Cytaty na temat racja
strona 5

Jan Stępień (1949) polski rzeźbiarz, poeta i pisarz

Zamyślenia

„Funkcją legislatora – króla, dyktatora, zgromadzenia prawników, czy parlamentu pochodzącego z wyboru, przez całe wieki było wprowadzenie w życie pewnych racji, sprawiedliwości i porządku wyższego niż wola ludzka. W demokracji klasycznej powierzało się ciału wyborczemu zadanie przyjmowania ustaw, które wydawały mu się najbardziej zgodne z porządkiem świata i wolą Bożą. Natomiast demokracja współczesna, wymaga uchwalenia prawa najbardziej zgodnego z jej czystą wolą, określana jako uniwersalnie suwerenną. Wola jest traktowana jako sprawiedliwa, tylko z tej racji, że głosowała za nią większość wyborców. To absurd. Przechodzi się od ustawodawcy, który miał władzę mówić: chcę tego, bo to jest sprawiedliwie, do ustawodawcy kolektywnego, który głosi: to jest sprawiedliwe, bo ja tak chcę. To rewolucyjne odwrócenie logiki.”

Michel De Jaeghere (1957)

Źródło: Franciszek L. Ćwik, Demokracja totalitarna http://www.pch24.pl/demokracja-totalitarna,17495,i.html, pch24.pl, 5 września 2013

O życiu, O sprawiedliwości, O demokracji, O woli

„Klient nie zawsze ma rację i od czasu do czasu dajemy mu to do zrozumienia.”

Alan Sugar (1947)

Źródło: Aneta Zelek, Znane i nieznane cytaty ze świata ekonomii i zarządzania, s. 127.

O zrozumieniu, O czasie

„Wiem, że nie tylko ja mam rację
Wiem, że ty swoją prawdę masz
Dwa różne światy, i dwie różne prawdy
Choć miejsce to samo i ten sam czas”

Piotr Banach (1965) polski gitarzysta i kompozytor (Hey)

Album Wu – Wei
Źródło: Musimy się nauczyć siebie

O czasie

„Racja każdego narodu jest zawsze prawdziwa, przynajmniej dla niego samego.”

Stefan Pacek (1938)

„Wydaje mi się, że nie ma nic bardziej nieprawdziwego (…) kompleks jest czymś chorobliwym, podczas gdy my mieliśmy zdrowe dążenie do wolności, pogwałconej i odebranej nam (…). Nie o kompleks więc idzie (…). Szło o poczucie pogwałconego prawa Narodu do samostanowienia o sobie i do decydowania o swej wolności (…). Przyglądaliście się może kiedyś ptakowi, jak tłucze się w klatce? (…) Chyba nie można mówić: głupi ptak, trzeba raczej powiedzieć: – on się rwie w światy. I każdy, kto uczciwy, ułatwi mu to (…). I nie car miał rację, gdy na Zamku Warszawskim odpowiadał butnie: „Porzućcie wszelkie sny!” – tylko właśnie ci, co padali, obejmując miłośnie otwartą piersią ukrzyżowaną pierś Matki Polki. Tylko oni mieli rację! A my, po stu latach, wiemy to jeszcze lepiej!”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

Źródło: polemika Prymasa z redaktorem „Tygodnika Powszechnego” Stanisławem Stommą na temat sensu powstań niepodległościowych wygłoszona 27 stycznia 1963 w stulecie powstania styczniowego.

O matce, O ptakach, O wolności

„Kobieta nie jest bezwolnym przedmiotem, z której pragnieniami można się nie liczyć, tak jak chcą niektórzy politycy. Polityka z nauką może wygrywać, ale wcale nie znaczy to, że polityka ma rację.”

Marian Szamatowicz (1935) lekarz polski, ginekolog-położnik

Źródło: Polityczna niekompetencja i in vitro, wyborcza.pl, 20 lipca 2012 http://wyborcza.pl/1,76842,12162314,Polityczna_niekompetencja_i_In_vitro.html#ixzz21Cn9HeEM

O kobietach, O nauce

„Jeżeli mówiłem do Huoy [żona Hainga S. Ngora], że – na przykład – rządy, które tak ciemiężą, pchają się w stronę własnej zguby, a ona przyznawała mi rację, nasza wymiana zdań niczego nie zmieniała. Reżim trwał, a my nadal kopaliśmy motykami rowy. Byliśmy nadal zmęczeni i głodni. Oszukiwano nas ze wszystkich stron. We „frontowej” izbie chorych usłyszałem, jak jedna pielęgniarka zapytała drugiej: – Dałaś już jeść tym wojennym niewolnikom? – To przypadkowe pytanie uderzyło mnie bardziej niż brudna strzykawka, niż niechlujstwo i obojętność, które królowały w tej „klinice”. Objaśniało to postawę Czerwonych Khmerów w stosunku do nas. Wszystkie ich przemowy o społeczeństwie bezklasowym, o zbudowaniu nowego narodu, ta ich walka o niezależność – to tylko gadki! Zaś rzeczywistość była następująca: Czerwoni Khmerzy wygrali wojnę, a my byliśmy niewolnikami. Oni brali na nas odwet i kropka.”

Haing S. Ngor (1940–1996)

Kambodżańska odyseja

O rzeczywostości, O walce, O oszukiwaniu, O obojętności

„Kiepsko wyglądamy, kolego, bardzo kiepsko. Ale ja stale jeszcze mam nadzieję. Myślę, że tata miał rację. A la longue to mikrusy przecież przeżyją. (…) Mamuty wymarły już bardzo dawno. A mrówki są do dziś na świecie. Zobaczymy. Albo przynajmniej nasze dzieciaki zobaczą.”

Jan Masaryk (1886–1948) czeski polityk

w 1948 do Victora Fischla o szansach demokracji czechosłowackiej wobec radzieckiej potęgi.

O demokracji, O myślach, O myśleniu

„(…) za wielką namiętność i miłość musi się płacić najwyższą cenę: wygnaniem z racji nieświadomości. Nieświadomość jest zawsze rajem głupców, wiemy o tym nazbyt dobrze, i jest także piekłem ludzi mądrych.”

Andrzej Wydrzyński (1921–1992) polski reżyser

Malowidło przedstawiające kochanków

O miłości, O ludziach, O piekle

„Puszczając wodze fantazji wyobraźmy sobie, iż hitlerowscy ministrowie po drugiej wojnie światowej opływają w dostatek, a działacze narodowosocjalistyczni porozumieli się z opozycją antyhitlerowską, stając się zapleczem kadrowym demokratycznego państwa. Idąc dalej: fachowcy z gestapo tropiliby wówczas wrogów demokracji i podziemie neonazistowskie, a Abwehra stałaby się zapleczem kadr kierowniczych demokratycznych Niemiec. Minister Goebbels miałby własne środowisko demokratyczne, a przy tym wydawałby pluralistyczną gazetę, opiewając w niej uroki europejskości, demokracji i praw człowieka. Towarzyszyłyby temu – oczywiście – spółki tworzone w oparciu o majątek państwowy przez kadrę doskonałych narodowosocjalistycznych fachowców, wspieranych przez mniej doświadczonych profanów z dawnej opozycji. Członkowie partii narodowo-socjalistycznej – NSDAP – weryfikowaliby wówczas uprawnienia kombatanckie swoich przeciwników z czasów wojny. Na szczęście – po koszmarze hitleryzmu odbył się proces norymberski i dokonano surowej oceny co najmniej części zbrodniarzy. Odbyła się też w Niemczech denazyfikacja, której elementami były – między innymi – zakaz szerzenia poglądów narodowosocjalistycznych, demonopolizacja i dekartelizacja. Czas pokazał, że osąd ten oraz zastosowane środki były potrzebne i słuszne, choć może nie do końca konsekwentnie przeprowadzone. Obecnie nie kwestionuje tego chyba żaden poważny historyk, oczywiście – jeżeli nie należał do PZPR. Nie widzę dzisiaj żadnego powodu, aby osoby, które ułatwiały zniewolenie naszego kraju, mogły zajmować w nim stanowiska wymagające społecznego zaufania, prawości charakteru, a także kierowania się polską racją stanu. Odsunięcie tych ludzi od niektórych stanowisk jest niezbędne – w imię sprawiedliwości dziejowej i wiarygodności państwa. Bez tego obywatele naszego kraju nie wyzwolą się z apatii i zniechęcenia.”

Mariusz Marasek (1959) polski polityk

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 5 września 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/1198cd3a81e9a6d5c125750c0044e806?OpenDocument

O wojnie, O szczęściu, O ludziach, O sprawiedliwości

„Bunt można jedynie rozciągać, a tym samym rozcieńczać go… dorabiać do niego racje… Można nadawać mu stopniowo charakter pewnego odruchu, który łatwo może przejść w rutynę, w system, może nawet w konformizm, a w najgorszym razie dojść do fanatyzmu.”

