Cytaty o wojnie
strona 5

„Lepiej, naprawdę, stanąć oko w oko z przerażającym wyzwaniem, niż żyć w ukryciu, jak gdyby nadal trwała wojna.”

Michael Cunningham książka Godziny

Postać: Virginia Woolf
Godziny

„Walczymy inaczej: oni [Niemcy] z wojny uczynili naukę, my [Polacy] zrobiliśmy z niej sztukę (…).”

Szczepan Twardoch (1979) polski pisarz fantasy

Wieczny Grunwald

O nauce

„Oto dlaczego ludy, dopóki pozostaną pod rządami policji, królów, trybunów lub dyktatorów, dopóki będą posłuszne widocznej władzy, ukonstytuowanej w ich własnym łonie i ustanawiającej prawa, które nimi rządzą, będą niechybnie w wojnie ze sobą.”

Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) francuski polityk i filozof

O ludziach

„Jedynymi dziedzinami, w jakich kompania akcyjna może, jak się zdaje, pomyślnie działać bez przywileju wyłączności, są te dziedziny, gdzie wszystkie czynności można sprowadzić do rutyny, czyli takiej jednolitości metody działania, która nie dopuszcza żadnych lub prawie żadnych odstępstw. Do tych dziedzin należą: po pierwsze – bankowość, po drugie – ubezpieczenia od ognia, ryzyka morskiego i konfiskaty w czasie wojny, po trzecie – budowa i utrzymanie żeglownego kanału, po czwarte wreszcie – budowa i utrzymywanie wodociągów miejskich.”

Adam Smith (1723–1790) brytyjski myśliciel

Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów
Źródło: przeł.B. Jasińska, PWN, Warszawa 1954.

O czasie

„Po wojnie trzymano ją w śledztwie ponad dwa lata; była sama w małej kamiennej celi. Broniła się wówczas przed obłędem, tłumacząc na francuski rozmaite wyciągane z pamięci wiersze.”

Jerzy Korczak (1927) polski prozaik i satyryk

Opowiadanie niemoralne

„Admirał Chester Nimitz (dowodził flotą USA na Pacyfiku) czy brytyjski marszałek polny William Slimm (dowodził na Dalekim Wschodzie) to byli dowódcy, którzy troszczyli się o żołnierzy, nie narażali ich bez powodu i nie paradowali przed kamerami.”

Antony Beevor (1946) brytyjski historyk

Źródło: rozmowa Bartosza Wielińskiego, Wojna Stalina, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 6 maja 2013.

O historii

„Nie ma nic cenniejszego nad niepodległość i wolność.”

Hồ Chí Minh (1890–1969) wietnamski polityk komunistyczny

Źródło: Artur Dmochowski, Wietnam: wojna bez zwycięzców, Kraków 1991, s. 7

O wolności

„Dlaczego rząd Rzeczypospolitej dzieli żołnierzy, którzy brali udział w II wojnie światowej, bili się o wolną Polskę, na tych lepszych - z formacji zachodnich i na tych gorszych - z I i II armii Wojska Polskiego. Naprawdę nie mogę tego zrozumieć. Nikt nie zdekomunizował generała Jaroszewicza i nie ma powodu.”

Izabella Sierakowska (1946) polska działaczka polityczna

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 18 września 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/6d62b287fd9018b7c125750c00450b7b?OpenDocument

„Jeżeli Włosi pozostaną neutralni, będę potrzebować pięciu dywizji, żeby ich pilnować. Jeżeli przyłączą się do Hitlera, będę potrzebować dziesięć dywizji, żeby ich pokonać. Jeżeli jednak przyłączą się do aliantów, będę potrzebować piętnastu dywizji, żeby im pomóc.”

Maurice Gamelin (1872–1958)

Źródło: Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, tłum. Marek Rudowski, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 9788311111110, s. 252

„Wiele osób myśli, że papież albo synod mogą powiedzieć w sprawie rozwiedzionych w nowych związkach: „Oczywiście, przyjmujcie komunię”. Jest to jednak niemożliwe. A jest tak dlatego, że ważne, sakramentalne małżeństwo jest nierozwiązywalne. To jest katolicka praktyka, potwierdzona przez papieży i sobory, wierna słowom Jezusa. Kościół nie posiada autorytetu ani mocy, by relatywizować słowa i nakazy Boga.”

Gerhard Ludwig Müller (1947)

Źródło: „Corriere della Sera”, za: Tomasz Terlikowski, Wojna kardynałów, „Do Rzeczy”, 24 lutego–2 marca 2014, s. 50

O Bogu, O małżeństwie, O myślach, O myśleniu

„To trochę jak na wojnie. Bić się trzeba. Tylko umierać nie wolno.”

Denis Urubko (1973) rosyjski wspinacz, himalaista i instruktor wspinaczki, były żołnierz armii Kazachstanu, zdobywca Korony Himalajó…

o wspinaczce. Źródło: Denis Urubko, drytooling.com.pl, 2 lutego 2011 http://drytooling.com.pl/baza/ludzie/776-denis-urubko

O ludziach

„Zarówno autor książki jak i autor filmu, czyli ja, bawię się z widzem konwencjami przenosząc go w jakieś inne rejony. Stąd też ciężko jest powiedzieć czy bohaterowie filmu w ogóle istnieją.”

Xawery Żuławski (1971) reżyser polski

o filmie Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną. Źródło: Film ma wywołać kontrowersje http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=55203, stopklatka.pl

O książkach

„Czy gwarantujecie, że w wojnie nie zginie 500 milionów ludzi? Cóż miałbym z tego, gdybym w ostatniej godzinie życia dowiedział się, że choć nasz wielki naród i Stany Zjednoczone leżą w gruzach, ocalał honor Związku Radzieckiego?”

Nikita Chruszczow (1894–1971) przywódca ZSRR

do radzieckich generałów w trakcie kryzysu kubańskiego.
Źródło: Oliver Stone's Untold History of the United States (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 6

O ludziach

„Nigdy się tyle nie kłamie jak przed wyborami, w czasie wojny lub po polowaniu.”

Otto von Bismarck (1815–1898) niemiecki polityk

Cytaty przypisywane

O czasie

„Jestem amerykańskim plastykiem urodzonym w Polsce. Gdybym w 1981 roku mimo „wojny” wrócił do kraju, z pewnością nie poszedłbym w kierunku, jaki wybrałem.”

Rafał Olbiński (1943) polski malarz i grafik

Źródło: Waldemar Piasecki, Siła ciągu http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=61183, „Przekrój” nr 2/2638, 14 stycznia 1996, s. 18–20.

O sile

„Nigdy nie byłem orędownikiem wojny, chyba że służyła ona pokojowi.”

Ulysses Grant (1822–1885) prezydent USA

I have never felt any sort of fondness for war, except as a means of peace. (ang.)

O pokoju

„Jest to jedna wielka historyczna manipulacja, która ma uzasadnić pozycję Rosji w historii, bo Rosja należała do obozu państw zwycięskich i z całą pewnością obok Stanów Zjednoczonych była największym zwycięzcą II wojny światowej. I chodzi o to, żeby ten fakt bycia w obozie zwycięzców został uwypuklony, natomiast pierwsze dwa lata udziału w wojnie po stronie sojuszu z Hitlerem zostały zatarte.”

