Cytaty na temat zostać
strona 20

„Gdybym nie zabiła tamtych facetów zostałabym zgwałcona ze dwadzieścia razy. Albo zabita. Nigdy nie wiadomo. Ale ja dopadłam ich pierwsza.”

Aileen Wuornos (1956–2002) amerykańska seryjna morderczyni

Źródło: Carol Anne Davis, Women Who Kill, wyd. Alilison & Busby, 2002, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, op. cit., s. 161.

O historii

„Przewodzący buntowi wewnątrz SLD przeciwko Millerowi były marszałek Sejmu Marek Borowski jest synem wysokiej rangi komunistycznego działacza o bardzo szkodliwej antypolskiej przeszłości. Jego ojciec Wiktor Borowski (właściwie Aron Berman) był w czasach II Rzeczypospolitej trzykrotnie skazywany na więzienie za działalność wymierzoną w interesy Polski. Zaszedł bardzo wysoko w strukturach KPP – partii zdrady narodowej – stał się członkiem sekretariatu jej władz. Został nawet pracownikiem przedstawicielstwa KPP przy Komitecie Wykonawczym Międzynarodówki Komunistycznej w Moskwie. Można więc powiedzieć, że stał się prawdziwą szychą wśród agentury sowieckiej na Polskę.”

Jerzy Robert Nowak (1940) polski historyk

Źródło: Borowski - ideowy komunista http://www.jerzyrobertnowak.com/artykuly/Nasz_Dziennik/2005/czerwone_zyciorysy_Borowski.htm

O zdradzie, O przeszłości

„Podpisanie Traktatu Konstytucyjnego jest fatalne z punktu widzenia interesów Polski. Dokument został podpisany pochopnie, pospiesznie i jest kolejnym przykładem nierozsądnego ustępstwa rządu polskiego wobec UE.”

Janusz Wojciechowski (1954) polityk polski

Źródło: Wojciechowski: Traktat Konstytucyjny osłabia Polskę, wp.pl, 19 października 2004 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Wojciechowski-Traktat-Konstytucyjny-oslabia-Polske,wid,6015616,wiadomosc.html

„Nie kłamię. Tak zostałam wychowana. Jestem prawdomówna, choć wiem, że czasem na tym tracę.”

Weronika Rosati (1984) polska aktorka i tancerka

Źródło: „Gala” nr 5, 2009

O czasie

„Niejasne sugestie, jakoby powstawało państwo polskie. A z drugiej strony stwierdzenie, że „Polska w wersji z Wersalu nigdy już nie zaistnieje”. Proszę podaj, kiedy, gdzie i jak Polacy będą sami sobą rządzić. Polski język nie został jeszcze stłamszony! Trzeba się więc będzie zająć problemem tej „Polski”, czy się tego chce, czy nie. I do tego czystym nonsensem jest rzucanie światu stwierdzenia, że skoro Polska została zniszczona, możemy liczyć na pokój w Europie. Każdy Polak będzie pałał niezatartą nienawiścią, która zaowocuje jutro lub pojutrze płonącą żądzą zemsty – a ta będzie skierowana dokładnie w naszym kierunku.”

Friedrich Kellner (1885–1970) historyk niemiecki

Źródło: Friedrich Kellner, Vernebelt, verdunkelt sind alle Hirne, Tagebücher 1939–1945, red. Sascha Feuchert, Robert Martin Scott Kellner, Erwin Leibfried, Jörg Riecke, Markus Roth, Wallstein Verlag, Getynga 2011, ISBN 9783835306363, 6 października 1939.

O świecie, O pokoju, O zemście

„Na samą myśl, że muszę kimś zostać, ogarniał mnie nie tylko strach, ale wręcz mdłości. Nie mogłem znieść myśli, że zostanę prawnikiem, radnym, inżynierem czy czymś takim. Ożenię się, będę miał dzieci, dam się złapać w strukturę rodzinną. Codziennie będę chodził do pracy i wracał. Niemożliwa sprawa.”

Charles Bukowski (1920–1994) amerykański poeta i powieściopisarz

Z szynką raz!

O dzieciach, O strachu, O myślach, O myśleniu

„(…) na tym właśnie polega cała magia zawodu aktora: staramy się, by ludzie wierzyli, że jesteśmy lepsi niż w rzeczywistości. Prezentujemy widzom udoskonalone wersje samych siebie. Poniekąd sami też staramy się dążyć do tego ideału, ale nie zawsze się udaje. Jeśli więc czegokolwiek nauczyłem się od House'a, to głównie tego, że nie jestem wystarczająco bystry, aby zostać lekarzem.”

Hugh Laurie (1959) aktor brytyjski

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=61631

O ludziach, O rzeczywostości

„Ludowość została wymyślona przez inteligencję z miasta – trochę tak, jak prymitywność przez antropologów badających kolonie.”

Ewa Klekot (1965)

Źródło: Klara Czerniewska, Pany i chamy w Cepelii http://www.dwutygodnik.com/artykul/4672-pany-i-chamy-w-cepelii.html, Dwutygodnik.com nr 113/2013.

O inteligencji

„Nie pamiętam ojca. Gdy doszło do katastrofy miałem rok (…). Mama została sama, w ciąży, z dwójką malutkich dzieci. Pomagali nam koledzy ojca, piloci. Jeden z nich był świadkiem tej awantury z ubekiem, dzięki temu wszyscy wiedzieli, jak było naprawdę, ale bali się mówić.”

Zbigniew Buczkowski (1951) aktor polski

pilot kapitan Marian Buczkowski, ojciec aktora, został zmuszony przez oficera UB do lotu samolotem z awarią silnika. Doszło do katastrofy, w której zginęła załoga i pasażerowie samolotu. W notatkach prasowych pojawiły się informacje, że to kapitan spowodował katastrofę, lecąc za nisko i zahaczając o linię wysokiego napięcia.
Źródło: Przemysław Semczuk, Sprawa kapitana Buczkowskiego w: Zatajone katastrofy PRL, wyd. Newsweek Polska, Warszawa 2011, ISBN 9788375589214, s. 11.

O dzieciach

„„Mówiłem wyłącznie po niemiecku – wspomina. – Gdy skończyła się wojna, zmieniono nam nazwisko ze Schmidt na Szmidt. Brat Eberhardt został Edwardem, siostra Ingrid – Iwoną. Trzeba było się uczyć polskiego, łatwo nie było.”
Władze nie mogły mu darować tej tęsknoty za Niemcami – został objęty zapisem cenzury. Jego nazwisko przestało się nawet pojawiać we wspomnieniowych wydawnictwach.”

Józef Szmidt (1935) polski lekkoatleta, dwukrotny mistrz olimpijski

Źródło: Piotr Płatek, Święty spokój Józefa Szmidta, „Gazeta Wyborcza”, 21 kwietnia 2008, str. 12–13.

O wojnie, O siostrze

„Magisterium zachowało się już tylko u papieża. Nie jest praktykowane przez biskupów. Szalenie trudno jest dziś doprowadzić do tego, by jakiś błąd doktrynalny został potępiony przez hierarchię. Obecnie – poza Watykanem – magisterium wydaje się jakby niepewne swego; prawie nie próbuje już przewodzić.”

John Carmel Heenan (1905–1975) kardynał angielski

Źródło: Romano Amerio, Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku, Wydawnictwo Antyk, 2009, s. 415.

O zachowaniu, O błędach, O wieku

„Myślę, że aktorowi najtrudniej wejść w ten etap roli, w którym – według scenariusza – coś się zadziało, ale nie zostało pokazane na ekranie.”

Maja Hirsch (1977) aktorka polska

Źródło: Płachta na byka – wywiad z Mają Hirsch – część pierwsza http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/1637/Plachta-na-byka-wywiad-z-Maja-Hirsch-czesc-pierwsza.html

O myślach, O myśleniu

„Matką zostałam wcześnie, miałam 24 lata, więc byłam idealnym celem dla wszystkich, którzy chcieli mi udzielać porad. Pamiętam, pewnego razu karmiłam dziecko piersią na ławce pod blokiem, stanął nade mną starszy sąsiad i powiedział: „Dobrze, że karmi pani piersią, to jest zdrowe dla dziecka”. I cały czas patrzył mi na piersi. Myślałam: co to jest? Namaszczenie na dobrą matkę? Było w tym coś okropnie patriarchalnego i paternalistycznego. Karmisz piersią? Piąteczka.”

Sylwia Chutnik (1979) polska pisarka

Źródło: Renata Kim Polski dzieciocentryzm. Dlaczego w Polsce ciężko jest być matką?, Newsweek. pl, 20 czerwca 2014 http://polska.newsweek.pl/dlaczego-w-polsce-ciezko-jest-byc-matka-rodzina-dzieci-matki-newsweek-pl,artykuly,286740,1.html

O dzieciach, O rodzinie, O matce, O myślach

„(…) byłem święcie przekonany, że już do końca życia będę zamiatał ulice. To była świetna praca i nie wymagała wchodzenia w żadne układy. To była nisza dla mnie (…). W pewnym momencie zostaliśmy królami zamiataczy Starego Rynku w Poznaniu. Bardzo mi się ta praca podobała.”

