Cytaty na temat język
strona 7

„To wspaniale znów grać w swoim ojczystym kraju i w swoim języku.”

Antonio Banderas (1960) hiszpański aktor

Źródło: Jamie Levy, Antonio Banderas. Zrobiliśmy coś wyjątkowego, „To i Owo” nr 36, 6 września 2011, s. 5.

„Kobieta i mężczyzna rymują się w każdym języku, za pomocą narządów płciowych, reszta jest prozą niekompatybilnych kaprysów i niekoniecznych urojeń.”

Waldemar Łysiak książka Kielich

Kielich

O kobietach, O pomocy

„Studiowałem filozofię i zastanawiałem się, czy zdawać do szkoły teatralnej czy filmowej. Zorganizowałem ekipę i nakręciliśmy film. Był bardzo zły, ale nie o to chodzi. Oglądając go miałem wrażenie, że jego język jest bliższy teatrowi niż filmowi, i ostatecznie wybrałem krakowską PWST. Jednak moje podejście do teatru na początku było dość klasyczne.”

Krzysztof Garbaczewski (1983)

Źródło: Aneta Kyzioł, Ja mogę mówić, „Polityka” nr 5, 1 lutego 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/132072.html

O wrażeniach

„Językiem Wszechświata jest matematyka. Cała fizyka jest właściwie matematyką z pewnym naddatkiem interpretacyjnym, odnoszącym struktury matematyczne do rzeczywistego, dostępnego eksperymentom świata”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Wywiad Dowód na istnienie Boga

O matematyce

„W Pałacu Prymasa była narada na temat muzyki i śpiewu w liturgii. Smutne to, bo widać, jak niszczą wszelką tradycję, i w muzyce, i w tekstach. Zniszczyli chorał gregoriański, wycofując łacinę, zniszczyli stary kościelny folklor, wprowadzili za to cukierkowe pieśni bez stylu. A znów w tekstach likwidują archaiczną polszczyznę, dając na jej miejsce język pospolity. Modernizacja Kościoła, mające na celu jego większą powszechność, może u nas sprawić, że oddali się on od mas i tradycji, a w łaski nowych ludzi się nie wkupi.”

Stefan Kisielewski (1911–1991) polski publicysta, działacz polityczny, kompozytor

Źródło: ks. Grzegorz Śniadoch, Msza święta trydencka. Mity i prawda, wydanie II popr. i uzup., Centrum Kultury i Tradycji, Ząbki 2014, s. 102–103.

O ludziach, O prawdzie

„Głupi człowiek ma serce na języku, mądry – język na sercu.”

Tukidydes

Serce

„Bo, choć szukam, językiem cię nie umiem, naga:
Powiedz mi, że się boisz, uwierzę, że jesteś.”

Rafał Wojaczek (1945–1971) polski poeta

Źródło: Musisz się zawsze róży bać

„Obrotny język zmiele każdą myśl.”

Antoni Regulski

O myślach, O myśleniu

„Jakimże jest język tuziemczy na Śląsku? Niemiecki przecież chyba nie?”

Johann Wilhelm Pohle (1742–1801)

„Piszę językiem niedzisiejszej poezji i niedzisiejszej krytyki literackiej. Lubię wiersze serdecznie niemodne i szczęśliwie spóźnione. Tęsknię za humorem, który uczy pokory, pozwala śmiać się z samego siebie, ratuje od patosu, tak bliskiego dawnym wierszom religijnym, pozwala spojrzeć z uśmiechem nawet na dramat.”

Jan Twardowski (1915–2006) poeta polski, duchowny katolicki

O uśmiechu

„Pewien nauczyciel aktorstwa mawiał, że mamy rzeczywistość i tak zwaną rzeczywistość stołu kuchennego. Na przykład teraz, rozmawiamy sobie przy stole, ale gdyby to się działo na scenie, widzowie z ostatniego rzędu niewiele by zrozumieli. Jak więc przełożyć moment taki jak ten na język teatru, aby nawet widz z ostatniego rzędu wiedział o co chodzi? Z pomocą przychodzi technika aktorska. Nie możesz chować twarzy, musisz pokazywać swoje emocje. Lubię kiedy moje emocje na scenie narastają, od takie naturalnej sytuacji do prawie przerysowanych. W filmie jest inaczej. Tam właśnie starasz się grać oszczędnie, kameralnie.”

Daniel Okulitch (1976)

Źródło: „Zawsze podróżuję z biczem”. Daniel Okulitch o śpiewaniu, aktorstwie i lżejszej stronie opery, Tokfm.pl, 31 grudnia 2010 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/108549.html#

O podróżowaniu, O rzeczywostości, O nauczycielach, O pomocy

„Muszę przez cały czas uważać na to, co mówię, choćby tylko ze względu na to, że mówimy po angielsku, a to dla mnie przecież obcy język. Mogę popełnić jakiś błąd, powiedzieć coś, co zabrzmi głupio lub śmiesznie i chwilę później cały świat będzie o tym wiedział. To po prostu kwestia instynktu samozachowawczego. Nie chcę potem przeczytać gdzieś o sobie jakichś bzdur, w dodatku odwołujących się do naszej rozmowy.”

Penélope Cruz (1974) aktorka hiszpańska

Źródło: wywiad http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=54046

O świecie, O błędach, O czasie

„Agencja posiada informacje, że Iran przeprowadził praktyczne doświadczenia sprawdzające skuteczność wyrzutni rakiet dalekosiężnych. Ponadto wśród materiałów dostarczonych przez jedno z państw członkowskich znajduje się dokument w języku perskim, odnoszący się bezpośrednio do przygotowań logistycznych niezbędnych przy przeprowadzaniu testów nuklearnych. Istnieje uzasadnione podejrzenie, że prototypy sprzętu niezbędnego do tego rodzaju prób już istnieją, ale władze irańskie odmówiły Agencji dostępu do nich…”

Yukiya Amano (1947–2019) japoński dyplomata

Źródło: Roman Frister, Chmury nad Teheranem, „Polityka” nr 48, 23 listopada 2011.

„Gdybyśmy mieli słowo, gdybyśmy mieli język, nie potrzebowalibyśmy broni.”

Ingeborg Bachmann (1926–1973) austriacka pisarka

„W miarę starzenia się, mężczyznom rośnie broda, a kobietom język.”

Pierre Beaumarchais (1732–1799)

O kobietach

„Chciała dobrze, lecz jej słowa rozzłościły mnie i musiałem ugryźć się w język, by nie powiedzieć czegoś niemiłego. Była taka sama jak stracharz – nadopiekuńcza.”

Joseph Delaney (1945)

Pomyłka Stracharza (2008)

„Księga natury pisana jest w matematycznym języku.”

Galileusz (1564–1642) Włoski astronom, astrolog, fizyk i filozof, twórca podstaw nowożytnej fizyki.

O naturze

„Opowiadam o swoim świecie językiem, który sama stworzyłam. Realizuję spektakle teatralne za pomocą tańca, a więc muszę być wierna sobie, swojemu przesłaniu. To ono powinno być latarnią morską każdego artysty.”