Janusz Kurtyka (1960–2010) historyk polski, działacz państwowy

o przemówieniu Władimira Putina 1 września 2009. Źródło: Janusz Kurtyka: Putin – mielizny, przemilczenia i manipulacje, rmf24.pl, 2 września 2009 http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/wywiady/news-janusz-kurtyka-putin-mielizny-przemilczenia-i-manipulacje,nId,212047

O historii

„Odnoszę wrażenie, że „wojna z terroryzmem” wytworzyła nową – opierającą się na strachu i znieczuleniu – mentalność części opinii publicznej w krajach Zachodu, wedle której „nasze” zbrodnie to „uboczne straty”, zaś zbrodnie „ich” to „niewybaczalne okrucieństwo”; wedle której – jak powiedział pewien amerykański krytyk – podkładanie bomb to terroryzm, natomiast ich zrzucanie z samolotów już nie.”

Artur Domosławski (1967) dziennikarz polski

Źródło: Sprawa ben Ladena – nasza sprawa, krytykapolityczna.pl, 16 maja 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/DomoslawskiSprawabenLadenatonaszasprawa/menuid-1.html

O strachu, O wrażeniach, O stracie

„Nie miałem ręki, która karci, kiedy trzeba.”

Sokół (raper) (1977) polski raper

Źródło: Wojna o pokój na albumie 2010 grupy Pokój z Widokiem na Wojnę

O pokoju

„Wojna! Szturm na eurodolarze.
Czarna i niespokojna noc
obrońców eurozłotego. Zawierucha
unosi chmarę punktów bazowych,
płatków popiołu.
Dziesięć procent komórek mojego ciała
to moje ciało.
Reszta to ciało bakterii.”

Miłosz Biedrzycki (1967) poeta polski

Źródło: Wojna

O nocy

„W radzieckim łagrze na pustyni Kara Kum siedziałem po wojnie razem z Niemcami. Byłem tam dowódcą patrolu roboczego składającego się tylko z Niemców. W związku z tym musiałem wydawać komendy po niemiecku. Bardzo szybko wszyscy umierali, bo tam śmiertelność była szalona. W ciągu 4,5 miesiąca prawie cały obóz wymarł. Obserwowałem ich w niewoli, wszyscy zachowali się w najpodlejszy sposób. Wszyscy byli już komunistami. Wszyscy antyhitlerowcy. Coś potwornego.”

Witold Kieżun (1922) polski ekonomista

Źródło: Ewa Koszowska, Prof. Witold Kieżun dla WP.PL: większość moich studentów uważa Polaków za nazistów http://wiadomosci.wp.pl/title,Prof-Witold-Kiezun-dla-WPPL-wiekszosc-moich-studentow-uwaza-ze-nazisci-to-Polacy,wid,16753214,wiadomosc.html?ticaid=1131b3, wiadomosci.wp.pl, 15 lipca 2014

O karze, O zachowaniu

„Dla mnie wojna to kabaret, okropny, tragiczny, krwawy, ale kabaret. Pamiętam, jak przed akcją na proszowicki zakład tytoniowy kapelan udzielił partyzantom zbiorowej absolucji. Ci, którym udałoby się przeżyć, byli zobowiązani przystąpić do spowiedzi. Z tej akcji wróciło dwóch, prostych chłopów, przed wojną drobnych bandziorów. Jeden z nich, w ramach pokuty, którą dostał na spowiedzi, modlił się nad ranem w swoim szałasie. W tym czasie drugi, przebudzony upiornie dokuczliwym świerzbem, krzyknął „kurwa”, na to ten modlący się odparł „przeżegnaj się, chuju.””

Jerzy Nowak (aktor) (1923–2013) aktor polski

Takich scen z wojny pamiętam naprawdę sporo. To one budują mój obraz tamtych czasów. Źródło: „Tygodnik Powszechny” 24/07, 12 czerwca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nptc.htm

O czasie, Obraz

„Cóż jest nacjonalizm, jak nie narkoza, która oszałamia tłumy, ukazując im większe Włochy, Włochy na Morzu Śródziemnym panujące, grając przed oczyma tłumów wojną zwycięską, sławiąc wyższość, boską niemal, narodu włoskiego nad wszelkimi innymi narodami. Rozpatrując ten szał nacjonalizmu, ze strachem patrząc na przyszłe wojny, które on wywołać może, równie okrutne i bezmyślne, jak były wojny religijne i dynastyczne, przychodzimy do skromnego przekonania, że wady parlamentu nigdy nie są gorsze od wad, systemów nieparlamentarnych albo antyparlamentarnych. Czy faszyzm, czy bolszewizm, czy monarchizm zmartwychwstały na gruzach dawnych tronów to są rzeczy tak groźne i ciężkie, że parlament wobec nich jest ostoją dla masy.”

Ignacy Daszyński (1886–1936) polski polityk

wystąpienie sejmowe 5 lipca 1926.
Źródło: W obronie parlamentu, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

O strachu, O historii

„Generał Kiszczak przez całe swoje polityczne i wojskowe życie był oddanym funkcjonariuszem służb. Tuż po wojnie, jako bardzo młody człowiek, w Londynie razem z Reichem-Ranickim, późniejszym sławnym niemieckim krytykiem, zachęcał żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie do powrotu do kraju, mimo że z pewnością wiedział, iż jakiś czas po przyjeździe zostają aresztowani. Miał świetne kontakty z Moskwą, zwłaszcza z generałem Pawłowem, rezydentem KGB, który był przyjacielem Andropowa, wieloletniego szefa KGB, późniejszego sekretarza generalnego KPZR. To Kiszczak z Jaruzelskim decydowali, komu z opozycji przekażą władzę, a więc mieli ogromny wpływ na kształt dzisiejszej Polski.”

Henryk Piecuch (1939) polski oficer służb granicznych, pisarz i dziennikarz

Źródło: Krzysztof Różycki, Generał, który się kadrom nie kłaniał, „Angora” nr 46 (1326), 15 listopada 2015, s. 7.

O życiu, O czasie

„Jeśli to nie jest wojna domowa, to Bóg jeden wie, co nią jest.”

Ijad Allawi (1945) iracki polityk

o konflikcie w Iraku.
Źródło: „Polityka”, 1 kwietnia 2006

O Bogu

„Panie pośle, jak czytałem Gibbona, to on raczej obwiniał wojny domowe wynikłe z przyjęcia chrześcijaństwa jako religii państwowej, ale może czytaliśmy inne tomy i w innych językach.”

Radosław Sikorski (1963) polski polityk, dziennikarz

do Zbigniewa Girzyńskiego podczas głosowania nad ratyfikacją konwencji o zapobieganiu przemocy. Źródło: stenogram z posiedzenia Sejmu w dniu 6 lutego 2015 http://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter7.nsf/0/03794DE1EC3524EEC1257DE700413168/%24File/86_c_ksiazka.pdf

O religii, O czytaniu

„Wszystkie zapamiętane przez nas obchody trzeciomajowe rozpoczynały się od przemówień, wygłaszanych niekiedy przez ludzi, którzy byli wychowani i wykształceni w obcych szkołach, w trzech rozmaitych zaborach. Niektóre z nich przeszły jako tematy do wesołych opowiadań i anegdot. Cytowany był na przykład taki fragment przemówienia: „Otczizna nasza została podzielona na trzy czensti. Jedną wzięli Germańcy, drugą – Awstryjcy, a trzecią – my!” Fragment innego brzmiał: „Powstała otczizna nasza, Polska, która podzielona była na trzy nierówne połowy, a tereny jej zachwycone wojną”.”