Krzysztof Grabowski (wokalista) (1965) polski wokalista, kompozytor i autor tekstów

Źródło: Mikołaj Lizut, Punk Rock Later, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2003, ISBN 83-888-0731-5, s. 158.

„Domowe analizy mają swoje specyficzne właściwości – mistrz nie jest ograniczony czasem i może przestawać figury. Mimo tej różnicy, analiza i praktyczna gra ma wiele wspólnego. Kto chce zostać wybitnym szachistą, powinien doskonalić się w dziedzinie szachowej analizy.”

Michaił Botwinnik (1911–1995) rosyjski szachista

Źródło: Mark Dworecki, Artur Jusupow, Metody szachowego treningu, Wydawnictwo Arden, Rzeszów 2000, str. 178.

O grach, O czasie

„Wszystko powinno zostać uproszczone tak bardzo, jak to tylko możliwe, ale nie bardziej.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Robert Cialdini, Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk-Sopot 2009, wyd. 6, tłum. Bogdan Wojciszke, s. 35.

O ludziach

„Uczyć się znaczy żyć, studiować znaczy wzrastać, a wzrost jest miarą życia. Trzeba nauczyć rozum myśleć, serce odczuwać, a ręce pracować. Gdy wszystkie one zostaną wykształcone do swych szczytowych możliwości, wtedy czas oddać je na służbę ich bliźniego, ale nie wcześniej.”

Manly Palmer Hall (1901–1990)

Źródło: dedykacja dla jednego ze studentów

O myślach, O czasie, O myśleniu, Serce

„Dziewięćdziesiąt lat to w życiu uczelni w państwie, które właśnie dziewięćdziesiąt lat temu odzyskało niepodległość, już bardzo dużo. Wiele polskich uczelni, a właściwie ich miażdżąca większość, ma przecież historię znacznie krótszą, tylko Uniwersytety Warszawski, najstarszy z naszych Jagielloński, powinienem wymienić może na pierwszym miejscu, ale sam jestem z Warszawskiego Uniwersytetu, Wileński, Lwowski – także starsze od Warszawskiego miały historię dłuższą, można by jeszcze wymieniać różne Instytuty jak Marymoncki czy Puławski. Można by mówić o Wyższej Szkole Medycznej czy Prawniczej w Warszawie w okresie Księstwa Warszawskiego, czymś co później zostało zmienione w Uniwersytet Warszawski. Można by pewnie wymieniać w Galicji, jeżeli chodzi o wyższe szkoły rolnicze, również inne przykłady, ale uniwersytet to jest w istocie w naszym kraju piąty, bo krótko później dopiero powstała Akademia Piastowska, tak się bodajże nazywała, która po roku się zmieniła w Uniwersytet Poznański, znany dzisiaj nam wszystkim jako Uniwersytet Adama Mickiewicza. Mogę tu się o kilka miesięcy mylić, ale generalnie rzecz biorąc tak historia Polski uniwersyteckiej wygląda.”

Lech Kaczyński (1949–2010) polski polityk, prezydent Polski

przemówienie z 19 października 2008 na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim z okazji 90 rocznicy założenia uczelni.
Przemówienia rocznicowe

O historii

„Allach nie dopuści, aby mahometanie pozostawali we władzy niewiernych. Porzućcie swoje domy, bądźcie gotowi walczyć o każdą piędź ziemi, w górach i zaroślach. Gdy zatrzymani zostaną wasi przywódcy, powstańcie wszyscy, by wytoczyć wrogom ostatni, zwycięski bój.”

Habib Burgiba (1903–2000) polityk tunezyjski

zagrzewając do walki oddanych sprawie zwolenników w Gabes w Egipcie w 1949.
Źródło: Pierre Accoce, Pierre Rentchnick, Chorzy, którzy nami rządzą, tłum. Marta Kubiak, Wydawnictwo Test, Lublin 1992, s. 22.

O walce

„Będzie rysował Leonard, jej syn. Jego urodziła pierwszego, potem jeszcze trzech. Ale najpierw matka musi wyjść z ciemności, w której wtedy została. Z której oni w inną ciemność wybiegli.”

Wojciech Tochman (1969) polski dziennikarz

Dzisiaj narysujemy śmierć

O matce

„W ściganiu winnych żadnego interesu nie miało wielu powojennych sędziów zachodnioniemieckich. Wymiar sprawiedliwości był zadżumiony przez byłych nazistowskich sędziów i prokuratorów, przez co osądzona została tylko cząstka sprawców. A to było z kolei równoznaczne z wyszydzeniem ich ofiar.”

Dieter Schenk (1937)

Źródło: Nieukarani zbrodniarze http://www.rp.pl/artykul/763647.html, rp.pl, 3 grudnia 2011

O sprawiedliwości

„Skończyłam 40 lat, urodziłam trzecie dziecko i uznałam, że muszę w życiu robić już coś innego. Bo w dziennikarstwie zrobiłam wszystko, co mnie interesowało. Pływając na plecach i patrząc na szklany sufit warszawskiego basenu Polonez, pomyślałam: a może bym została posłanką.”

Joanna Kluzik-Rostkowska (1963) polski polityk

Źródło: Polityka – afrodyzjak dziennikarza, „Rzeczpospolita”, 7 marca 2009 http://www.rp.pl/artykul/272371.html

O dzieciach

„Zostaliśmy postawieni przed sądem przez nauczycieli, którzy sami nie mają zbyt dobrych dyplomów.”

Romano Prodi (1939) polityk włoski

o Komisji Europejskiej, która zaleciła Włochom mocniejsze zaciśnięcie pasa.
Źródło: Tomasz Bielecki, Co naprawdę kręci nas w Unii?, „Gazeta Wyborcza”, 21 listopada 2013.

O nauczycielach

„Wiedziałam, że dzięki nim Securitate będzie mogło mnie szantażować, że mogą zostać ukarane tylko dlatego, że ja coś zrobiłam. Ale może i tak nie chciałabym mieć dzieci, nie wiem. Ciąża zawsze wydawała mi się czymś strasznym. Kiedy w domu studenckim widziałam kobiety w ciąży, te nadmuchane balony, było to dla mnie jakieś monstrualne.”

Herta Müller (1953)

odpowiedz na pytanie: dlaczego dokonała aborcji? Źródło: wyborcza.pl, 21 czerwca 2009 http://wyborcza.pl/1,76842,6734227,Przecwiczylam_smierc.html?as=3&startsz=x#ixzz0vW68pviS

O kobietach, O dzieciach, O domu

„Nie została opisana skala pomocy, którą Polacy nieśli Żydom, a która wydaje się imponująca. Zwłaszcza, jeśli przypomnimy warunki, w jakich się to działo i cenę, którą płacili za to wielokrotnie nieznani do dziś, anonimowi bohaterowie. Liczba polskich drzewek symbolizujących pomoc dla Żydów w Yad Vaszem jest imponująca i stanowi zdecydowanie największą narodową sekcję.”

Bronisław Wildstein (1952) dziennikarz polski

Źródło: Bronisław Wildstein: Polska, antysemityzm, lewica, teologiapolityczna.pl, 6 lutego 2012 http://www.teologiapolityczna.pl/bronis-aw-wildstein-polska-antysemityzm-lewica/

O pomocy

„Zatrudniłem się w warsztacie naprawy telewizorów. Miałem o tym niejakie pojęcie, bo w Warszawie skończyłem technikum przy Zakładach Kasprzaka. Ten mój fiński warsztat był 60 kilometrów od Helsinek, dojeżdżałem pociągiem. Właściwie to było takie bardziej… zaplecze sklepu. Pracowaliśmy we dwóch, plus szef, który stał w tym sklepie za ladą. Naprawiałem trzy telewizory dziennie, a zdarzało się, że więcej, chociaż instrukcje obsługi były po fińsku albo po szwedzku. Odbiorniki nieporównywalne z tymi, jakie pamiętałem z Polski. Najczęściej działałem metodą prób i błędów. Nie raz myślałem, że mnie wyrzucą. Ale szef wszystkie moje porażki znosił cierpliwie. Taki kochany wariat. Kiedy później przeczytał w gazecie, że zostałem wiceprezesem Nokia, przysłał życzenia. Napisał, że jest dumny i że znajomym o mnie opowiada.”

Stefan Widomski (1943) polski działacz gospodarczy

Źródło: Piotr Głuchowski, Marcin Kowalski, Nokiaman. Tylko głupi umiera bogaty http://wyborcza.biz/biznes/1,101716,11573237,Nokiaman__Tylko_glupi_umiera_bogaty.html?as=1, gazeta.pl, 10 kwietnia 2012 roku

O wariatach, O myślach, O biznesie, O myśleniu

„(…) wydaje się zawsze składać to, co zostało zburzone, oraz gromadzić to, co zostało rozrzucone (…) kto zażywa opium, ma uczucie, że zdecydowanie bierze w nim górę bardziej boska część jego natury; polega to na tym, że odczucia moralne znajdują się u niego w stanie niczym nie zmąconej powagi, a ponad tym wszystkim jarzy się wspaniałe światło potężnego intelektu…”

Thomas De Quincey (1785–1859) angielski pisarz, dziennikarz

Źródło: Wyznania angielskiego opiumisty, tłum. M. Bielewicz, Wyd. Czytelnik, Warszawa 2002.