Roger Caillois (1913–1978)

O charakterze

„Sprzeczki [z Anitą] się raczej skończyły. Bo sprzeczki z kobietami są bez sensu, one i tak zawsze mają rację. Niech tak będzie.”

John Porter (1950) brytyjsko-polski muzyk

Źródło: Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, John Porter, Anita Lipnicka, „Playboy” nr 3, 2008

O kobietach, Sens

„Anne Applebaum pokazała Zachodowi w książce Gułag, jak wyglądała rzeczywistość Związku Radzieckiego. To dobre dla polskiej racji stanu. Jest lepszą polską patriotką, niż niejeden błaznujący poseł przynoszący rekwizyty do telewizji.”

Roman Giertych (1971) polski polityk narodowy

Źródło: rp.pl http://www.rp.pl/artykul/448090_Jak_Giertych_zostal_przyjacielem_Sikorskiego.html, 16 marca 2010

O rzeczywostości

„Rację ma Jean-Paul Gaultier mówiąc: „Nigdy nie pytajcie mnie, co jest w modzie. Coś takiego, jak moda przestało istnieć. Modne jest to, co komu pasuje.””

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Negowanie stanu obecnego – rozmowa Krzysztofa Niewrzędy z Maciejem Siemieniuchem – „Kurier” (Hamburg) Nr 24/2000

O modzie

„Proust oczywiście ma rację, że każda rozmowa jest trochę pustoszeniem siebie. Ale skąd bierze się to uczucie? Może trochę z niewydolności mowy. Kiedy myślimy, wiemy, o co nam chodzi, kiedy mówimy, kiedy już powiemy, zostajemy trochę rozczarowani. Jak to, więc tylko o to chodziło? Więc tylko tyle, te nasze skarby osiągnięte, kiedy ukażą się jako parę zdań, właściwie je wyczerpujących, wcale nie przedstawiają się tak bogato. Ale to wina mowy, a może i – po części – przyczyna tkwi także w tym, że rzeczywiście, co przeczute, wydawało nam się większe i piękniejsze niż sformułowane. A co do mowy, przecież dopiero po największych wysiłkach i trudach zaledwie parę książek na świecie oddaje jako tako to, o co chodziło autorowi, a w jego mniemaniu zapewne także niedostatecznie, cóż tu wymagać od zdań kleconych na poczekaniu, byle jakich i przypadkowych, żeby nas dostateczne wyrażały. Potem kiedy się wypowiemy, kiedy się podzielimy, jesteśmy trochę jak czajnik z wrzątkiem, z którego zdjęto pokrywkę, ciśnienie spada. Dotychczas mile się nosiło poczucie własnego sekretu, wyłącznie osobistego. Dzielimy się nim trochę przez to, że pragniemy zaskoczyć, zadziwić słuchacza sobą samym. I zostajemy rozczarowani, bo po wypowiedzeniu się zaznacza się w nas odpływ. Przez to może nawet rozmowa pustosząca, obniżająca wewnętrzne ciśnienie jest pobudką. Bo chcąc się znowu napełnić, przystępujemy od początku do pracy wewnętrznej”

Sławomir Mrożek (1930–2013) polski dramatopisarz, prozaik i rysownik

Dzienniki, Dziennik. Tom 1. 1962–1969

O książkach, O emocjach, O myślach, O wysiłku

„Teraz tylko myślę żeby mnie się coś nie stało. I mam rację. Ten kto się boi o siebie, zawsze ma rację!”

Witold Gombrowicz książka Pornografia

Pornografia

O myślach, O myśleniu

„Im słabsze racje, tym mocniejsze gęby.”

Antoni Regulski

Kolacja u Pascala

„Pierre François Lacenaire: Avril, jutro ziemia będzie zimna…
Avril: Masz rację. Poproś, żeby pochowali cię w futrze.”

Pierre François Lacenaire (1803–1836)

rozmawiając ze wspólnikiem Avrilem w przeddzień swej egzekucji.
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 277.

O śmierci, O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Wśród krytyków, twórców czy muzyków panują sprzeczne opinie, jedni twierdzą, że muzyka rozrywkowa, a w szczególności rockowa, jest odzwierciedleniem tego, co dzieje się wokół nas, a więc nie może uciec od polityki. Drudzy są zdania, że muzyka, tak jak inne dziedziny sztuki, jest apolityczna. Jesteśmy skłonni przyznać rację pierwszemu stanowisku – rock nie pozostaje obojętny wobec otaczającej nas rzeczywistości. Emocje związane z muzyką rockową doskonale pasują do politycznych, społecznych, zaangażowanych problemów wielkiej czy małej polityki.”

Marek Gaszyński (1939) polski dziennikarz i prezenter muzyczny

Czy wiesz? Zagadki. Muzyka rozrywkowa
Źródło: s. 21

O muzyce, O rzeczywostości

„Zawsze mam rację. A tym razem mam jej jeszcze więcej niż zwykle.”

Linus Torvalds (1969) informatyk, twórca systemu operacyjnego Linux

I’m always right. This time I’m just even more right than usual. (ang.) Źródło: Wiadomość na listę mailową linux-kernel http://www.mail-archive.com/linux-kernel@vger.kernel.org/msg83284.html, 14 lipca 2005 (28 sierpnia 2006)

„(…) nie należy odstraszać, atakować, zwalczać, negować tego, co jest impulsem do oszczędzania i jego racją bytu: zysku z kapitału.”

Frédéric Bastiat (1801–1850) francuski ekonomista

Kapitał i zysk z kapitału
Źródło: s. 167

„Przecież nie takie to straszne! Dzieciaki biegają wkoło i kręcą jointy i wiesz… wszyscy na czymś grają… To chyba tak ludzie wyobrażają sobie życie członka kapeli rockowej. Ale tak, masz trochę racji – trochę wtedy przeginaliśmy. Ale czy dziś ludzie nie przesadzają z rozmaitymi sprawami? Na przykład z konsumpcją?”

Mick Jagger (1943) brytyjski muzyk rockowy, wokalista The Rolling Stones

o oburzeniu jakie wywołał film rejestrujący ośmioletniego syna jednego z muzyków, którego zajęciem było przygotowywanie skrętów dla członków kapeli, kiedy tylko go o to poproszą.
Źródło: wywiad Martyna Palmera w „The Daily Telegraph”, tłum. „Forum”, 12 lipca 2010.

O życiu, O ludziach

„Oczarowała mnie Polka, która pięknie śpiewała pieśni Rachmaninowa. Od razu wiedziałam, że nie mogła jej tego nauczyć żadna cipa z naszych uczelni. A jeżeli nie cipa, to tylko Jerzy Artysz. I miałam rację.”

Maria Fołtyn (1924–2012)

Źródło: Jacek Marczyński, Zagrała nawet konia i króla, „Rzeczpospolita”, 8 grudnia 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/151996.html

O śpiewie

„Kiedy na początku transformacji do Leszka Balcerowicza przychodziły pielgrzymki akademików zatroskanych stanem polskiej nauki z prośbą, aby zwiększył nakłady na nią, niezmiennie odpowiadał: „Nie, bo nie takie jest nasze miejsce w globalnym podziale pracy”.
I miał rację, jak nigdy. Sektor prywatny w Polsce oferuje głównie słabo płatną i niewymagającą kwalifikacji pracę w produkcji i usługach. Zapotrzebowanie na specjalistów generuje przede wszystkim sektor publiczny, wymagający armii urzędników i nauczycieli. I takich właśnie absolwentów wypuszczają polskie uczelnie: kandydatów do pracy w bankowym okienku, przy tablicy lub w urzędzie za biurkiem.
Po co mamy kształcić specjalistów, menadżerów, naukowców, którzy i tak wyjadą, szukając zatrudnienia w centrum światowego systemu gospodarczego? Niech ich sobie centrum samo wykształci. Jeśli chcemy coś w Polsce zmieniać, to zacznijmy od zmiany rynku pracy i biznesu, a potem dopiero zabierajmy się za kształcenie.”

Przemysław Sadura (1977)

Źródło: Po co nam specjaliści?, krytykapolityczna.pl, 21 maja 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/SaduraPoconamcispecjalisci/menuid-1.html

O biznesie, O nauce, O nauczycielach

„A ja chciałbym tak żyć,
By nad próżność się wzbić,
Nad nienawiść, wzgardę, gniew.
I nie pytać przez próg:
Kto przyjaciel, kto wróg?
Czyja racja, siła, krew?”

Janusz Kondratowicz (1940–2014) polski poeta, satyryk

Źródło: piosenka Światła wielkich miast z repertuaru zespołu Top One

O nienawiści, O sile, O gniewie

„Bądź mądry – nie miej racji.”