Karol Olgierd Borchardt książka Znaczy Kapitan

Znaczy Kapitan

O ludziach

„Po wyzwoleniu Libii pomyślałem, że moja rezygnacja będzie sygnałem dla wszystkich rebeliantów, iż wojna się skończyła i czas powrócić do normalnego życia. Chcę aktywnie włączyć się w budowanie nowego państwa.”

Abdelhakim Belhadż (1966)

Źródło: Beata Oleksy, Libia. Dawny rewolucjonista walczy o miejsce w Konstytuancie, wyborcza.pl, 29 czerwca 2012 http://wyborcza.pl/1,91446,12036446,Libia__Dawny_rewolucjonista_walczy_o_miejsce_w_Konstytuancie.html

O czasie

„W tej chwili nie mamy co prawda wojny nuklearnej, ale w katastroficzny sposób niszczymy ocean, będący źródłem pożywienia, a także lasy, które są gwarancją atmosferycznej równowagi i stabilizacji globalnego klimatu.”

Ursula K. Le Guin (1929–2018) amerykańska pisarka

Źródło: Michał Hernes, Le Guin: Wracać wciąż do domu, esensja.pl, 3 listopada 2013 http://esensja.stopklatka.pl/ksiazka/wywiady/tekst.html?id=17347Ursula

O prawdzie, O domu

„Nie ma już Wandei, obywatele republikanie. Wraz ze swymi kobietami i dziećmi zginęła pod naszą wolną szablą. Grzebię ją w bagnach i lasach Savenay. Zgodnie z rozkazami, któreście mi dali, miażdżyłem dzieci kopytami koni, masakrowałem kobiety, które – przynajmniej te właśnie – nie będą już rodzić bandytów. Nie mam na sumieniu wzięcia chociażby jednego jeńca. Tępiłem wszystkich… Moi huzarzy mają przy końskich ogonach strzępy bandyckich sztandarów. Drogi są zasłane trupami. Jest ich tyle, że w wielu miejscach tworzą piramidy. Bez przerwy rozstrzeliwuje się w Savenay, ponieważ ciągle przybywają bandyci chcący się poddać… My nie bierzemy jeńców; trzeba by im było dawać chleb wolności, litość zaś to nie rewolucyjna sprawa.”

François Joseph Westermann (1751–1794)

raport dla Komitetu Ocalenia Publicznego, 24 grudnia 1793 r.
Źródło: Paweł Jasienica, Rozważania o wojnie domowej, Warszawa 2008.

O kobietach, O dzieciach, O wolności, Koń

„Jedynym przedmiotem studiów władcy powinna być wojna. Pokój powinien traktować wyłącznie jako moment oddechu (…), który ma mu umożliwić przeprowadzenie planów wojennych.”

Niccolò Machiavelli (1469–1527) włoski pisarz, historyk i dyplomata

O pokoju

„Trzy miesiące przed wybuchem wojny rodzice przenieśli się do Pińska. Ojciec pracował w stoczni rzecznej należącej do polskiej marynarki wojennej. Po 17 września 1939 r. walczył z bolszewikami, póki to było możliwe, potem zatopił swój okręt, czyli barkę, na której znajdowały się warsztaty. Wraz z grupą żołnierzy pochodzących z różnych rozbitych jednostek udało się mu przebić do armii gen. Franciszka Kleeberga. Po jego kapitulacji ojciec trafił do niemieckiej niewoli, do oflagu. A dlaczego nas zesłali? Ojciec był inżynierem, mama nauczycielką, okupanci w pierwszym rzędzie wywozili inteligencję, choć razem z nami zabrali też rodzinę białoruskiego stolarza.”

Andrzej Gwiazda (1935) polski działacz związkowy

Źródło: Nie poddaliśmy się poprawności politycznej, naszdziennik.pl, 28 czerwca 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20080628&typ=my&id=my11.txt

O rodzinie, O inteligencji, O rodzicach

„W czasie wojny jadaliśmy żytni chleb, który w środku był zawsze wilgotny. Ja, która jadałam mało i nie lubiłam bobu, często pojawiającego się na stole, schodziłam po chleb i byłam zadowolona, bo do wagi bochenków był zawsze dodatek, który brałam dla siebie, choć babcia się gniewała, bo brakowało potem chleba dla wszystkich, ale ja i tak go sobie brałam i chowałam na zapas. Potem ja i moja siostra Maria wyjmowałyśmy miąższ i odkładałyśmy na bok. Kiedy tylko mama na nas nie patrzyła, robiłyśmy z tego wilgotnego miąższu laleczki, które kładłyśmy na parapecie do wyschnięcia. Następnego ranka, kiedy byłyśmy głodne, choć były już twarde, zjadałyśmy je.”

Sophia Loren (1934) włoska aktorka filmowa

Źródło: Zakazany związek, który potępiał Watykan i inne sekrety z życia Sophii Loren, Wirtualna Polska, 5 lutego 2013 http://ksiazki.wp.pl/gid,15310875,page,11,tytul,Zakazany-zwiazek-ktory-potepial-Watykan-i-inne-sekrety-z-zycia-Sophii-Loren,galeria.html

O siostrze, O czasie, O babci

„Odpowiedzialność za rodzinę jest dużym ciężarem. Afgańczycy, kiedy już nie mogą sobie z tym poradzić, bo jest wojna, głód, nie ma pracy, nierzadko mówią, że w następnym wcieleniu woleliby się urodzić kobietami.”

Jolanta Sierakowska-Dyndo

Źródło: wywiad dla „National Geographic Polska”, marzec 2011

O kobietach, O głodzie, O rodzinie

„Tathagata uczy, że każda wojna, w której człowiek zabija swego brata, jest godna ubolewania; ale nie mówi, że ci, którzy walczą w słusznej sprawie po wyczerpaniu wszystkich środków dla zachowania pokoju, są godni potępienia. Jest to wina tego, kto jest tej wojny właściwą przyczyną.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Źródło: Carus Paul, Nauka Buddy. Pytania generała Simhy, Unus, Wrocław 1991.

O pokoju, O zachowaniu, O nauce

„Przyjechali do roboty, żeby w krótkim czasie zapewnić córce studia albo „kupić sobie, ku*wa, samochód”. Naobiecywano im jak zwykle cudów, a tymczasem firma nie wypłaca im zarobków. Więc przychodzą skarżyć się do mnie, anioła prywatnego, sami nie bardzo mogą protestować, nie mówiąc ani słowa po niemiecku. Przychodzą, gdy wysiądzie im komórka albo gdy nie rozumieją wydobywającego się z niej szwargotu. Przychodzą, gdy szantażują ich kumple, zamiast solidaryzować się ze sobą nawzajem. (…) „Tak to jest w tym męskim świecie – mówię. – Wojtku, postaw im stary flachę”. Na to on: „A wie Pani co, ja to bym chyba albo księdzem został, albo do wojska poszedł, ja to bym chciał do Iraku”. Odskoczyłam jak oparzona: „A to dlaczego, na Boga?”. „Ach – tłumaczy chłopak – to adrenalina”. Przypomniał mi się inny znajomy z Polski, który na wieść o interwencji rosyjskiej w Gruzji natychmiast zawiadomił mnie mailowo o swej gotowości bojowej, nie omieszkając opieprzyć za stanowisko Niemców. Bo dla niektórych mężczyzn każda okazja jest dobra, żeby wyrwać się z nudy i frustacji życia, nie tylko wrześniowej. Istnieje dla nich tylko jedna alternatywa: depresja albo agresja. Rwą się do wojny, żeby nie popełnić samobójstwa.
Ludzie, wake me up, gdy świat się, ku*wa, zmieni.”