O emocjach, O górach, O naturze, O świetle

„W 1998 roku z własnej i nieprzymuszonej woli wpakowałam się pod tramwaj. Jechałam do firmy dubbingowej Master Film, w której przez dziesięć lat pracowałam jako reżyser dubbingu. Miałam dużo czasu, ale pojechałam nietypową drogą. Nieopodal Dworca Centralnego wpadłam w ogromny korek. Stałam półtorej godziny, w końcu pomyślałam, że zrobię zawrotkę. Kiedy ruszyłam, od mojej lewej strony wjechał we mnie tramwaj. Samochód został sprasowany, ja też. Dziura w głowie, krwiaki na mózgu, poturbowany obojczyk, łopatka, obie kości kulszowe… Koledzy śmiali się: ty to masz szczęście do telewizji. Czekając na mnie włączyli telewizyjny Kurier Warszawski i zobaczyli wypadek. Telewizja przyjechała pierwsza. Po niej straż, która mnie wyrzynała z blachy, potem policja, a na końcu pogotowie ratunkowe. Nic nie pamiętam.(…) Ten wypadek powiedział mi coś ważnego: żeby nie żyć za szybko. Robić tyle, ile się może. Cieszyć się każdym dniem życia. Każdym faktem. Codziennie budzę się i mówię: dziękuję ci, Boże.”

Ilona Kuśmierska (1948) aktorka polska

Źródło: „Kurier Lubelski”, 28 grudnia 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/postawilamna.htm

O Bogu, O szczęściu, O samochodach, O czasie

„Nikt nie zapytał o życie. Musimy grać tymi pieprzonymi kartami, które nam dadzą. Musimy przyjąć te karty i cisnąć nimi, nie oczekując pomocy. Mógłbym również zostać w domu, usiąść na dupie, olać i narzekać, albo przyjąć sytuację, w której zostałem położony i wziąć się w garść…”

Eminem (1972) Amerykański raper, uznawany za legendę hip-hopu wszech czasów

Źródło: utwór Beautiful

O życiu, O domu, O pomocy

„Cel ich wysłania został osiągnięty, broni masowego rażenia nie znaleziono, schwytano Saddama Husajna. Czas wracać.”

Marian Kwiatkowski (1913–1985) polski duchowny

o polskich żołnierzach w Iraku. Źródło: Żołnierze do domu, gazeta.pl, 15 września 2004 http://wiadomosci.gazeta.pl/kraj/1,34309,2287636.html

O domu, O czasie

„Nowa Targowica się pojawiła. Oskarżają Polskę. Mobilizują obce narody na forach międzynarodowych do nienawiści wobec Polaków, którzy mieli odwagę wybrać innych, a nie ich samych. Zdumiewające spojrzenie. To się już dawno nie powtarzało. Ale to nie jest chwałą tych ludzi, że zaufanie, którym zostali obdarzeni przez część narodu, wykorzystują przeciw ojczyźnie.”

Józef Michalik (1941) polski duchowny katolicki, arcybiskup

ocena zachowań opozycji wobec działań Prawa i Sprawiedliwości w nawiązaniu do konfederacji targowickiej. Źródło: Abp Józef Michalik: Nowa Targowica się pojawiła. Oskarżają Polskę http://www.pch24.pl/abp-jozef-michalik--nowa-targowica-sie-pojawila--oskarzaja-polske,42198,i.html, pch24.pl, 27 marca 2016.

O ludziach, O sprawiedliwości, O zachowaniu, O zaufaniu

„Śniło mi się, że poszłam do lekarki, która powiedziała, że zostało mi osiem minut życia. Czekałam w pierdolonej poczekalni pół godziny!”

Sarah Kane (1971–1999) dramatopisarka angielska

4:48 Psychosis

O czekaniu

„Papieros, który właśnie palę, został zapakowany w świadectwo zgonu; wymieniono w nim przyczynę śmierci, widnieje na nim pieczątka i podpis lekarza. Przyznaję, że spośród wszystkich materiałów, ten jest ostatnim, który powinien był posłużyć jako opakowanie papierosów; przyznaję jednak i to, że nic już nie jest w stanie mnie zgorszyć.”

Semezdin Mehmedinović (1960)

Źródło: Nadmiar historii, tłum. Sylwia Nowak

O śmierci, O historii

„Jarosław Kaczyński, wspominając rangę udziału Lecha Kaczyńskiego jako doradcy MKS w sierpniu 1980 r., miał rację. Następnego dnia po przybyciu na strajk tzw. doradców warszawskich, prof. Jadwiga Staniszkis na niejawnym spotkaniu w hali wydziału W-3 Stoczni Gdańskiej wyjaśniła nam rolę, jaką mają do spełnienia owi doradcy. Zrozumieliśmy, że w zasadzie są oni emisariuszami władzy komunistycznej. Ich podstawowym zadaniem miało być przekonanie nas do rezygnacji z postulatu dotyczącego wolnych związków zawodowych. Na tym spotkaniu rozważaliśmy możliwość zrezygnowania z ich „doradczych” usług, ale został już opublikowany komunikat i nie chcieliśmy mieszać ludziom w głowach. W gronie członków prezydium MKS związanych z WZZ Wybrzeża zdecydowaliśmy, że naszymi doradcami, do których mamy zaufanie, pozostaną Jadwiga Staniszkis, Lech Kaczyński i Jan Olszewski. Od tego momentu moje zaufanie do doradców warszawskich było równe zaufaniu do komisji rządowej.”

Andrzej Kołodziej (1959)

Źródło: „Tramwajarki” atakują, naszdziennik.pl, 4 września 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20100904&typ=my&id=my12.txt

O zaufaniu

„Ludzka dusza
jest jak tęcza nad przepaścią,
jak całe życie znika.
I taki wielki żal
jakby zgasła czyjaś miłość
– tych co zostali
przenika.”

Marek Skwarnicki (1930–2013)

O miłości, O życiu, O duszy

„Mnie tam nigdy nie żal kurew, bo kurwą nie można zostać, trzeba się nią urodzić i umrzeć, a reszta na ten temat to kiepska literatura.”

Marek Hłasko (1934–1969) polski pisarz

W dzień śmierci Jego

O literaturze

„Pierwszy szkic miasta został stworzony i oczekiwał ewentualnej korekty. Zaprojektowaliśmy również pierwszy wizerunek każdej jednostki oraz ich ulepszenia i lokalizacje do rekrutacji. Z wszystkich niestety tylko jedna kampania została ukończona.”

Gregory Fulton

o projektach miasta „Forge”. Źródło: Laxx (oprac.), Autowywiad z Gregiem Fultonem http://www.tawerna.biz/czytaj_artykul_337_o-forge---wywiad.html, tłum. Oliwsen, tawerna.biz, 28 sierpnia 2010

„Trzykrotnie sprawa powstania została pchnięta naprzód: w noc 29 listopada, gdy pospólstwo Warszawy żywiołowym wystąpieniem wsparło akcję podchorążych i nielicznych sprzysiężonych oddziałów wojska, zamieniając pucz wojskowy w ruch powstańczy o znaczeniu ogólnonarodowym; potem w grudniu 1830 roku, gdy pod naciskiem całej krajowej opinii publicznej sejm uznał powstanie za sprawę ogólnonarodową; wreszcie w styczniu 1831 roku, gdy groza wystąpienia mas ludowych Warszawy zmusiła sejm do pozbawienia Mikołaja I i dynastii Romanowów tronu polskiego. W tych sytuacjach trzeba było ustąpić wobec opinii krajowej, ugiąć się przed zdecydowaną postawą większości społeczeństwa. Ale gdzie tylko było można, oficjalne władze powstania starały się cofać i osłaniały kapitulanckie koncepcje naczelnego wodza; cofano się więc skutecznie, aż do ostatecznej klęski.”

Jerzy Łojek (1932–1986) polski historyk i pisarz

Szanse powstania listopadowego
Źródło: s. 10

O nocy

„Oglądanie filmu w którym gram jest bardzo dziwnym uczuciem. Dorastałam chodząc do kina i marząc, że pewnego dnia będę na ekranie, a gdy wreszcie ujrzałam siebie na dużym ekranie, nie mogłam uwierzyć, że to naprawdę ja. Nauczyłam się również godzić z pewnymi rzeczami: gdy zdjęcia są zakończone, film już do ciebie nie należy – niektóre sceny zostaną wycięte i nie masz na to wpływu.”

Jenn Murray (1986)

Źródło: Jenn Murray o filmie „Egzorcyzmy Dorothy Mills”, „Kino Świat”, 17 lipca 2009 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/86,1

O świecie, O emocjach

„Wyrażenie „jesteśmy wolni” zaczęło coraz częściej oznaczać, że mamy prawo nie mieć pomysłów na życie, mamy prawo żyć z dnia na dzień, ciesząc się tym, co możemy sobie kupić za ciężko zarobione pieniądze. Nie ma się co dziwić – to pokolenie zostało wychowane na braku, na kompleksach, na pewnej naturalnej zazdrości względem społeczeństw zachodnich, które miały wszystkiego pod dostatkiem.”