Izadora Weiss

Źródło: Przemysław Gulda, Opowiadam o swoim świecie językiem, który sama stworzyłam, Gazeta Wyborcza Trójmiasto online, 23 października 2014 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/191172,druk.html

O pomocy, O tańcu

„Nie ma nic lepszego niż język, który jest łącznikiem życia społecznego, kluczem do wiedzy, organem prawdy i rozsądku.”

Ezop (-620–-564 p. n. e.) grecki bajkopisarz

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O wiedzę, O myśleniu

„Gdyby językiem powszechnym stał się śpiew świętego Franciszka, pogodzono by ogień i wodę, ból i radość, ciało i duszę, śmierć i życie.”

Franciszek Kamecki (1940)

O życiu, O śmierci, O bólu, O duszy

„Okazało się, że to nie dla mnie. Granie w obcym języku wydawało mi się nieprawdziwe, obce.”

Krzysztof Stelmaszyk (1959)

o aktorstwie za granicą. Źródło: Małgorzata Piwowar, Małpowanie szablonów, „Rzeczpospolita”, 13 lipca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/msza.htm

„Myślę, że ksiądz, który próbuje pisać wiersze, poszukuje języka, w którym mógłby wyrazić swe religijne przeżycia. Nie wystarcza mu język homilii, rozprawy teologicznej, morałów.”

Jan Twardowski (1915–2006) poeta polski, duchowny katolicki

O poszukiwaniu, O myślach, O myśleniu

„Na całym Górnym Śląsku, w szczególnej mierze jednak na zachodnim Górnym Śląsku, a mianowicie w latach między obu wojnami światowymi, u młodszej generacji, tym częściej przy tym na wsi, dokonało się przejście od języka dawnego do nowego, to znaczy od dialektów polskich do mówienia po niemiecku (…), o liczebności jednostek leksykalnych, które z gwar polskich zostały przejęte do mówionego języka niemieckiego przybliżone wyobrażenie daje trzytomowy słownik śląski długoletniego dyrektora niemieckiego atlasu językowego w Marburgu, Waltera Mitzki. Jest to kilkaset polskich gwarowych haseł leksykalnych, które ujęte są w tym słowniku śląskim, obejmującym w istocie nie tylko obszar górnośląski lecz cały Śląsk. To określa istotę właściwości górnośląskiej niemczyzny, która nie jest oparta na żadnym niemieckim dialekcie, raczej ukazuje się jako niemiecki język pisemny z polsko-gwarowym tworzywem (…), W swoich charakterystycznych rysach górnośląski krajobraz językowy okresu międzywojennego przedstawia się zatem jako typowy mieszany obszar językowy, na którym język niemiecki i język polski w różnych przejawach owego okresu egzystowały obok siebie i ze sobą.”

Reinhold Olesch (1910–1990)

„Internauci nie są bierni. Czatują, zakładają profile na MySpace. Uczą się programować, poznają zatem cudzy język, by powiedzieć coś od siebie. Tak właśnie postępuje aktor w teatrze, uczy się cudzych słów, by mówić od siebie. Włączenie internetu do teatru wydaje mi się naturalne. Wskrzeszamy etos XIX-wiecznych eksperymentatorów, którzy łapali ektoplazmę i zachwycali się promieniami Roentgena. Działamy na styku sztuki i techniki. Przełamujemy stereotyp, że internet jest zły i zimny, a teatr taki ciepły i dobry.”

Paweł Passini (1977) polski reżyser teatralny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 15 grudnia 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/tlnk.htm

„Kościół składa ofiarę ze swego własnego języka, łaciny – która jest językiem sakralnym, poważnym, pięknym, wyjątkowo ekspresyjnym i eleganckim. Kościół składa tę ofiarę z wiekowych tradycji, a zwłaszcza z jedności językowej różnych ludów, dla dobra większej uniwersalności, aby dotrzeć do wszystkich. To dla was, wierni – abyście potrafili przejść ze stanu zwykłych widzów do stanu wiernych uczestniczących i aktywnych.”

Paweł VI (1897–1978) papież

fragment homilii z okazji odprawienia swojej pierwszej mszy św. po włosku, 7 marca 1964.
Źródło: ks. Grzegorz Śniadoch IBP, Msza święta trydencka. Mity i prawda, wydanie II popr. i uzup., Centrum Kultury i Tradycji, Ząbki 2014, s. 265-266.

O ludziach, O prawdzie

„Najbardziej skrajne zalecenia obezwładniają się, znoszą się wzajemnie, zmieniając się natychmiast w tzw. kulturę. Techniczny aparat produkujący mowę, mówioną, pisaną i obrazkową, przechwytuje i przyswaja na swój użytek każdy bunt, również bunt przeciwko niemu. (…) Człowiek jako przedmiot ekonomii zachowuje się tak a nie inaczej nie dlatego, że w głowie jego powstają filozoficzne uogólnienia, ale dlatego że musi zaspokoić swoje potrzeby, natomiast zaspokoić je może, tylko podporządkowując się prawom niezależnym od jego woli. (…) Środki masowego przekazu, tj. język, są napędem ekonomii, wytwarzając ciągle nowe potrzeby przy pomocy reklamy.”

Czesław Miłosz książka Widzenia nad Zatoką San Francisco

o kapitalizmie amerykańskim.
Źródło: Widzenia nad Zatoką San Francisco, Instytut Literacki, Paryż 1969.

O pomocy

„Buzia mi się nie zamyka i na wszystko mam odpowiedź. Milczenie jest złotem, tak? Uczę się tego i już w niektórych momentach potrafię ugryźć się w język. Jestem uparciuchem, ciężką osobą, która jednak stara się dążyć do kompromisu, choć droga jest długa.”

Katarzyna Skowrońska-Dolata (1983) siatkarka polska

Źródło: Nie jestem aniołem http://sport.onet.pl/siatkowka/grand-prix-2010/katarzyna-skowronska-dolata-nie-jestem-aniolem,1,3573921,wiadomosc.html

O aniołach, O sporcie

„Niektórzy organizatorzy festiwalu „Nowa Fala” / „Nowaja wołna” zaczęli straszyć ostatnio, po tym jak Łotwa stwarzała trudności – „może przeniesiemy się na Krym?”. Pomyślałam: „fantastyczna idea! Jedźcie na Krym! A może lepiej do Rosji, bo Krym jest częścią Ukrainy”. Ale poważnie: to festiwal niskiej jakości. I co więcej atrakcyjny dla tych, którzy chcieliby zatrzymać Jurmałę w tej postsowieckiej przestrzeni. A Jurmała nie powinna do niej należeć. To fantastyczne miasto z przepiękną halą koncertową. Możemy mieć przecież światowy festiwal operowy, jazzowy czy nawet muzyki popularnej. Czy musimy się męczyć z tym marnym show w języku rosyjskim?”

