Cytaty o wojnie
strona 4

„Nie zwiększa się ryzyka wojny totalnej, akceptując obowiązek prowadzenia wojen lokalnych.”

Raymond Aron (1905–1983) francuski filozof, socjolog, teoretyk polityki i publicysta polityczny

Źródło: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności…, op. cit., s. 212.

„Czy jesteśmy jak Bóg w Starym Testamencie? Czy będąc tu w Waszyngtonie, możemy decydować, które miasta, miasteczka i wioski w Wietnamie mają być zniszczone? Czy musimy to akceptować? Myślę, że nie. Myślę, że powinniśmy coś z tym zrobić.”

Robert F. Kennedy (1925–1968)

przemówienie do Senatu na temat wojny w Wietnamie.

O Bogu, O myślach, O myśleniu

„Nie będziemy ich sądzić za przegranie wojny, ale za to, że w ogóle ją rozpoczęli.”

Robert Houghwout Jackson (1892–1954) prawnik amerykański

o zbrodniarzach nazistowskich sądzonych w Norymberdze.
Źródło: José María López Ruiz, Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata, tłum. Agata Ciastek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2006, s. 269

O domu

„Nie ma usprawiedliwienia dla wojny lub przemocy.(…) Chcąc przezwyciężyć swoje problemy, ludzie nie powinni odwoływać się do praw dżungli.”

K. Sri Dhammananda (1919–2006)

Źródło: Religie a wojna i terroryzm, Kraków 2003, s. 130.

O ludziach, O religii

„Hitler nie chciał wojny z Polską. Chciał sojuszu z Polską w ramach jego paktu antykominternowskiego przeciwko Józefowi Stalinowi.”

Patrick Buchanan (1938) amerykański polityk i publicysta

Oryginalnie: Hitler had not wanted war with Poland. He had wanted an alliance with Poland in his anti-Comintern pact against Joseph Stalin. Źródło: Blog Patricka Buchanana http://buchanan.org/blog/?p=993

„W lipcu 2008 roku zakończyła się pierwsza część procesu w sprawie szefów policji oskarżonych o masakrę w szkole Diaz. Wszyscy podejrzani zostali uniewinnieni. W tym momencie obecni na sali uczestnicy tej rzezi i ich rodzice zaczęli krzyczeć, że ten wyrok to hańba. Najbardziej utkwiła mi w pamięci pewna Niemka, która powiedziała, że już nigdy nie postawi stopy we Włoszech. To była chwila w której poczułem ogromny wstyd za moją ojczyznę. Nie mogłem uwierzyć, że coś takiego stało się w moim kraju.”

Daniele Vicari (1967)

Źródło: Urszula Lipińska, Transatlantyk. Jesteśmy w środku wojny, stopklatka.pl, 26 sierpnia 2012 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=90297

O rodzicach, O ojczyźnie

„Swoich kumpli bronią też baronowie mediów i popkultury w Polsce. Próbując wmówić wszystkim, że stanowić powinni nietykalną, postawioną ponad prawem i osądem publicznym kastę. Ostatnio np. zażądali uczczenia pamięci Jerzego Kosińskiego, prekursora Grossa, który oskarżał niby-autobiograficznymi kłamstwami polskich chłopów o bestialstwo wobec Żydów w czasie II wojny światowej. Kosiński na opluwaniu Polski zrobił malowaną karierę. Dziś mamy zaliczyć go do polskiego Panteonu. Bo był znany i drukowany. Dokładnie to samo z Romanem Polańskim. Wyznaczeni do roli autorytetów medialnych znani i szanowani oburzają się, jak można wybitnego, światowej sławy reżysera oskarżać o cokolwiek. Jak można przypominać, że uciekł przed wymiarem sprawiedliwości. Jedna ze znanych aktorek broniąc Polańskiego, posunęła się nawet do pegeerowskich rozważań o tym, czy można zgwałcić prostytutkę. Polańskiemu, według znanych i szanowanych kumpli, pozycja „znanego i szanowanego” ma dawać immunitet. Liberalno-lewicowe elity oburzają się, gdy motłoch nie uznaje ich nieformalnego immunitetu. Pozycja i pieniądze zawsze chroniły przed odpowiedzialnością za występki. Kumple żądają dziś, by z definicji raz na zawsze uznać ich za nietykalnych.”

Robert Tekieli (1961) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Słoneczniki na asfalcie, „Gazeta Polska”, 15 czerwca 2011

O pieniądzach, O kłamstwie, O sprawiedliwości, O czasie

„Błędny jest pogląd, że żołnierz nie wytrzyma za granicą, jeżeli nie będzie miał co palić. To był błąd, który trzeba zapisać na konto ówczesnego dowództwa, że na początku wojny zaczęliśmy od przyznania każdemu żołnierzowi określonego dziennego przydziału dymu. Teraz się tego nie da odkręcić. Ale jak tylko będzie pokój, skończę z tym. Mamy co robić z dewizami, nie musimy za nie sprowadzać trucizny. Zacznę od młodzieży, wystarczy im powiedzieć: nie bierzcie przykładu ze starych, tak też jest fajnie!”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

Cytaty przypisywane, Rozmowy przy stole
Źródło: s. 325

O młodzieży, O pokoju, O błędach

„Los Polski został przypieczętowany na konferencji w Teheranie pod koniec 1943 r., gdy tzw. wielka trójka zatwierdziła strategię wojny z państwami Osi. Zachód skapitulował wtedy przed żądaniami Stalina, który przyjechał do Teheranu w glorii zwycięzcy spod Stalingradu. Amerykanie i Brytyjczycy mieli wyrzuty sumienia, że kiedy giną setki tysięcy żołnierzy Armii Czerwonej, oni muszą powiedzieć Stalinowi, że znów odkładają utworzenie drugiego frontu w Europie. W Teheranie Stalin miał moralną przewagę.”

Antony Beevor (1946) brytyjski historyk

Źródło: rozmowa Bartosza Wielińskiego, Wojna Stalina, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 6 maja 2013.

O losie, O historii

„Ideologiczna bitwa musi odbywać się we wszystkich przestrzeniach, rewolucja musi dotrzeć wszędzie!”

Hugo Chávez (1954–2013) polityk wenezuelski

Źródło: Ideologiczna wojna w Twitterze, tierralatina.pl, 30 kwietnia 2010 http://www.tierralatina.pl/2010/04/ideologiczna-wojna-w-twitterze/

„Najszlachetniejszą ze zdobyczy, jakich człowiek kiedykolwiek dokonał, jest to dumne zwierzę, które dzieli z nim trudy wojny i chwałę walk.”

George-Louis Leclerc de Buffon książka Histoire Naturelle

o koniu.
Źródło: Histoire naturelle

O zwierzętach

„nie będzie wojny:

będzie karmienie piersią:
sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża dzieci z Konga

i Caritas Polska rozsypie nad Afryką mleko w proszku
dla nilowych krokodyli bo dzieci nie dobiegną”

Genowefa Jakubowska-Fijałkowska (1946)

Źródło: Rodzą się dziewczynki http://www.dwutygodnik.com/artykul/4536/, Dwutygodnik.com nr 108/2013.

O dzieciach

„Polska była przed wojną krajem przodującym – po Niemczech – pod względem antysemityzmu.”

Emanuel Ringelblum (1900–1944) polski historyk narodowości żydowskiej

Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Uwagi i spostrzeżenia
Źródło: s. 33.

„Babcia zawsze powtarzała, że najlepszy zawód to lekarz. Nawet w czasie wojny, a może szczególnie wtedy. Podobnie jak grabarz lekarz ma zawsze dużo pracy.”

Monika Jaruzelska (1963) polska dziennikarka, stylistka, projektantka mody

Rodzina
Źródło: s. 60

O czasie, O babci

„Wołać będzie: mordować! I spuści psy wojny.”