Jakub Wandachowicz (1975)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Generacja nic, 4 września 2002

O życiu, O pieniądzach

„Ci, którzy trwają w niepokonalnej niewiedzy względem najświętszej naszej religii, a którzy – pilnie zachowują prawo naturalne i jego nakazy, przez Boga wpisane w sercach wszystkich ludzi, i trwając w gotowości okazania Bogu posłuszeństwa – prowadzą życie uczciwe i prawe, mogą, wskutek działającej łaski i światła Bożego, dostąpić żywota wiecznego, ponieważ Bóg, który widzi, przenika i zna doskonale wszystkie umysły, dusze, myśli i postawy, nie pozwoli w dobroci swej i łaskawości, by ktoś bez dobrowolnej winy został ukarany męką wieczną.”

Pius IX (1792–1878) papież

Źródło: encyklika Quanto conficiamur moerore

O życiu, O Bogu, O ludziach, O religii

„Do końca meczu została godzina, czyli około 60 minut.”

Dariusz Szpakowski (1951) polski dziennikarz sportowy

„Sztukę animacji wykorzystywano, by tworzyć zarówno utwory wielkie, jak i błahostki. Została skomercjalizowana, stała się przemysłem, jej obrazy sprzedawane są na aukcjach i internetowych i wystawiane w galeriach, drukowane na koszulkach i torebkach, podziwiane i z uwielbieniem oglądane przez widzów w różnym wieku. Niezależnie, czy lubisz Królewnę śnieżkę czy Akirę, Zwariowane melodie czy Miasteczko South Park, pamiętaj, że są to dzieła sztuki wciąż żywej i zmieniającej się, która nieustannie się rozwija.”

Jerry Beck (1955)

Źródło: Wstęp w: Sztuka animacji. Od ołówka do piksela historia filmu animowanego pod red. Jerry’ego Becka, op. cit., s. 7.

O sztuce, O historii, O wieku, Obraz

„Ten film jest takim pstryczkiem w nos. Wiele rzeczy, z których obecnie mam ubaw, albo których nie znoszę, które drażnią mnie potwornie, zostały w nim zawarte. Młodzi mężczyźni mieszkający w kawalerkach z betonu, pracujący w jakichś absurdalnych, nudnych firmach i marzący o używanym sportowym aucie, by móc zaszpanować przed jakąś „lolą”. Wszystkie te aktorki od siedmiu boleści, gwiazdy sezonu i telenowel. Te, które robią „wielką karierę”, której ścieżka prowadzi przez niejedno łóżko. Ci fantastyczni, awangardowi reżyserzy filmowi i teatralni. Ci wizjonerzy z permanentnym katarem i szklistymi oczkami. Wszystkim postawiłem pomnik. Mnie się przy okazji też dostało.”

Bodo Kox (1977) aktor i reżyser polski

o filmie Sobowtór.

O mężczyznach

„Andrzej Lepper był wicepremierem polskiego rządu, dobrze, że zostało to uznane przez Donalda Tuska. Lepiej późno niż wcale. Szkoda, że za życia lider Samoobrony był odsądzany przez Platformę od czci i wiary, a my byliśmy krytykowani za koalicję z nim”

Adam Hofman (1980) polski działacz polityczny

Źródło: Paulina Piekarska, Decyzja ws. pogrzebu Leppera słuszna?, wp.pl, 10 sierpnia 2011 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Decyzja-ws-pogrzebu-Leppera-sluszna,wid,13674838,komentarz.html?ticaid=1cd13

O wierze, O decyzjach

„Urodziłem się w getcie. Moja rodzina zginęła w getcie. Ja zostałem wybrany po wolnych wyborach, przez wolny rząd, na ministra spraw zagranicznych Polski. Czy to Panu wystarcza?”

Bronisław Geremek (1932–2008) polski historyk i polityk

odpowiedź na pytanie amerykańskiego dziennikarza o antysemityzm w Polsce. Źródło: pardon.pl http://www.pardon.pl/artykul/5827/ukryci_zydzi_rzadza_polska_jest_ich_6_milionow, 11 sierpnia 2008

O rodzinie

„Często widziałem wielu moich konkurentów z papierosem w ustach. Palenie pomaga w stresie oraz w odchudzaniu, gdyż zabija głód. Jeszcze kilka lat temu, przed zmianą przepisów, kiedy waga była niesłychanie ważna, często paliliśmy i chodziliśmy bez przerwy głodni, ponieważ panowała histeria odchudzania. Dzisiaj przyzwyczajenie czy nałóg u wielu zostało.”

Janne Ahonen (1977) fiński skoczek narciarski

Źródło: sport.pl, Ahonen: Połowa skoczków pali papierosy, 29 listopada 2009 http://www.sport.pl/celebrities/1,83529,6006337,Ahonen__Polowa_skoczkow_pali_papierosy.html

O głodzie, O sporcie, O zmianach

„Większość drewna wykorzystywanego do produkcji papieru pochodzi z drzew, które zostały posadzone w tym właśnie celu. Recykling powoduje spadek popytu na masę celulozową, a tym samym spadek cen tej masy. Niższe ceny powodują z kolei to, że nie opłaca się już sadzić nowych drzew. W efekcie liczba drzew maleje, tak samo jak maleje ilość bydła, kiedy ludzie przechodzą na wegetarianizm.”

David Friedman (1945)

Źródło: Ukryty ład (1996), tłum. Marcin Zieliński

O ludziach

„Czy potrafisz odpowiedzieć, czy potrafisz uwierzyć, czy potrafisz zapisać, czy potrafisz uszanować, czy potrafisz odnaleźć siebie, czy potrafisz dojrzeć do chwili jasnej, czy potrafisz dogonić to uciekające, czy potrafisz postawić najwyższą stawkę, czy potrafisz spotkać się twarzą w twarz z głupotą, czy potrafisz zostać, czy potrafisz przystać, czy potrafisz zrozumieć, czy potrafisz przyjąć cios, czy potrafisz walczyć, czy potrafisz pomylić się, czy potrafisz stać się mądrym.”

Julian Kornhauser (1946) polski poeta

Źródło: Stręczyciel idei

O głupocie

„Była wdzięczna; po raz od czasu wypadku czuła, że została uratowana przed szaleństwem rozpaczy, jaka ją przytłaczała po stracie Walta.”

John Irving książka Świat według Garpa

Świat według Garpa (1978)

O stracie, O czasie, O szaleństwie

„Wodziliśmy oczami dokoła, potem spojrzeliśmy na siebie.
– Do nieba został wzięty? – zapytałem.
– Ale pasztetu chyba nie zabrali? – odparł Jerzy.
Obiekcja ta miała swój ciężar gatunkowy, odrzuciliśmy więc hipotezę wniebowzięcia.”

Jerome K. Jerome (1859–1927) pisarz angielski

Trzech panów w łódce nie licząc psa

„Wiem, że wielu Polaków nie zgodzi się ze mną, ale mam głębokie zrozumienie i współczucie dla tych żołnierzy z armii Berlinga. Ich również wojna postawiła w sytuacji bez wyjścia, nie mieli nic wspólnego z planami Stalina i zostali przez niego wykorzystani. Na Przyczółek Czerniakowski celowo wysłano drugi rzut żołnierzy, źle uzbrojonych, marnie wyszkolonych, którzy podczas natarcia nie dostali praktycznie żadnego wsparcia artylerii, więc w zasadzie zostali wystrzelani. To było pospolite mięso armatnie, ale dla Stalina ich śmierć nie miała znaczenia, nie uszczuplała wartości sowieckiej armii. Polacy nie mogli pomóc Polakom, ale stanowili znakomitą wymówkę wobec Zachodu: „Przecież próbujemy coś zrobić.””

Alexandra Richie (1961)

Źródło: rozmowa Pawła Smoleńskiego, Warszawski kompleks Hitlera, wyborcza.pl, 1 sierpnia 2014 http://wyborcza.pl/magazyn/1,139949,16415475,Warszawski_kompleks_Hitlera.html#CukGW

O śmierci, O wojnie, O zrozumieniu, O wsparciu

„Reformacja dążyła do oczyszczenia chrześcijaństwa z pogańskich naleciałości i powrotu do pierwotnego chrześcijaństwa, jej radykalizm doprowadził do daleko idącego redukcjonizmu w kulcie. Cała energia reformatorów skoncentrowana była na usunięciu wypaczeń z Kościoła, ale nie pomyślano o tym, by odzyskać to, co Kościół utracił. Dopiero w następnych wiekach podjęte zostały kolejne próby odzyskania tego, co zostało utracone przez chrześcijaństwo. Mniej więcej co sto lat w łonie protestantyzmu powstawać będzie nowy prąd reformacyjno-przebudzeniowy. W 1795 powstaje pietyzm akcentujący potrzebę narodzenia na nowo. Sto lat później - metodyzm, w połowie XIX wieku powstaje ruch uświęceniowy, a na początku XX wieku - ruch zielonoświątkowy, wraz z którym Reformacja zostaje niemalże sfinalizowana.”