Wojciech Łazarek (1937) polski trener piłkarski

Źródło: Magazyn Orange Ekstraklasa, TVN, 5 marca 2006

„Bycie posłem, to zawracanie gitary kompletne, szkoda na to czasu. Andrzej jeszcze się łudził, ja mu tłumaczyłem, że musiałoby do jakiegoś kataklizmu politycznego dojść, żeby on jeszcze raz mógł zaistnieć. Ale kto wie, może to on miał rację, może rzeczywiście wkrótce będzie kataklizm? A ostatnio był w Gdańsku u syna, który zachorował i leżał w szpitalu zakaźnym. Spotkaliśmy się, był bardzo przygnębiony, ale myślałem, że to chorobą dziecka. A teraz została wdowa, dzieci, nie przelewa się u nich.”

Lech Woszczerowicz (1940) polski ekonomista i polityk

Źródło: Lech Woszczerowicz o Lepperze: to był mocny charakter, gazeta.pl, 5 sierpnia 2011 http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,10072500,Lech_Woszczerowicz_o_Lepperze__to_byl_mocny_charakter.html

O dzieciach, O myślach, O charakterze, O czasie

„Walczę w ten sposób, rozpaczliwie i ze ślepą furią, tylko po to, żeby się przekonać, że nie na próżno żyję na tej ziemi. Moje zwycięstwa i pokonywanie trudności są moja racją istnienia. Bez tego… znienawidziłbym sam siebie.”

Ramiro Pinilla (1923–2014)

Postać: Sabas Jauregui
Ślepe mrówki
Źródło: s. 254

„Treści umysłowe stają się świadome nie z racji wejścia do jakiejś specjalnej komory w mózgu czy przełożenia na jakieś specjalne, tajemnicze medium, lecz dzięki wygraniu konkurencji z innymi treściami umysłowymi o dominację w kontroli zachowania, a zatem o osiągnięcie długotrwałych efektów – lub, jak myląco to określamy, w efekcie „wejścia do pamięci.””

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Natura umysłów

O zachowaniu

„Racja nie poparta dowodem świadczy o posiadanym stanowisku.”

Henryk Jagodziński (1928–2000) polski satyryk i aforysta

„De Gaulle miał rację, mówiąc, że nie da się uprawiać polityki nie uwzględniając realiów danego kraju. Flirt polityki i religii trwa od wieków. A kiedy ślub?”

Mamadou Diouf (1963) wokalista senegalski działający w Polsce

Źródło: Religia i polityka, afryka.org, 8 stycznia 2008 http://afryka.org/afryka/religia-i-polityka,news/

O religii, O ślubie, O wieku

„Teatr polityczny robiłem w Antygonie, przyznając rację i Kreonowi, i tytułowej bohaterce (…). Było to wbrew nurtowi ówczesnego teatru ze spektaklami, w których Kreon był Jaruzelskim, Antygona „Solidarnością”, a chór dzielił się na oportunistów i „stoczniowców.””

Adam Hanuszkiewicz (1924–2011) polski aktor i reżyser

Źródło: Janusz R. Kowalczyk, Zbierał zachwyty i cięgi, „Rzeczpospolita” nr 282, 5 grudnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/128574.html

„Podstawowym prawem naszego życia moralnego, najistotniejszą racją naszego istnienia, jako rozumnych istot stworzonych, jest to powracanie świadomymi aktami rozumu i woli do tego Boga, który nas stworzył dla swej chwały.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolickość tomizmu
Źródło: s. 36

O Bogu

„Od pierwszego roku [w szkole teatralnej] profesorowie powtarzają: jeśli ktoś chce być dobrym aktorem, musi się uczyć i bardzo dużo pracować – mają rację.”

Radosław Elis (1975)

Źródło: Agnieszka Gortatowicz, Jarek Jakimowicz i Radek Elis szukają „Spony”, „Dziewczyna” 1/1998, s. 11.

„Życie nie byłoby tak szalenie trudne, gdyby nie to, że wszyscy mają trochę racji. Idzie o to, jaka racja jest na poziomie czasów.”

Maria Dąbrowska (1889–1965) pisarka polska

O życiu

„Kiedy na przykład w pociągach czy tramwajach słyszę: „panie Janowski, miał pan rację”, to czuję satysfakcję, ale dosyć gorzką. Bo problemy na rynku cukru (zresztą nie tylko o cukrownictwo wtedy walczyłem) można było przewidzieć. Polscy politycy nie powinni się godzić na tak duże ograniczenie wytwarzania tego towaru. Byliśmy trzecim producentem cukru w Europie, teraz zajmujemy siódmą lokatę!”

Gabriel Janowski (1947) polityk polski

Źródło: Przeciwstawiałem się wyprzedaży polskich cukrowni, pomorska.pl, 11 kwietnia 2011 http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20110410/ROLNICTWO26/232836494

„(…) nie umiem mieć szefa. Jedyną osobą, której słucham jest reżyser. W większości przypadków ma rację.”

Alżbeta Lenska (1981) polska aktorka i modelka

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.kobieta.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/artykul/alzbeta-lenska-to-maz-mnie-udomowil/

O kobietach

„W toku dyskusji publicznej pytania w rodzaju „Ile Polski w konkordacie?” czy wręcz stwierdzenia takie jak „konkordat kościelnych przywilejów” wskazują na niedopuszczalne, sprzeczne z polską racją stanu odstępstwo od zasady równości stron. Nie można bowiem godzić się na ratyfikację dokumentu, który pomija interesy naszego państwa, przyznając jednocześnie stronie kościelnej uprawnienia stojące nierzadko w sprzeczności z polskim systemem prawnym.”

Izabella Sierakowska (1946) polska działaczka polityczna

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 30 czerwca 1994 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata2.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/c05db3dec7d42da0c12574e50045ea75?OpenDocument

Pytanie

„Państwo! Jego rząd, jego władcy, jego urzędnicy zawsze byli ponad powszechnym prawem moralnym. „Dokumenty Pentagonu” to tylko jeden z ostatnich przykładów na to, jak powszechnie szanowani ludzie potrafią publicznie kłamać w żywe oczy. Takich przykładów historia dostarcza bez liku. Dlaczego? Powodem jest „racja stanu”. Służba dla państwa usprawiedliwia wszystkie postępki, które są uważane za niemoralne lub niezgodne z prawem wówczas, gdy dopuszcza się ich „prywatna” osoba. Libertarianina można poznać po tym, że z żelazną konsekwencją i bezkompromisowo będzie stosował powszechne prawo moralne do osób pracujących w aparacie państwa. Libertarianie nie znają tu wyjątków. Państwo (a ściślej mówiąc, „członkowie rządu”) przez całe wieki ubierało swoją przestępczą działalność w piękne słowa. Od wieków inicjowało masowe mordy, nazywało je „wojną” i nobilitowało w ten sposób wzajemne wyrzynanie się tysięcy ludzi. Od wieków brało ludzi w niewolę, wcielając ich do sił zbrojnych i nazywając ten proceder „poborem” do zaszczytnej „służby dla kraju”. Od wieków dokonywało rabunku pod groźbą użycia broni, nazywając to „ściąganiem podatków.””

Murray Rothbard (1926–1995) ekonomista amerykański

Jeśli chcielibyście wiedzieć, jak wygląda państwo i jego postępki w oczach libertarianina, wystarczy, że wyobrazicie sobie państwo jako bandę kryminalistów. Cała libertariańska argumentacja staje się wtedy oczywista.

O wojnie, O ludziach, O historii, O wieku

„Rodacy! Nie mam po temu prawa i nie mam zamiaru nikogo z was pouczać. Wiem także, choćby z racji mego zawodu, że nikt nie ma monopolu na patriotyzm. Z jakichkolwiek jednak przesłanek światopoglądowych on wynika, sprowadza się do tego samego: do miłości i obrony tej, w konkretnej rzeczywistości istniejącej Polski, w dążeniu do jej nieustannego doskonalenia, do zachowania naszej narodowej tożsamości wyrażającej się we własnej, wciąż rozwijającej się kulturze, w pragnieniu, by dla wszystkich swych dzieci była matką sprawiedliwą. Możemy się różnić w tysiącu spraw, ale w tym, co dla narodu, rodziny naszych wszystkich rodzin, najważniejsze, musimy i możemy się porozumieć.”

Henryk Jabłoński (1909–2003) polski polityk

z przemówienia telewizyjnego 31 grudnia 1981 r.
O socjalistyczną demokrację

O dzieciach, O zachowaniu, O matce, O rzeczywostości

„Nie możesz być pewien swej racji, jeśli o argumentach swoich oponentów nie będziesz wiedział więcej od nich samych.”