William Shakespeare Juliusz Cezar

Cry "Havoc!" and let slip the dogs of war. (ang.)
Juliusz Cezar
Źródło: akt III, scena 1

O psie

„Sama wiedza bez Boga nie wystarcza. Przykład: Niemcy – naród, który wydał wielu uczonych, filozofów, noblistów – doprowadził jednocześnie do wybuchu II wojny światowej i stał się sprawcą śmierci milionów ludzi. Mądrość to synteza wiedzy, dobroci, uczciwości i tych wartości, które wyraża Ewangelia.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia na zakończenie młodzieżowej pielgrzymki do Rostkowa, miejsca urodzin św. Stanisława Kostki, 20 września 2003

O śmierci, O mądrości, O Bogu, O ludziach

„Jeśli w Iraku znajdowałaby się białoruska broń, wojna w tym kraju jeszcze by trwała.”

Alaksandr Łukaszenka (1954) białoruski polityk, prezydent

Źródło: PAP, 5 maja 2003

„Ci, którym od najmłodszych lat wpajano strach przed niezadowoleniem grupy jako największym z nieszczęść, raczej umrą na polu bitwy w wojnie, której nie rozumieją, niż narażą się na pogardę głupców.”

Patrick Redmond (1966)

Gra w życzenia (1999)

O nieszczęściu, O strachu

„Miłość bliźniego wśród ludności szwajcarskiej nie była pustym frazesem. Wszyscy byli świadomi, że ich obowiązkiem jest spieszyć z życzliwą pomocą tym, których tak tragicznie dotknął zły los wojny.”

Adam Vetulani (1901–1976) polski historyk prawa

Poza płomieniami wojny
Źródło: s. 31

O miłości, O losie, O pomocy

„Jeśli nikt nie będzie krytykował Busha za zaatakowanie innych państw, on będzie jeszcze mocniej parł do wojny.”

Eddie Vedder (1964) amerykański muzyk rockowy, wokalista

„A czym jest szaleństwo wojny? Również tym, że są bardzo sztywno wytyczone różnego rodzaju granice i zakazy regulujące ludzkie zachowania.”

Michał Rogalski (1970)

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=44508

O zachowaniu, O szaleństwie

„Wojna zdemoralizowała ludzi, którzy przez całe życie byli uczciwymi i porządnymi, a teraz bez skrupułów przywłaszczali sobie mienie Żydów, nie chcąc się w większości wypadków dzielić chociażby częścią tych rzeczy. Żydów uważa się za „nieboszczyków na urlopie”, którzy prędzej czy później zginą.”

Emanuel Ringelblum (1900–1944) polski historyk narodowości żydowskiej

Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Uwagi i spostrzeżenia
Źródło: s. 65.

O życiu, O ludziach

„Nie miałam pojęcia o tej okropnej konstytucji i tak też im powiedziałam. Nie wiedziałabym, gdzie jej szukać, nawet gdybym zechciała ją przeczytać!”

Julia Grant (1826–1902)

na pytanie jednej z kobiet, czy wojna secesyjna jest zgodna z konstytucją; Julia Grant usłyszała to pytanie, gdy zakwaterowano ją w domu należącym do rodziny konfederatów.
Źródło: John B. Roberts II, Ranking pierwszych dam, tłum. Agnieszka Weseli, Wydawnictwo Amber, Warszawa 2004, ISBN 8324115668, s. 121.

O kobietach, O domu

„Wojna jest jak kobieta, nie ujarzmisz jej boso.”

Zhang Xueliang (1901–2001)

O kobietach

„Dzięki wojnie [I wojnie światowej] ludzkość, z niespotykaną poprzednio wyrazistością, przekonała się również o swej technicznej potędze. Wyglądało to więc tak, jakby człowiek, chcąc przekonać się, czy ma zdrowe drogi oddechowe i przewód pokarmowy, zaczął przed lustrem podcinać sobie gardło brzytwą.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Moje życie (1929)
Źródło: s. 658

„Ahnenerbe organizowało wyprawy do Tybetu w latach trzydziestych, a nawet w następnym dziesięcioleciu, gdy w Europie szalała wojna. Na rozkaz wysoko postawionych nazistów, którzy byli członkami niesławnego Towarzystwa Thüle, między innymi Himmlera, do Azji wysłano trzy ekspedycje.”

Andy McDermott (1974)

Łowcy Atlantydy (2007)

„Cóż jest naganne w wojnie? Czy to, że z jej powodu giną ludzie, którzy i tak kiedyś umrą, by [ci, którzy ocaleją] żyli w pokoju? Wyrzucanie tego jest cechą ludzi tchórzliwych, a nie ludzi religijnych. Chęć wyrządzania krzywdy, mściwość i okrucieństwo, duch nieprzejednany i bezwzględność buntownika, nadto żądza panowania – oto, co zasługuje w wojnie potępienie.”

Aureliusz Augustyn z Hippony (354–430) wczesnochrześcijański biskup i teolog

Quid enim culpatur in bello? An quia moriuntur quandoquidem morituri ut domentur in pace victuri? Hoc reprehendere timidorum est, non religiosorum. Nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, implacatus atque implacabilis animus, feritas rebellionis, libido dominandi, et si qua simila, hæc sunt quæ in bello culpantur. (łac.)
Źródło: Contra Faustum, 74.

O ludziach, O pokoju

„Można powiedzieć, że III wojna światowa już się odbyła.”

Mariano Aguirre (1950)

w Trzecim Świecie od 1945 do 1983 stoczono 140 wojen, w których zginęło 25 milionów ludzi.
Źródło: dla „El País”, Madryt, lipiec 1983

O ludziach

„Nigdy nie będę prowadził wojny przeciw Rosji. Uczynię wszelkie ofiary, aby do niej nie dopuścić, bo przyszła wojna między Austrią i Rosją zakończyłaby się niechybnie obaleniem Romanowów, lub też obaleniem Habsburgów czy nawet obaleniem obu dynastii.”

Franciszek Ferdynand Habsburg (1863–1914)

„Wojnę się jednak albo wygrywa, albo przegrywa. Wiedzą o tym ludzie tacy, jak ja, walczący na wszystkich frontach drugiej wojny światowej, wiedzą ludzie obecnie upokarzani i oszukiwani, ale w swoim upokorzeniu i krzywdzie zdeterminowani i gotowi walczyć do końca.”

Stanisław Skalski (1915–2004) lotnik polski, generał

Źródło: Fragment przedmowy do wywiadu-rzeki z Andrzejem Lepperem, 1993 http://www.samoobrona.org.pl/pages/07.Publikacje/04.Samoobrona/

O ludziach, O oszukiwaniu

„Będziecie w domu, zanim liście opadną z drzew.”

Wilhelm II Hohenzollern (1859–1941) król Prus i cesarz Niemiec

obietnica złożona żołnierzom na początku I wojny światowej
Źródło: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, s. 248.

O domu, O historii

„Częściowo była efektem treningów z Pavelem Mikeską. To był fajny trener, ale jako człowiek nie do życia. Nie mogliśmy dłużej funkcjonować. Robił takie numery, że wychodziłem z siebie. Bez przerwy się z nim kłóciłem. (…) Byliśmy we dwóch w Sapporo. Siedzimy w hotelu. On rozmawia z Czechami, ja w czapeczce z boku. Nagle podchodzi i buch mi w daszek. Odarł mi cały nos! Nie zdzierżyłem. Mówię „Kur.. mać, co trenerowi odpier….?!”, a ten w śmiech i wraca do swoich kolegów. W samochodzie przez siedem godzin słuchał czeskiej Wolnej Europy. W Niemczech nie było zasięgu, więc to były ciągłe piski i może ze dwa słowa dało się zrozumieć. A jak coś mu powiedziałeś to wojna. Największe spięcia mieliśmy w Nagano. Tam tak przesadzał, że sam z Łukaszem Kruczkiem trenowałem w siłowni, bo z Mikeską nie mogłem wytrzymać. (…) Czechowi powiedziałem, że chcę pracować z psychologiem, na co odpowiedział, że mi potrzeba psychiatry.”