Leszek Jańczuk (1965) biblista, duchowny protestancki

Filozofia historii

O wieku

„Ta wojna została nam narzucona, bo jesteśmy bogatym krajem zamieszkanym przez pięć milionów biednych ludzi, ciemnych analfabetów, którzy nie potrafią obsłużyć działa bezodrzutowego 86 mm. Oni myślą, że wystarczy dwadzieścia wozów pancernych, żeby dalej mieć naszą naftę i diamenty i żeby zapędzić nas z powrotem na swoje miejsce.”

Ryszard Kapuściński książka Jeszcze dzień życia

opowieść comandante Ndozi.
Jeszcze dzień życia

O wojnie, O ludziach, O myślach, O zamieszkaniu

„Przyjaźnie, które się rozpoczęły na tym świecie, zostaną uniesione w górę i nigdy już nie będą zerwane.”

Franciszek Salezy (1567–1622) francuski teolog i filozof katolicki, święty Kościoła Katolickiego

O górach, O zerwaniu

„Okazywano różne formy lekceważenia, a nawet pogardy wobec mediów katolickich, np. Radia Maryja. Należy wskazać jeszcze jedną prawidłowość w obrębie mediów i wartości. Oto, jak wynika z badań (Herbert Schlogel), istnieje wyraźna symbioza między wartościami chrześcijańskimi a wartościami patriotycznymi. Zanik jednych wpływa negatywnie na drugie. Oznacza to, że lekceważenie w mediach wartości patriotycznych stymuluje negatywny stosunek do wartości chrześcijańskich – i odwrotnie. Wymienione wcześniej grupy mediów od zawsze wykazują nieprzyjazne czy wręcz wrogie relacje z jednymi i drugimi wartościami. Współcześni kuglarze wyhodowani zostali na chaosie ideowym, wyraźnie zdradzającym wpływy typu homo sovieticus. Ich oręż to chytre stereotypy. Jakże łatwo Polacy kupili medialną sztuczkę o tym, że podzielił ich krzyż. A teraz, że podzielił ich człowiek propagujący satanizm.”

Adam Lepa (1939) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: Już wyrok czy jeszcze szantaż? http://naszdziennik.pl/index.php?dat=20111029&typ=my&id=my05.txt, naszdziennik.pl, 29 października 2011

O relacjach

„Adwokat: I co się w końcu stało?
Świadek: Z Kaczorem Duffym przestałem się widywać, od kiedy został scjentologiem. (…)
Adwokat: Czy to prawda, że Goofy miał problem z narkotykami?
Świadek: Był uzależniony od percodanu.
Adwokat: Jak długo to trwało?
Świadek: Goofy przeszedł na środki znieczulające po wypadku w filmie rysunkowym. Na parasolu zeskoczył z Empire State Building i stłukł sobie plecy. (…)”

Woody Allen (1935) amerykański scenarzysta, reżyser, producent i aktor pochodzenia żydowskiego

Widać, że bohaterowie kreskówek nie mają łatwo
Cytaty z utworów literackich (w tym scenariuszy), Czysta anarchia

O prawdzie, O problemach, O uzależnieniu

„Deficyt stanowi problem jedynie w relacji do całkowitej wielkości gospodarki: jeśli będzie ona rosnąć szybciej niż o obecne dwa procent w skali roku, deficyt proporcjonalnie się zmniejszy i stanie się łatwiejszy do opanowania dzięki wzrostowi przychodów podatkowych. Jeśli jednak wzrost zwolni – a tak się stanie, jeśli podniesione zostaną podatki dla klasy średniej, a wydatki rządowe zostaną zredukowane przy wciąż wysokim bezrobociu – deficyt stanie się proporcjonalnie większy. Na tym polega pułapka cięć, w którą wpadła Europa.”

Robert Reich (1946)

Źródło: Jak wykorzystać zwycięstwo Obamy do przemodelowania gospodarki, krytykapolityczna.pl, 9 listopada 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/ekonomia/20121109/jak-wykorzystac-zwyciestwo-obamy-do-przemodelowania-gospodarki

O problemach, O relacjach, O zwycięstwie

„Jeśli piszesz scenariusz, wiesz, że nie zostaniesz Bergmanem. Jeżeli to jest powieść, jakim powieściopisarzem masz nadzieję zostać, wiedząc, że przed tobą był Dostojewski. I Dickens, i Cervantes, i wszyscy ci mistrzowie, którzy doprowadzili cię do tego więzienia przy biurku.
Ale jeśli jesteś prawdziwym pisarzem, nie masz innego wyjścia, musisz to robić, a solidną jak kamień podstawą tego wszystkiego musi być wiara w siebie.”

William Goldman (1931–2018) amerykański pisarz, dramaturg i scenarzysta

Źródło: Maciej Karpiński, Niedoskonałe odbicie, op. cit., s. 17, 18.

O wierze

„Zostałem wyrzucony z uczelni na pierwszym roku studiów, za ściąganie podczas egzaminów z metafizyki. No wiesz, zajrzałem w głąb duszy chłopaka siedzącego obok mnie.”

Woody Allen (1935) amerykański scenarzysta, reżyser, producent i aktor pochodzenia żydowskiego

Cytaty z utworów literackich (w tym scenariuszy), Annie Hall

O duszy, Chłopak

„Muzyka Elżbiety Sikory jest wymagająca. Zawsze jest pewna trudność z przygotowywaniem współczesnych, dopiero co napisanych dzieł, gdy kompozytor siedzi obok, a utwór zmienia się i ewoluuje na scenie. Nie jest to gotowy materiał, z którym przyjeżdża się na próby i który się tylko ćwiczy. Repertuar klasyczny jest przeanalizowany, poukładany, wiemy jak się do niego zabrać, bo każda nutka została omówiona. Tu praca jest zupełnie inna, kompozytorka czuwa na próbach, aby jeszcze udoskonalać dzieło. Jej obecność w pewien sposób ułatwia nam pracę, ale też utrudnia, bo na próby przyjechaliśmy nauczeni czegoś, co ciągle się zmieniało.”

Anna Mikołajczyk-Niewiedział (1972)

Źródło: Mirosław Baran, Curie to silna i zdecydowana kobieta, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto”, 17 listopada 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/127399.html

O kobietach, O muzyce

„(…) nie wiem, czy tego dożyję, ale wnuk chce zostać aktorem. Być może zmieni jeszcze zdanie, bo to z jednej strony zawód niesłychanie trudny, a z drugiej fascynujący. Ale w tym zawodzie trzeba być kimś, bardzo, bardzo dużo pracować… Życzę mu tego, ale niech się dobrze jeszcze nad tym zastanowi.”

Jan Kobuszewski (1934–2019) polski aktor filmowy i teatralny

Źródło: Iwona Havranek, Jan Kobuszewski: Nigdy nie pokłóciłem się z Bogiem, „Super Express”, 3 kwietnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20285

O Bogu, O czytaniu

„To nie czas na zastanawianie się, kto konkretnie był zaangażowany w konkretne zamachy terrorystyczne. Winni są wszyscy, którzy uśmiechali się, widząc, jak umierają amerykańscy patrioci. Nie potrzebujemy żadnych dokładnych dochodzeń. Nie potrzebujemy żadnej międzynarodowej koalicji. Nasz kraj został zaatakowany przez fanatyczną, morderczą sektę. Musimy dokonać inwazji na te kraje, zabić ich przywódców, a pozostałych nawrócić na chrześcijaństwo. W czasie wojny przeprowadzaliśmy dywanowe bombardowania niemieckich miast. Zabijaliśmy cywilów. Trudno, taka jest wojna.”

Ann Coulter (1961)

w 2003 r.
Źródło: Mariusz Zawadzki, Trudne rozliczenie z atakiem na Saddama, „Gazeta Wyborcza”, 19 marca 2013.

O wojnie, O czasie

„Ważniejszy od samego dzieła jest efekt, jaki ono wywołuje. Sztuka może umrzeć, obraz może ulec zniszczeniu. Istotne jest ziarno, które zostało zasiane.”

Joan Miró (1893–1983) malarz, rzeźbiarz i grafik hiszpański

O sztuce, Obraz

„Mężczyzna ma dłoń swobodną, by w każdej chwili chwycić za miecz, kobieta używa swojej, by nie zsunęły się jej z ramion satyny. Mężczyzna patrzy światu prosto w twarz, jakby świat ten został stworzony ku jego potrzebom i urobiony ku jego upodobaniom. Kobieta zerka na świat z ukosa, pytająco, a nawet podejrzliwie. Gdyby nosili te same stroje, możliwe że i spojrzenie na świat mieliby to samo.”

Virginia Woolf (1882–1941) angielska pisarka

Orlando: biografia (1928)

O kobietach, O świecie

„W naszej tradycji europejskiej zawsze leży dzielenie włosa na czworo. Na tym polega nasza kultura, że zadajemy pytania moralne, etyczne oraz o to, jakie prawa w takich sytuacjach powinny działać. Ja popieram decyzję Obamy. Uważam, że ten morderca, na zasadach działania wojennego, miał prawo być zabity. I został zabity. Kropka. Niemniej szanuję inne poglądy.”

Wiesław Władyka (1947) polski historyk i dziennikarz

Źródło: gazeta.pl, 6 maja 2011 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,9549087,Lis___Jesli_torturowanie_zapobieglo_chociaz_jednemu.html

O decyzjach, Pytanie

„Tego nie wiem. Ale mogę panu powiedzieć, kto byłby winnym, gdyby bitwa została przegrana.”

