Tadeusz Dołęga-Mostowicz cytaty

„Młodość nie wierzy doświadczeniu starych.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: Świat pani Malinowskiej, s. 306

„Jacek zostawił mi kartkę, że będzie do późna zajęty na mieście. Jest to zupełnie zrozumiałe w związku z tym, co się dzieje w Europie. Zdaje się zanosić na wojnę. Pani Lucyna twierdzi, że w razie wojny wejdą w modę wysokie sznurowane buciki i małe kapelusiki stylizowane według czapek wojskowych. Pod tym względem wojny się nie boję. Swoich łydek, dzięki Bogu, nie potrzebuję się wstydzić, a w małych kapelusikach jest mi bardzo do twarzy.”

Znachor
Źródło: rozdz. XV

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Pamiętnik pani Hanki

Pamiętnik pani Hanki

„Człowiek nie jest ilościową cząstką ludzkości, że społeczeństwo to nie suma jednakowych wartości. Jest przede wszystkim sobą, indywidualnością. Posiada do dyspozycji mózg, czy też ulega swemu umysłowi, temu fenomenowi przyrody, będącemu jednocześnie podmiotem i przedmiotem, nierozdzielnie wiążącemu te dwa elementy na pozór nie dające się utożsamić. Jeżeli chcesz w istocie ludzkiej szukać pierwiastka nadprzyrodzonego, to właśnie w tym nielogicznym węźle, w tym, iż ten węzeł musi stać w sprzeczności z logiką, znajdziesz punkt wyjścia.”

„Nie obrażało to jego ambicji męskiej, gdyż życie nie dało mu dotychczas warunków, w których ta mogłaby się rozwinąć.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: Świat pani Malinowskiej, s. 240

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Kariera Nikodema Dyzmy

Kariera Nikodema Dyzmy (1932)

„Każdy człowiek ma jakieś słabe strony. A zwłaszcza kobieta. Każdy człowiek może się z czymś wygadać, a zwłaszcza kobieta. Każdy człowiek ulega nastrojom, a zwłaszcza kobieta.”

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Pamiętnik pani Hanki

stryj Hanki do niej.
Pamiętnik pani Hanki
Źródło: rozdz. Mój pamiętnik (Wtorek)

Tadeusz Dołęga-Mostowicz Cytaty o kobietach

„Gdzie u kobiety zaczyna sie miłość, tam się kończą wszystkie zasady.”

„Rasowy mężczyzna jest drapieżnikiem, który ściga tylko wielką zwierzynę: władzę lub kobietę.”

Źródło: Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje, oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 239.

„Nic tak nie plami kobiety jak atrament.”

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Pamiętnik pani Hanki

Źródło: Pamiętnik pani Hanki, rozdz. XII.

„Kobiety nie rozumują (…) i to im pozwala lepiej odczuwać rzeczywistość. Intuicja zapewne i nam jest wrodzona, ale nie dopuszczamy jej do głosu. (…) My, mężczyźni, mamy właśnie intuicję przytłumioną przez to zaufanie do swojej logiki. Rozumowanie przytępia nasze odczuwanie rzeczywistości.”

„Na ogół kobieta ma niebywale rozwiniętą zdolność przystosowywania się. Aklimatyzuje się w nowych warunkach i asymiluje się w najbardziej obcych środowiskach znacznie łatwiej i prędzej niż mężczyzna.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: s. 266

„Zakochana kobieta nigdy nie widzi całej rzeczywistości. Sugestionuje się wytworzonym przez siebie światkiem, dobrowolnie ogranicza prawdę do kilku nieskomplikowanych aksjomatów, a wszystko, co wokół burzy się i kłębi, nic ją nie obchodzi.”

Trzecia płeć
Źródło: s. 157

„Gdzież znaleźć owe niebanały? Ludzie od setek tysięcy lat miewali te same uczucia, przeżywali podobne sytuacje i musieli używać jednakowych słów. Wszystko co mówimy i co robimy jest banalne, szablonowe; wszystko już było, działo się, powtarzało tysiące razy. Ale dla każdej jednostki każdy z tych banałów jest zawsze nowością, odkryciem.”

Ich dziecko
Źródło: s. 299

Tadeusz Dołęga-Mostowicz Cytaty o ludziach

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Drugie życie doktora Murka

Źródło: Drugie życie doktora Murka, rozdz. V, wyd. Tow. Wyd. Rój, Warszawa 1936, s. 286.

„Ludzie, którym urodzenie lub stanowisko daje pewność siebie, umieją każdego postawić w kropce: ani na prawo, ani na lewo, tylko akurat musisz tak zrobić jak on chce. A dlaczego?… Bo są pewni siebie. Po takim widać, że on dużo więcej znaczy, dużo jest ważniejszy, niż potrzebuje okazywać.”