Brigitta Helbig-Mischewski książka Enerdowce i inne ludzie

Enerdowce i inne ludzie, czyli jak nie zostałem bohaterem

O Bogu, O ludziach, O świecie, O aniołach

„Podobało mi się, gdy Bush wyszedł i powiedział: „Przegrywamy wojnę z narkotykami.”
Wiecie, co to oznacza? Że toczy się wojna… i ludzie na dragach wygrywają.”

Bill Hicks (1961–1994) amerykański komik i satyryk

Występ w Queens Theatre w Londynie (1992)

O ludziach

„Babka Ludka miała dobre sny
Wchodziły w nią bez pukania jak dziadek,
Co powracał z wojny
O każdej porze dnia i nocy.”

Konrad Wojtyła (1979)

może boże
Źródło: Powrót

Pora roku

„Z żoną spotkałem się w pracy po raz pierwszy w teatrze, wiele lat temu. Pamiętam, że na początku to była ostra walka o terytorium, wojny gwiezdne spod znaku Marsa i Wenus, które z czasem zamieniły się we wspaniałą wzajemnie inspirującą koegzystencję.”

Przemysław Bluszcz (1970) polski aktor

Źródło: Bohdan Gadomski, Z taką twarzą łatwo nie jest, „Tygodnik Angora” nr 19, 13 maja 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/139270.html

O czasie, O walce

„Wojna była zawsze moją pasją, zgłębiłem na ten temat pokaźną literaturę. Najbardziej interesował mnie front wschodni i mogę powiedzieć, że siedzę w tym temacie. Mam mnóstwo książek, albumów, oglądam mnóstwo zdjęć… Można powiedzieć, że jestem mocno zakręcony. Mnie w Powstaniu Warszawskim, zresztą jak w całej II Wojnie Światowej, urzeka środowisko walki. Walka jako walka. Pole boju.”

Mariusz Denst (1971) magnetofony, pady w Lao Che

Źródło: Artur Wróblewski, „Powstanie Warszawskie”: Nie można przejść obojętnie, muzyka.interia.pl, 8 lutego 2012 http://muzyka.interia.pl/artykuly-i-relacje/news/powstanie-warszawskie-nie-mozna-przejsc-obojetnie,1757021,7758

O książkach, O muzyce, O literaturze, O relacjach

„Wielu ludzi zapomina, że byłem jednym z pierwszych, którzy sprzeciwili się wojnie w Iraku jesienią 2002 roku i od tamtego czasu zawsze podtrzymywałem swoje stanowisko i wielokrotnie dawałem temu wyraz w Senacie. Nie zamierzam jednak pastwić się nad prezydentem Bushem, mimo że mamy bardzo różne zdanie na temat irackiej interwencji. Nie jestem z tych, którzy mówią, że jest on z natury zły. Myślę, że na swój sposób robi to, co uważa za najlepsze dla kraju. Uważam jednak, że się myli.”

Barack Obama (1961) Amerykański polityk, 44. prezydent USA

o prezydencie Bushu i jego decyzji o interwencji zbrojnej w Iraku.

O ludziach, O myślach, O naturze, O decyzjach

„Powiem Ci, czym naprawdę jest wojna. Psychozą spowodowaną nieumiejętnością zrozumienia wzajemnych zależności. Nieumiejętnością ustosunkowania się do naszych bliźnich. Do naszej ekonomicznej i historycznej sytuacji. A przede wszystkim do nicości. Do śmierci.”

John Fowles książka Mag

Mag (1965)

O śmierci, O zrozumieniu

„Jeśli dodać do tego proporcje pomiędzy zainteresowaniem, jakie wzbudził niemiecki serial Nasze matki, nasi ojcowie a kompletnym brakiem zainteresowania dzisiejszą niemiecką polityką w Europie; proporcje pomiędzy zainteresowaniem, jakie budzi masakra na Wołyniu w czasie II wojny światowej, a brakiem zainteresowania aktualną polityką na Ukrainie, a także polityką wschodnią UE oraz jakąkolwiek niehistoryczną polską polityką wschodnią – to można śmiało powiedzieć, że żyjemy w kraju, który ma wyłącznie przeszłość, a nie ma teraźniejszości. Narracje teraźniejszości błądzą gdzieś pomiędzy „ochroniarzami Kaczyńskiego” i „cygarami PO”. A więc tak jakby ich w ogóle nie było. Nie nadają sensu niczyjemu życiu, życiu żadnej jednostki, żadnej grupy społecznej, poza częścią dziennikarzy i PR-owców, którzy z tych szczątkowych i zredukowanych „narracji teraźniejszości” żyją zawodowo.”

Cezary Michalski (1963) polski eseista i prozaik

Źródło: Niewolnicy resentymentu, krytykapolityczna. pl, 25 czerwca 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/felietony/20130625/niewolnicy-resentymentu

O matce, O czasie, O przeszłości, Sens

„Pacyfizm jest równie doktrynerski, jak wegetarianizm, ale nierównie od niego szkodliwszy. Gotowość do ekspresji nie jest celem narodu, ale warunkiem jego istnienia. Społeczeństwa niechętne wojnie ginęły zawsze w ciągu dziejów i zawsze ginąć będą.”

Jan Mosdorf (1904–1943) polski filozof i publicysta, działacz narodowy

Źródło: Wczoraj i jutro, 1938

„[Mnisi] modlą się o nibbanę, ale niewolnicy nigdy jej nie osiągną. Dlatego muszą modlić się o wyzwolenie z niewolnictwa w tym życiu.”

U Ottama (1880–1939)

Źródło: Religie a wojna i terroryzm, Kraków, 2003, str. 124

O religii

„Prywatyzacja postępowała w atmosferze sztucznego pompowania strachu, mówiono o groźbie głodu, wojny domowej… Gajdar cały czas powtarzał: mój program nie ma alternatywy, innego wyboru nie ma, inaczej nastąpi głód i koszmar wojny domowej. Z Niemiec do Moskwy przychodziły tysiące przesyłek z artykułami spożywczymi, których adresatem było „głodujące rosyjskie dziecko”. A przecież głód wtedy nie groził. To był mit. Ale skuteczny politycznie. Architekci prywatyzacji zarządzali naszymi lękami.(…) Realny głód i wojna dotknęły miliony rodzin później, po 1993, 1994 roku, częściowo w rezultacie reform.”

Gleb Pawłowski (1951)

Źródło: rozmowa Tatiany Żurżenko i Iwana Krastewa, Anatomia bezalternatywności, przeł. Róża Maj, „Krytyka Polityczna”, Nr 27–28/2011.

O głodzie, O dzieciach, O strachu, O czasie

„Publiczne szmaty.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

o posłach II kadencji.
Źródło: Czesław Brzoza, Polska w czasach niepodległości i II wojny światowej

„Kiedy przyjechałem w dzień parady do Sajgonu, miasto było prawie puste. Ludzie pojechali nad morze. Ci, z którymi rozmawiałem, nie kojarzyli parady ze zwycięstwem. Mówili, że tego dnia stracili swój kraj, albo deklarowali, że będą się modlić za ofiary wojny po obu stronach. Paradę traktowali jak komunistyczną szopkę, kompletnie oderwaną od rzeczywistości.”

Andrzej Meller (1976) polski dziennikarz

o wielkiej paradzie z okazji 40-lecia zdobycia Sajgonu przez komunistów.
Źródło: Maciej Nowicki, Indochiny na botoksie, „Newsweek” nr 20/2015, 11–17 maja 2015, s. 63.

