają przedmiotem żartów. Dość wspomnieć o humorze cmentarnym, o pokpiwaniu ze śmierci i nieboszczyków.(…) A jednak, choć przedmiotem kpin jest zarówno królestwo życia jak i śmierci, zarówno rzeczy małe jak wielkie, jest coś, czego nikt dotąd nie ośmielił się wyszydzić ani wyśmiać. Przy tym owa rzecz nie należy do rzędu takich, o których dałoby się zapomnieć, które ujść mogą uwagi, albowiem idzie o wszystko, co istnieje, to znaczy o Kosmos. Jeżeli zastanowisz się nad tym, królu, pojmiesz, jak bardzo jest Kosmos śmieszny…”

Stanisław Lem książka Bajki robotów

Utwory, Bajki robotów
Źródło: Król Globares i Mędrcy

O śmierci, O Bogu, O ludziach, O śmiechu

„Chcę wiedzieć, jak Bóg stworzył ten świat. Nie interesuje mnie to czy inne zjawisko. Chcę znać Jego myśli, reszta to szczegóły.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: „Postępy Astronomii” 1997, nr 2, s. 11 https://www.urania.edu.pl/sites/default/files/archiwum/postepy_astronomii_1997_02.pdf.

O Bogu, O świecie, O myślach, O myśleniu

„Obecna sytuacja świata rodzi poczucie tymczasowości i niepewności jutra, którego konsekwencją są wielorakie formy zbiorowego egoizmu. Gdy ludzie stają się autoreferencyjni, to izolują się w swojej świadomości, zwiększają swoją zachłanność. Im bardziej serce danej osoby jest puste, tym bardziej potrzebuje ona rzeczy, które mogłaby kupić, posiadać i konsumować. W tym kontekście nie wydaje się możliwe, aby ktoś zaakceptował granice, jakie wyznacza mu rzeczywistość. W takiej perspektywie nie ma też prawdziwego dobra wspólnego. Jeśli ten rodzaj osób będzie dominował w społeczeństwie, to normy będą przestrzegane jedynie w takim zakresie, w jakim nie będą sprzeczne z ich własnymi potrzebami. Dlatego myślimy nie tylko o możliwości straszliwych zjawisk klimatycznych lub klęskach żywiołowych, ale także o katastrofach wypływających z kryzysu społecznego. Bowiem obsesja na tle konsumpcyjnego stylu życia, zwłaszcza gdy bardzo niewielu jest w stanie tak żyć, może sprowokować jedynie przemoc i wzajemne zniszczenie.”

Franciszek (papież) Laudato si'

Źródło: Laudato si

O ludziach, O myślach, O rzeczywostości, O egoiźmie

„Z drugiej jednak strony: tysiące ludzi giną co roku, często bez własnej winy – a czasem z powodu własnej lekkomyślności. Takie jest życie – i takie powinno być życie! Gdyby ludzie nie ginęli z powodu lekkomyślności, to społeczeństwo zostałoby zdominowane przez lekkomyślnych – i po kilkunastu pokoleniach to lekkomyślni decydowaliby o np. użyciu broni jądrowej… Dlatego śmierć np. znajomego narkomana mnie martwi – ale fakt, że narkomani umierają, jest zjawiskiem społecznie pozytywnym; im mniej ludzi nie umiejących panować nad swymi odruchami – tym (dla społeczeństwa) lepiej.”

Janusz Korwin-Mikke (1942) polski polityk

Źródło: felieton Obrona domostwa, „Angora” nr 7/2000

O życiu, O śmierci, O ludziach, O czasie

„Ortodoksyjny marksizm jest nie tylko wytworem przeróżnych zaciekłych i bezkrytycznych komentatorów Marksa, którzy – jak wszyscy niemal komentatorzy – zdolni są podołać przekształceniu najbardziej twórczej myśli w suchą pedanterię i uznać nużącą repetycję za najdoskonalszy wyraz intelektualnej rewolucyjności. Ksiądz Piwowarczyk miałby wtedy zbyt łatwą robotę. Ortodoksyjny marksizm jest czymś nierównie więcej; jest kształtem życia, jest zespołem treści uczuć i przekonań, opartym na długo formowanej, stwardniałej strukturze proletariackiej psychiki. (…) Marksizm, z socjologicznego punktu widzenia, nie jest zbiorem tez, nie jest tylko naukową teorią. Jest formą i treścią świadomości ruchu społecznego, jest zjawiskiem nie logicznym, lecz społecznym.”

Jan Strzelecki (1919–1988) socjolog polski, eseista, działacz społeczny

Źródło: O niektórych źródłach uproszczeń marksizmu, „Przegląd Socjalistyczny”, 1948 http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/436

O emocjach, O myślach, O myśleniu

„Praktykując zen, buddyzm, mam świadomość nietrwałości wszystkich zjawisk, bezwzględnie wszystkich. My też jesteśmy takim zjawiskiem, czyli i nas. I to nie jest nam wpajane, my się tego na pamięć nie uczymy, my tego doświadczamy. Śmierć jest końcem, ale i początkiem, życie jest wieczne, tylko zmienia swoje formy, które są nietrwałe. Więc jestem otwarta na śmierć.”