Adam Małysz (1977) polski skoczek narciarski

Źródło: sport.wp.pl, 21 marca 2011 http://sport.wp.pl/kat,1838,title,Adam-Malysz-jak-wypije-piwko-to-tanczy,wid,13242595,skoki_wiadomosc.html

O śmiechu, O sporcie, Trening

„Nie znaleźliśmy się na uchodźstwie w wyniku klęski naturalnej lub wojny domowej. Opuściliśmy nasz kraj z powodu okupacji przez obce państwo. Naszym obowiązkiem jest zachowanie naszego bogatego, starożytnego dziedzictwa.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: przemówienie do członków społeczności tybetańskiej, bhutańskiej i mongolskiej w Melbourne (czerwiec 2011); cyt. za: Dalajlama.info.pl http://dalajlama.info.pl/aktualnosci/2011_06_16_js_dalajlama_kpch_rzadzi_60_lat_czas_na_emeryture

O zachowaniu

„Nie jestem zbyt wielkim entuzjastą zanadto już sławnej filozofii egzystencjalistycznej i – szczerze mówiąc – uważam, iż jej konkluzje są fałszywe. Ale reprezentuje ona wielką przygodę ludzkiej myśli.”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

pod koniec II wojny światowej; twórczość Camusa jest kojarzona z egzystencjalistycznym nurtem myślowym.
Źródło: „Literatura na świecie”, wydania 1–3, Współczesne RSW Prasa, 1980, s. 360.

O literaturze, O myślach, O myśleniu

„Należę do tego pokolenia, które urodziło się przed wojną. W 1939 roku jedynym moim marzeniem było pójść do szkoły. Przez całą okupację nie mogłem do niej uczęszczać. Zakończenie wojny było dla mnie faktycznym wyzwoleniem, bo mogłem pójść wreszcie do szkoły.”

Mieczysław Wilczek (1932–2014) polski przedsiębiorca, polityk, b. minister

Źródło: Janusz Korwin-Mikke, Wilczek: Przed biurem politycznym powoływałem się na Friedmana a Jaruzelski dłońmi zatykał uszy http://nczas.com/wiadomosci/polska/wilczek-przed-biurem-politycznym-powolywalem-sie-na-friedmana-a-jaruzelski-dlonmi-zatykal-uszy/, nczas.com, 13 marca 2012

„Decyzja teherańska zapadła wbrew wszelkim przedwojennym traktatom oraz wbrew Karcie Atlantyckiej z 14 VIII 1941 r., która deklarowała nieuznanie przez Stany Zjednoczone i Wielką Brytanię żadnych nabytków terytorialnych uzyskanych przemocą. W ten sposób Polska, kraj, który pierwszy stawił czoło Niemcom Hitlera, stracić miała ponad połowę swych ziem, za co po zakończeniu wojny winna była otrzymać rekompensatę na zachodzie. Rekompensata ta nie była jednak do końca ustalona i wiele jeszcze mogło się zmienić: dzielono wszak skórę na żywym wciąż niedźwiedziu.”

Tomasz Strzembosz (1930–2004) polski historyk

Refleksje o Polsce i Podziemiu 1939–1945
Źródło: s. 110–111

O decyzjach

„Wojna jest aktem przemocy, a przy stosowaniu jej nie ma granic.”

Carl von Clausewitz (1780–1831) pruski teoretyk wojskowości

Źródło: Jarosław Gronert, Astrologia od początku, Pabianice 2007, s. 28.

„Całe życie, i te jaśniejsze strony, i te ciemniejsze. Oprócz mroku i „dołka” przewijają się też momentami promyczki nadziei. Płyta jest podzielona na wojnę i pokój. Z jednej strony wojna, czarna i agresywna, ale z drugiej w tym pokoju też nie jest tak dużo lepiej. Przynajmniej w tym dziale pokoju.(…) W nim też ludzie potrafią znaleźć szybko sposób na zadawanie cierpienia sobie samym i innym.”

Michał Jelonek (1971)

o albumie Królestwo. Źródło: Tomek Kolanowski, Huntera „Trumian Show” premierowo w Stodole, muzyka.pl, 20 listopada 2012 http://www.muzyka.pl/wywiady/pokaz/213/huntera_trumian_show_premierowo_w_stodole.html

O życiu, O ludziach, O pokoju, O muzyce

„Postawcie się na moim miejscu – prezydenta Stanów Zjednoczonych – pięciu partaczy przychodzi do was i namawia do III wojny światowej. Ryzyko jest za duże. Pomyśleliście o reakcji Chin? Zapaskudziliście mój gabinet! Wynocha!”

Lyndon Johnson (1908–1973) prezydent USA

w 1967, podczas narady z dowódcami wojskowymi, którzy zaproponowali przeprowadzenie ataku jądrowego na Północny Wietnam.
Źródło: National Archives and Records Administration, cyt. za: Oliver Stone’s Untold History of the United States (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 7

„Urodziłem się w Wilnie, ale zarejestrowany zostałem w Nowej Wilejce. Tam mieszkali rodzice. Jednak moje korzenie to Piotrków Trybunalski. Rodzice przyjechali do Wilna w poszukiwaniu pracy. Trzeba pamiętać, że było to zaledwie dwa lata po zawarciu traktatu ryskiego. Po pewnym czasie mama wróciła ze mną do Piotrkowa Trybunalskiego. Ojciec zmarł. Wychowywałem się więc w domu dziadka. Piotrków Trybunalski był moją ojczyzną lat dziecinnych. Tam również uczęszczałem do szkoły podstawowej, a potem do gimnazjum. Moja edukacja została brutalnie przerwana w wieku 16 lat, kiedy wybuchła wojna. W Piotrkowie Trybunalskim przeżyłem również okres okupacji. Dużo wtedy czytałem, korzystając z księgozbiorów prywatnych. Mamy nie było stać na tajne komplety, więc uczyłem się sam. Czytałem nawet więcej niż moi rówieśnicy. Starałem się wykorzystać na edukację każdą wolną chwilę. Sprzyjała temu praca kolejarza. Pracowałem w miejscowej parowozowni. Właśnie na kolei w 1943 r. poznałem żonę.”

Stefan Kurowski (1923–2011) polski ekonomista

Źródło: Moja droga, moja walka, naszdziennik.pl, 10 maja 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20080510&id=my61.txt

O domu, O poszukiwaniu, O rodzicach, O czasie

„Nie wiem, jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na maczugi.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Ich weiß nicht mit welchen Waffen sich die Menschen im 3. Weltkrieg bekämpfen, aber im 4. werden es Keulen sein. (niem.)
Źródło: Janusz Fedirko, Einsteiniana, „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80.

„Pewne jest, że każdy reżyser, zwłaszcza mężczyzna nakręci kiedyś film o wojnie (…).”

Fiodor Bondarczuk (1967) rosyjski aktor

Źródło: wywiad, 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=34150

„Tak będzie już do końca świata? Stwórca toczyć będzie odwieczny bój sam ze sobą? A jak sam rzekłeś, wszystko, co dzieje się w świecie duchowym, ma swoje odbicie w świecie materialnym. Zatem nie czeka nas nic innego niż rozlew krwi. Wojna jest sednem istnienia. – Tutaj, na Bałkanach, powiadają, że wojna to piąta pora roku.”