Milton Friedman (1912–2006) ekonomista amerykański, noblista

„Na własnych błędach nauczyłem się jednego: matematyka ma zawsze rację. Ilekroć coś nie wychodziło tak, jak chciałem, i byłem tym załamany, zawsze w końcu okazywało się, że niechciane rozwiązanie prowadzi do jeszcze ciekawszych rezultatów. Trzeba dać się prowadzić matematyce i, oczywiście, mieć zawsze w perspektywie motywację fizyczną, uzasadniającą w ogóle podjęcie całego programu.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata (2002)
Źródło: s. 186, Posłowie

O motywacji, O matematyce

„Sądzę, że Kościół powinien przede wszystkim zajmować się narodem, w który Nasz Pan się wciela, w którym żyje, cierpi i zmartwychwstaje. To jest racja jego bytu, jego misja. Kościół nie powinien żyć w obsesji praw Kościoła, ale praw ludu. Nie sądzę, aby Kościół miał jakiekolwiek prawo ponad to, jakie mają wszystkie dzieci boże, i są to uświęcone prawa, trzeba ich przestrzegać i bronić dla wszystkich. Nie uważam, żeby Kościół potrzebował przywilejów i nadzwyczajnych praw, aby spełnić swoją misję. A ta misja nie polega na zajmowaniu się sobą, lecz musi być zgodna z wiarą, nie przejmować się tym co będzie z nami jutro, lecz tym, co robimy dziś, kim jesteśmy i co robimy, a nie co z nami będzie. Gdy widzę taką troskę i stwierdzam, że w ten sposób broni się bezprawnych interesów pewnych grup społecznych, to godzi w moją wiarę i osłabia ją.”

Miguel d'Escoto Brockmann (1933–2017)

Źródło: Teófilo Cabestrero, U źródeł… http://www.ocm.republika.pl/4/1_5.html, op. cit.

O Bogu, O dzieciach, O ludziach, O wierze

„A może rację mają sceptycy, definiujący intuicję jako wewnętrzne przekonanie, że mamy rację, niezależne od tego, czy tak rzeczywiście jest? (…) Skoro inteligentni ludzie tak często wierzą w rzeczy wyraźnie głupie, czy nie potrzebujemy jednak więcej myślenia dyskursywnego, charakterystycznego dla lewej półkuli mózgowej? Czy powinniśmy częściej konfrontować intuicję z rzeczywistością i poddawać przeczucie sceptycznej analizie, żeby myśleć i postępować mądrzej?”

David G. Myers (1942)

Źródło: Intuicja. Jej siła i słabość

O ludziach, O myślach, O rzeczywostości, O sile

„Nie wyobrażam sobie, aby można było osiągnąć sukces, nie będąc konsekwentnym i upartym. Są to cechy, które pozwalają iść do przodu, nie zrażając się chwilowymi niepowodzeniami i pokonywać przeszkody nieuniknione podczas prowadzenia długoletniej działalności biznesowej. Jeśli jestem przekonana o swojej racji, potrafię konsekwentnie o nią walczyć i z wielkim uporem dążyć do realizacji własnych pomysłów. Ten sposób postępowania z pewnością przyczynił się do osiągnięcia sukcesu mojej firmy.”

Irena Eris (1950) polska farmaceutka, przedsiębiorca

Źródło: proto.pl http://www.proto.pl/wywiady/info?itemId=121396

O sukcesie, Niepowodzenie

„W stosunkach polsko-litewskich nie ma jednej, obiektywnej racji. Każda ze stron ma rację i każda się myli. Są dwie perspektywy – polska i litewska. Kluczowe dla ich powstawania było ostatnie sto lat.”

Krzysztof Buchowski (1969)

Źródło: Aleksandra Pezda, Polskość zapeklowana, wyborcza.pl, 16 marca 2012 http://wyborcza.pl/magazyn/1,125397,11352523,Polskosc_zapeklowana.html

„Istotą wymyślonej przez MSZ strategii jest stopniowe odcinanie Polonii od finansowania, tak by Polacy mieszkający na wschodzie stracili rację dalszego tam trwania.”

Jacek Matecki (1963)

Źródło: Rosyjska wojna o białego człowieka. Putin wie, że można kupić wszystko, z wyjątkiem obywatela, wpolityce.pl, 19 września 2014 http://wpolityce.pl/swiat/215897-rosyjska-wojna-o-bialego-czlowieka-putin-wie-ze-mozna-kupic-wszystko-z-wyjatkiem-obywatela

O wojnie

„Oczywiście masz rację, ale Chrystus nadal jest obecny w tabernakulum, a Najświętsza Ofiara obiektywnie się spełnia!”

Ojciec Pio (1887–1968) włoski zakonnik i duchowny, święty kościoła katolickiego (ojciec Pio)

do znajomego, który smucił się z powodu zniesienia mszału trydenckiego.
Źródło: Dietrich von Hildebrand, Spustoszona winnica, Fronda, wydanie III, tłum. Tomasz G. Pszczółkowski, s. 279.

Chrystus

„Wielki feudalny wiatr przebiega ziemię (…)
Poeta jest zdrajcą zaopatrującym wiatr w racje, w prowiant; ustala rytm jego biegu, ponagla swoimi lirami, wskazuje przejścia tajne i przełęcze”

Michel Deguy (1930) francuski poeta

Źródło: Zdrajca w: E. Stachura, Wiersze, poematy, piosenki, przekłady, wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 394, tłum. Edward Stachura.

„Jeżeli 31 drużyn gra na normalnej murawie, a jedna gra na sztucznej, to kto ma rację? Ta jedna czy te 31 innych? Myślę, że 31 pozostałych.”

José Mourinho (1963) portugalski trener piłkarski

O grach, O myślach, O myśleniu

„(…) przyznaję, że przemawiał do mnie pogląd drugi, reprezentowany głównie przez Jarosława Kaczyńskiego. Już w 1991 roku konsekwentnie mówił on o oplatającej Polskę sieci interesów grupy ludzi związanych z dawnym reżimem i o potężnym zagrożeniu budowy oligarchicznego układu w Polsce w sytuacji, gdyby komuniści wrócili do władzy. Miałem wtedy wrażenie, że Kaczyński histeryzuje i próbuje wywołać polaryzację sceny politycznej, by uzyskać punkty dla swojego Porozumienia Centrum. Niestety dla Polski, o czym przekonaliśmy się dziesięć lat później, Kaczyński w dużym stopniu miał rację.”

Tomasz Lis (1966) polski dziennikarz telewizyjny

Źródło: Nie tylko Fakty, 2004

O ludziach, O wrażeniach

„Dzieci i ryby głosu nie mają, panie profesorze, dzieci są od tego, żeby słuchać i wykonywać polecenia, uczniowie mają przede wszystkim obowiązki i ani mru-mru, a nauczyciele mają rację i tylko rację i władzę i dziennik, i długopis, i stopnie i tablicę, przed którą można delikwenta postawić i ośmieszyć, wykpić, nazwać go odpowiednio i pokazać mu i jeszcze raz pokazać.”

Marta Fox (1952) poetka polska

Niebo z widokiem na niebo

O dzieciach, O rybach, O nauczycielach

„W 1995 roku Jan Paweł II zrobił nawet rzecz wielką. Ogłosił, że Luter miał rację, twierdząc, iż człowiek nie jest zbawiony przez swoje dobre uczynki, ale tylko i wyłącznie przez samego Chrystusa, darem Jego łaski. (…) A co najlepsze – właściwie najgorsze – zaraz po ogłoszeniu, że Luter miał rację Jan Paweł II ogłosił wielki odpust. Ogłosił coś, z czym Luter, w imię swojej nauki o niezasłużonym zbawieniu, walczył na śmierć i życie. Nic dziwnego, że luteranie odczytali to jako afront.
Więc jak to było? Czy Jan Paweł II był wielkim ekumenistą? Czy też bałwochwalcą, irenistą i dwulicowcem?”

Tomasz Piątek (1974) polski pisarz i dziennikarz

Źródło: Antypapież, wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011.

O życiu, O śmierci, O nauce, Chrystus

„Mają sporo racji, problem zaczyna się, gdy przedstawiają swoje recepty. Ale ja Lepperowi talentu nie odmawiam. On świetnie mówi językiem ulicy. Nie zapomnę też, jak kiedyś, w Dzień Kobiet, przemawiał w Sejmie w czasie antenowym i złożył pięknie życzenia wszystkim paniom. Wymienił nie tylko posłanki, również panie z bufetu, z biur, sprzątaczki. My się z niego w Sejmie śmiejemy, a potem do mnie tu, w Malborku, podchodzą starsze panie i mówią: „Ten Lepper to się jednak o nas upomniał.””