Małgorzata Braunek (1947–2014) polska aktorka

Źródło: rozmowa Agnieszki Kublik, wyborcza.pl, 30 października 2012 http://wyborcza.pl/1,75248,12771658,Malgorzata_Braunek__Jestem_otwarta_na_smierc.html

O życiu, O śmierci

„Obawiam się, że część biskupów wciąż nie rozumie, czym jest państwo demokratyczne i czym jest pluralizm światopoglądowy, który jego władze muszą szanować. Że przestrzeń życia społecznego nie musi i nie powinna być regulowana przez państwo, że ludzką wolność trzeba respektować. Do tego dochodzi częste zaangażowanie polityczne księży i biskupów, a przede wszystkim brak jednolitego głosu Episkopatu wobec niepokojących zjawisk w bieżącej polityce – mam przede wszystkim na myśli niereagowanie na akty agresji i nienawiści. To wprawdzie nie ma bezpośredniego związku z „przyjaznym rozdziałem Kościoła i państwa”, ale i o tym należałoby porozmawiać: jaką rolę Kościół może i powinien odgrywać w przestrzeni publicznej? Nie chodzi o to, żeby angażował się po którejkolwiek ze stron konfliktu, ale żeby zajmował jasne stanowisko w obliczu rzeczy niedopuszczalnych.”

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) polski polityk, premier RP

Źródło: tygodnik.onet.pl http://tygodnik.onet.pl/kraj/zbyt-glosne-milczenie/mbnsm, 3 lutego 2013

O myślach, O wolności, O myśleniu

„Każde doświadczenie fizyczne, niezależnie od tego, czy dotyczy zjawisk życia codziennego, czy też mikroświata, może być opisane wyłącznie w terminach fizyki klasycznej.”

Werner Heisenberg (1901–1976) fizyk niemiecki

Źródło: Fizyka a filozofia

„Swoją przygodę z literaturą zaczynałam od poezji i sztuk teatralnych. Z czasem postawiłam na prozę. W pewnym momencie mojego zawodowego życia postanowiłam jednak zająć się innym gatunkiem literackim. Doszłam do wniosku, że nie chcę już dłużej pisać konwencjonalnych kryminałów, powieści z dreszczykiem. Zainteresowałam się historiami nadprzyrodzonymi. Zaczęłam zgłębiać ten temat. Dla mnie istotny nie był naukowy punkt wyjścia, logika i możliwość wyjaśnienia zagadki – chciałam przybliżyć czytelnikom punkt wyjścia osoby zderzającej się z niezrozumiałym, paranormalnym zjawiskiem.”

Charlaine Harris (1951)

Źródło: Czy wampiry istnieją naprawdę? Autorka „Czystej krwi” Charlaine Harris specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 9 marca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=63775

O literaturze, O czasie

„W samych książkach Grossa są bardzo ciekawe idee, o których w Polsce nikt właściwie nie dyskutuje. Np. w „Sąsiadach” pisze o zjawisku podwójnej kolaboracji. Rzeczywiście bardzo dużo ludzi kolaborowało i z Sowietami po 1939 r., i z Niemcami po 1941. To pokazuje, że często ideologia nie grała decydującej roli w wyborach życiowych.”

Timothy Snyder (1969) amerykański historyk

Źródło: wywiad Adama Leszczyńskiego, Mord bez granic, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 maja 2011.

O ludziach, O książkach

„Słowa Engelsa z roku 1891, że Komuna Paryska była właśnie dyktaturą proletariatu dobitnie wykazują, że rządy bolszewickie nic nie mają wspólnego z metodą Komuny Paryskiej, a więc nie mają nic wspólnego z istotną dyktaturą proletariacką. Komuna Paryska zniosła wojsko stałe; usunęła policję polityczną; oparła swój ustrój na głosowaniu powszechnym itd., podczas gdy bolszewizm stworzył potęgę armii, zaprowadził samodzierżawie policyjnej czerezwyczajki i zamiast powszechnego głosowania przeprowadził rządy kliki. Przez pewien czas te rządy kliki były usprawiedliwiane tym, że Rosja znajduje się w stadium „przejściowym” do socjalizmu; skoro jednak z bezpośredniego przejścia do socjalizmu zrezygnowano i wprowadzono „nowy kurs””

Kazimierz Czapiński (1882–1941)

jakież więc mają usprawiedliwienie te rządy oligarchów i terror. Przestają więc być zjawiskiem „przejściowym” i stają się zwykłym despotyzmem. Źródło: przedmowa książki Karola Kautsky’ego, Od demokracji do niewolnictwa państwowego. Odprawa Trockiemu, Ludowe Spółdzielcze Towarzystwo Wydawnicze, Lwów 1922 http://lewicowo.pl/kautsky-vs-trocki/.

O książkach, O demokracji, O czasie

„Współczesne interpretacje zjawisk mikroświata niewiele mają wspólnego z prawdziwie materialistyczną filozofią. Można właściwie powiedzieć, że fizyka atomowa sprowadziła naukę z drogi materializmu, którą kroczyła ona w dziewiętnastym stuleciu.”

Werner Heisenberg (1901–1976) fizyk niemiecki

Źródło: Fizyka a filozofia

O nauce

Cytaty na temat zjawisko strona 2

Cytaty na temat zjawisko
strona 2