Joseph Joffre (1852–1931)

zapytany przez jednego z dziennikarzy, czy mógłby powiedzieć, kto najbardziej przysłużył się zwycięstwu w bitwie nad Marną (1914).
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XX w źródłach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, ISBN 8301127104, s. 57.

O wieku, O zwycięstwie

„Zasadniczy fałsz w mitologii Okrągłego Stołu a la michnikowszczyzna polega na twierdzeniu, że dokonała się tam kapitulacja komunistów. W istocie skapitulowali przy owym meblu „solidarnościowcy”, czy raczej ludzie za takowych wówczas uważani. Skapitulowali, godząc się odstąpić od marzeń o wyzwoleniu Polski i o likwidacji systemu nomenklaturowego – w zamian przyjmując złożoną im przez komunistów ofertę, że i oni zostaną do nomenklatury dokooptowani.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

Źródło: Salon24

O ludziach

„Greckie państwo narodowe, które zostało utworzone po powstaniu w 1821 roku, od początku było spisane na straty i nie miało nic wspólnego z hellenizmem, który jest wspólnym dziedzictwem całego świata.”

Dimitri Kitsikis (1935)

Źródło: Mateusz Piskorski, Nowe centrum świata, geopolityka.org, 2 czerwca 2012 http://www.geopolityka.org/wywiady/1501-nowe-centrum-swiata

O stracie

„Nie mogę zostać twoją żoną. Będę panią prezydentową – lub może padam w tej kwestii ofiarą fałszywych proroków – ale z pewnością nie będę panią prezydentową Douglasową.”

Mary Todd Lincoln (1818–1882)

wypowiedziane po pierwszym spotkaniu z Lincolnem do Stephena Douglasa (politycznego rywala Lincolna), który również był kandydatem do jej ręki
Źródło: John B. Roberts II, Ranking pierwszych dam, op. cit., s. 104.

„Straciłyśmy tak dużo czasu…
– Z pewnych względów może nam to wyjść na dobre. Bardziej niż inni ludzie będziemy doceniać czas, który nam został.”

Deirdre Purcell (1945)

Tajemnice
Źródło: Rozdział 54. Gdzie kiedyś mieszkała rodzina daleka od ideału

O ludziach, O rodzinie, O czasie

„(…) moja kariera reżyserska została podcięta już po drugim filmie; nie przez władze bezpośrednio, tylko przez kolaudacje filmów (…) to była udręka, presja, wymuszanie zmian.”

Henryk Kluba (1931–2005) polski reżyser filmowy

Źródło: „Sycyna” 1996, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_kluba_henryk

O udręce

„Nie marzyłam, by zostać aktorką filmową i zawojować świat, kroczyć po czerwonych dywanach, w pięknych sukniach. Na początku myślałam, by jako aktorka skryć się za maską i parawanem, dlatego też zdecydowałam się na wydział lalkarski w rodzinnym Wrocławiu. Te studia jednak szybko mnie rozczarowały, więc za namową Igora Przegrodzkiego postanowiłam zdawać na wydział aktorski.”

Ewa Skibińska (1963) aktorka polska

Źródło: „Rzeczpospolita”, 6 kwietnia 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/eskibinska.htm

O świecie, O myślach, O studiach, O myśleniu

„Afryka jest kolebką ustroju socjalistycznego. Socjalizm istniał w Afryce na długo przed Marksem. Socjalizm afrykański w swojej najgłębszej istocie jest ideą humanizmu i braterstwa między ludźmi. To właśnie braterstwo i jedność były podstawą afrykańskiego ustroju plemiennego, w którym nieznane było pojęcie własności – źródło wszelkich konfliktów międzyludzkich. W tym sensie można przyjąć, że w instytucji plemienia afrykańskiego został zrealizowany nie tylko socjalizm, ale nawet komunizm. Ten szczęśliwy ustrój socjalizmu afrykańskiego został naruszony przez kolonializm, który dążył do podziału społeczeństwa afrykańskiego na klasy, a więc tym samym do likwidacji socjalizmu w Afryce. Dzisiaj niepodległa Afryka ma szansę na odrodzenie socjalizmu afrykańskiego. Droga do tego celu nie wiedzie poprzez marksizm. Droga ta wiedzie przez nawrót Afryki do ustroju wspólnoty plemiennej. Do odrodzenia plemienia jako socjalistycznej komórki społeczeństwa afrykańskiego.”

Julius Nyerere (1922–1999) polityk tanzański

Ujamaa – An African Socialism (1962)
Źródło: Ryszard Kapuściński, Gdyby cała Afryka…, Agora, Warszawa 2011, ISBN 9788326805264, s. 350–351.

Sens

„Gdyby niebiosa dały mi jeszcze pięć lat, zostałbym wielkim artystą.”

Hokusai Katsushika (1760–1849) japoński malarz i twórca barwnych drzeworytów w stylu ukiyo-e

ostatnie słowa
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 263.

O śmierci, O ludziach, O książkach, O wiedzę

„On już został dwa razy prezydentem. Mnie się to jeszcze nie zdarzyło.”

Nicolas Sarkozy (1955) polityk francuski

pytany po wizycie w 2006 w USA, jaka jest różnica między nim a Bushem.
O Niemczech i Alzacji
Źródło: „Forum”, 2 października 2006

„(…) promień słońca wchodził przez szybę i oblewał jasnością złotą, rozczochraną główkę dziecka i twarz, w której nie zostało kropli krwi.”

Henryk Sienkiewicz książka Janko Muzykant

śmierć Janka.
Janko Muzykant
Źródło: Nowele, tom IV, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1931, s. 219.

O śmierci, O dzieciach

„Być może nie za dobrze uczyłem się na uniwersytecie, dlatego że piłem dużo piwa w wolnych chwilach, ale coś mi w głowie zostało, bo wykładowców historii mieliśmy dobrych.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

zapytany o pakt Ribbentrop-Mołotow.
O sobie i swoich poglądach

O historii, O piciu

„Rozmyślne i uporczywe skłanianie poddanych do odmowy pańszczyzny nie znajduje w Szeli żadnego usprawiedliwienia: ani w jego pozornej uniżoności wobec starosty w Tarnowie, ani w jego obłudnym zapewnieniu, że użyje swego wpływu na mające doń zaufanie gromady, aby nakłonić je znów do odrabiania pańszczyzny, jest wyłączną przyczyną tak bardzo rozpowszechnionej i coraz uporczywszej renitencji, która obecnie może zostać złamana tylko przy niemiłym użyciu nadzwyczajnego, przymusowego powstępowania, z wielką stratą czasu i nakładem kosztów.”

Jakub Szela (1787–1866) przywódca rzezi galicyjskiej

raport zastępcy starosty Reissa do Gubernium z 8 maja 1846
O Jakubie Szeli
Źródło: Historia XIX i XX wiek. Wybór tekstów źródłowych, t. I: 1795-1864, pod red. naukową A. Koseskiego, J. R. Szaflika, R. Turkowskiego, Pułtusk 1997

O zaufaniu, O historii, O czasie, O wieku

„Jak długo, Katylino, będziesz nadużywał naszej cierpliwości? Jak długo będziesz w swoim szaleństwie naigrywał się z nas? Do jakich granic będziesz się chełpił swoim zuchwalstwem nie znającym cugli? Czyż nie strwożyły cię nocne straże na Palatynie ani straże przemierzające miasto, ani trwoga, która ogarnęła lud, ani obecność tutaj wszystkich uczciwych ludzi, ani wybór tego obronnego miejsca na posiedzenie senatu, ani twarze i spojrzenia wszystkich obecnych? Czyż nie rozumiesz, że zamiary twoje zostały odkryte? Nie widzisz, że twój spisek znany już jest wszystkim obecnym i zdemaskowany? Kto z nas, według ciebie, nie wie, co robiłeś ostatniej, co poprzedniej nocy, gdzie byłeś, kogo zwoływałeś, jaką podjąłeś decyzje? O co za czasy! O co za obyczaje!”

Cyceron (-106–-43 p. n. e.) mówca rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk

Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? (łac.)
1. mowa wygłoszona w Senacie rzymskim 8 października 63 p.n.e.
Mowy, Przeciw Katylinie
Źródło: I, 1

O ludziach, O decyzjach, O cierpliwości, O szaleństwie

„Co krok w życiu spotykamy ludzi, którzy dużo umieją, otrzymali więc gruntowne wykształcenie, a nie mają charakteru, nie umieją postępować jak należy, bo nie zostali wychowani.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

W szkole wychowania
Źródło: Zdolność wychowawcza szkoły publicznej i jej granice, s. 64

O ludziach, O wykształceniz, O charakterze

„Posłusznie melduje, że 14700 oficerów i policjantów oraz 11000 kontrrewolucyjnych obszarników to szpiedzy i sabotażyści (…), nieprzejednani (…) wrogowie władzy radzieckiej, którzy zostaną osądzeni przez (…) towarzyszy Mierkułowa, Kobułowa i Basztakowa.”