Dariusz Domagalski (1972)

I niechaj cisza wznieci wojnę
Źródło: s. 66.

O czekaniu, Pora roku

„Chłopcy, jeżeli kiedykolwiek modliliście się, módlcie się za mnie teraz. Czuję się, jakby Księżyc, gwiazdy i wszystkie planety zwaliły się na mnie.”

Harry S. Truman (1884–1972) prezydent USA

do dziennikarzy podczas pierwszej konferencji prasowej, po nieoczekiwanym objęciu prezydentury.
Źródło: Bogusław Wołoszański, Tajna wojna Hitlera, wyd. Colori, Warszawa 1997.

„Dzisiejsza Bruksela z gigantyczną biurokracją i wieloetnicznym parlamentem, jak wieża Babel, przypomina Wiedeń Franciszka Józefa. Rolę ówczesnych Bałkanów ze społeczeństwami szukającymi sobie nowej podmiotowości odgrywa dziś Bliski Wschód. Rolę rosnącej w potęgę II Rzeszy, która szuka sobie właściwego miejsca, odgrywają Chiny (może Rosja?). Potęga Ameryki gaśnie jak wtedy potęga Imperium Brytyjskiego. Nawet społeczeństwa podobnie się zachowują. Jedni tańczą obłędnego walca, drudzy obsesyjnie próbują robić biznesy, jak zawsze, inni protestują na ulicach, bo znów czują, że spod nóg wykopuje im się materialny grunt ich egzystencji.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

porównując dzisiejszą sytuację międzynarodową do tej sprzed wybuchu I wojny światowej. Źródło: Czy po kryzysie czeka nas wojna?, polityka.pl, 30 września 2011 http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1519692,1,czy-po-kryzysie-czeka-nas-wojna.read

O czekaniu

„A czymże innym w istocie jest państwo niż zorganizowanym bandytyzmem? Czym są podatki, jeśli nie złodziejstwem na gigantyczną, niekontrolowaną skalę? Czym jest wojna, jeśli nie masowym mordem w skali niemożliwej do osiągnięcia przez prywatną policję? Czym jest pobór, jeśli nie masowym niewolnictwem? Czy można sobie wyobrazić prywatną formację policyjną, której uszłoby na sucho popełnienie choćby maleńkiej części tego, co państwa robią bezkarnie, rutynowo, rok po roku i stulecie po stuleciu?”

Murray Rothbard (1926–1995) ekonomista amerykański

And, indeed, what is the State anyway but organized banditry? What is taxation but theft on a gigantic, unchecked, scale? What is war but mass murder on a scale impossible by private police forces? What is conscription but mass enslavement? Can anyone envision a private police force getting away with a tiny fraction of what States get away with, and do habitually, year after year, century after century? (ang.) Źródło: O nową wolność. Manifest libertariański, s. 141. http://mises.pl/pliki/upload/Rothbard_manifest_libertarianski.pdf

O wolności

„Nie jestem pewien, czy ryzykowałbym wojnę nuklearną dla Estonii, która jest przedmieściem Sankt Petersburga. Musielibyśmy się zastanowić, co by to mogło oznaczać.”

Newt Gingrich (1943)

Źródło: Newt Gingrich: Nie będziemy ryzykować wojny nuklearnej dla Estonii http://fakty.interia.pl/swiat/news-newt-gingrich-nie-bedziemy-ryzykowac-wojny-nuklearnej-dla-es,nId,2241431, interia.pl, 23 lipca 2016.

„To częste powracanie wojny w mojej pracy jest bardzo polskie. Bardzo polskie jest również postrzeganie rzeczywistości jako wojny. To konsekwencja naszej historii, że wszędzie dopatruje się wrogów.”

Dorota Masłowska (1983) polska pisarka i poetka

o swojej twórczości i o Polsce.
Źródło: Klaus Dermutz, Krzyk Metalowej Dziewczynki, „Forum”, 20 kwietnia 2009.

O historii, O rzeczywostości

„Pozwalam sobie przypomnieć Jego Ekscelencji moje dawne przyrzeczenie, iż w razie wojny z Francją ofiaruję jako swój bezinteresowny udział w kosztach wojennych działa stalowe wartości do jednego miliona talarów. Trudna dla ojczyzny chwila obecna daje mi sposobność uczynienia zadość podjętemu zobowiązaniu. Ofertę swoją zachowam oczywiście do końca w tajemnicy. Boże, chroń Prusy!”

Alfred Krupp (1812–1887)

z listu do pruskiego ministra Roona w lipcu 1870 (po wybuchu wojny francusko-pruskiej)
Źródło: Grzegorz Jaszuński, Miliarderzy, wyd. Czytelnik, Warszawa 1971, ISBN 83-07-00070-X, s. 299

O Bogu, O zachowaniu, O ojczyźnie

„Zabijało się wojsko, a panowie z daleka patrzyli. W przyszłej zaś wojnie staną chłopi i mieszczenie polscy i rosyjscy z jednej strony, a panowie i królowie polscy i rosyjscy z drugiej strony, chłopi będą strzelali nie do chłopów, ale do panów.(…) Ta wojna ostatnia, wojna sprawiedliwa toczyć się będzie o porządek społeczny, oparty na wolności, równości i braterstwie; po wojnie tej ziemia, uprawiana przez chłopów, przejdzie w ich ręce, ustaną pańszczyzny, czynsze i opłaty kościelne, zaś dzieci chłopskie bezpłatnie uczyć się będą.”

Piotr Ściegienny (1801–1890) ksiądz katolicki, polski działacz niepodległościowy

Źródło: Złota książeczka (1842), cyt. za: Lidia Ciołkosz, Adam Ciołkosz, Zarys dziejów socjalizmu polskiego, tom I, Londyn 1966 http://lewicowo.pl/ksiadz-piotr-sciegienny/

O dzieciach, O wolności

„Moskwa znów wzięła do ręki bat, i jak to ma w zwyczaju, próbuje siłą „nauczyć rozumu” sąsiada. Rosja toczyła już wojny handlowe, gazowe, mięsne, szprotowe ze wszystkimi sąsiadami z Zachodu. Z wami, Polakami też. Tym razem chodzi jej o to, by nie dopuścić do tego, co nieuniknione, czyli zbliżenia Ukrainy z Unią.”

Wadim Karasiow (1956)

Źródło: Wacław Radziwinowicz, Bat Moskwy na Ukrainę. Ciężarówki utknęły na granicach, „Gazeta Wyborcza”, 16 sierpnia 2013.

O sile

„Radziecka sztuka, jeszcze w Łodzi, w trudnym okresie. Wszyscy niechętnie grali, na całe szczęście publiczność też niechętnie chodziła. Radziecka sztuka „Zamieć”, jakiegoś Leonowa czy innego. Grałam kołchoźnicę, w której sentymenta uderzał inny kołchoźnik, którego grał Benoit. I tam była taka scena – jakiś Piotr Piotrowicz wracał z niewoli, ale nie wiem jakiej, jakaś wojna ojczyźniana. Mówiłam, że idzie ten Piotr Piotrowicz, że „oko jedno ma zaklejone, a odzież na nim nie nasza…”. A ja wpadłam na scenę i powiedziałam: „całą odzież ma zaklejoną a jedno oko nie nasze”. Koledzy szeptali w garderobie i pytali: Co to znaczy – oko nie nasze. Głupi jesteście – mówię – był gdzieś w niewoli u białych, wyjęli mu jedno radzieckie oko i wsadzili drugie, inne.”