Sarmīte Ēlerte (1957)

o festiwalu Nowa Fala w Jurmali

„Jej filozofia wyraża się w jej słynnym zdaniu: „Nie interesuje mnie, jak poruszają się moi tancerze, mnie interesuje to, co ich porusza”. Miała zupełnie wyjątkowy system pracy, docierania do tego, co poruszało jej tancerzy. Zadawała im różne pytania. I to nie kilka, ale setki, tysiące pytań! Zakazywała jednak tancerzom odpowiadać słowami. Mogli odpowiadać tylko ruchami i gestami, językiem ciała. Wymagała, by te odpowiedzi były jak najbardziej szczere i osobiste. To wymagało od nich ogromnej odwagi. Trzeba było chcieć i umieć ujawnić najgłębszą cząstkę samego siebie. A Pina miała zwyczaj powtarzać to samo pytanie następnego dnia i oczekiwała jeszcze dokładniejszej i bardziej szczegółowej odpowiedzi.”

Wim Wenders (1945) niemiecki reżyser, scenarzysta, producent

o Pinie Bausch.

O tańcu, Pytanie

„Ślązacy są Polakami, ich mową jest język polski. A dziś zaprzeczają temu niedokształceni, choć trafniejsze byłoby określenie bałamutni członkowie RAŚ. Zamiast tego bredzą o narodzie śląskim i języku śląskim.”

Franciszek Marek (1930)

o Ślązakach. Źródło: Leszek Frelich, Prof. Marek bajdurzy o Śląsku, wyborcza.pl, 8 kwietnia 2012 http://wyborcza.pl/1,75478,11501492,Prof__Marek_bajdurzy_o_Slasku.html

„Prostota praw przyrody wyłania się poprzez skomplikowany język, który służy nam do ich wyrażania.”

Eugene Paul Wigner (1902–1995) fizyk amerykański pochodzenia węgierskiego, noblista

„Trzeba zlikwidować wzajemne przenikanie się „dużej” Unii Europejskiej z unią walutową, która ma mniejszy zasięg. To niedopuszczalne, aby wszystkie 27 państw unijnych ustawicznie ingerowało i współdecydowało o sprawach 17 członków strefy euro. W obu kręgach nie operuje się tym samym językiem. (…) Opowiadam się za tym, aby mała rada eurolandu spotykała się w Strasburgu, a nie w Brukseli. Już miejsce szczytu powinno podkreślać różnice między nimi. (…) Instytucje jednej grupy państw są zbyt ociężałe dla drugiej grupy, a tym samym bezwładne. W strefie euro są kraje płatnicy i kraje petenci. Ci, którzy wpłacają pieniądze, powinni nadzorować zabiegających o pomoc.”

Valéry Giscard d'Estaing (1926–2020) polityk francuski

Źródło: rozmowa Romaina Leicka i Georga Mascolo, Parszywa „17”, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 17 września 2012.

O pieniądzach, O pomocy

„Na miłość boską, co tu się dzieje? Gdzie my jesteśmy? Mówimy językiem Leppera. Ci, którzy mnie krytykują, niech pokażą, że pracowali w swoim życiu tak, jak ja: z Lechem Kaczyńskim w rządzie, z Lechem Kaczyńskim przy budowie muzeum powstania. I bardzo miło to wspominam. Nie wynika jednak z tego, że ja czy on nadawaliśmy się do wszystkiego.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

o swojej wypowiedzi nt. Komorowskiego i Kaczyńskiego. Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,7933879,Bartoszewski__w_Polsce_zgaslo_poczucie_ironii.html, 25 maja 2010

O miłości

„Poczucie narodowe na ogromnych obszarach wschodnie Słowiańszczyzny zjawiło się w XIX w., a to pod wpływem Polaków w Galicji; w tem geneza t. zw. „ukrainizmu”. Jest to całkiem nowa formacja, bez najmniejszego związku genetycznego z narodowością ruską formacji pierwszej (czyli z Kozakami), tworzącą nowy całkiem język”

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

Kwestia rusińska i ukraińska
Źródło: Polskie Logos a Ethos 1921, t. II, Wyd. Księgarnia św. Wojciecha, str. 116

„Świadomość narodowa była tutaj od wielu setek lat, język polski nie zaginął, mimo że od około 600 lat Polski na tych terenach nie było. A jednak ludność na Śląsku posługiwała się językiem polskim, była wierna wierze katolickiej. Wtedy panowało takie porównanie: jak katolik, to Polak, jak ewangelik, to Niemiec.”

Bronisław Korfanty (1952) ekonomista polski, senator VI kadencji

Źródło: Aby o sprawach Śląska było trochę głośniej w Warszawie, naszdziennik.pl, 19 czerwca 2007 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20070619&typ=po&id=po42.txt

O wierze

„I ci ginący, samotni,
Już zapomniani od świata,
Język nasz stał się im obcy
Jak język dawnej planety.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

Źródło: Campo di Fiori, Warszawa – Wielkanoc, 1943 http://www.milosz.pl/w_cdf.php.

„Nie myśl.. – szepnęła. – Nie myśl nic. Czuł na twarzy jej piersi, jej ręce. Nie było właściwie światła, tylko mętne pełganie dogasającej latarki, która wtoczywszy się miedzy kłosy, rzucała spośród nich rozczesany smugami cienia blask. Słyszał powolny, spokojny rytm jej serca, jakby ktoś do niego przemawiał w starym, najlepiej zrozumiałym języku. Wciąż jeszcze zwidywały mu się tamte twarze, gdy słabo, jakby bez tchu, pocałowała go w usta. Potem zacisnęła ich ciemność. Był szorstki chrzest słomy pod włochatym kocem i kobieta, która dawała mu rozkosz, ale nie tak, jak się to czyni zawsze. W każdej chwili panowała nad sobą i nad nim. Dlatego później, znużony, trzymając jej piękne ciało bez cienia namiętności, ale całą siłą rozpaczy, rozpłakał się na jej piersiach. Potem uspokoił się i spojrzał na nią. Leżała na wznak, trochę wyżej, a w ostatnim świetle jej twarz byłą taka spokojna. Nie śmiał spytać, czy go kocha. Tak ofiarować się, jakby się dawała obcemu ostatni kęs – to było więcej niż miłość. A wiec i jej nie znał. Nagle przemknęło mu przez głową, że nie wie o niej nic, że nie pamięta nawet jej imienia. Cichutko szepnął: – Słuchaj… Ale zamknęła mu usta dłonią miękką, choć pełną stanowczości. Potem uniesionym rąbkiem koca zaczęła wycierać jego łzy i pocałowała go lekko w policzek. Wtedy opadła odeń nawet ciekawość, tak że w ramionach tej obcej kobiety stał się jedno mgnienie biały i niezapisany, jak w chwili narodzin.”

Stanisław Lem książka Szpital Przemienienia

Stefan i Nosilewska.
Utwory, Szpital Przemienienia

O miłości, O kobietach, O myślach, O narodzinach

„(…) dobrze się dzieje w języku, gdy w obieg społeczny wchodzą nowe użycia słów czy nowe połączenia wyrazowe. Nie ulega przecież wątpliwości, że wzbogacają one system stylistyczny, stając się dla mówiących jeszcze jedną ofertą leksykalną. Źle się natomiast dzieje, gdy ta nowa oferta zaczyna być traktowana jako wyłączna, bo momentalnie nabiera charakteru wyrazowego natręta – manierycznego, snobistycznego.”