O ludziach, O rzeczywostości, O zwycięstwie, O morzu

„Wojna totalnie sprywatyzowała państwo. Musimy więc spytać, komu i czemu tak naprawdę służyła. Ci, którzy ponoszą największe konsekwencje wojny i prywatyzacji, są dla państwa niewidzialni. Robotnicy nie są przedmiotem żadnej publicznej dyskusji, podobnie jak weterani, których jest w Serbii ok. 800 tysięcy.”

Borka Pavićević (1947–2019)

Źródło: Joanna Wichowska, Magiczna ściereczka http://www.dwutygodnik.com/artykul/3867/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

„Bałagan uratował już życie tysiącom ludzi. W czasie wojny wystarczyło nieraz najmniejsze odchylenie od rozkazu, aby człowiek uszedł z życiem.”

Bertolt Brecht (1898–1956) niemiecki pisarz, dramaturg, teoretyk teatru, inscenizator i poeta

Źródło: Joachim Glensk, Niemcy w opinii własnej i świata

O życiu, O ludziach, O czasie

„Wojna powinna żywić wojnę.”

Albrecht von Wallenstein (1583–1634) wódz i polityk pochodzenia czeskiego

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 259.

O historii, O nauczycielach, O wieku

„Imperializm (…) to kwestia żołądka. Jeżeli nie chcecie wojny domowej, musicie stać się imperialistami.”

Cecil Rhodes (1853–1902) polityk brytyjski

Źródło: Franciszek Bernaś, Na wzgórzach Transwalu, Warszawa 1986, s. 109.

„Jestem żołnierzem. Robiłem, co robiłem, wyłącznie po to by uwolnić mój kraj od feudalizmu i trybalizmu. Jeśli mi się nie udało, to tylko dlatego, że zostałem zdradzony. Tak zwane ludobójstwo nie było niczym innym jak sprawiedliwą wojną w obronie rewolucji i ustroju, który wszystkim przyniósł wymierne korzyści.”

Mengystu Hajle Marjam (1937) etiopski wojskowy i polityk komunistyczny

Ocenia się, że w latach 1975–1978 reżim Mengystu Haile Mariama i Dergu mógł doprowadzić do śmierci nawet 1,5 mln Etiopczyków.
Źródło: Riccardo Orizio, Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami., Poznań 2004

O śmierci

„Wielu zapomniało, że istnieje coś takiego jak patriotyzm, miłość do Ojczyzny, która każe robić rzeczy nawet niebezpieczne, takie, które się nie podobają. Zapomnieli o tym, że można działać z takich pobudek, wyłącznie z takich pobudek. Tak jak na pewno Leszek i Jarek działali. Myślę, że tak byli wychowani, tak byłam wychowana i ja. Od dziecka pamiętam nastrój, dyskusje w domu – ten zginął, tamten zginął. To było normalne. Dlatego już w czasie wojny wiedziałam jedno – żeby od tchórzy trzymać się z daleka.”

Jadwiga Kaczyńska (1927–2013) polska filolog

Film 10.04.10 Źródło: Przeraża mnie myśl, że to nie była zwykła katastrofa, gazetapolska. pl, 6 kwietnia 2011 http://www.gazetapolska.pl/2540-przeraza-mnie-mysl-ze-nie-byla-zwykla-katastrofa

O miłości, O dzieciach, O domu, O myślach

„Ameryka chce zwyciężyć Afrykę, Afryka Amerykę
Socjalista chce zwyciężyć faszystę, faszysta socjalistę
A Japonia chcę zwyciężyć Rosję, a Rosja Japonię
Ameryka chce zwyciężyć Afrykę, Afryka Amerykę
Ostatnia wojna jest już wygrana, nie będziesz padał na kolana
Przecież wiemy, kto zwycięży
Więc stańmy po stronie zwycięzcy”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kult
Źródło: utwór Wspaniała nowina z płyty Kult

„(…) nieszczęścia zniechęcają tylko ludzi małodusznych”

Benito Juárez (1806–1872) przywódca meksykański

wypowiedziane na sesji Kongresu, 31 maja 1863.
Źródło: Jarosław Wojtczak, Wojna meksykańska 1861–1867, Warszawa, Bellona 2009, s. 153.

O ludziach

„Kto wie, czy gdyby wybory potoczyły się inaczej, nie szykowalibyśmy się teraz do wojny polsko-rosyjskiej.”

Adam Darski (1977) polski muzyk rockowy (Behemoth)

Źródło: wywiad Doroty Wodeckiej, Napędza mnie gniew, „Gazeta Wyborcza”, 13 sierpnia 2010.

O gniewie

„Odrzucam pomoc dla Polski, nawet wobec niebezpieczeństwa, że może zostać pochłonięta. Przeciwnie – liczę na to.”

Hans von Seeckt (1866–1936)

Źródło: F. Rabenau, Seeckt: Aus seinen Leben 1918–1936, wyd. 1940, cyt. za: Norman Davies Biały orzeł – czerwona gwiazda. Wojna polsko-sowiecka 1919–1920, Wydawnictwo Znak, Warszawa 1997, ISBN 8370067611.

O gwiazdach, O pomocy

„Pan Jezus przedstawił mej duszy następujący obraz w czasie, gdy Mu polecałam naszą Ojczyznę i wszystkie narody świata. Zobaczyłam w sposób duchowy granicę polsko-niemiecką, począwszy od Śląska, aż po Pomorze, całą w ogniu. Widok był to naprawdę przerażający, zdawało mi się, że ten ogień zniszczy całkowicie cały świat. Po pewnym czasie ogień ogarnął całe Niemcy niszcząc je tak, że ani śladu nie pozostało z dzisiejszej Trzeciej Rzeszy. Wtedy usłyszałam w głębi duszy głos i równocześnie odczułam pewność niezwykłą, że tak się stanie: Moje dziecko, będzie wojna straszna, która spowoduje takie zniszczenie (…). Wielkie i straszne grzechy i zbrodnie są Polski. Sprawiedliwość Boża chce ukarać ten Naród za grzechy, zwłaszcza za grzechy nieczyste, morderstwa i nienawiść. Jest jednak ratunek dla Polski, jeśli Mnie uzna za swego Króla i Pana w zupełności poprzez intronizację, nie tylko w poszczególnych częściach kraju, ale w całym państwie z rządem na czele. To uznanie ma być potwierdzone porzuceniem grzechów, a całkowitym zwrotem do Boga (…). Tylko we Mnie jest ratunek dla Polski.”

Rozalia Celakówna (1901–1944) polska pielęgniarka

wizja z końca lutego 1939. Źródło: Biuro Postulacji Służebnicy Bożej Rozalii Celakówny „Posłannictwo Rozalii” http://www.rozalia.krakow.pl/rc/-poslannictwo.htm

O miłości, O Bogu, O nienawiści, O dzieciach

„Zaszedł bowiem podczas ostatniej wojny ciekawy paradoks historyczny na terenie Wschodniej Europy. Od Petsamo po Morze Czarne, wszystko, co było demokratyczne z pochodzenia, a więc narody chłopskie jak Białorusini, Ukraińcy oraz te państwa, które zdobyły sobie niezależność niejako „rękami czarnymi od pługa”, Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa, uznały za wroga nr 1–Związek Sowiecki. W jednolitym łańcuchu; jedynie „szlachecka” Polska i „kapitalistyczne” Czechy za wroga nr 1 uznały Trzecią Rzeszę, a z Sowietami zawarły przymierze.”