Krystyna Feldman (1916–2007) aktorka polska

Źródło: „Arte” 03/05, 23 listopada 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/whaleciec.htm

O szczęściu, O sztuce, O odzieży

„(…) nie uważam, że Tropic Thunder jest parodią filmu wojennego. To by było zbytnie uproszczenie. Jest to przede wszystkim historia o aktorach, którzy żyją na planie filmowym i nie potrafią odróżnić fikcji od rzeczywistości. Nie mają dystansu do siebie, a swoje role traktują ze śmiertelną powagą i wyrachowaniem. Jeden z bohaterów postanawia zagrać człowieka upośledzonego umysłowo, bo liczy na to, że dostanie za to Oscara. Inny do tego stopnia utożsamia się ze swoim bohaterem, że przemalowuje sobie skórę na czarno i nawet kiedy nie ma kamer, przez cały czas nie wychodzi z roli. Nie nabijam się w tym filmie z wojny jako takiej, bo wiem, że nie jest to powód do żartów. Śmieję się natomiast z tego, jak schematycznie i sztampowo wojna przedstawiana jest w hollywoodzkich filmach. Trochę na zasadzie: „Jeśli widziałeś jeden, to widziałeś już wszystkie.””

Ben Stiller (1965) aktor, reżyser i scenarzysta amerykański

o filmie Jaja w tropikach Źródło: Wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=49066

O historii, O rzeczywostości, O czasie

„Nie dane jest człowiekowi sądzić, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe. Ludzie wiecznie się mylą i będą się mylić – i to właśnie w tym, co uważają za sprawiedliwe albo za niesprawiedliwe.”

Lew Tołstoj książka Wojna i pokój

Źródło: Wojna i pokój

O ludziach, O pokoju

„Mówią nam, że żyjemy w wolnej republice, że nasze instytucje są demokratyczne, że jesteśmy wolnym narodem, który rządzi się sam (…). To już zbyt wiele dla mnie, nawet jeśli to żart (…).
Na przestrzeni dziejów prowadzono wojny w celu podboju i grabieży (…). A to jest wojna w pigułce. Wojny zawsze wywołuje klasa panów; bitwy zawsze stacza klasa ciemiężonych.”

Eugene Debs (1855–1926)

mowa wygłoszona na procesie przed Sądem Najwyższym w 1918, Debs został aresztowany za naruszenie Ustawy o szpiegostwie, bowiem wśród jego słuchaczy byli młodzi ludzie w wieku poborowym, a więc jego przemówienie mogło „utrudniać rekrutację lub werbunek do armii”.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 474.

O ludziach, O historii, O wieku

„Zło wojny wydaje się rzeczą niewątpliwą, rzeczą zbyt oczywistą, by należało podejmować trud przekonywania o tym innych. (…) A przecież obrońcy pokoju zmuszeni są wciąż do poszukiwania nowych środków perswazji, do przytaczania nowych dowodów, zobowiązani do największej czujności wobec klas panujących mijającego ustroju, którym do przetrwania wojna jest potrzebna.”

Zofia Nałkowska (1884–1954) pisarka polska, publicystka i dramatopisarka

Źródło: O pokoju, „Życie Literackie” nr 1, 4 lutego 1951, s. 2 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14092.

O życiu, O pokoju, O poszukiwaniu, O złu

„Im silniejsi jesteśmy, tym wojna jest mniej prawdopodobna.”

Otto von Bismarck (1815–1898) niemiecki polityk

Cytaty przypisywane

„Tam, gdzie nie ma i nigdy nie było wojny – nie ma rządu.”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Państwo, władza

„Boję się nagabywania przez na wpół pijanych Niemców […], zawsze zaczynają opowiadać o wojnie, uważają, że była wspaniałą rzeczą, a kiedy się ostatecznie upijają, okazuje się, że są mordercami i według nich nie było aż tak źle.”

Heinrich Böll (1917–1985) niemiecki pisarz, noblista

Źródło: Zwierzenia klowna, 1963

„To najlepszy i najwybitniejszy znawca historii II wojny światowej. Badacz, dla którego miarodajne są źródła, a nie poglądy historiografii, opinie kolegów, czy wrzask mediów. Człowiek, któremu z racji ogromnych zasług – zebrania lub odtajnienia i udostępnienia kluczowych dokumentów III Rzeszy, czapką buty czyścić by trzeba. Historyk tej miary, że ma prawo napisać i powiedzieć wszystko. A, że do tego głosi prawdę i niektóre jego poglądy są odległe od tak ukochanego przez polską prasę wysokonakładową bajdurzenia w stylu „politycznej poprawności.””

Paweł Wieczorkiewicz (1948–2009) historyk polski

Narobił sobie oczywiście wpływowych wrogów.
o Davidzie Irvingu, czołowym negacjoniście Holokaustu, antysemicie i polonofobie (oskarżył m.in. Jana Pawła II o udział w zbrodniach wojennych).
Źródło: Bogdan Reszka, Polityczna poprawność, a prawda historyczna, „Templum Novum”, marzec 2006.

O prawdzie, O butach, O historii, Odległy

„A co to znaczy ich wojna? George Orwell i Hemingway pojechali na wojnę w Hiszpanii. Pisarze zawsze interesowali się mężczyznami w ekstremalnych sytuacjach, dlatego jeździli na wojny. (…) Walczyłem po stronie Serbów, przeciw którym stanęło ostatecznie 27 krajów. (…) Jestem dumny ze swoich ideałów i dla ludzi one są coraz bardziej zrozumiałe. To była niesprawiedliwa wojna. Jugosławia była ostatnim socjalistycznym państwem w Europie i Unia Europejska oraz USA, obrzydliwe militarystyczne mocarstwo, postanowiły do spółki to państwo zniszczyć. (…) Rosja stchórzyła, nie wspierając Serbii. Ja ze swoim kałasznikowem broniłem tego, czego Rosja powinna bronić. Niewiele mogłem zrobić, ale przynajmniej ratowałem honor swojego narodu.”

Eduard Limonow (1943) pisarz rosyjski, dziennikarz, działacz polityczny

Źródło: rozmowa Ludwiki Włodek, Limonow: Nie lubię spokojnego, głupiego życia, krytykapolityczna.pl, 5 października 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/czytaj-dalej/20131005/limonow-nie-lubie-spokojnego-glupiego-zycia

O ludziach, O czytaniu

„Nawet najwięksi polscy optymiści nie przewidywali przecież sytuacji, że w razie wojny z Hitlerem, przy końcu takiej wojny, Anglia będzie rozgromiona, a Polska zwycięska. Wszyscy wiedzieliśmy, że Anglia przetrzyma Polskę, o ile chodzi o samodzielne prowadzenie wojny, i że przy końcu wojny będziemy zdani na łaskę i niełaskę angielskiej lojalności. Wierzyliśmy wtedy w tę lojalność.
Zawiedliśmy się.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Londyniszcze
Źródło: s. 148

„Dość dobrze znam Amerykę. Poznałem ją w 1989 roku, dużo po niej jeździłem i pamiętam, że nawet przyjechałem poruszony, że to jest kraj, który po pierwsze wierzy w Boga, po drugie w to, że instytucje finansowe są racjonalne, a po trzecie, że Ameryka prowadzi sprawiedliwe wojny. Dzisiaj w Ameryce może to pierwsze jest jeszcze istotne. Wojny prowadzi się niesprawiedliwe w jakichś partykularnych interesach, a instytucje okazały się skrajnie irracjonalne – doprowadziły do bankructwa milionów ciężko pracujących ludzi, w których wciśnięto produkty i dobra, których nie byli w stanie sfinansować. A konsekwencje tego dla gospodarki liberalnego Zachodu okazały się zabójcze. Kapitalistyczna Ameryka negocjuje na kolanach z ludowymi Chinami w związku z nadwyżką handlową. Trudno przejść nad tym do porządku dziennego.”