Jan Miodek (1946) polski językoznawca, popularyzator wiedzy o języku polskim

Rozmyślajcie nad mową! (1998)
Źródło: s. 56

O charakterze

„Naiwnie sądziłem, że debata będzie miała charakter bardziej edukacyjny. Sądziłem, że panowie profesorowie prostym językiem wyjaśnią o co chodzi w ich argumentacji w sprawie OFE.”

Tadeusz Mosz (1954–2014) Polski dziennikarz

o debacie Leszek Balcerowicz vs. Jacek Rostowski. Źródło: Naiwnie sądziłem, że Balcerowicz i Rostowski zejdą z cokołów, wyborcza.pl, 22 marca 2011 http://wyborcza.biz/biznes/1,101562,9299101,Naiwnie_sadzilem__ze_Balcerowicz_i_Rostowski_zejda.html

O biznesie, O charakterze

„Człowiek, który mówi trzema językami, jest trójjęzyczny. Człowiek, który mówi dwoma językami, jest dwujęzyczny. Człowiek, który mówi jednym językiem, to Anglik.”

Claude Gagnière (1928–2003)

Źródło: Stephen Clarke, 1000 lat wkurzania Francuzów, Wydawnictwo WAB, Warszawa 2012, s. 444, tłum. Stanisław Kroszczyński.

„2Pac przeklinał kiedyś podczas wykładu w Malcolm X Grass Roots Movement w Nowym Jorku, na początku lat 90. Tuż obok niego siedziała jakaś kobieta. W pewnym momencie nachyliła się do niego i powiedziała:
– Czy mógłby pan zmienić swój język? Pan nas obraża.
2Pac spojrzał na nią i odparł:
– Przykro mi, jeśli mój język panią obraża, ale nie może on obrazić pani bardziej niż świat, jaki pozostawiło mi po sobie pani pokolenie.”

Tupac Shakur (1971–1996) raper, aktywista i aktor amerykański

Anegdoty

O kobietach, O świecie

„Może Kościół zacznie przemawiać do wiernych innym językiem, nie roszczeniowym, jurydycznym, tylko językiem Ewangelii. Wówczas Kościół może się nawet rozwinąć. Nie trzeba nic wielkiego, tylko szanować ludzi. Szacunku dla człowieka, dla jego godności, jego wolności, jego słabości i uzdolnień może nauczyć się każdy.”

Wojciech Lemański (1960) polski ksiądz

Źródło: Katarzyna Wiśniewska, Ksiądz Lemański: Laicyzacja jest faktem. Kościół sam wypycha wiernych http://wyborcza.pl/1,75248,11458401,Ksiadz_Lemanski__Laicyzacja_jest_faktem__Kosciol_sam.html?fb_ref=su&fb_source=home_oneline, „Magazyn Świąteczny Gazety Wyborczej”, 31 marca 2012

O ludziach, O wolności

„Pełną swobodę w posługiwaniu się językiem odczuwamy zwykle po wypadnięciu wszystkich zębów.”

Stefan Pacek (1938)

„Kiedy przechodzę po ulicach Mińska i słyszę język białoruski, to słucham go jak muzyki.”

Jazep Losik (1883–1940) białoruski działacz narodowy i społeczny, polityk, prozaik, publicysta, językoznawca i literaturoznawca

Калі я праходжу па вуліцах Менску і чую беларускую мову, то слухаю яе, як музыку. (biał.) Źródło: Z życcia Jazepa Losika http://represii-by.info/index.php?newsid=356

„Ja Joachima osobiście lubię, uważam go za rodzaj romantycznego rycerza. Imponuje mi swoją siłą żeglarza, kogoś, kto nie bał się wielkiego morza. Będę miała do niego uczucie sympatii, niezależnie od tego, że z jego sądami się nie zgadzam. Hofmana jednak trudno szanować za jego język. To jest typowy aparatczyk PRL-u. Gdyby był dzisiaj PRL, Adam odnalazłby się ze swoim językiem, stylem bycia i traktowaniem wyzwań w polityce.”

Elżbieta Jakubiak (1966) polska polityk

o swoich dawnych kolegach z PiS. Źródło: tokfm.pl http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,103087,9610671,Jakubiak__Hofman_to_typowy_aparatczyk__Odnalazlby.html z 17 maja 2011 r.

O emocjach, O sile

„Julian Tuwim: Niezwykła brawura i poczucie języka wynaturzały czasem Tuwimowskie strofy, gdy zanurzał się w swojej ojczyźnie-polszczyźnie. Stefan Żeromski, który cenił bardzo Tuwima, powiedział kiedyś nie bez złośliwości: „Ale się ten Tuwim wgryzł w język polski, tak się wgryzł, aż się przegryzł na drugą stronę.””

Antoni Słonimski (1895–1976) polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz społeczny

Alfabet wspomnień
Źródło: s. 238n

O czasie, O ojczyźnie

„Lepper (…) był przedmiotem potwornego ataku frontu polityczno-medialnego o charakterze liberalno-lewicowym. Dziś (…) ci sami politycy tym samym językiem nienawiści plują na Jarosława Kaczyńskiego i jego partię.”

Ryszard Czarnecki (1963) polityk polski

Źródło: „Lepper był przedmiotem potwornego ataku, dziś ci sami politycy plują na Jarosława Kaczyńskiego”, onet.pl, 6 sierpnia 2011 http://wiadomosci.onet.pl/raporty/andrzej-lepper-nie-zyje/lepper-byl-przedmiotem-potwornego-ataku-dzis-ci-sa,1,4814796,wiadomosc.html

O charakterze

„Zabiegałem o możliwość wykonania utworów Waitsa od 1995 roku, ale nigdy wcześniej nie uzyskałem jego zgody. Waits ma (…) zasadę, że nie zgadza się na wykonywanie swoich utworów w innym języku niż angielski. Przekonała go do tego dopiero płyta Kazika z songami Weilla. Zachwycił się interpretacją Kazika, a co do mnie, przekonał się, że potrafię tłumaczyć, nie burząc jednocześnie oryginalnej frazy muzycznej. Poprosił mnie tylko o wsteczny przekład tekstów, żeby sprawdzić, jakiej użyłem metaforyki, i zaaprobował ją.”

Roman Kołakowski (1957–2019) polski kompozytor, poeta, piosenkarz, reżyser

Źródło: Wojtek Wysocki, Roman Kołakowski: „Kazik i niemiecki ekspresjonizm”, nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/2/132/

„Każdy z was bowiem w ślady idzie lisa
i we wszystkich was tkwi lekkomyślny umysł.
Język bowiem i słowa pochlebcy widzicie,
na to zaś, co się dzieje, spojrzeć nie umiecie.”

Solon (-638–-558 p. n. e.)

do Ateńczyków, gdy Pizystrat został tyranem.
Źródło: Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, op. cit. s. 36.