„Wszyscy ludzie, którzy do czegoś pozytywnego doszli, wolni byli od kultu dla teorii. Teoria w życiu to klosz zasłaniający pole obserwacyjne. Życie nie znosi żadnych form sztywnych, wymaga giętkości i umiejętności przystosowania się do środowiska, szybkiego i na wskroś praktycznego oceniania warunków, sporadycznie, indywidualnie, doraźnie.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: s. 122

„Ludzie często mówią najgorzej o bliźnich, ale w gruncie rzeczy myślą lepiej. Wynika to stąd, że sami siebie uważają za wyjątkowo zły wyjątek. Dlatego cieszą się, gdy się dowiedzą, że ktoś popełnił zdeklarowane łajdactwo. Umacnia to ich wiarę w siebie.”

Bracia Dalcz i S-ka
Źródło: Bracia Dalcz i S-ka, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2010, s. 488

„Większość ludzi przyjmuje pewne zasady jako prawdy bezwzględne, jako dogmaty. Nigdy ich nie kwestionuje, nie bada, nie analizuje. I to stanowi ich siłę.”

Bracia Dalcz i S-ka
Źródło: Bracia Dalcz i S-ka, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1989, t. I, s. 211

„Ludzie nie wiedzą, że dla nas, dla kobiet, poznać mężczyznę, poznać go do gruntu, to znaczy to samo co zobojętnieć.”

Trzecia płeć
Źródło: s. 179

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Trzy serca

Trzy serca
Źródło: s. 214

Tadeusz Dołęga-Mostowicz: Na czasie cytaty

„Nastąp się pan.”

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Kariera Nikodema Dyzmy

Kariera Nikodema Dyzmy (1932)

„Przeceniając zdolność umysłu i powierzając mu rolę taksatora prawd, z góry skazuję się na wariacką karuzelę, na jakiś kadryl prawd zmieniających się z zawrotną szybkością.”

„Wiemy, że słońce wschodzi i zachodzi, że deszcz pada i rosa, że żyjemy po to, by orać, by siać, by plony zbierać i znowu siać. A gdy jest urodzaj, wiemy, że Bóg dał, gdy nieurodzaj, że Bóg zabrał. Wiemy po co żyjemy, wiemy dlaczego pomrzemy. My wszystko wiemy, bo oczy mamy otwarte, bo ziemia nas uczy. Kształci nas na swoich pewnikach, niezachwianych, trwałych, wiecznych. Nie mamy potrzeby, nie mamy woli grzebania się w naszych prawdach. Stoją nad nami jak las, a my wśród nich żyjemy bezpieczni o swoją równowagę, w której znajdujemy siłę, nie siłę pędu lecz trwania. A owe wiedza i wykształcenie karczują ci wszystkie prawdy, podważają pewniki, burzą harmonię świata, napełniają umysł chaosem wątpliwości. I w końcu robią z człowieka to, że swoją niepotrzebnością sam się zatruje.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: Świat pani Malinowskiej, s. 240–241

„Żadne zobowiązanie nie może być mocniejsze od prawdziwego uczucia.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: Świat pani Malinowskiej, s. 238–239

Tadeusz Dołęga-Mostowicz cytaty

„Są trzy rzeczy wieczne – wieczne pióro, wieczna miłość i wieczna ondulacja – najtrwalszą z nich jest wieczne pióro.”

„Powtarzanie tego, co się słyszy od innych, i podawanie za własne może dać duże korzyści.”

„Rozumie osoba?”

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Kariera Nikodema Dyzmy

Kariera Nikodema Dyzmy (1932)

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Kariera Nikodema Dyzmy

Kariera Nikodema Dyzmy (1932)

„Uczciwy człowiek jest to taki, którego na razie z braku dowodów przestępstwa nie można zamknąć w więzieniu.”

„Dno każdej tragedii to głupota.”

opinia rosyjskiego sędziego śledczego
Ostatnia brygada (1930)

„Ten pan Dyzma ma trafne podejście do życia: chwyta je za grzywę i wali w pysk!”

Znachor
Źródło: rozdz. I

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Kariera Nikodema Dyzmy

Kariera Nikodema Dyzmy (1932)

„Chcąc serce pozyskać, trzeba całe serce okazać.”

„Nie można popełnić większego błędu niż żeniąc się z dziewczyną młodszą od siebie więcej niż o dziesięć lat.”