Wiesław Walendziak (1962) polityk polski

Źródło: rozmowa ze Sławomirem Sierakowskim, „Krytyka Polityczna” nr 22/2010

O Bogu, O ludziach

„Problem braku zainteresowania na ogół nie wynika z epoki, tylko marnej jakości historii, która jest na ekranie opowiadana. Spójrz na ostatni film Tarantino, rozgrywa się podczas drugiej wojny światowej, a widzowie tłumnie odwiedzili kina. Nie jest to zatem kwestia okresu historycznego. Chodzi głównie o to, kto, co i jak opowiada.”

Borys Lankosz (1973) polski reżyser, aktor i scenarzysta filmowy

Źródło: Artur Cichmiński, Chodzi o to kto, co i jak opowiada - rozmowa z Borysem Lankoszem, reżyserem filmu „Rewers”, stopklatka.pl, 10 listopada 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=60334

O historii, O problemach

„Mój rząd nazywa te działania po imieniu: ludobójstwo.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

o wojnie w Darfurze.
O wojnie i terroryzmie
Źródło: „Polityka”, 9 czerwca 2007

„Jeżeli będziemy rozpatrywali historię nie taką, jaką mogła lub powinna była być, lecz jaką była rzeczywiście, to będziemy musieli stwierdzić, że wojna stanowiła nieodzowny czynnik rozwoju kapitalizmu.”

Róża Luksemburg (1871–1919) niemiecka polityk

Źródło: Reforma socjalna czy rewolucja? (1900), w: Wybór pism, t. I, Warszawa 1959, s. 174.

O historii

„Jest jedna wspaniała rzecz, którą będziecie mogli powiedzieć po tym jak ta wojna się skończy i gdy wrócicie do domów. Będziecie wdzięczni, gdy za 20 lat będziecie siedzieć przy kominku z wnukiem na kolanie, wnuk zapyta co robiliście w czasie tej wielkiej II wojny światowej, a wy nie będziecie musieli zakasłać, przestawiać wnuka z kolana na kolano i mówić „Cóż, twój dziadek przerzucał łopatą gówno w Luizjanie”. O nie! Będziecie mogli spojrzeć mu prosto w oczy i powiedzieć: „Synu, twój dziadek walczył wraz ze wspaniałą Trzecią Armią i cholernym sukinsynem nazwiskiem George Patton”.”

George Patton (1885–1945) amerykański generał

Źródło: z przemówienia do żołnierzy 3. Armii, 5 czerwca 1944

O czasie

„Wykazano bezpośrednio z pomocą polskich źródeł, jak polska propaganda za „dostępem do morza” okazywała w czasie wojny światowej jedynie w grupie emigrantów Romana Dmowskiego usilne dążenie zdobycia Gdańska. Dmowski spróbował także potem, po zawieszeniu broni, przez „przejazd” wojsk polskich dostać Gdańsk gwałtem do rąk i wytworzyć przez to fakt dokonany. Podczas gdy „rzeczoznawcy” w Paryżu sekundowali mu przy przygotowaniu układu i pełne osiągnięcie celu wydawało się być bliskiem, Niemcy po raz pierwszy w tych ponurych dniach wypowiedziały veto przeciw żądaniu przewozu wojsk.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: Erwin Höltze podaje w „Historische Zeitschrift” (B. 153.H.1. 1935.s. 210) referat z własnej pracy Die Freie Stadt Danzig, Stuttgart 1935.

O czasie, O pomocy

„W praktyce nie ma dziś innego nacjonalizmu, jak tylko kierowany przez Niemcy – faszystowski: antyrobotniczy – bo odbiera klasie robotniczej wszystkie narzędzia jej społecznego wyzwolenia, antydemokratyczny – bo dąży do ustanowienia partyjnej dyktatury, i antypokojowy – bo musi nieuchronnie doprowadzić do wojny z „bolszewizmem.””

Kazimierz Zakrzewski (1900–1941)

Źródło: Czy „narodowcy” są faszystami?, „Front Robotniczy”, nr 51, 20 października 1936. http://lewicowo.pl/czy-%E2%80%9Enarodowcy%E2%80%9D-sa-faszystami/

„Katastrofa to nie śmierć połowy ludzkości w wojnie atomowej. Katastrofa to życie całej ludzkości pod panowaniem ustroju komunistycznego.”

Józef Mackiewicz (1902–1985) polski pisarz i publicysta

Zwycięstwo prowokacji

O życiu, O śmierci

„Moja definicja „generacji nic” nie różni się dużo od definicji Kuby Wandachowicza. Tak to trochę widzę, że jesteśmy pierwszym pokoleniem, któremu wykupiono kolonie w raju. Nie dostaliśmy w użytkowanie świata, dostaliśmy wielką, powszechną jadłodajnię. Szkolono nas i przystosowywano do sięgania, brania, jedzenia, klepania się po brzuchu. Żadnych naturalnych wrogów, żadnych dzikich zwierząt, nic, co stawiałoby nam opór. Wojna, Holocaust i śmierć to tytuły gier komputerowych, napisy na koszulkach, obcojęzyczne fanaberie spikerów telewizyjnych. Ten pokój fruwający po świecie w przebraniu białego gołębia pokazywany nam przez okno w przedszkolu jest oczywisty i zastrzeżony w prospekcie. A czasami siedzimy i wzdychamy: „Jezu, niech wreszcie przyjdzie jakaś wojna, niech to wszystko wreszcie wybuchnie. Niech będzie po co żyć.””

Dorota Masłowska (1983) polska pisarka i poetka

Przyszkoleni do jedzenia

O śmierci, O pokoju, O jedzeniu, O grach

„Putin upokarza sam siebie. Mówiąc, że Rosja jest krajem demokratycznym, w dalszym ciągu podpisuje się pod największymi, niedemokratycznymi, totalitarnymi zjawiskami, które stały się po II wojnie światowej.”

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) polski polityk, premier RP

Źródło: Radio Zet, 16 maja 2005

„Od końca drugiej wojny światowej połączone siły wszystkich flot świata nie mogą się równać z amerykańską potęgą morską.”

George Friedman (1949)

Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek
Źródło: s. 60

O sile

„Nienawiść do łaciny jest wrodzona wszystkim wrogom Rzymu. Uznają ją oni za więź łączącą wszystkich katolików na całym świecie za arsenał ortodoksji przeciw subtelnościom ducha sekciarskiego (…). Musimy przyznać, że mistrzowskim posunięciem jest wypowiedzenie wojny temu świętemu językowi. Gdyby udało im się go kiedyś zniszczyć, byliby na prostej drodze do zwycięstwa.”

Prosper Guéranger (1806–1875) francuski duchowny katolicki, benedyktyn

Źródło: ks. Grzegorz Śniadoch IBP, Msza święta trydencka. Mity i prawda, wydanie II popr. i uzup., Centrum Kultury i Tradycji, Ząbki 2014, s. 187.

O nienawiści, O prawdzie

„Rola wojny polega przede wszystkim na tym, że wytrąca społeczeństwa ze stanu normalnej pokojowej bierności. Każdy człowiek zna cenę swego cierpienia. Ze zwykłymi pokojowymi warunkami, choćby były niesprawiedliwe i ciężkie, można się oswoić. Z warunkami takiej wojny, jaka obecnie się toczy, oswoić się nie można. Wojna uczyniła wszystkich politykami, zmusiła najbardziej nawet szarego człowieka do interesowania się sprawami publicznymi, zamieniła społeczeństwo na masę czynną. W świadomości mas najszerszych żłobi się głębokie przekonanie, że u kresu tej wojny rozstrzygną się wszystkie wielkie sprawy i problemy.(…) Ostoją starego ładu była bierność mas. Wojna tę bierność zwichnęła, rozbudziła wszystkich, wytworzyła stan niepewności i pobudziła wszystkich, wytworzyła stan niepewności i poczucie głęboko sięgającej zmienności warunków. Olbrzymia lawina została poruszona i z wolna zaczyna się posuwać.”