„O moja Piwno! Od Augustianów! Od nieszporów! Psalmów: I Siedmiu Boleści. Chodziłem kiedyś do Augustianów na nieszpory. Był tłok. Kadzili. Były palmy. Śpiewali. Te nieszpory. Te żydowskie sprawy w kościele z gotyku, w XX wieku językiem Kochanowskiego. I kiedy dochodziło do: Ty jesteś kapłan do końca wieka wedle obrządku Melchizedeka… wzruszałem się najwięcej. Od tych słów usłyszałem, zapamiętałem pierwsze nieszpory. Dlatego to piszę. Bo to się zazębia o siebie. Wszystko. I moje strony, Leszno, Chłodna. I Muranów. Bo tam najwięcej tych moich kościołów. Potem Żydzi. I te psalmy. I ta kobieta pod filarami. Jerozolima dom nasz, dom Boży, chwała jego co dzień się mnoży… Potem było, że coś „pełna w spichrze”, że zaszczyca „… trwała stolica”. Jerozolima na Starym Mieście czy Muranowie. Potem w getcie. Był jeszcze jeden psalm: Jeżeli domu sam Pan nie zbuduje, daremno nad nim robotnik pracuje. Jeżeli miasta Pan nie strzeże z góry, próżno straż czujna opasuje mury. I to dalej… co pamiętam, tyle:… (coś) odpowiada, gdy do swych w bramie nieprzyjaciół gada.”

Miron Białoszewski (1922–1983) polski poeta

Pamiętnik z powstania warszawskiego

O kobietach, O domu, O śpiewie, O wieku

„Odbiór moich filmów na całym świecie jest podobny, bo są uniwersalne. Ponieważ tworzę w języku katalońskim – co prawda największej w Hiszpanii, ale jednak mniejszości – muszą one być dubbingowane. Ogląda je od 50 tys. (dokumenty) do 400 tys. osób, czyli jest w porządku.”

Ventura Pons (1945) kataloński reżyser filmowy i teatralny

Źródło: Wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=16651

O prawdzie

„Muzyka jest językiem wszechświata,
Zakopcie topory wojenne, którymi wymachujecie przez lata.”

Fisz (1978)

Album Polepione dźwięki
Źródło: Język wszechświata

O muzyce

„Dyktatura nauczyła ludzi trzymać język za zębami, bo nigdy nic nie wiadomo.”

Isabel Allende książka Eva Luna

Eva Luna

O ludziach

„(…) jest to temat bliski memu sercu, postanowiłem najpierw sprawdzić się jako reżyser. Nie chciałem zepsuć tak ważnego dla mnie tematu. Oczywiście, każdy temat jest ważny, ale ten ma dla mnie wyjątkowe znaczenie: Północ to mój region, moje dzieciństwo… To moi ziomkowie. Liczą na mnie! Chciałem się rozprawić ze stereotypowym, negatywnym spojrzeniem na region Nord-pas-de-Calais. Francuzi, którzy nigdy tam nie byli, postrzegają Północ jako ubogą krainę, gdzie nie ma nic oprócz gnuśnych ludzi, bezrobocia i nieczynnych kopalń. Stąd pomysł, by głównym bohaterem mojej komedii uczynić „obcego”, który odkrywa, jacy naprawdę są mieszkańcy francuskiej Północy (którzy sami siebie nazywają „Ch’tis”), odkrywa ich język, kulturę, ich gościnność i dobroć… Wszystko, co podsumować można porzekadłem: obcy, który trafia na Północ, płacze dwa razy: tuż po przyjeździe i tuż przed odjazdem. Wiedziałem, że taki film mogę nakręcić tylko raz, że nie mam prawa do błędu.”

Dany Boon (1966) francuski komik i aktor

o pomyśle na film Jeszcze dalej niż Północ. Źródło: Dany Boon o filmie „Jeszcze dalej niż Północ”', „Hagi”, 28 maja 2008 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/54,1

O ludziach, O błędach, O dzieciństwie, O płaczu

„Gdybyż to można było rozwieść się tylko z językiem ukochanej.”

Aleksander Kumor

„(…) w historii pojawiają się bohaterowie, którzy są, nazwijmy to: sporni. My mamy na przykład Chopina, którego Francuzi uważają za swego. Podobnie Curie-Skłodowska, także jest uważana za rodowitą Francuzkę, a Kopernik jest traktowany przez Niemców jak swój. I wreszcie Janosik, choć to może nie jest zbyt intelektualny przykład, ale ta postać jest jak najbardziej historyczna. Mówiąc, że był Słowakiem odnieślibyśmy to do dzisiejszych granic. Natomiast w tamtym okresie był obywatelem górnych Karpat czyli poddanym cesarza austriackiego. Szczerze mówiąc dla samego Janosika nie miało to żadnego znaczenia jak go w końcu nazwą, ale jeśli mówił w jakimś języku, to z pewnością był to rodzaj języka słowackiego.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

Źródło: Artur Cichmiński, Ja jestem uparta, stopklatka.pl, 4 września 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=58153

O historii

„Słowa są najważniejsze. Mają własny rozum”. (…) Jest to prawda równie oczywista i łatwo dostrzegalna jak każda idea, jaka kiedykolwiek rzuciła cień na wejście do mrocznej jaskini naszej percepcji. Ale słowa są także zdradzieckimi pułapkami, czyhającymi na każdy, nawet najmniejszy błąd. Słowa kierują nasze myślenie na kręte ścieżki ułudy, a fakt, że większość życia spędzamy w zamkach, które z nich właśnie wybudowaliśmy, dowodzi ponad wszelką wątpliwość, iż brakuje nam obiektywizmu, bez którego nie sposób dostrzec ogromnych zniekształceń rzeczywistości powodowanych przez język.”

Dan Simmons (1948) amerykański pisarz fantastyki naukowej

Cykl Hyperion Cantos, Dylogia Hyperion, Hyperion (1989)
Źródło: Pieśni Hyperiona

O prawdzie, O błędach, O myślach, O rzeczywostości

„Nie oznacza, że każdy Emisariusz jest komandosem. Nie, niezupełnie, ale właściwie, kim jest żołnierz? Ile ze szkolenia sił specjalnych odciska się na ciele, a ile w umyśle? I co się stanie, jeśli się je rozdzieli?
Żeby użyć frazesu – kosmos jest wielki. Najbliższy z Zamieszkałych Światów znajduje się pięćdziesiąt lat świetlnych od Ziemi. Najdalszy – cztery razy dalej, a niektóre z transportowców kolonizacyjnych wciąż jeszcze lecą. Jeśli jakiś maniak zacznie potrząsać ładunkami taktycznymi albo innymi zabawkami zagrażającymi biosferze, to co wtedy? Informację można przesyłać przez strunową transmisję nadprzestrzenną tak blisko natychmiastowości, że naukowcy wciąż spierają się o terminologię, ale to, by zacytować Quellcristę Falconer, nie przenosi żadnych cholernych dywizji. Nawet gdyby wystrzelić transportowiec z wojskiem, gdy tylko zacznie się bałagan, oddziały ekspedycyjne doleciałyby na miejsce akurat na czas, by pobawić się z wnukami zwycięzców.
To nie jest metoda na rządzenie Protektoratem.
Dobra, można zdigitalizować i przesłać umysły solidnej grupy bojowej. Dawno już minęły czasy, gdy w wojnie decydowała liczebność, a większość zwycięstw ostatniej połowy tysiąclecia została osiągnięta przez małe, ruchliwe siły partyzanckie. Można nawet przelać p. m. c. żołnierzy wprost w powłoki z uwarunkowaniem bojowym, podrasowanym systemem nerwowym i ciałami napakowanymi hormonami. I co dalej?
Znajdą się w ciałach, których nie znają, w nieznanym świecie, walcząc z bandą nieznajomych przeciwko innym obcym za sprawę, o której prawdopodobnie nigdy nawet nie słyszeli, a już z pewnością nie rozumieją. Klimat jest inny, tak samo jak język, kultura, zwierzęta, roślinność i atmosfera. Szlag, nawet grawitacja się różni. O niczym nie mają pojęcia, a nawet jeśli przetransferuje się ich z zaimplantowaną wiedzą o lokalnych warunkach, dostaną potężną dawkę informacji, które powinni zasymilować, kiedy najprawdopodobniej już kilka godzin po upowłokowieniu będą musieli walczyć na śmierć i życie.
I tu właśnie wkracza Korpus Emisariuszy.
Wspomaganie neurochemiczne, interfejsy elektroniczne, mechanika – to wszystko jest fizyczne. Większość nawet nie dotyka samego umysłu, a to właśnie umysł zostaje przesłany. Stąd wziął się Korpus. Zaczęli od technik psychoduchowych od tysiącleci rozwijanych na Ziemi przez kultury orientalne i wydestylowali je w system szkoleniowy tak złożony, że jego absolwenci na większości planet mają prawny zakaz sprawowania jakichkolwiek stanowisk wojskowych lub politycznych.
Nie żołnierze. Niezupełnie.”