Tadeusz Cymański (1955) polski ekonomista i polityk

Źródło: wywiad dla „Gazety Wyborczej”

O kobietach, O problemach, O czasie

„Kurdystan iracki to doskonały przykład możliwości pokojowego współistnienia muzułmanów z chrześcijanami. Świadczy o tym (…) wspólna szkoła dla dzieci chrześcijańskich i muzułmańskich oraz obecność chrześcijan w rządzie. Aktualnie jednak media, pokazując przede wszystkim islamskie manifestacje, wyrabiają błędne przekonanie, że dla muzułmanów najważniejsza jest walka i okrucieństwo. Prawda jest o wiele bardziej złożona. Ludzkość znalazła się obecnie w pełnym napięć okresie, kiedy to współodpowiedzialność za rodzinę ludzką idzie daleko za współzależnością, która jest we współczesnym świecie ogromna. Na Zachodzie coraz powszechniejszy staje się pluralizm relatywistyczny i redukcjonistyczny, który cechuje skrajny indywidualizm połączony z gloryfikacją wolności i rywalizacji, ale bez odpowiedzialności. Ten zachodni pluralizm relatywistyczny mówi, że prawdy nie ma. Mnożą się więc grupy nacechowane wrogością, odrzucające racje wszystkich innych, w imię własnych. Wciąż wzrastająca konkurencja staje się dogmatem.”

Stefan Wilkanowicz (1924) dziennikarz polski, działacz katolicki

Źródło: Anna Wojnar, Dialog z islamem, „Alma Mater” nr 91, kwiecień 2007, s. 53.

O dzieciach, O prawdzie, O szkole, O rodzinie

„Kościół w naszej ojczyźnie, za wzorem swych najwyższych pasterzy, od wieków staje w obronie ludzi pokrzywdzonych nadużyciami ze strony władz. Dlatego też Kościół polski staje w obronie narodowej racji stanu. Oznacza to coś więcej aniżeli polityczna racja stanu. Albowiem polityczna racja stanu zmienia swoje wymiary, natomiast naród – trwa, ma swoją wiarę, swoje zasady moralne, swoja kulturę religijno-narodową, obyczaj narodowy i stoi na straży tych wartości, które nie od razu powstają i zniszczyć się od razu nie dadzą.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

wypowiedziane w 1975.

O ludziach, O wierze, O wieku, O ojczyźnie

„Myślę, że Wyspiański mówiąc „Co tam panie w polityce” mówił głównie o paniach. I miał rację. Był wizjonerem.”

Manuela Gretkowska (1964) pisarka polska

Źródło: „Tom Kultury” nr 17, 2007

O myślach, O myśleniu

„Kto zatem powie sobie, że wystarczy mu dostać się do czyśćca i z tej racji wyrzeknie się dobrowolnie dążenia do doskonałości, ten naraża się na to, że go odrzuci i czyściec. Nie, po to, aby móc korzystać z jego dobrodziejstwa, trzeba poważnie pragnąć doskonale służyć Bogu. Dlatego w wykładzie etyki katolickiej konieczne jest krótkie przedstawienie, na czym polega doskonałość chrześcijańska.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/2
Źródło: s. 397

O Bogu

„Radość negatywna, radość z tego, że przeciwnik nie ma racji, cechuje ludzi małych, niezdolnych do wzięcia odpowiedzialności za całość.”

Stefan Kisielewski (1911–1991) polski publicysta, działacz polityczny, kompozytor

O ludziach, Radość

„Według demokraty mieć rację to ryczeć w najsilniejszym chórze.”

Nicolás Gómez Dávila (1913–1994)

Demokracja

„Ludzie mówią, że książki są azylem od tego świata, i mają rację.”

Connie Willis (1945) amerykańska pisarka science fiction

O ludziach, O książkach

„Daj mi teraz marzyć, daj - i już nikt nie wie, co jest realne, a czego w ogóle nie ma, gdzie prawda, gdzie złuda, co się czuje, czego się nie czuje, gdzie naturalność, a gdzie sztuczność, zgrywa i to, co powinno być, miesza się z tym, co nieubłagane jest, i jedno i drugie dyskwalifikuje, jedno drugiemu odbiera wszelką rację bytu, o, wielka szkoło nierzeczywistości!”

Witold Gombrowicz książka Ferdydurke

Ferdydurke
Wariant: Daj mi teraz marzyć, daj - i już nikt nie wie, co jest realne, a czego w ogóle nie ma, gdzie prawda, gdzie złuda, co się czuje, czego się nie czuje, gdzie naturalność, a gdzie sztuczność, zgrywa i to, co powinno być, miesza się z tym, co nieubłagane jest, i jedno i drugie dyskwalifikuje, jedno drugiemu odbiera wszelką rację bytu, o, wielka szkoło nierzeczywistości.

O prawdzie

„Znajdujemy w życiu to, czego szukamy", powiedział kiedyś do niej ojciec. I miał rację: jeśli szukasz w życiu szczęścia, znajdziesz szczęście, jeśli szukasz nieufności, zazdrości i nienawiści, to znajdziesz nieufność, zazdrość i nienawiść.”

Alexander McCall Smith (1948) pisarz Zimbabwe

Full Cupboard of Life/In the Company of Cheerful Ladies

O nienawiści, O szczęściu, O zazdrości

„Kiedy jesteśmy młodzi, każdy powyżej trzydziestki wygląda na człowieka w średnim wieku, każdy po pięćdziesiątce na starca. I czas dowodzi, wraz ze swoim upływem, że nie myliliśmy się tak bardzo. Te drobne różnice wieku — tak istotne i olbrzymie, kiedy jesteśmy młodzi — ulegają erozji. Koniec końców wszyscy zaczynamy należeć do tej samej kategorii, kategorii niemłodych. Sam nigdy się tym specjalnie nie przejmowałem.

Są jednak wyjątki od tej reguły. W przypadku niektórych ludzi różnice czasu ustalone w młodości nigdy tak naprawdę nie znikają: starsi pozostają dla nich starszymi, nawet gdy jedni i drudzy są zaślinionymi stetryczałymi osobnikami. W przypadku niektórych ludzi różnica, powiedzmy, pięciu miesięcy oznacza, że będą się uważali za mądrzejszych i obdarzonych większą wiedzą niż ci drudzy, bez względu na dowody świadczące o czymś wprost przeciwnym. A może powinienem powiedzieć „z racji” dowodów świadczących o czymś wprost przeciwnym. „Z racji" tego, że — jak jest absolutnie jasne dla obiektywnego obserwatora — gdy szala przechyla się na korzyść marginalnie młodszej osoby, ta druga tym bardziej rygorystycznie podtrzymuje przekonanie o swojej wyższości. Tym bardziej neurotycznie.”

Julian Barnes książka The Sense of an Ending

The Sense of an Ending

O ludziach, O czasie, O wieku

„Ekspedienci z działu rybnego osłupieli z nożami w dłoniach, lila cudzoziemiec odwrócił się w stronę rabusiów i wtedy wyszło na jaw, że Behemot nie miał racji – twarzy liliowego nie tylko nie brakowało niczego, ale raczej czegoś było w niej za dużo – za dużo obwisłych policzków i rozbieganych oczu.”

Michaił Bułhakow książka Mistrz i Małgorzata

The Master and Margarita

„Światu grozą trzy plagi, trzy zarazy.
Pierwsza - to plaga nacjonalizmu.
Druga - to plaga rasizmu.
Trzecia - to plaga religijnego fundamentalizmu.
Te trzy plagi mają te samą cechę, wspólny mianownik - jest nim agresywna, wszechwładna, totalna irracjonalność.
Do umysłu porażonego jedną z tych plag nie sposób dotrzeć. W takiej głowie pali się święty stos, który tylko czeka na ofiary. Wszelka próba spokojnej rozmowy będzie mijać się z celem. Nie o rozmowę mu chodzi, tylko o deklaracje. Żebyś mu przytaknął, przyznał rację, podpisał akces. Inaczej w jego oczach nie masz znaczenia, nie istniejesz, ponieważ liczysz się tylko jako narzędzie, jako instrument, jako oręż. Nie ma ludzi - jest sprawa.”

Ryszard Kapuściński (1932–2007) polski reportażysta, dziennikarz, pisarz i publicysta

O ludziach, O świecie, O czekaniu

„Wyobraził sobie ślady swoich palców na jej pyzatym, tłustym, lśniącym policzku. Ale z jakiej racji jeden policzek miałby być uprzywilejowany. Należałoby bić obiema rękami naraz. Jeśli nie utrafi, czerwone pręgi będą z jednej strony wyżej, z drugiej niżej. To byłoby brzydkie. Studium chińskiej sztuki wyrobiło w nim namiętne zamiłowanie do symetrii.”