Adam Próchnik (1892–1942) działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk

Źródło: Nie powtórzy się rok 1918, „Barykada Wolności”, Nr 40, 30 marca 1941 http://lewicowo.pl/nie-powtorzy-sie-rok-1918/

O wolności, O cierpieniu

„Cóż widzę w początkach chrześcijańskiej doby? Wojny, zawieruchy, bunty, masakry, owoce chciwości i ambicji zbrodniarzy, którzy ubiegali się o papieski tron; już to rydwany ciągnęły w Rzymie dumnych arcykapłanów twego przerażającego Kościoła; już to plamiły ich zbytek i lubieżność; już to okrywali się purpurą.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Justyna, czyli Nieszczęścia cnoty

„Bo cóż to jest eutanazja? To dobra śmierć na życzenie lub z litości. Większość przeciwników eutanazji godzi się na pozbawianie życia na siłę, czyli na wojny i karę śmierci, a na śmierć na wyraźne życzenie już nie.”

Joanna Senyszyn (1949) polska działaczka polityczna, ekonomistka

Źródło: TVN24, 20 listopada 2007

O śmierci, O karze, O sile

„Bez wątpienia jesteśmy jednak od września 2008 roku w najtrudniejszym położeniu od drugiej, a może nawet pierwszej wojny światowej. Żyliśmy i żyjemy w naprawdę dramatycznych czasach.”

Jean-Claude Trichet (1942) ekonomista francuski

Źródło: wywiad Christopha Pauly’ego i Thomasa Tumy, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 24 maja 2010.

„Nawet bez bomby atomowej i pomocy Rosjan Japonia skapitulowałaby w ciągu dwóch tygodni. Bomba atomowa nie wpłynęła na zakończenie wojny.”

Curtis LeMay (1906–1990) polityk i wojskowy amerykański

we wrześniu 1945.
Źródło: Oliver Stone's Untold History of the United States (2012), tłum. Edyta Czerwonka, odcinek 3

O pomocy

„Nie wolno nam traktować wojny jako prawie normalnego instrumentu polityki. Sądzę że szczególnie Niemcy wiedzą, dlaczego tak nie wolno i rozumieją, dlaczego jesteśmy wyjątkowo wrażliwi.”

Gerhard Schröder (1944) niemiecki polityk, kanclerz RFN

Źródło: ZDF, 31 stycznia 2003

„Chodzi o to, żeby przezwyciężyć strach. Wygrać w tym wielkim pojedynku z samym sobą, jaki oferuje wojna. I kiedy go wygrasz, to czujesz się tak bardzo żywy. Tak żywy nie czujesz się w momentach najbardziej upojnej radości albo najbardziej porywającej miłości. To, niestety, daje ci wojna. Wielki pojedynek: życie albo śmierć. Grę w kości.”

Oriana Fallaci (1929–2006) włoska dziennikarka i pisarka

Źródło: opublikowane po jej śmierci fragmenty wywiadu dla włoskiego tygodnika Panorama.

O życiu, O śmierci, O strachu

„Chcę bardzo podziękować Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Ustawodawczej za autopoprawkę do sprawozdania, która mówi o ustanowieniu Krzyża Narodowego Czynu Zbrojnego, wprowadzonego przed 58 laty przez Narodowe Siły Zbrojne. Należy to traktować, w moim przekonaniu i w przekonaniu członków Klubu Parlamentarnego Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego (ale widzę, na szczęście, że także wielu posłów z innych klubów) jako formę zadośćuczynienia żołnierzom i dowódcom Narodowych Sił Zbrojnych. Zadośćuczynienia spóźnionego, dokonanego po półwieczu, ale bardzo potrzebnego. Narodowe Siły Zbrojne były tą formacją wojskową, ideową i polityczną, która wniosła poważny wkład w walkę z niemieckim okupantem w czasie II wojny światowej, a następnie z nowym, sowieckim agresorem. Obok Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich były najliczniejszym, zbrojnym ramieniem Polski podziemnej. Po wojnie, wraz z Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym i WIN, stawiły czoło temu, co w czasie powstania warszawskiego określano jako czerwoną zarazę. NSZ walczyły, kiedy trzeba było, na dwóch frontach, to prawda. Nie dlatego, że tak chcieli żołnierze NSZ, ale dlatego, że taki właśnie, tragiczny, był los Polski w tym czasie. Po wojnie – o czym panowie postkomuniści już nie mówili – komunistyczne UB najzacieklej ze wszystkich formacji zbrojnych polskiego państwa podziemnego tropiło żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.”

Ryszard Czarnecki (1963) polityk polski

Źródło: wypowiedź na posiedzeniu Sejmu, 29 lipca 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/d4f9d5c35cf7b761c12574c6004133f1/74e4d3a815f29caac125750c004430fe?OpenDocument

O losie, O szczęściu, O prawdzie, O sile

„Chciałam na forum Parlamentu Europejskiego zaapelować o poparcie inicjatywy środowisk patriotycznych w Polsce na rzecz uznania 25 maja – dzień rozstrzelania rotmistrza Pileckiego – europejskim dniem bohaterów zmagań z totalitaryzmem. Brytyjski historyk prof. Michael Foot zaliczył Pileckiego do sześciu najodważniejszych ludzi ruchu oporu II wojny światowej (…) Rotmistrz Pilecki poświęcił swoje życie walce ze zbrodniczymi dyktaturami XX wieku.”

Urszula Krupa (1949) polska lekarka, działaczka społeczno-polityczna i dziennikarka

Źródło: Wystąpienie w Parlamencie Europejskim, 3 grudnia 2008 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20081203+ITEM-018+DOC+XML+V0//PL&language=PL&query=INTERV&detail=3-210

O życiu, O ludziach, O wieku, O walce

„Wybuchła wojna, stawiająca przed nami wszystkimi w kraju i na froncie, przed wojskiem i ludnością cywilną, najogromniejsze zadania. Dlatego wzywam was: wypełniajcie swój obowiązek wobec Führera, narodu i Ojczyzny. Wypełniajcie go, jeżeli to konieczne, nie szczędząc swej całej osobowości.”

Joseph Godehard Machens (1886–1956)

w apelu z 1939.
Źródło: Karlheinz Deschner, Polityka papieska w XX wieku, t. 2, tłum. Robert Stiller, wyd. Uraeus, Warszawa 2006, s. 57.

O wieku, O osobowości, O ojczyźnie

„Pierwszy raz się boję, że może w Polsce dojść do wojny domowej, bo takiego podziału, jaki mamy dziś, to nie pamiętam.”

Zbigniew Preisner (1955) kompozytor polski

Źródło: Czas na bunt http://www.newsweek.pl/plus/polska/zbigniew-preisner-o-rzadach-pis-i-wojnie-domowej-wywiad,artykuly,403178,1,z.html?src=HP_Section_1, newsweek.pl, styczeń 2017.

O czasie

„Nie wykrzykuj, ani trąb na tryumf przed wojną.”