Richard Morgan książka Modyfikowany węgiel

Modyfikowany węgiel (2002)
Źródło: s. 44–45

O życiu, O śmierci, O wojnie, O świecie

„Żyłem w Polsce, w kraju moich urodzin, tak jak moi dziadkowie i rodzice ich rodziców. Od stulecia moi przodkowie zamieszkiwali ten kraj, jednak język polski był mi zupełnie obcy, jak hiszpański czy włoski. W polszczyźnie wszystko było nowe: deklinacja, koniugacja i zasady prawidłowej wymowy trudnych polskich wyrazów, których za żadne skarby nie mogłem się nauczyć, zresztą nie umiem ich do dzisiaj. Nie przesadzę, stwierdzając, że polski był dla mnie językiem tak obcym, jak chiński.”

Isaac Bashevis Singer (1902–1991) pisarz amerykański, noblista

Uczę się polskiego

O urodzinach, O rodzicach

„Miłość wydaje mi się najbardziej obłudnym, najpustszym słowem w ludzkim języku. Na szczęście pozostaje do użytku ogromny obszar uczuć, które można nazwać lubieniem.”

Maria Kuncewiczowa (1895–1989) polska pisarka

Tristan 1946
Źródło: s. 93

O miłości, O szczęściu, O emocjach

„Umiera starsze pokolenie, które szanowało język. Dziś pełno jest komputerowo-angielskich naleciałości.”

Borys Szyc (1978) aktor polski

Źródło: „Twój Styl” nr 10 (255), październik 2011

„Nie myślę o sobie jako o przedniej straży wprowadzającej nowy język sztuki. Kiedyś miałem się za takiego, w młodych czasach, gdy w czasie studiów na anglistyce tłumaczyłem poezję amerykańskich beatników: Ginsberga, Ferlinghettiego. Zrobiliśmy z kolegami taką imprezę w drewnianym kościółku w parku Szczytnickim. Między innymi z Magdą Holland, dziś Łazarkiewicz, Olafem Andruszko czytaliśmy polskie przekłady buntowniczych wierszy w akompaniamencie muzyki mechanicznej – od Jefferson Airplane po mantry mnichów buddyjskich. To moje pierwsze publiczne wystąpienie (…).”

Piotr Bikont (1955–2017) polski dziennikarz i krytyk kulinarny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 4 marca 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nigdy.htm

O myślach, O czasie, O czytaniu, O myśleniu

„Niech język twój nie wyprzedza myśli.”

Chilon ze Sparty (-600–-520 p. n. e.)

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Podczas jednego koncertu w Katowicach doznałem niedotlenienia mózgu i wykonałem kilka piosenek w języku marsjańskim.”

Kuba Sienkiewicz (1961) polski muzyk i lekarz

Wywiady i rozmowy
Źródło: rozmowa na czat.wp.pl, listopad 2002

„Wierzę, że muzyka jest językiem duszy. Moje własne codzienne ja jest przyziemne i nużące, ale kiedy robię muzykę, ona pozwala mi komunikować się w pewnym rodzaju transcendencji, którym inaczej nie potrafię komunikować.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: „New York Times”, 14 października 2010 http://www.nytimes.com/2010/10/17/arts/music/17sufjan.html?pagewanted=1&_r=2

O muzyce, O duszy

„Muzyka to pierwszy język jakiego się nauczyłam.”

Tori Amos (1963) amerykańska artystka rockowa, wokalistka i pianistka

Wywiady, „Tylko Rock”, wrzesień 2001

O muzyce

„Wszystko, co się da zrozumieć, jest językiem.”

Hans-Georg Gadamer (1900–2002) filozof niemiecki

„Termin „rozwinięte społeczeństwo socjalistyczne” był w użyciu nie tylko w języku publicystów, ale także niektórych socjologów, choć oni właśnie powinni byli wskazać zarówno na jego niestosowność praktyczną, jak i nieprzydatność poznawczą. Każdemu, kto zapoznał się z marksistowską teorią rozwoju społecznego trudno niewątpliwie przyjąć możliwość istnienia np. „nierozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego.””

Janusz Sztumski (1930)

Wstęp do metod i technik badań społecznych

„W pewnym wieku każdy młody Polak bierze do rąk coś Gombrowicza i bardzo często bije głową w ścianę. Wie, że to coś wartościowego, ale nie może przez te dzieła przebrnąć. Ja też byłem w tym tłumie, ale znalazłem w sobie wystarczającą ilość zapału żeby przez Gombrowicza przebrnąć i zmienić ten stosunek niemożności na fascynację, która trwa od wielu, wielu lat. Język, forma i pytania stawiane przez tego pisarza są tak interesujące, że zacząłem widzieć w nich ogromny sens.”

Lew Rywin (1945) polski producent filmowy, aktor

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=16704

O wieku, Sens, Pytanie

„Byli wśród nas ludzie różnych pokoleń, tradycji, orientacji ideowych. Łączyła nas troska o wszystkich skrzywdzonych i bitych. Pragnęliśmy dawać temu świadectwo – bez względu na zagrożenie osobiste, bez względu na polityczną taktykę, bez względu na to, kim jest prześladowany. Kierowaliśmy się przekonaniem, że przestrzeganie praw człowieka i obywatela jest warunkiem pokoju między ludźmi i narodami; przekonaniem, że nie może być sprawiedliwej Europy bez niepodległej Polski na jej mapie. Służyliśmy sprawie wolności Polski i wolności Polaków w Polsce, tak jak mogliśmy i umieliśmy, jak dyktowało nam sumienie i obywatelskie rozeznanie sytuacji. Mieliśmy przed oczyma ideał Polski, która szczyciła się niegdyś tolerancją i wolnością; Polski, która umiała być wspólną ojczyzną Polaków, Białorusinów, Litwinów, Ukraińców, Żydów, ojczyzną wszystkich swych obywateli – bez względu na ich język, wyznanie, pochodzenie narodowościowe. Nie do nas należy ocena naszej pracy. My chcielibyśmy, aby stanowiła ona wkład do wielkiego narodowego dzieła: tworzenia niepodległej, sprawiedliwej, demokratycznej Polski.”