Ławrientij Beria (1899–1953) radziecki działacz komunistyczny, szef NKWD

fragment oficjalnego pisma Berii do Politbiura w sprawie polskich jeńców przetrzymywanych w Ostaszkowie, Kozielsku i Starobielsku.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara

„Ten, który ślubował poświęcić się służbie Kościołowi w okresie między wiekiem dojrzewania a osiągnięciem lat trzydziestu, jeśli żył w sposób godny pochwały, kontentując się jedną żoną, która w chwili zamążpójścia była dziewicą i którą otrzymał ze zwyczajowym błogosławieństwem kapłana, powinien zostać akolitą i subdiakonem; potem niech dostąpi diakonatu, pod warunkiem jednak, że wykaże się uprzednią wstrzemięźliwością. Jeśli będzie pełnił swe funkcje w sposób godny pochwały przez więcej niż lat pięć, niech otrzyma odpowiednio prezbiteriat. Potem, w dziesięć lat później, będzie mógł otrzymać tron biskupi, ale tylko wtedy, gdy przez cały ten czas wykaże się uczciwym życiem i słuszną wiarą.”

Syrycjusz (334–399) papież

Źródło: Ewa Wipszycka, Kościół w świecie późnego antyku, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2014, s. 33.

O wierze, O czasie, O wieku

„Święta religijne możną by określić, jako tabu. W sensie ekonomicznym dni świąteczne niewątpliwie mają stanowić porę zastępczego próżnowania na rzecz tego bóstwa lub świętego, w którego imieniu nałożone zostało tabu i dla którego należy powstrzymać się od różnych użytecznych zajęć. Cechą charakterystyczną wszystkich tych okresów religijnego próżnowania jest mniej lub bardziej surowe tabu, zakazujące wykonywania wszelkich czynności, mogących przynieść pożytek człowiekowi. W przypadku dni postnych ostentacyjne powstrzymywanie się od czynności użytecznych i czynności podtrzymujących materialne życie człowieka jest dodatkowo podkreślone przez obowiązkowe powstrzymanie się od jedzenia, zapewniającego życiową wygodę i zadowolenie.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O życiu, O jedzeniu, Sens

„Dla mnie aktorstwo jest całym światem. To się zaczęło jak miałem dziesięć, jedenaście lat. Uczyłem się tańca jazzowego i mieliśmy wspólną szatnię z dziewczynami. Czego ja tam wtedy nie widziałem! Aż nabrałem przekonania, że warto być artystą. A tak bardziej serio, to rzeczywiście od wczesnych lat marzyłem o scenie i ekranie, choć wstydziłem się do tego przyznać. To była moja tajemnica. Jako mały chłopiec właziłem pod prysznic i gdy szklane drzwi od kabiny zaparowywały, pisałem palcem modlitwę: „Boże, daj mi zostać aktorem.””

Jeff Goldblum (1952) aktor amerykański

Potem szybko wszystko zmazywałem, żeby nikt nie zobaczył. Źródło: Lubię żyć z otwartymi oczami, „Rzeczpospolita”, 7 lutego 2011 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/26970

O Bogu, O tajemnicy, O świecie, O czytaniu

„Fonetyczna i morfologiczna struktura polskich dialektów Górnego Śląska jest bez wątpienia polska – z częściowo archaicznymi cechami. To było i zawsze jest rzeczowo uzasadnione ujęcie slawistycznych badań językoznawczych. System deklinacyjny i koniugacyjny jest bez zarzutu słowiański w polskiej odmianie. Aspekt czasownikowy, jedna z cech językowych różniących zasadniczo język słowiański od niemieckiego, pozostał do dzisiaj nienaruszony. (…) Polskie dialekty Górnego Śląska wykazują zwykłą dla dialektów właściwą charakterystykę. Elementy archaiczne znajdują się obok dialektowych nowości. Poza tym polskie gwary Górnego Śląska odznaczają się licznymi zapożyczeniami ze słownictwa niemieckiego, zjawisko, które również w sensie dobrze pomyślanych uczuć patriotycznych stało się powodem, by mówić o rozwodnionym języku polskim. Rzeczowo bezzasadnym było natomiast określać polski język górnośląski jako język, który ulega rozkładowi i rozwija się od słowiańskiego ku niemieckiemu. Tę nienaukową wypowiedć możemy całkowicie pominąć. W dyskusjach naukowych nigdy nie odgrywała jakiejkolwiek roli. Są to więc dialekty polskie, które z powodu długiego, bo od lat trzydziestych XIV wieku, odosobnienia Śląska od Polski w następstwie historycznych rzeczywistości przejęły wiele ze słownictwa niemieckiego integrując to jednak w swój słowiańsko-polski system językowy. To słownictwo niemieckie, które podczas długiego odosobnienia Śląska od państwa polskiego w czasach czeskich, austriackich i pruskich zostało przejęte do dialektów górnośląskich, wzbogaciło się szczególnie w ostatnich dziesięcioleciach XIX wieku mnogością nowoczesnych pojęć technicznych i administracyjnych z języka niemieckiego. Fonetycznie i morfologicznie zostało jednak zintegrowane i nie zdołało ono polskiej struktury tych dialektów zasadniczo zmienić lub wręcz rozkruszyć (…). Podobne zjawiska spotykamy w najrozmaitszych okolicach europejskiego obszaru językowego. Jednym z najbardziej zwracających na siebie uwagę przykładów ukazać można język rumuński, który mimo bogatych leksykalnych zapożyczeń słowiańskich zachował swój romański charakter językowy; bo jego struktura gramatyczna pozostała w swoich wschodnioromańskich właściwościach. Nie ma trudności dowieść polskiego charakteru dialektów górnośląskich, co zresztą w badaniach naukowych dialektologicznych nigdy nie było poddawane w wątpliwość.”

Reinhold Olesch (1910–1990)

O zachowaniu, O emocjach, O charakterze, O rzeczywostości

„Warunki w których funkcjonowali wtedy (podczas II wś) ludzie, bardzo się różniły. Trzeba brać pod uwagę np., że państwowość litewska czy polska została zniszczona. Że pierwsi kolaboranci ukraińscy, którzy pracowali w obozach zagłady w Bełżcu czy Treblince, prawdopodobnie umarliby z głodu, gdyby nie kolaborowali. Trzeba rozumieć naturę okupacji niemieckiej, naturę okupacji sowieckiej. Interakcje tych reżimów, brak wolności, brak możliwości wyboru, sytuację w której jest wybór, ale między jednym złem a drugim. Próbując to osądzać, często przeceniamy możliwości własne i możliwości przodków. (…) Zbrodnie to fakt historyczny. Warto też pamiętać, że bardzo mało ludzi – bardzo mało! – którzy mieli wtedy jakiś wybór, wybrało dobrze. (…) Jeżeli jednak mówi się – siedząc, dajmy na to, dziś w kawiarni warszawskiej – że jacyś ludzie źle się wtedy zachowali, to niepoważne.”

Timothy Snyder (1969) amerykański historyk

Źródło: wywiad Adama Leszczyńskiego, Mord bez granic, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 maja 2011.

O głodzie, O ludziach, O zachowaniu, O naturze

„Skandalem nie jest tylko to, co Braun mówi, ale fakt, że mamy do czynienia ze zjawiskiem szerszym: Rzecz dzieje się na uniwersytecie, a więc w świątyni nauki i rozumu. W dodatku na uniwersytecie, który przed 1989 rokiem zajmował pozycje wyjątkową, a jednym z jego profesorów był Karol Wojtyła. Na domiar złego, jest to uczelnia katolicka, w której powinna podobno panować miłość bliźniego, a przynajmniej szacunek dla drugiego człowieka, który w dodatku był Wielkim Kanclerzem tej uczelni. Jakie to wystawia świadectwo Kościołowi katolickiemu w Polsce? Jak by tego było mało, nikt Braunowi nie przerwał, nie wytupał go, tylko przeciwnie – został on nagrodzony oklaskami. I przez kilka tygodni nikt nie wyciągnął tej sprawy, dopóki nie zrobiła tego „Gazeta”, oczywiście „koszerna”, „kapepowska” etc.”

Daniel Passent (1938) dziennikarz polski, publicysta

po ujawnieniu nagrania ze spotkania dokumentalisty Grzegorza Brauna na KUL, gdzie nazwał on abp. Józefa Życińskiego „łajdakiem i kłamcą”. Źródło: En passant, blog Daniela Passenta, 16 maja 2011 http://passent.blog.polityka.pl/2011/05/16/pochodnia-pisane-2/

O miłości, O nauce

„Chodziłem na lekcje angielskiego z Bożeną Walter. Miałem pseudonim Rambo. Bożena miała pseudonim Sara. Kiedyś się jej zwierzyłem, że chciałbym pracować w telewizji. Powiedziała: „Wymyśl coś!”. Uważam, że to jest najważniejsze – jeżeli ktoś chce pracować w mediach, musi coś wymyślić. Trzeba mieć coś do zaproponowania. Nawet jeżeli projekt nie wychodzi, trzeba mieć w zanadrzu następny. I tak do skutku. Zaproponowałem wtedy telewizyjne quizy. Pisałem ich mnóstwo i przez przypadek zacząłem prowadzić program. To były czasy kiedy dla aktora obciachem był udział w reklamie, a co dopiero prowadzenie programu dla młodzieży… Ale tak się zaczęło i zostałem już przed kamerą do dziś.”