Kasper Miaskowski (1549–1622)

Źródło: Księga aforyzmów, myśli, zdań, uwag i sentencji ze stu pisarzy polskich wybranych, wyboru dokonał Władysław Bełza

O myślach, O myśleniu

„Rozmawiałem ze Stalinem w czasie swego ostatniego pobytu w Moskwie. Tow. Stalin powiedział wtedy, że jak wynika z doświadczeń i jak uczą klasycy marksizmu-leninizmu, nie istnieje jedna tylko droga, wiodąca przez Sowiety i dyktaturę proletariatu, lecz w określonych układach może istnieć także inna droga (…) i to właśnie teraz – po klęsce Niemiec hitlerowskich, po drugiej wojnie światowej, która z jednej strony kosztowała tyle ofiar, a z drugiej strony zdemaskowała w tak wielu krajach klasę rządzącą – wzrosła świadomość szerokich mas ludowych. Przy takich historycznych okazjach objawia się wiele możliwości i dróg dla ruchu socjalistycznego. Dla przykładu przytoczył [Stalin] Jugosławię, Bułgarię, Polskę, a zwłaszcza nasz kraj, że tu właśnie możliwa jest szczególna droga do socjalizmu, która niekoniecznie musi prowadzić przez system radziecki i dyktaturę proletariatu, a może wieść innymi drogami (…).”

Klement Gottwald (1896–1953) prezydent Czechosłowacji

przytaczając na posiedzeniu KC KPCz rozmowę z Józefem Stalinem z 1945 (opublikowano ją dopiero w 1964).
Źródło: Jaroslav Opat, O novou demokracii 1945–1948, Praga 1966, s. 226–227., cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, op. cit., s. 156–157.

O demokracji, O czasie

„Mobilizacja – to wojna, i nie rozumiemy jej inaczej.”

Borys Szaposznikow (1882–1945)

Мобилизация есть война, и иного понимания ее мы не мыслим. (ros.) Źródło: Мозг армии http://books.google.pl/books?ei=fu6bTOfbFsz7Ob-aoZ4L&ct=result&id=Bx4tAQAAIAAJ&dq=%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F+%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0+%D0%B8+%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BC%D1%8B+%D0%BD%D0%B5+%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC+%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2&q=%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F+%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0+%D0%B8+%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BC%D1%8B+%D0%BD%D0%B5+%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC, Военный вестник, 1929, s. 296

„Partia Narodowa odmówiła wspierania Wielkiej Brytanii w czasie wojny i publicznie sympatyzowała z hitlerowskimi Niemcami. Jej kampania koncentrowała się wokół „czarnego zagrożenia”, a jej slogan wyborczy brzmiał: „Czarny na swoim miejscu.””

Nelson Mandela (1918–2013) prezydent RPA, noblista w dziedzinie pokoju

o wyborach w 1948, które wygrała Partia Narodowa (tylko biali mogli głosować).
Źródło: Adam Leszczyński, Alfabet Mandeli, „Gazeta Wyborcza”, 7–8 grudnia 2013.

O czasie

„W ostatnich miesiącach wojny, kiedy coraz więcej ludzi poddawało się rozpaczy, wyjątek stanowiły pisma astrologiczne. Ponieważ z wielu względu były zależne od Ministerstwa Propagandy, używano ich, jak mnie informował w Norymberdze Fritzsche, jako środka oddziaływania na opinię publiczną. Snute w nich horoskopy mówiły o dolinach, które musiały być przekroczone, wyrokowały o mających nastąpić niepodziewanych zmianach i rozwodziły się nad pełnymi obietnic aluzjami. Reżim więc miał jeszcze przyszłość tylko w piśmie astrologicznym.”

Albert Speer (1905–1981) jeden z przywódców hitlerowskich Niemiec

Wspomnienia (1969)
Źródło: s. 490

O ludziach, O przyszłości

„Zanim zostałam pisarką byłam zagorzałą czytelniczką. Zawsze marzyłam o tym, by opowiadać historie w stylu tych, które wzruszały mnie podczas lektury. To właśnie było głównym bodźcem. Inspiracje, styl, wymowa kształtowały się stopniowo.”

Maite Carranza (1958)

Źródło: Wywiad z Maite Carranzą, hiszpańską pisarką, autorką bestsellerowej trylogii Wojna czarownic, valkiria.net, 20 stycznia 2010 http://valkiria.net/index.php?type=review&area=42&p=articles&id=15421

O historii

„Wojna jest sądem królów; zwycięstwa są jej wyrokami.”

Antoine de Rivarol (1753–1801)

„Cały zachwyt, miłość i ufność do Związku Radzieckiego, do Armii Radzieckiej, do narodu radzieckiego, które nagromadziły się w narodzie słowackim w latach wojny, znalazły teraz swój wyraz w stosunku do radzieckich oficerów, którzy przybyli z ZSRR, by pomóc Słowacji w antyfaszystowskiej walce. Nie jesteśmy sami, są z nami Rosjanie, przybyli, by nam pomóc, są z nami! Z nami jest Armia Radziecka! Jej przedstawiciele są już tutaj! Tak reagowali prości ludzie w sierpniu 1944 na przybycie organizatorskich grup partyzanckich.”

Gustáv Husák (1913–1991) komunistyczny przywódca Czechosłowacji

Źródło: Swidietielstwo o Słowackom nacyonalnom wosstanii, s. 279, cyt. za: Historia drugiej wojny światowej 1939–1945, t. 9, tłum. Marian Laprus, Antoni Pacześniak, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, s. 270.

O miłości, O ludziach, O historii, O walce

„Każdy naród walczący o niepodległość ma szanse. Gdybyśmy patrzyli na to stosunkiem sił, nie byłoby dziś wolnej Gruzji, nie byłoby też zresztą wolnej Polski.”

Lech Kaczyński (1949–2010) polski polityk, prezydent Polski

Źródło: wywiad dla TVP udzielony 9 sierpnia 2008 na temat wojny rosyjsko-gruzińskiej.

„zestarzeli się przyjaciele
homer po dwóch kieliszkach
opowiada tę samą historię
jak służył w armii sowieckiej
w marynarce na morzu czarnym
przewozili jakiś radioaktywny ładunek
omal nie wywołali wojny lecz wszystko skończyło się
dobrze w kółko powtarza cherchez la femme
dante też niezły nie odróżnia żywych
od umarłych wszystkim równo posyła
ruskie przekleństwa
i ja nie lepszy
objąłem alzheimera i coraz bardziej pijany
szepczę mu do ucha o prochach i kościach boga”

Eugenijus Ališanka (1960)

Źródło: z historii pewnej kawiarni, tłum. Izabela Korybut-Daszkiewicz

O Bogu, O historii

„Obalajmy mury, nie wznośmy nowych.”

Jerzy Buzek (1940) polski polityk, premier III Rzeczypospolitej

przemówienie na uroczystościach związanych z 70 rocznicą wybuchu II wojny światowej.

„Niepodległość Ghany jest frazesem dopóki nie jest powiązana ze sprawą całkowitego wyzwolenia kontynentu afrykańskiego.”

Kwame Nkrumah (1909–1972) polityk ghański

w 1957.
Źródło: Ryszard Kapuściński, Wojna futbolowa, Warszawa 2007, s. 27.

„Pierwszą ofiarą wojny jest prawda.”

Hiram Johnson (1866–1945) amerykański adwokat i polityk

The first casualty when war comes is truth. (ang.)
Źródło: przemówienie w Senacie, 1918

O prawdzie

„Trybunał Stanu (…) nie ośmieli się zebrać ani razu.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

Źródło: Dno oka – czyli wrażenia człowieka chorego z sesji budżetowej w Sejmie, 7 kwietnia 1929, „Głos Prawdy”, cyt. za: Czesław Brzoza, Polska w czasach niepodległości i II wojny światowej

O wrażeniach

„Mam nadzieję, że moja śmierć będzie ostatnim aktem tej tragedii, jaką była druga wojna światowa, i że wszyscy wyciągną z niej lekcję, która posłuży do przywrócenia pokoju i porozumienia między narodami. Wierzę w Niemcy!”

Arthur Seyss-Inquart (1892–1946) austriacki polityk hitlerowski

ostatnie słowa
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 227.

O śmierci, O ludziach, O książkach, O pokoju

Cytaty o wojnie strona 4

Cytaty o wojnie
strona 4