Józef Mackiewicz (1902–1985) polski pisarz i publicysta

Źródło: O pewnej, ostatniej próbie i o zastrzelonym Bubnickim, „Kultura” 1954

O morzu

„Podobnie jak książę Machiavellego, w naszym obrazie renesansu kluczową postacią stał się dworzanin Castiglionego. Il Cortegiano przedstawia go jako człowieka „wszechstronnego” – równie biegłego w wojnie, co w literaturze, potrafiącego śpiewać, tańczyć, malować, pisać wiersze i zalecać się (…) do kobiet (…). Ta idealna postać zdaje się wcieleniem renesansowego ruchu odnowy.”

Peter Burke (1937)

Źródło: Dworzanin (1988), tłum. Anna Osmólska-Mętrak

O kobietach, O literaturze, O śpiewie, Obraz

„Atak na Iran przed zbadaniem wszystkich innych sposobów nie jest właściwym podejściem.”

Meir Dagan (1945–2016)

Źródło: Alternatywa dla wojny z Iranem, znak.org.pl, 9 marca 2012 http://www.znak.org.pl/index.php?lang1=pl&page1=news&subpage1=news00&infopassid1=13610&scrt1=sn

„Jakiż ratunek? Jakież wyjście z sytuacji? Jedno tylko: Sowiety należy rozbić, zanim zakończy się wojna. Zanim z tą wojną nie ruszą same na Europę.(…) Któż miał tego dzieła dokonać? W sytuacji z roku 1941, czyli ostatecznego terminu dla ratowania Europy przez zarazą bolszewicką – mogły tego dokonać tylko i wyłącznie Niemcy. O to się chyba absolutnie nikt spierać nie będzie. A fakt, że tego dokonały, ośmieliłbym się policzyć im nie jako zasługę wobec świata kulturalnego, lecz jako spełnienie świętej misji.”

Józef Mackiewicz (1902–1985) polski pisarz i publicysta

Źródło: To dopiero byłaby klęska..., „Goniec Codzienny”, nr 16, 10 sierpnia 1941.

„W Lektorze nie ma jasnego podziału na katów i ofiary, nie ma opisów straszliwych tortur ani wspomnień wysokich rangą oficerów SS. Zamiast nich pokazujemy zwykłych więziennych strażników. Wielu z nich to rodzice, dziadkowie i krewni tych, którzy urodzili się już po wojnie, a więc ludzie obdarzeni miłością swoich bliskich.”

Stephen Daldry (1960) reżyser brytyjski

Źródło: Mariola Wiktor, Czytelnia FILMu: Wywiad z reżyserem „Lektora”, filmweb.pl, 26 lutego 2009 http://www.filmweb.pl/news/Czytelnia+FILMu+Wywiad+z+re%C5%BCyserem+%22Lektora%22-49652

O ludziach, O rodzicach

„Dziennikarz: Ilu ludzi pracujących w tej samej branży co ty… jak wielu jest piosenkarzami protestu? To znaczy ludzi, którzy używają muzyki, by protestować przeciw sytuacji społecznej, w której dzisiaj żyjemy: sprawie wojny, sprawie przestępczości?
Bob Dylan: Jak wielu?
Dziennikarz: Tak. Jak wielu?
Bob Dylan: Sądzę, że jest ich około… 136.
Dziennikarz: Mówisz, że około 136, czy sądzisz, że dokładnie 136?
Bob Dylan: Jest 136 albo 142.”

Bob Dylan (1941) amerykański muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor, poeta

konferencja prasowa w Los Angeles, 17 grudnia 1965.

O losie, O ludziach

„Strach powiedzieć, ale krzyż bywał nieraz symbolem walki z „niewiernymi”, a nawet wiernymi, i symbolem nienawiści, a nie miłości. Symbolem walki może być także flaga narodowa w czasie wojny; wojny jednak mogą być agresywne, ale i obronne – wówczas obecność flagi i walka o nią bywa moralnie usprawiedliwiona. Krzyż natomiast nie powinien być nigdy ani symbolem walki, ani jej narzędziem, nie powinien też w niej uczestniczyć.”

Karol Tarnowski (1937) polski filozof

Źródło: Sekciarstwo i bałwochwalstwo http://www.miesiecznik.znak.com.pl/Tekst/pokaz/4054, „Znak” nr 664, wrzesień 2010.

O strachu, O czasie, O walce

„Ian wie, że skoro miłość jest jak wojna, trzeba wytoczyć ciężką artylerię.”

Ian Hainsworth

Postać: Rex Van De Kamp
O Ianie
Źródło: sez. III, odc. 16

O miłości

„Anarchiści właśnie, w większym niż inni stopniu, zapobiegli porażce w pierwszych dwóch miesiącach wojny, a członkowie ich milicji jeszcze długo potem, mimo niezdyscyplinowania, uchodzili wśród czysto hiszpańskich sił zbrojnych za bezsprzecznie najlepszych żołnierzy.”

George Orwell książka W hołdzie Katalonii

W hołdzie Katalonii (1938)

„Wciąż siedzę i myślę, jak możemy prowadzić wojny w tych czasach?”

Ray Charles (1930–2004) amerykański muzyk rockowy

O myślach, O myśleniu

„Thomas Power: Trzeba zabić drani. Jeśli po wojnie zostanie dwoje Amerykanów i jeden Rosjanin, to wygraliśmy.
John F. Kennedy: Lepiej niech się pan upewni, że będą to mężczyzna i kobieta.”

Thomas Power (1905–1970)

Źródło: National Archives and Records Administration, cyt. za: Oliver Stone’s Untold History of the United States (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 6

O kobietach

„Armia narodowa okryła się chwałą. Z dumą mogę potwierdzić, że w żadnym momencie żołnierze meksykańscy nie pokazali wrogowi pleców.”

Ignacio Zaragoza (1829–1862)

raport złożony ministrowi wojny po bitwie pod Pueblą.
Źródło: Jarosław Wojtczak, Wojna meksykańska 1861–1867, Bellona, Warszawa 2009, s. 115.

„Tylko umarli widzieli koniec wojny – przyparli teraz nas do muru, więc się brońmy. Tylko uczciwi pozostaną dłużej żywi – będą umierać powoli, tak znacznie bardziej boli, więc zastanów się co wolisz!”

Hans (raper) (1981) polski raper

Źródło: utwór Kęs

„Jesteś zbyt ograniczona, zbyt głupia, zbyt płytka, aby napisać interesujący list, a nie pozwalam ci pleść o pięknych sukniach, fryzurach lub innych banałach. Czy nie rozumiesz, że ciągle jestem w złym nastroju z twojego powodu?”

Rudolph MacLeod (1856–1928)

jeden z obraźliwych listów do Maty Hari, wysłanych podczas jego pobytu na Sumatrze.
Źródło: Bogusław Wołoszański, Wojna, miłość, zdrada, op. cit., s. 11.

O miłości, O zdradzie

„W czasie jej trwania będzie się wam wydawać, tak jak nam na wojnie, że życie ustało, że skończyło się wszystko, co osobiste, że na świecie nie dzieje się nic poza zabijaniem i umieraniem (…), przekonamy się, że w ciągu tych pięciu czy dziesięciu lat przeżyliśmy więcej niż inni przez całe stulecia.”