Edward Lipiński (1888–1986) polski ekonomista i polityk

Źródło: Jan Skórzyński, Siła bezsilnych. Historia Komitetu Obrony Robotników, Wyd. Świat Książki, Warszawa 2012.

O ludziach, O książkach, O świecie, O pokoju

„Mają sporo racji, problem zaczyna się, gdy przedstawiają swoje recepty. Ale ja Lepperowi talentu nie odmawiam. On świetnie mówi językiem ulicy. Nie zapomnę też, jak kiedyś, w Dzień Kobiet, przemawiał w Sejmie w czasie antenowym i złożył pięknie życzenia wszystkim paniom. Wymienił nie tylko posłanki, również panie z bufetu, z biur, sprzątaczki. My się z niego w Sejmie śmiejemy, a potem do mnie tu, w Malborku, podchodzą starsze panie i mówią: „Ten Lepper to się jednak o nas upomniał.””

Tadeusz Cymański (1955) polski ekonomista i polityk

Źródło: wywiad dla „Gazety Wyborczej”

O kobietach, O problemach, O czasie

„My kurczowo trzymamy się słowa, bardzo ważna w naszym kabarecie jest piosenka. Młodzi stawiają na skecze, monologi, piosenka jest przerywnikiem. Do tego dochodzą kostiumy i bogata scenografia, bardzo ważna jest mimika aktorów. Całość zaczyna ocierać się o teatr. Zmienił się też język kabaretu. Blog, czat, komórka – my nie używaliśmy takich słów, teraz wiele skeczów opiera się na tej terminologii i tematyce.”

Jerzy Skoczylas (satyryk) (1948) polski artysta kabaretowy

porównując kabaret Elita z młodszymi grupami kabaretowymi. Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 20 stycznia 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nmhi.htm

„Jestem poetą – mieszkam w języku. To proste zdanie, które przed chwilą wypowiedziałem, budzi we mnie niepokój. Zdanie to nie jest żadną metaforą. Mój niepokój wynika z poczucia, że jest ono po prostu prawdziwe, a zawarta w nim prawda ma bardzo dojmujące konsekwencje.”

Marek Śnieciński (1958)

Pożądanie

O prawdzie

„Wszędzie angielski jest językiem filmu. Ja pochodzę z Maroka, a moi rodzice byli Hiszpanami. Bardzo się cieszę, że znam wiele kultur. Kiedy umrę, będę bardzo szczęśliwy, że udało mi się tyle poznać i mówić tyloma językami. Oczywiście język angielski pozwala filmowi podróżować. We Francji mamy bardzo silną tradycję filmową i telewizyjną. Francuzi potrzebują filmów i wiesz, najciekawsze jest to, że inwestowanie w filmy jest bardziej opłacalne niż inwestowanie w budynki, więc wciąż robią filmy.”

Jean Reno (1948) aktor francuski

Źródło: wywiad, 2001 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=4181

O podróżowaniu, O rodzicach

„To (…) nasz kolejny wyimaginowany kompleks, niż realna trudność. Nie dość, że nie czujemy się wystarczająco europejscy, to jeszcze nam się wydaje, że język mamy brzydki i nie nadający się do śpiewania. Wystarczy posłuchać Niemena, Ewy Demarczyk czy Marka Grechuty, żeby zrozumieć, że można tworzyć piękną muzykę zespoloną z piękną polską mową.”

Włodzimierz Pawlik (1958) polski pianista jazzowy, kompozytor i pedagog

Źródło: Marek Dusza, Nie ma życia bez poezji, „Rzeczpospolita”, 21 maja 2011 http://www.rp.pl/artykul/9145,661526_Wlodkek_Pawlik_o_albumie__Struny_na_ziemi_.html

O duszy

„To jest polszczyzna wzorcowa. Władysław Bartoszewski, Bronisław Geremek, Barbara Skarga, Adam Michnik. To jest polszczyzna inteligencji polskiej, tej, która zawsze walczyła o najwyższe wartości. To jest język piękny, wzorcowy, język szacunku dla drugiego człowieka. I ja zawsze o taki język będę walczył.”

Jan Miodek (1946) polski językoznawca, popularyzator wiedzy o języku polskim

odpowiedź na pytanie: jaka grupa społeczna posługuje się najpiękniejszą polszczyzną? Źródło: Zawsze będę walczył o język piękny i pełen szacunku dla drugiego człowieka. Rozmowa z prof. Janem Miodkiem, wp.pl, 6 czerwca 2007 http://ksiazki.wp.pl/page,4,tytul,Zawsze-bede-walczyl-o-jezyk-piekny-i-pelen-szacunku-dla-drugiego-czlowieka-Rozmowa-z-prof-Janem-Miodkiem,wid,9553,wywiad.html

O inteligencji, O piciu

„Jaki był jęk, jaki płacz, jakie głośne narzekanie (…) podczas złożenia zwłok jego, tego język ludzki nie łatwo odpowiedzieć zdoła.”

Janko z Czarnkowa (1320–1387) polski kronikarz, podkanclerzy koronny, archidiakon gnieźnieński

o Kazimierzu III Wielkim.
Źródło: Piotr Małyszko, Słownik postaci historycznych, wyd. ParkEdukacja, Bielsko-Biała 2006, s. 47.

O płaczu

„Najgorsze z możliwych przekleństw [w języku gruzińskim] to: Sheni deda sheveci… Nie pytajcie nawet, co znaczy. Nie chcę zrobić się czerwona jak burak.”

Katarzyna Pakosińska (1972) polska artystka kabaretowa

Źródło: Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, Katarzyna Pakosińska, „Playboy” nr 4, 2010

„(…) każda ze sztuk posiada swoisty język (z wyjątkiem literatury), gdyż każda przekazuje myśli i uczucia.”

Jerzy Płażewski (1924–2015) polski krytyk i historyk filmu

Język filmu
Źródło: s. 17

O emocjach, O literaturze, O myślach, O myśleniu

„Jak narcyz. Nic nie umie, w żadnym języku słowa nie umie. To jest lider młodej, europejskiej lewicy?! Do cholery.”

Józef Oleksy (1946–2015) polski polityk

o Wojciechu Olejniczaku.
Rozmowa z Gudzowatym

„z warg spływa
kropla krwi
i gdzie Twój język
który by koił ból
wynikły z przegryzionego
słowa kocham”

Rafał Wojaczek (1945–1971) polski poeta

Źródło: dla ciebie piszę miłość…, 1969

O miłości, O bólu, Kochać się

„Dlaczego mamy znosić natłok gburów niemieckich, którzy kłębią się w naszych miastach i narzucają nam swój język i obyczaje? Dlaczego Pensylwania, założona przez Anglików, miałaby się stać kolonią obcych, którzy niebawem staną się tak liczni, że poddadzą nas germanizacji?”