Elias Canetti książka Auto da fé (utwór)

Auto-da-Fé

„CREDO NOWOCZESNEGO HUMANIZMU, ponieważ uważam, że świat jest okrutny, niesprawiedliwy, obojętny., ponieważ życie jest dla mnie za krótkie, zbyt ograniczone, bolesne., ponieważ odprawiłem żałobę po obiektywnej prawdzie i teraz już wiem, że nigdy nie będę wiedział., ponieważ dostrzegam, że wszelka równowaga jest krucha i tymczasowa., ponieważ nie wierzę w postęp, a dokładniej mówiąc w postęp samoistny, nieunikniony, nieuchronny, postęp beze mnie, bez nas, bez naszej woli i naszego potu., ponieważ obawiam się, aby nie nadeszło najgorsze, więc zrobię wszystko, aby go uniknąć., ponieważ to jedyne inteligentne rozwiązanie, jakie mogę wyciągnąć z absurdu., ponieważ to jedyna spójna postawa, jaką podszeptuje mi rozpacz., ponieważ bycie optymistą to atrakcyjna stawka; jeżeli los dowiedzie mi, że miałem rację, ufając - wygram; jeżeli los ujawni mój błąd, nic nie stracę, a moje życie będzie lepsze, bogatsze, bardziej użyteczne.”

Éric-Emmanuel Schmitt Kiki van Beethoven

Kiki van Beethoven

O życiu, O losie, O świecie, O błędach

„Skończyłam się. Wcale nie jestem smutna. Często się temu dziwiłam, ale nie miałam racji: dlaczegóż miałabym być smutna? Kiedyś byłam zdolna do dość pięknych namiętności. Namiętnie nienawidziłam swojej matki. A ciebie znowu – mówi z wyznaniem – ciebie kochałam namiętnie. Wszystko to oczywiście skończyło się.
-Skąd o tym wiesz?
-Wiem. Wiem, że już nigdy nie napotkam niczego i nikogo, kto mógłby wzbudzić moją namiętność. Wiesz, żeby móc kogoś pokochać, to całe przedsięwzięcie. Trzeba mieć energię, ciekawość, zaślepienie… jest nawet taka chwila na początku, kiedy trzeba przeskoczyć nad przepaścią: kto się zastanowi, nie zrobi tego. Wiem, że już nigdy nie skoczę. Obecnie żyję w otoczeniu moich martwych namiętności. Próbuję odnaleźć tę piękną wściekłość.”

Jean-Paul Sartre (1905–1980) powieściopisarz, dramaturg, eseista i filozof francuski, noblista

O matce, Kochać się, Wściekłość

„Było rzeczą wręcz niepożądaną, aby prole mieli zdecydowane poglądy polityczne. Wymagano od nich jedynie prymitywnego patriotyzmu, do którego można się było odwołać narzucając im wydłużony czas pracy lub zmniejszone racje żywnościowe. I nawet gdy wyrażali niezadowolenie, co się czasami zdarzało, nie prowadziło to do niczego, ponieważ żyli w nieświadomości politycznej i koncentrowali się wyłącznie na drobnych, pojedynczych bolączkach. Większe zło i jego przejawy niezmiennie umykały ich uwadze.”

George Orwell książka Rok 1984

1984

O złu, O czasie

„W systemie obejmującym bogów – istoty, które to wszystko stworzyły – mamy jeszcze więcej powodów, by zintegrować ból z całością. Trzeba wytłumaczyć jego istnienie, natarczywą obecność czegoś, co jest nie do wytłumaczenia. Wytłumaczenie zła – cierpienia, bólu – to jeden z najbardziej fascynujących wątków wielkich podań: jak i dlaczego bohaterowie tych podań dopuszczają się czegoś, co radykalnie przeczy przypisywanej im dobroci. Aby znaleźć tę usprawiedliwiającą rację, wymyślono wiele rzeczy: między innymi zbawczy walor cierpienia – błogosławieni ubodzy, albowiem do nich należy królestwo; nadano cierpieniu funkcję, przypisano mu użyteczność. Bóg zsyła ci cierpienie, żeby cię wypróbować i uczynić lepszym. Cierpienie nie jest czymś niepotrzebnym, stratą. Poprzez cierpienie coś gromadzisz, zbierasz, żeby odebrać to w jakimś niebie. Cierpienie jest błogosławieństwem, pod warunkiem – tylko pod tym warunkiem – że w to niebo wierzysz. Inni poszli jeszcze dalej i, jak Nuerowie, uznali, że ból – zdolność znoszenia bólu – jest przywilejem, miarą dzielności mężczyzny. Że ten, kto więcej i w godniejszy sposób cierpi, jest więcej wart – teraz, a nie gdzie indziej i kiedy indziej, w jakiejś niepewnej zawsze przyszłości.”

Martín Caparrós (1957)

El hambre

O Bogu, O bólu, O cierpieniu, O przyszłości

„Wydaje mi się, ciociu, że oni chcieliby widzieć ten szpital innym, niż
naprawdę jest. Jakby człowiek przychodził do szpitala tylko po to, żeby wyzdrowieć. A przecież przychodzi się tutaj także po to, żeby umrzeć.
- Masz rację, Oskarze. Myślę zresztą, że popełnia się ten sam błąd w stosunku do życia w ogóle. Zapominamy, że życie jest kruche, delikatne, że nie trwa wiecznie. Zachowujemy się wszyscy, jakbyśmy byli nieśmiertelni.”

Éric-Emmanuel Schmitt książka Oskar i pani Róża

Oscar et la dame rose

O życiu, O błędach, O myślach, O myśleniu

„Z racji naszego wychowania – podkreślam, że wychowania, nie natury – kobiety są bardziej skłonne do dialogu. Również z racji wychowania często jesteśmy odsyłane do mrówczej roboty na tyłach. Wiele z nas ma doświadczenie w trzecim sektorze, jesteśmy aktywistkami, mamy doświadczenie w pracy oddolnej i współdziałaniu z ludźmi. Obecnie coraz więcej kobiet jest gotowych grać w polityce pierwsze skrzypce, ale ten bagaż wychowania oraz to doświadczenie mozolnej pracy i jej wartości jest w nas. Można to wykorzystać pozytywnie, zwłaszcza pracując w grupie, która jest nastawiona na promowanie kompetentnych kobiet, a nie na trzymanie nas na zapleczu. Nie będzie to rewolucja.”

Magdalena Biejat (1982) polska polityk, tłumaczka i Posłanka na Sejm RP IX kadencji

Źródło: rozmowa Jana Smoleńskiego, Nowa lewica w Sejmie. Poznajcie Magdalenę Biejat https://krytykapolityczna.pl/kraj/magdalena-biejat-wywiad-jan-smolenski/, krytykapolityczna.pl, 25 października 2019.

O kobietach, O naturze

„Przy każdej okazji wychodzi na jaw jedno i to samo: nie ma żadnego kręgosłupa! (…) Czyż może być coś groźniejszego dla całej naszej warstwy wobec wielkich przemian na świecie? Czy ludzie bez żadnego wewnętrznego pionu mogą coś znaczyć, mogą odegrać jakąś rolę w kształtowaniu przeobrażeń, których jesteśmy i będziemy świadkami? Materializm został doprowadzony do najwyższych granic. Dla wodzirejów politycznych obrona stanu posiadania utożsamia się z racją stanu Polski.”

Tadeusz Dołęga-Mostowicz (1898–1939) polski pisarz

Czeki bez pokrycia

O ludziach

„Jarosław Kaczyński to gorący patriota, a zarazem człowiek bardzo, wręcz fanatycznie przeświadczony o swoich racjach. To stuprocentowy cynik.”

Jarosław Gowin (1961) publicysta, senator VI kadencji

Źródło: Gowin: Kaczyński to stuprocentowy cynik http://wiadomosci.onet.pl/kraj/gowin-kaczynski-to-stuprocentowy-cynik/gvkkw, onet.pl, 28 lipca 2012

„To jest skandal, że są tacy, którzy tak bardzo nie lubią, nie chcą własnej ojczyzny, że potrafią głosować przeciwko niej. Ta szóstka nie zasługuje, aby myśleć o nich jako o przyszłych europarlamentarzystach. Niech sobie kandydują z Niemiec, Belgii czy skąd tam chcą. Zachowali się obrzydliwie wobec własnej ojczyzny. Nie powinni kandydować z racji tego, jak się zachowali.”

Ryszard Terlecki (1949) historyk i polityk polski

wypowiedź o deputowanych Platformy Obywatelskiej głosujących za rezolucją Parlamentu Europejskiego z 15 listopada 2017 o naruszaniu praworządności przez władze państwowe w Polsce. Źródło: Terlecki: Niech sobie kandydują z Niemiec, Belgii, czy skąd tam chcą http://telewizjarepublika.pl/terlecki-niech-sobie-kandyduja-z-niemiec-belgii-czy-skad-tam-chca,56738.html, telewizjarepublika.pl, 16 listopada 2017

O zachowaniu, O myślach, O ojczyźnie, O myśleniu

„Naszą racją stanu, którą trzeba traktować jako stałe wyzwanie jest, żeby móc się szybko rozwijać i uczestniczyć w europejskiej grze politycznej.”