Borys Pasternak (1890–1960) rosyjski poeta i prozaik

na przemówieniu komunistycznym

O życiu, O czasie

„Przede wszystkim chodzi o to, co Niemcy wyprawiali w Wielkopolsce już w 1939 r., o czym wciąż mało się mówi. Tymczasem już na początku wojny Niemcy brutalnie wypędzali Polaków z Wielkopolski i mordowali inteligencję. Gdy jeszcze pełniłem funkcję posła, zostałem poproszony o zainicjowanie akcji przypominania tej historii, której świadków przecież wciąż ubywa. Takie były początki. Potem założyliśmy stowarzyszenie Wspólnota Ofiar Niemieckich Wypędzeń, które ma dokumentować tę tragedię. Niemcy, wysiedlając Polaków, dawali polskim rodzinom 15 minut na opuszczenie domów. Podczas tych akcji, dokonywanych zimą, zmarło wiele dzieci. Ludność wysiedlono na tereny ówczesnej Generalnej Gubernii, a więc na tereny południowo-wschodniej obecnej Polski. Gdy przed kilkoma laty w Warszawie wystąpiono z pomysłem policzenia wojennych strat stolicy, zaproponowałem, by zrobić to samo w Poznaniu.”

Zbigniew Jacyna-Onyszkiewicz (1944) polski fizyk i polityk

Źródło: Przekraczamy granice fizyki, naszdziennik.pl, 15 marca 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20080315&id=my21.txt

O dzieciach, O historii, O inteligencji, O zimie

„Znacie jakiś lepszy sposób na przeludnienie niż wojna? Każda wojna to idealna metoda, aby zredukować liczbę ludności.”

Maciej Franz (1969) polski historyk

„Helleluyah” mówi o cierpieniu, nienawiści i śmierci, wojnie między chrześcijanami a muzułmanami, konfliktach zbrojnych i terroryzmie. Mroczny i niepokojący klimat tego zrujnowanego miejsca pomógł osiągnąć wprost fenomenalny rezultat!” Ten klip będzie czymś niewiarygodnie mocnym i bezkompromisowym!”

Piotr Wiwczarek (1965) polski wokalista, gitarzysta i producent

o teledysku promujący album Impressions In Blood (2006)

O śmierci, O cierpieniu

„Wojna zostanie wygrana lub przegrana na plażach. Będziemy mieli tylko jedną szansę zatrzymania przeciwnika, właśnie wtedy, kiedy on będzie walczył w wodzie, aby wydobyć się na brzeg.”

Erwin Rommel (1891–1944) niemiecki generał

o II wojnie światowej

„Od najmłodszych lat marzyłem o dalekich podróżach, o lasach dziewiczych, o Indianach i dzikich zwierzętach egzotycznych. Na pewno nie byłem wyjątkiem; marzą o tym bodaj wszyscy i dorastający chłopcy. Pierwsza wojna światowa wyrwała mnie z tych rojeń. Już w siedemnastym roku życia nałożyłem mundur, który zdjąłem, chwilowo zresztą, dopiero w roku 1921. Wtedy to wyruszyłem po raz pierwszy w świat. Dokonałem tego bez pieniędzy, bez doświadczenia i bez znajomości obcych zwyczajów. Była to najmniej rozsądna z moich wypraw. Zadecydowała o niej przychylna zachęta ze strony dwóch ludzi, których wysoko ceniłem: filozofa Jana Hempla, którego uważałem od wczesnych lat młodości za mistrza, oraz Michała Pankiewicza, ówczesnego sekretarza generalnego partii „Wyzwolenie.””

Mieczysław Lepecki (1897–1969) zawodowy oficer, podróżnik, pisarz, publicysta

Obaj przez pewien czas mieszkali w Brazylii i ich opowiadania rozpalały moją wyobraźnię.
Źródło: W selwasach Paragwaju, rozdz. Wstęp, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1962, s. 5.

O ludziach, O świecie, O wiedzę, O czasie

„Gdy się wojna ustatkuje
Naród wieńce nam gotuje;
Wieńce za poczciwe blizny,
Odebrane dla ojczyzny.”

Franciszek Karpiński (1741–1825) polski poeta klasycystyczny

Źródło: Marsz dla żołnierzy w: Dzieła http://www.sbc.org.pl/dlibra/doccontent?id=8941, Warszawa 1830, s. 140.

O gotowaniu, O ojczyźnie

„On
à la de Gaulle
przegrywał bitwy

Ja
szłam jak Pyrrus
od zwycięstwa do zwycięstwa”

Dorota Koman (1961)

Źródło: Wojna domowa

„Jeżeli by mi dano wybierać między żołnierzami, których bym chciał mieć pod swoim dowództwem, wybrałbym Polaków.”

Harold Alexander (1891–1969) brytyjski marszałek

Źródło: Lynne Olson, Stanley Cloud, Sprawa honoru. Dywizjon 303 Kościuszkowski. Zapomniani bohaterowie II wojny światowej, wyd. AMF, Warszawa, 2004, łum. Małgorzata i Andrzej Grabowscy, s. 18

„Składam siebie w ofierze. Jeśli taka będzie wola Allaha, przyzna mi miejsce u boku męczenników i prawdziwych mężczyzn. Nie zaprzestawać nienawiści. Niech żyje Irak, Palestyna, dżihad – święta wojna – i mudżahedini – bojownicy. Ludu wierny, żegnam się z Tobą, a duszę swoją powierzam miłosiernemu stwórcy.”

Saddam Husajn (1937–2006) polityk iracki, dyktator

Wypowiedzi po 9 kwietnia 2003
Źródło: List do narodu irackiego, cyt. za: Vincent Hugeux, Ostatni bój Saddama Husajna w: Ostatnie dni dyktatorów, op. cit., s. 234.

O ludziach, O duszy, O woli

„Dzieci nie wyjadą, dopóki ja nie wyjadę, a ja nie wyjadę, dopóki nie wyjedzie ich ojciec, a król nie opuści kraju w żadnych okolicznościach.”

Elżbieta Bowes-Lyon (1900–2002) królowa angielska, żona Jerzego VI, matka Elżbiety II

odpowiedź na pytanie dziennikarza o możliwość odesłania dzieci – księżniczek Elżbiety (przyszłej królowej) oraz Małgorzaty – do Kanady.
Źródło: Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, tłum. Marek Rudowski, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 9788311111110, s. 306

O dzieciach

„Ameryka zrodziła się z wojny i walczy do dzisiejszego dnia. Wielka strategia Norwegii może dotyczyć bardziej gospodarki niż wojny, lecz amerykańskie cele strategiczne i amerykańska wielka strategia biorą się ze strachu.”

George Friedman (1949)

Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek
Źródło: s. 55

O strachu

„Pedagogiem, któremu zawdzięczam wszystko począwszy od wiedzy podstawowej poprzez wiarę w to, że poezja może być użyteczna, a skończywszy na opiece praktycznej w pierwszych latach pobytu na scenie w teatrze katowickim, był – Władysław Woźnik. W moim pojęciu największy ze wszystkich znawca sztuki teatru, jakich spotkałem w życiu.(…) Okres katowicki 1949–1956–wspomina dalej – to była podstawowa szkoła aktorska w konfrontacji z widzem najlepszym i najbogatszym, bo graliśmy dla robotników i młodej inteligencji (tej najbujniejszej, która rozkwitła po wojnie), mieliśmy straszliwy objazd – około 150 tysięcy kilometrów autobusem, w tym 40 miejscowości Śląska, które odwiedzaliśmy stale.”