Krzysztof Ibisz (1965) polski prezenter telewizyjny

Źródło: Moja mama wie najlepiej! – wywiad z Krzysztofem Ibiszem, 30 marca 2009 http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/5177/Moja-mama-wie-najlepiej-wywiad-z-Krzysztofem-Ibiszem.html

O młodzieży

„W sztuce ważne są emocje, a nie aluzje. Liczy się to, czy człowiek płacze, śmieje się, czy jest wstrząśnięty. Po spektaklu zaczyna wtedy myśleć nie o tym, kto wziął łapówkę lub został premierem, tylko na czym polega sens życia.”

Andriej Konczałowski (1937) reżyser rosyjski

Źródło: Janusz Wróblewski, Niegodziwcy mają dobre intencje, „Polityka” 2/06, 17 stycznia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/niegodziwcy.htm

O myślach, O płaczu, O myśleniu, Sens

„Kończąc, w tej części chciałbym tak powiedzieć. Do pana marszałka Tuska (…) już takiego populizmu i takiej demagogii, to ja nawet nie potrafię powiedzieć. Ale ja wiem dlaczego (…). Bo to nie wy tu siedzicie dzisiaj. I nie pan tam usiądzie. Dlatego jest to zemsta pana za przegrane wybory. Zemsta. No, niestety, fotel prezydenta był blisko, nie ma go. Nie ma go. Ale jest pan młodszy ode mnie, tak że może pan jeszcze zostać prezydentem. Chociaż zrobię wszystko, aby tak nie było. Przeżywacie swoisty szok powyborczy. Ja rozumiem, patrząc na pana minę (…) dwa dni przed wyborami był pan prezydentem, na billboardach było napisane: prezydent Tusk, w Krakowie – premier z Krakowa. A dzisiaj jest premier z Lubuskiego, a prezydent z Warszawy. No i nie ma was. I to jest to.”

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

w trakcie dyskusji nad votum zaufania dla rządu Kazimierza Marcinkiewicza. Źródło: stenogram z posiedzenia Sejmu, 10 listopada 2005 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata5.nsf/851e81387c160e4fc125745f00379393/10312a2359822660c125746400474b70?OpenDocument

O zaufaniu, O zemście

„Od chwili, kiedy [z Czerwonych Gitar] odszedł Kossela, rzeczywiście zostały [w zespole] dwie indywidualności, ale nam to zupełnie nie przeszkadzało. Nigdy. To ludzie z zewnątrz chcieli rozbić zespół, dla własnych interesów. No i ubili interes, ale na krótko. Udało im się namówić Krzysztofa, żeby stworzył własną grupę. Twierdzili, że beze mnie będzie mógł się lepiej rozwijać. A przecież wszystko było w porządku. On był taki, ja byłem inny, nie przeszkadzaliśmy sobie. Uzupełnialiśmy się. Wszystko robiliśmy razem. (…) Piosenki komponowaliśmy pół na pół. (…) Niestety, Krzysztof uwierzył w to, że powinien zrobić własną grupę. No i jak uwierzył, musiał powtarzać te głupoty, że to będzie nowy styl (…). Zespół stworzył nowy, ale grali jak Czerwone Gitary.”

Seweryn Krajewski (1947) polski kompozytor

Źródło: Ryszard Wolański, Krzysztof Klenczon. Wspomnienie i piosenki, Wydawnictwo Lester, Warszawa 1996, s. 16, 17.

O ludziach, O głupocie, O odejściu, O wspomnieniach

„Bo cóż ważniejsze jest od słów, wszystko się ze słów bierze, i nawet najkrwawsza bitwa toczy się o słowa, które po niej zostaną.”

Wiesław Myśliwski książka Widnokrąg

Widnokrąg (1996)

„Twarz Lissy błyszczała od łez. Miałam nadzieję, że moja przekazuje jak bardzo ją kochałam.
Z ostatnią iskierką życia, która mi została, próbowałam przemówić i dać Dymitrowi znać, że jego również kochałam, i że teraz to on musi ją chronić.
Nie sądzę by zrozumiał. Słowa strażniczej mantry były moją ostatnią świadomą myślą.
Oni są ważniejsi.”

Richelle Mead Akademia wampirów

Akademia wampirów (2007)

O myślach, O myśleniu, Kochać się

„Byłem głęboko poruszony, gdy zrozumiałem, jak dużo można się dowiedzieć ze Słowa Bożego, które zostało spisane dla naszego pożytku. Nadzieja, którą ono rozbudza, nie jest płonna, tylko mocno uzasadniona. Dzięki studium Biblii zrozumiałem, że nie muszę się zamartwiać problemami światowymi. Dowiedziałem się z niej, jak można sobie z tym radzić.”

Ricky King (1946)

Źródło: Muzyk znajduje prawdziwą harmonię, „Przebudźcie się!”, 8 stycznia 1989, s. 12–15 https://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/101988564.

O nadziei

„Byłem na drugim roku budownictwa, na ówczesnej politechnice w Brześciu. Jednocześnie działałem w niezależnej organizacji socjaldemokratycznej „Młoda Gromada”. Zaprosił mnie dziekan wydziału i powiedział, że jeżeli brakuje mi czasu na działalność społeczną, to on mi go zapewni. Wkrótce była sesja i kilka dni przed nią zmieniono mi temat pracy zaliczeniowej z informatyki. Nie byłem w stanie napisać jej na czas. Zostałem skreślony z listy studentów.”

Siarhiej Pielasa (1976) białoruski i polski dziennikarz

o przyczynach skreślenia z listy studentów Brzeskiego Państwowego Uniwersytetu Politechnicznego.

O czasie

„Chrześcijaństwo jest religią gloryfikującą jeden konkretny historyczny fakt stracenia, stracenie Jezusa, gdyż Kościół dostrzega w tym wydarzeniu zbawienie przez krew. Tym samym kara śmierci jest dla chrześcijan warunkiem zbawienia. Kara śmierci zostaje przez to – jeśli można się tak wyrazić – uświęcona jako środek do osiągnięcia zbawienia. Bóg okazuje się tu najwyższym rzecznikiem kary śmierci, gdyż skazał swego syna i pragnął jego ukrzyżowania, to znaczy zbawienia ludzi. Ponieważ instytucja ferowania wyroków śmierci musiała istnieć już przed Jezusem, aby odpowiednio wcześniej umożliwić dokonanie się zbawczej śmierci – zatem wszyscy ludzie straceni przed Jezusem stają się niejako warunkiem, poprzednikami i tymi, którzy utorowali drogę tej zbawczej śmierci. Podobnie wszyscy, którzy zostali straceni po Jezusie, są ofiarami tej „koncepcji-zbawienia-przez-krzyż” (Kreuz-Erlösungs-Idee), ponieważ instytucja kary śmierci, która w odniesieniu do Jezusa była wolą Boga, w przypadku innych ludzi też nie może być z tą wolą sprzeczna. Tak na tę kwestię patrząc, można stwierdzić, że wszyscy straceni są w pewnym sensie męczennikami, zmarli oni i umierają dla dobrej, najlepszej idei – zbawienia świata.”

Uta Ranke-Heinemann (1927)

Źródło: Nie i amen

O śmierci, O Bogu, O ludziach, O religii

„Cieszę się, że wszyscy nie jesteśmy artystami, albo się za takich nie uważamy. Cieszę się też, że wszyscy nie próbujemy zostać pisarzami. To byłby jakiś koszmar.”

Bent Hamer (1956)

Źródło: Wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=28120

„Obecny system stworzony został po to, by znajdować coraz to nowe środki i sposoby na sprywatyzowanie dobra wspólnego i czerpać zyski z katastrof. Ten proces toczy się już pełną parą.”

Naomi Klein (1970) dziennikarka i pisarka kanadyjska

Źródło: Zielone światło dla buntu, „Blätter für deutsche und internationale Politik”, tłum. „Forum”, 19 marca 2012.

O świetle

„Pani sędzia [Przyłębska] idealnie pasuje do profilu prezesa TK, jakiego poszukiwał Jarosław Kaczyński. Po pierwsze, absolutnie utożsamia się z linią programową i praktyką działania PiS. Po wtóre, w czasie konfliktu o TK zdała test lojalności, torpedując próby wybrania prezesa TK spoza grona sędziów związanych z PiS, podejmowane przez prof. Andrzeja Rzeplińskiego. Po trzecie wreszcie, Kaczyński ma bezpiecznik, na wypadek, gdyby pani prezes mimo wszystko próbowała się wybić na niepodległość. Jej mąż Andrzej Przyłębski niedawno został ambasadorem w Niemczech, jego kariera zależy więc wprost od rządu PiS.”

Andrzej Stankiewicz (1942–2018) okulista

o prezes Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej. Źródło: Andrzej Stankiewicz: to jest koniec Trybunału http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/andrzej-stankiewicz-to-jest-koniec-trybunalu-analiza/6vp0yd2, onet.pl, 21 grudnia 2016.

O poszukiwaniu, O czasie

Cytaty na temat zostać strona 20

Cytaty na temat zostać
strona 20