Benjamin Franklin (1706–1790) amerykański polityk, uczony i filozof

komentarz na temat liczebności Niemców w Pensylwanii.
Źródło: J. Grabowski, Historia Kanady, Warszawa 2001, s. 93, 95.

O historii

„Kobieta za pomocą tych samych słów i zwrotów nieraz mówi rzeczywiście coś trochę innego niż mężczyzna. Ale przecież gramatyka i słowa to nie wszystko. Jest intuicja, którą warto rozwijać. Jest mowa ciała, zachowań i gestów, które też warto rozumieć. Zresztą na przykład Alan Pease wydał specjalny podręcznik takiego porozumiewania się. Pewne utrudnienia i blokady mentalne kryją się w samym języku. U większości ludzi mowa kształtuje myślenie – oni myślą słowami, a nie pojęciami. Więc jeżeli znamy tylko jeden język, włada on niepodzielnie naszym mózgiem. Czym to grozi? Prosty przykład: język polski ma trzy rodzaje – męski, żeński i nijaki. Wszystko, co w nim się powie lub napisze, automatycznie otrzymuje płeć. Na przykład 'człowiek' jest rodzaju męskiego, więc automatycznie kojarzy się z mężczyzną. Podczas gdy po angielsku męskie i żeńskie jest niemal wyłącznie samcem albo samicą. Uczmy się więc języków – nie tylko po to, żeby dogadać się z obcokrajowcem, ale nawet z własną żoną czy mężem!”

Robert Stiller (1928–2016) polski tłumacz i pisarz

Źródło: „Wysokie Obcasy”, 12 lipca 2009

O kobietach, O ludziach, O zachowaniu, O myślach

„Ameryka to kraj imigrantów, więc nie widzę powodu, żeby nazwisko zmieniać. A że kilka osób w Hollywood łamie sobie na nim język, to już ich problem.”

Dagmara Domińczyk (1976) aktorka polska

Źródło: Grzegorz Wojtowicz, Dziewczyna Hrabiego Monte Christo. Rozmowa z Dagmarą Domińczyk, stopklatka.pl, 10 sierpnia 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=10140

O problemach

„Znamy upokorzenia, znamy obraźliwy język, zepchnięto nas w otchłań opresji. I zdecydowaliśmy się podnieść, czyniąc protest naszą jedyną bronią. To, że mamy prawo do protestu, przysparza Ameryce ogromnej chwały.
Nawet jeśli codziennie jesteśmy zatrzymywani, wykorzystywani, deptani, to nigdy nie pozwólmy nikomu sprawić, że upadniemy tak nisko, by zacząć go nienawidzić. Musimy użyć oręża miłości. Musimy współczuć tym, którzy nas nienawidzą, i być dla nich wyrozumiali. Musimy uświadomić sobie, że wielu z nich nauczono, by nas nienawidzili, i że ludzie ci nie są w pełni odpowiedzialni za swoją nienawiść. Lecz w naszym życiu stoimy u progu dnia, jesteśmy zawsze tuż przed świtem.”

Martin Luther King (1929–1968) pastor, przywódca Murzynów w USA

w 1956, przemawiając w Montgomery w Alabamie.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 585.

O nienawiści, O ludziach, O historii

„Jeśli chodzi o pianistykę, to wydaje mi się, że ja mam wewnętrzny liryzm, to jest mój świat. Ja lubię taki liryzm, ale też uważam, że trzeba próbować pójść w swoją stronę i kształtować własny język. Dlatego próbuję wypowiadać się bardzo indywidualnie. Ale ten właśnie liryzm post-chopinowski, polski, jarrettowsko-evansowski jest mi bardzo bliski, to jest „my soul.””

Leszek Kułakowski (1955) polski muzyk

Źródło: „Jazz Forum”, 9/2010 http://www.jazzforum.com.pl/news.php?action=show&id=1330

O świecie

„Do podstawowych założeń naszej nauki należy to, że o pomiarach mówimy językiem mającym zasadniczo taką samą strukturę jak ten, którym mówimy o doświadczeniach życia powszedniego. Nauczyliśmy się, że język ten jest bardzo niedoskonałym instrumentem orientacji i porozumienia. Instrument ten jest jednak jednocześnie założeniem naszej nauki.”

Niels Bohr (1885–1962) duński fizyk, noblista

Źródło: Werner Heisenberg, Część i całość

O nauce

„„To mówi Święty Duch Pięćdziesiątnicy” – mówią nam. Lecz nie jest to Święty Duch, jest to całe mnóstwo duchów nieczystych. Jakie języki? Wypowiadają oni jedynie bełkot, którego sami nie są w stanie pojąć. Nagrywają nawet ten bełkot, by potem tworzyć statystyki i wyciągać wnioski: „Język ten zawiera w sobie tak wiele wezwań «Alleluja» i jest ich tak wiele w kolejnym języku…”. Cóż, należy się spodziewać, że pośród tak niezrozumiałej mowy na pewno usłyszysz coś, po przypomina słowo „Alleluja” w jednym z języków świata! Tak można więc dostrzec, że podczas gdy jest to coś demonicznego, wierzą oni, że to, co demoniczne, jest działaniem Świętego Ducha i że rzekomo doświadczają tego, co Apostołowie doświadczyli w dniu Pięćdziesiątnicy. Bluźnierstwami są rzeczy, w które wierzą, dlatego stają się opętani przez demona.”

Paisjusz (Eznepidis) (1924–1994) grecki mnich

wypowiedź o „mówieniu językami”.

„Kto jest nieszczęśliwy, mówi innym językiem, złożonym z przeczących partykuł i wyrazów, których nie wypada wymawiać w towarzystwie.”

Jacek Dehnel (1980) poeta polski

Brzytwa okamgnienia

„Czemu miłość tłumaczyć
na język ludzki skoro nie jest
ludzka”

Eryk Ostrowski (1977)

Źródło: Pogoda świata

O miłości, O pogodzie

„Dusza ludzka jest pudełkiem, z którego zawsze może wyskoczyć pajac strojący miny i wywalający język na brodę, ale zdarzają się sytuacje, kiedy ten sam pajac ogranicza się do patrzenia na nas znad krawędzi pudełka, i widząc, że przypadkiem działamy według tego, co jest sprawiedliwe i szczere, z aprobatą kiwa głową i znika, myśląc, że jeszcze nie do końca jesteśmy straceni.”

José Saramago (1922–2010) pisarz portugalski, noblista

Podwojenie
Źródło: s. 293.

O duszy, O myślach, O myśleniu, Pudełko

„Moja babcia i ciotki mówiły pięknie, melodyjnie po śląsku, ale takiego języka, już się prawie nie słyszy. A poza tym gwara stała się jakaś taka twarda, wulgarna, bulwarowa. Gdy mówi nią facet, to jeszcze naturalne, ale ładna dziewczyna, mówiąca takim szorstkim jak papier ścierny językiem, drażni.”

Krzysztof Respondek (1969) polski aktor i piosenkarz

Źródło: Dorota Nosowska, Najlepiej jest w domu, „Magazyn Familia”, 26 marca 2010 http://www.magazynfamilia.pl/artykuly/Najlepiej_jest_w_domu,2840,91.html

O facetach, O domu, O babci