Lech Kaczyński (1949–2010) polski polityk, prezydent Polski

o Polsce w Unii Europejskiej.
Źródło: Maciej Chojnowski, Marek Krukowski, Warto być Polakiem. Prezydent Lech Kaczyński, op. cit., s. 60.

O grach

„Nasi dzisiejsi mówcy są tak naprawdę radykalnymi rewolucjonistami w przebraniu (…) Obiecują całkowicie przebudować strukturę naszej sieci informacyjnej, co z kolei zmieni strukturę społeczną naszego kraju. A jednocześnie wydaje się, że mówią, że wszystkie te zmiany przyniosą same dobre rzeczy. Może mają rację. Ale może jej nie mają.”

Paul Baran (1926–2011) amerykański informatyk

w 1971 podczas branżowej konferencji poświęconej perspektywom nadchodzącej cyfrowo-sieciowej utopii.
Źródło: Wojciech Orliński, Człowiek, który wynalazł internet. Biografia Paula Barana, wyd. Agora, Warszawa 2019, s. 268.

„Niektórzy upatrują w religii największą nadzieję na pokój, łódź ratunkową, na której nie należy wprowadzać zamieszania, bo można ją wywrócić, a wtedy wszyscy zginiemy; inni natomiast widzą w religijnej samoidentyfikacji główne źródło konfliktów i przemocy na świecie i wierzą równie mocno, że przekonania religijne są niefortunnym substytutem chłodnego, opartego na wiedzy rozumowania. Dobrymi intencjami wybrukowane są obie drogi. Kto ma rację? Nie wiem. Nie wiedzą tego również miliardy ludzi żarliwie religijnych. Nie wiedzą tego także ateiści, przekonani, że świat byłby dużo lepszy, gdyby wszystkie religie zeń znikły. Jest tu jednak pewna asymetria: ateiści są na ogół przychylni wszelkiemu wnikliwemu i obiektywnemu badaniu ich poglądów, praktyk i argumentów. (Prawdę mówiąc, ich nieustanne żądanie samokontroli bywa zgoła nużące). Ludzie religijni natomiast często traktują tych, którzy chcą badać ich poglądy, jako impertynentów i świętokradców.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Odczarowanie. Religia jako zjawisko naturalne
Źródło: s. 40.

O ludziach, O świecie, O pokoju, O religii

„Racje bezpodmiotowe nie są bardziej nieziemskie czy problematyczne niż liczby, czy ośrodki ciężkości. Sześciany miały osiem rogów, zanim ludzie wynaleźli arytmetykę, a asteroidy miały środki ciężkości, zanim fizycy wpadli na ten pomysł i zaczęli go stosować. Racje istniały na długo, zanim pojawiły się podmioty rozumujące.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Od bakterii do Bacha
Źródło: s. 75.

O ludziach

„Procesy ewolucyjne powołały do istnienia cele i racje w ten sam sposób, jak stopniowo powołały do istnienia widzenie barw (i stąd się biorą barwy). Jeśli zrozumiemy, że nasz ludzki świat racji wyrósł z prostszego świata, w którym nie było żadnych racji, zrozumiemy, że cele i racje są tak samo prawdziwe jak barwy, tak prawdziwe jak życie.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Od bakterii do Bacha
Źródło: s. 59.

O życiu, O świecie

„Ważne jest to, że sprawa (reparacji) pojawiła się publicznie, że stanęła jako problem. Nawet w Niemczech można było usłyszeć głosy, że co prawda oni nie zapłacą, bo nie chcą czy nie mogą zapłacić, ale, że polskie racje istnieją i mają swoją wagę. Ja tej sprawy nie traktuję jako beznadziejnej od strony finansowej, uważam, że mamy szanse. (…) jest okazją do pokazania tego, co w Polsce naprawdę się działo w czasie II wojny światowej. To jest bardzo skuteczne odwrócenie tej tendencji, która prowadziła do uznania nas za niemalże sojuszników ówczesnych Niemiec. To jest wartość sama w sobie, wielka wartość.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

o reparacjach wojennych za II wojnę światową od Niemiec dla Polski. Źródło: Jarosław Kaczyński: „Nie traktuję sprawy reparacji, jako beznadziejnej. Uważam, że mamy szanse” https://wpolityce.pl/polityka/359253-jaroslaw-kaczynski-w-rozmowie-z-sieci-nie-traktuje-sprawy-reparacji-jako-beznadziejnej-uwazam-ze-mamy-szanse, wpolityce.pl, 24 września 2017.

O wojnie, O prawdzie, O problemach, O czasie

„Stwierdzam zatem, że najpierw należy poszukiwać racji, a dopiero po jej znalezieniu można, jeśli jest to słuszne, podać argument z autorytetu. Tenże jednak sam ze siebie nie zasługuje na wiarę filozofa, ani też w tym celu nie powinien być przytaczany.”

Adelard z Bath (1075–1160)

Źródło: Questiones naturales; cyt. za: Tullio Gregory, La nouvelle idèe de natura au XII siècle; w: John E. Murdoch, Edith Dudley Sylla (red.), The Cultural Context of Medieval Learning. Proceedings of the first International Colloquium on Philosophy, Science, and Theology in the Middle Ages, Dordrecht 1975, s. 198.

O wierze, O poszukiwaniu, O pewności siebie

„Bogu nic nie ujmuję. Cokolwiek bowiem jest, z Niego i przez Niego jest. Nie jest jednak w sposób niejasny i bez racji (uporządkowania), która w tej mierze, w jakiej poznawana jest przez wiedzę ludzką, winna być brana pod uwagę. W tym natomiast, w czym wiedza ludzka całkowicie zawodzi, rzecz należy odnosić do Boga. Zatem my, jako że obawiamy się rzeczy niezrozumiałych, powinniśmy poszukiwać racji.”

Adelard z Bath (1075–1160)

Źródło: Questiones naturales; cyt. za: Tullio Gregory, Anima mundi. La filosofia di Guglielmo di Conches e la scuola di Chartres, Florencja 1955, s. 236.

O Bogu, O poszukiwaniu, O wiedzę

„Pani Kanclerz Merkel, różne wydarzenia brzemię przywództwa położyły na Pani barkach. Pani krytycy mówią, jednak – i mogą mieć rację – że zapomina Pani o różnicy między przywództwem a dominacją.”

Ryszard Legutko (1949) filozof polski, działacz polityczny

Źródło: Obecna sytuacja w Unii Europejskiej. Oświadczenia prezydenta Republiki Francuskiej François Hollande’a i kanclerz Republiki Federalnej Niemiec Angeli Merkel – Strasburg, 7 października 2015 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20151007+ITEM-013+DOC+XML+V0//PL&language=PL&query=INTERV&detail=3-495-000

O zapominaniu

„Prawda jest taka, że jesteście Państwo organicznie niezdolni do zaakceptowania tego faktu, że mogą istnieć rządy i partie, które różnią się od was poglądami i że te poglądy mają dobre racje. Pluralizm w Unii Europejskiej to jest taki pluralizm jak w przypadku Forda modelu T: mogły być wszystkie kolory, pod warunkiem że był to kolor czarny. W Unii Europejskiej wszystkie poglądy są dobre, pod warunkiem, że to są poglądy zgodne z ortodoksją Unii Europejskiej.”

Ryszard Legutko (1949) filozof polski, działacz polityczny

Źródło: Debata na temat sytuacji w Polsce – Strasburg, 13 września 2016 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20160913+ITEM-008+DOC+XML+V0//PL&language=PL&query=INTERV&detail=2-769-000

O prawdzie, O kolorach

„Każda Rzplita winna mieć na względzie przede wszystkim swoją rację polityczną i swoje interesy a potem dopiero mieć wzgląd na rzeczy cudze (…) wielcy sąsiedzi (…) szukają nie naszego lecz swego pożytku.”

Stanisław Konarski (1700–1773) polski pedagog, publicysta, pijar

Źródło: Listy poufne podczas bezkrólewia (Epistolae familiares sub tempus interregni, 1733)

„Mogę zrozumieć obawy Bałtów; zachowanie Rosji wskazuje na to, że nie uznaje ona granic, lecz je kwestionuje, co widać dobrze na przykładzie Krymu. Dlatego kraje bałtyckie mają całkowitą rację zabiegając o ochronę. Pragnienie życia w pokoju na własnym terytorium jest postulatem jak najbardziej uprawnionym.”

Ursula von der Leyen (1958) niemiecka polityk

wypowiedź z 2016. Źródło: Kim jest Ursula von der Leyen, kandydatka na szefową KE https://wiadomosci.dziennik.pl/swiat/artykuly/601618,kim-jest-ursula-von-der-leyen-sylwetka-ue-szefowa-ke.html, dziennik.pl, 2 lipca 2019.