Gustaw Holoubek (1923–2008) polski aktor teatralny i filmowy, reżyser

Źródło: M. Czanerle, Gustaw Holoubek. Notatki o aktorze myślącym, WAiF, Warszawa 1972

O szkole, O wierze, O inteligencji, O wiedzę

„W 1945 r. Stalina nie można już było powstrzymać. Gdy stawało się jasne, że wbrew obietnicom Stalin zniewolił Polskę i inne kraje Europy Środkowej, Churchill zastanawiał się nad atakiem na Armię Czerwoną. To było niewykonalne – Zachód nie miał ani sił, ani ochoty pakować się w kolejną wojnę.”

Antony Beevor (1946) brytyjski historyk

Źródło: rozmowa Bartosza Wielińskiego, Wojna Stalina, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 6 maja 2013.

O historii

„Kto rządzi światem? Jutro jeszcze Stany Zjednoczone, ale pojutrze? Kto wie? Nadchodząca wojna będzie wojną o surowce. Nie można w Indiach produkować miliona samochodów w miesiąc albo dwa i nie zastanawiać się, co im wlać do baków. Nie da się rozwijać chińskiej gospodarki bez rozwiązania problemów z energią.”

John le Carré (1931)

Źródło: rozmowa Adama Michnika i Pawła Smoleńskiego, „Gazeta Wyborcza”, 17–18 września 2011.

O świecie

„Młodzi ludzie masowo uciekają z naszej ojczyzny. Ich rodzice z dnia na dzień tracą pracę, bez żadnego zabezpieczenia socjalnego, a dziadkowie, którzy tytanicznym wysiłkiem po wojnie odbudowali Polskę wolną od analfabetyzmu, głodu i braku pracy, odchodzą dziś z kwitkiem od aptecznej lady, bo nie mają pieniędzy na leki. Codziennie słyszymy o matkach porzucających nowo narodzone dzieci na ulicy, gdyż nie mają środków na ich utrzymanie. Setki ludzi są eksmitowane na bruk za niepłacenie czynszu. Za to działacze SLD, SdPl i PD, ci sami, którzy zgotowali im ten los w czasie negocjacji akcesyjnych i bez sprzeciwu przyjmowali dyktat narzucony przez Niemców i Francuzów, teraz obrastają w tłuszcz i jak pieski łaszą się do Brukseli o nagrodę. Wszyscy siedzący na tej sali wiemy, że ministrowie i dyrektorzy rządu Leszka Millera i Marka Belki oraz najważniejsi urzędnicy tego rządu non stop starają się w Brukseli o pracę i ciepłe posadki. Media szeroko informują o prominentnych działaczach SLD, SdPl i PD, którzy są na listach oczekujących lub walczących o stanowiska kategorii A w Brukseli.”

Józef Cepil (1960) inżynier rolnik, polski polityk

fragment wystąpienia w Sejmie, 7 lipca 2005

O głodzie, O losie, O dzieciach, O ludziach

„Francuzi walczą dobrze, ale nasi zabijają lepiej.”

Ignacio Zaragoza (1829–1862)

Źródło: Jarosław Wojtczak, Wojna meksykańska 1861–1867, Bellona, Warszawa 2009, s. 101.

„My, kobiety izraelskie, solidaryzujemy się z żądaniem samostanowienia narodu palestyńskiego również dlatego, żeby w końcu walczyć o nasze równouprawnienia.”

Aurora Jakow

odnosząc się do współorganizowanych przez siebie demonstracji w dniu 25 czerwca 1982 przeciwko wojnie w Libanie.
Źródło: Kronika kobiet pod red. Mariana B. Michalika, wyd. Kronika-Marian B. Michalik, Warszawa, 1993, ISBN 83-90033100, s. 601.

O kobietach

„Jestem przekonany, że wojny nie tylko nie ustaną, lecz będą częste dopóty, dopóki grupy rządzące we wszystkich krajach nie dojdą do wniosku, że wojna jest zbyt niebezpiecznym przedsięwzięciem, aby się do niej uciekać w jakichkolwiek okolicznościach.”

Thomas Alva Edison (1847–1931) amerykański wynalazca

Źródło: Thomas Alva Edison

„W tej wojnie nie było zwycięzców, jedynie sami pokonani.”

Yakubu Gowon (1934) premier Nigerii w latach 1966-1975

o wojnie biafrańskiej. Źródło: Wojciech Jagielski, Koniec mitu niewinnej Afryki, wyborcza.pl, 20 kwietnia 2012 http://wyborcza.pl/magazyn/1,126176,11579770,Koniec_mitu_niewinnej_Afryki.html

„Paragwajski pułkownik się nie poddaje.”

Juan Francisco Solano López

wypowiedziane przed śmiercią.
Źródło: Jarosław Wojtczak, Wojna paragwajska 1864–1870 Warszawa, Bellona, 2011, s. 261.

O śmierci

„W oryginalnym Project Spitfire powiadaliśmy „Bomby wywołują wojny. Wypadki wywołują pogrzeby.””

Warren Ellis (1968) Angielski pisarz, scenarzysta komiksowy i telewizyjny.

Postać: Philip Voight
Newuniversal

„Każdy człowiek (dla Janeczki), który dziś żegna się publicznie, krzyżuje Chrystusa. Ja też się żegnam, ale tak, że tego nikt nie widzi (i proszę o zachowanie tajemnicy. Tylko najbliższym przyjaciołom mogę coś podobnego powiedzieć).”

Tadeusz Kroński (1907–1958) filozof polski, historyk filozofii

w liście z 7 grudnia 1948 do Czesława Miłosza.

O zachowaniu, Chrystus

„Wojny nie wygrywa się ewakuacjami.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

„Apelujemy do władz polskich i brytyjskich o stanowczą reakcję i niedopuszczenie do tej hańbiącej wizyty obrażającej pamięć ofiar wojny i zagłady. Do wszystkich ludzi dobrej woli apelujemy o przyłączenie się do naszego protestu.”

Marcin Kornak (1968–2014)

oświadczenie przesłane PAP, będące protestem przeciwko przyjazdowi do Polski Davida Irvinga. Źródło: Antyfaszyści przeciw Irvingowi http://www.rp.pl/artykul/536063-Antyfaszysci-przeciw-Irvingowi.html, rp.pl, 15 września 2010

O ludziach

„Łatwo, bardzo łatwo, jest osądzać, trudniej zdobyć się na obiektywizm, ale może najpierw zastanówmy się, dlaczego tak wielu Polaków nie potępia generała (Jaruzelskiego)? Dlaczego tak wiele osób twierdzi, że uchronił on Polskę przed krwawym przemarszem obcych wojsk, przed bratobójczą wojną domową?”

Izabella Sierakowska (1946) polska działaczka polityczna

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 1 lutego 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/91c4624a82ac9ccfc125750500460636?OpenDocument

„Czy zatem zimna wojna rzeczywiście się zakończyła wraz z upadkiem muru berlińskiego? Może trwa, lecz tym razem żelazna kurtyna nie biegnie wzdłuż ściśle wytyczonych granic chronionych drutem kolczastym, ale w głowach, duszach i mentalności Europejczyków? Może nadal istnieje żelazna kurtyna, która oddziela ludzi wolnych, przywiązanych do dawnych wartości, Boga, Honoru, Ojczyzny, od tych, którzy stali się mimo woli spadkobiercami sowieckiego nihilizmu i niewolnikami pseudolaickiej wolności?”

Tomasz Łysiak (1970) polski aktor i scenarzysta

Źródło: Żelazna kurtyna, „wSieci”, nr 12 (173), 21–27 marca 2016, s. 17.

O Bogu, O ludziach, O duszy, O wolności

Cytaty o wojnie strona 5

Cytaty o wojnie
strona 5