O pokoju, O zachowaniu

„Na boisku niby z jakiej racji miałbym komuś odpuszczać, bo ma takie, a nie inne nazwisko? Ja nie mam żadnych przeszkód, nie mam żadnych barier. Chcę wygrywać z każdym, jak każdy sportowiec.”

Michał Kubiak (1988) polski siatkarz

Źródło: Nazwiska nie grają, reprezentacja.net http://reprezentacja.net/siatkowka/seniorzy/aktualnosci/30149_michal_kubiak_nazwiska_nie_graja

„Ja, z racji wykonywanego zawodu, nie szukam z nikim zwady, ani spięć. Ale też nie pozostaję dłużny. Staram się jednak unikać stykowych sytuacji, a jeśli się zdarzają, to nie uciekam i nie chowam się po kątach.”

Michał Kubiak (1988) polski siatkarz

Źródło: jastrzebskiwegiel.pl http://www.jastrzebskiwegiel.pl/michal_kubiak_%E2%80%93_pasjonat_siatkowki_motoryzacji_tenisa_oraz_sportow_walki,s245.html

„Polska stanie się wolna tylko wtedy, gdy będzie w stanie podźwignąć się z nędzy, w jaką wpędzili ją zaborcy i okupanci, kiedy będzie całkowicie uniezależniona od tych, co wydzielają jej życiodajne racje. (…) Uratowanie środkowej Europy, a szczególnie Polski od głodu, wymaga olbrzymiego wysiłku i znacznych ofiar ze strony wszystkich obywateli Stanów Zjednoczonych.”

Herbert Hoover (1874–1964) amerykański polityk, prezydent USA

stwierdzając, kiedy Polska i środkowa Europa stanie się wolna, po wojnach i okupacjach. Źródło: "Uczcijmy Hoovera". Amerykańska pomoc dla odrodzonej Polski https://nowahistoria.interia.pl/aktualnosci/news-uczcijmy-hoovera-amerykanska-pomoc-dla-odrodzonej-polski,nId,2640352, interia.pl, 4 października 2018.

O głodzie, O wysiłku

„Gdy kupuje się kawałek ziemi, aby uprawiać kapustę i jabłka, trzeba go najpierw osuszyć; w ten sposób zabijamy istoty żyjące w wodzie. Później będziemy musieli zabić wszystkie gąsienice itd., gdyż inaczej zjedzą one nasze uprawy. Gdybyśmy chcieli, kierując się racjami moralnymi, uniknąć całego tego zabijania, musielibyśmy ostatecznie zabić samych siebie, aby tylko pozostawić przy życiu te wszystkie stworzenia, które nie mają najmniejszego pojęcia o zasadach moralnych.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: "Einstein w cytatach" (zebrała Alice Calaprice), Prószyński i S-ka, Warszawa 1997, wyd. 1, s. 212

O pewności siebie

„Walka o sprawiedliwość społeczną, poparcie dla rodzącego się ruchu robotniczego były wyraźne w utworach pisarzy żydowskich, szczególnie u Pereca i An-skiego. Literatura żydowska w jidysz miała ogromny wpływ na świadomość młodszego pokolenia Żydów w procesie ich sekularyzacji. (…) literatura w jidysz, z która zetknąłem się jeszcze jako chłopiec, miała również wpływ na rozwój moich poglądów społeczno-politycznych, na mój stosunek do biednych i uciskanych, którzy wprawdzie nie zawsze mają rację, ale zawsze mają prawo do żądania lepszych warunków życia i pracy.”

Włodzimierz Herman (1937) polski reżyser teatralny

Mój dybuk. W poszukiwaniu tożsamości: drogi, bezdroża, dygresje
Źródło: s. 214–215.

O sprawiedliwości, O literaturze, O walce

„Mijał czas i powoli ubywało artystów Piwnicznych. Zacząłem wtedy namawiać Piotra, żeby ściągnąć do Piwnicy aktorów Starego Teatru, którzy nie do końca byli wykorzystywani u siebie i mieli ochotę na jakieś eksperymenty artystyczne. Piotr był temu przeciwny, uważał, że trzeba szukać amatorów, najlepiej plastyków, jak Dymny czy Litwin. Pewnie miał rację, ale nie było czasu na to, by czekać, aż objawi się nowy geniusz samouk. Piwnica umierała i trzeba było szybko ją ratować. Zrobić parę przedstawień z zawodowcami, zobaczyć, co z tego wyniknie.”

Andrzej Maj (1950–2005) polski reżyser

o swojej pracy reżyserskiej w Piwnicy pod Baranami w latach 70. XX wieku.
Źródło: Piwnica pod Baranami czyli Koncert ambitnych samouków. Warszawa: Tenten, 1994, s. 260–261.

O czasie, O czekaniu, O pewności siebie

„Gdy dostaję wiadomości od nieszczęśliwych ludzi, zastanawiam się, jak to możliwe, że ludziom tak bardzo może brakować miłości. Zachęcam, aby żyli miłością, aby mówili tym, których kochają, że za nimi tęsknią, chcą z nimi być. Wydaje mi się, że Beatlesi mieli rację, gdy śpiewali: All you need is love.”

Daniela Vega (1989) chilijska aktorka

Kiedy otrzymujemy miłość, życie staje się łatwiejsze.
Źródło: Karolina Domagalska, Diwa, „Wysokie Obcasy” nr 1/2019, s. 56.

O ludziach, O śpiewie, Kochać się

„Że w grze jest coś więcej, że w grze jest pewien obraz Polski, jaka ona ma być. Może inaczej – czyja ona ma być. Jest Polska, była Polska przez czterdzieści parę lat – bo to jednak była Polska – własnością pewnej grupy. Własnością z dzierżawy, może nawet raczej przez kogoś nadanej. Po tym myśmy w imię racji, własnych racji politycznych, zgodzili się na pewien stan przejściowy. Na kompromis, na to, że ta Polska jeszcze przez jakiś czas będzie i nasza, i nie całkiem nasza. I zdawało się, że ten czas się skończył. Skończył się wtedy, powinien się skończyć, kiedy uzyskaliśmy władzę pochodzącą z demokratycznego, prawdziwie demokratycznego wyboru. A dzisiaj widzę, że nie wszystko się skończyło, że jednak wiele jeszcze trwa i że to, czyja będzie Polska, to się dopiero musi rozstrzygnąć. To się będzie rozstrzygało także w jakiejś mierze, w jakiejś cząstce dziś – tutaj, na tej sali.”

Jan Olszewski (1930–2019) polski polityk prawicowy, premier III Rzeczypospolitej

podczas nocnej debaty sejmu 4/5 czerwca 1992 przed głosowaniem nad natychmiastowym odwołaniem rządu, na dzień przed planowanym głosowaniem o odwołanie. Źródło: 26. rocznica nocnej zmiany! Pamiętne słowa Jana Olszewskiego: „Dzisiaj widzę, że to, czyja będzie Polska, to się dopiero musi rozstrzygnąć” https://wpolityce.pl/polityka/397111-26-rocznica-nocnej-zmiany-pamietne-slowa-jana-olszewskiego-dzisiaj-widze-ze-to-czyja-bedzie-polska-to-sie-dopiero-musi-rozstrzygnac-wideo?strona=2, wPolityce.pl, 4 czerwca 2018

O grach, O czasie, Obraz

„Uważne wsłuchanie się w to, co mówił przed zamachem (na procesie już nic powiedzieć nie mógł) Booth, Niewiadomski czy Gorgułow, wystarcza by zrozumieć, iż w zasadzie mówili to samo, często używając tych samych, bliźniaczo do siebie podobnych określeń i stwierdzeń. (…) Decydowali się na największą nawet zbrodnię w imię zarówno własnych racji, jak też i racji pewnych zbiorowości, które reprezentowali. Śmierć Lincolna, Narutowicza czy Doumera, dla Bootha, Niewiadomskiego i Gorgułowa pozbawiona była w tym sensie zwykłego ludzkiego wymiaru, pojęcia dobra czy zła. Postawiona została poza nawiasem ludzkiej etyki czy moralności, przybierając mistyczną formę wyższej racji, pojęcia dostępnego tylko rzekomym wybrańcom losu, którym ktoś dał mityczne prawo decydowania w imieniu innych za innych. Prymitywny w najwyższym stopniu mistycyzm i fanatyzm tworzyły grunt, na którym łączyła się upiorna filozofia nihilizmu z realnością niepotrzebnej nikomu, bezrozumnej śmierci. Mistycyzm ten i fanatyzm były tym groźniejsze, iż implikowały je z reguły: wielki prymitywizm i nie mniej wielka łatwość w podejmowaniu ostatecznych decyzji.”

Franciszek Bernaś (1929–2015)

Źródło: Ofiary fanatyzmu, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1987, ISBN 8320205522, s. 227.

O śmierci, O losie, O decyzjach, O pewności siebie