Znachor
Źródło: rozdz. XVII

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Profesor Wilczur

Źródło: Profesor Wilczur , rozdz. XVII

„Pokarmem umysłu jest poznawanie. Żądza nie trwania czy przetrwania, jak mówisz, lecz pędu, postępu, odkrywania nowych prawd, wydobywanie ich z głębin ziemi, z tkanki roślin, z atomów i z bezmiarów gwiazd, z własnych myśli wreszcie. Poznawanie wszechświata, poznawanie siebie i poznawanie swojej roli we wszechświecie. Tu jest źródło wszelkiej wiedzy, tu kryje się motor nauki. I jakże możesz zmusić swój umysł, by wyrzekł się tego, co jest, co musi być racją jego istnienia? Powiadasz „żyjemy bezpieczni w naszych prawdach”. Ależ gdy pewnego dnia bodaj przypadkiem przyjrzysz się im bliżej, spostrzeżesz fikcyjność wielu z nich.”

„Wszystko zrozumieć to wszystko przebaczyć.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: Świat pani Malinowskiej, s. 240

„Umysł podzielony na szufladki i mający w każdej szufladce paczkę etykiet do naklejania na wszelkie zaobserwowane zjawiska, to szczyt pomyłki.”

Ostatnia brygada (1930)

„Każdy jest świnią na taki kaliber, na jaki go stać!…”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: Świat pani Malinowskiej, s. 285

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Doktor Murek zredukowany

Doktor Murek zredukowany
Źródło: rodz. V, s. 348.

„(…) poglądy na psychologię kobiety dałyby się wyrazić w kilku zdaniach: psychologia aparatu rozrodczego, krąg zainteresowań nie przekraczający sfery płciowej. Wszystko, co pozostaje poza funkcją rozmnażania się i macierzyństwa, co nie jest w oczywisty, namacalny sposób z tym związane, jest dla każdej kobiety najdoskonalej obojętne.”

„Warto być grzecznym nawet wtedy, kiedy się nie ma na to ochoty.”

Bracia Dalcz i S-ka
Źródło: powieść Bracia Dalcz i Ska, t. II, rozdz. I

„Miłość w ogóle równa się poświęceniu i zatraceniu siebie…”

„Miłości można poświęcić całe życie.”

Źródło: Trzecia płeć , rozdz. II

„Bo szczęście póty trwa, póki je człowiek ocenia należycie. A dla człowieka wartość ma tylko to, co ciężko się zdobyło.”

„Pan nie zna kobiet. Wszystkieśmy jednakie. Chcemy jak najpełniej użyć młodości. A co do męża i dzieci?… Owszem. Bardzo chętnie. Nawet w najgorszą biedę. Ale na to trzeba się zakochać. Albo już znudzić się ostatecznie i zapragnąć spokoju. Albo zbrzydnąć i w ten sposób zapewnić sobie roboczego wołu, któryby tyrał na rodzinę do śmierci. Nic pan nie wie o kobietach.”

Znachor
Źródło: rozdz. XIX

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Doktor Murek zredukowany

Arletka do Murka.
Doktor Murek zredukowany
Źródło: rodz. V, s. 325.

„W psychice ludzkiej gdzieś na samym jej dnie leży najsilniejsza bodaj potrzeba wiary, potrzeba religji, potrzeba przeświadczenia, iż poza rzeczami dającemi się ogarnąć własnym umysłem, istnieją koncepcje wyższe, prawdy nie dla każdego dostępne, których losy pozostają w ręku Opatrzności, względnie ludzi opatrznościowych. I właśnie człowiek opatrznościowy, on tylko, może sobie pozwolić na zamknięcie przed innymi tajemnic swoich wyższych planów i głębszych przemyśleń.”

„Uczciwość jest klasyczną formą lenistwa. Nie znam leniów nieuczciwych. Nie chce im się ponosić trudów wyłamywania się z reguł, z konwencji, z przyjętych obyczajów.”

Bracia Dalcz i S-ka
Źródło: Bracia Dalcz i S-ka, t. I, rozdz. VII, wyd. Tow. Wyd. Rój, Warszawa 1937, s. 235.

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Trzy serca

pogląd ekscentryka Seweryna Marii Tukałły.
Trzy serca
Źródło: s. 125

„Z tradycją szlachecką jest jak ze staromodną karetą. Przechowywanie jej dużo kosztuje, a użyteczność jej jest żadna. Cóż począć, kiedy tak trudno wyrzec się dla niej sentymentu.”

„Umieć pamiętać i umieć zapominać – oto cała sztuka.”

wyjaśnienie Stefana Borowicza dla Bogny Malinowskiej.
Świat pani Malinowskiej
Źródło: s. 31

„Nauka nie jest niczym innym, jak wygłaszaniem niepewnych rzeczy z pewną miną.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: s. 95

„Każdy człowiek ma chwilę w życiu, gdy szczęście lezie mu do rąk. Rzecz w tym, że trzeba mieć rozsądek i rozwagę, by poznać się na tym.”

pogląd ziemiańskiego konserwatysty Walerego Pohoreckiego.
Świat pani Malinowskiej
Źródło: s. 188

„Czyż to, co dało się przez tyle lat tłumić i ukrywać, może być miłością? (…) Miłość zaczyna się od tego, że się o niej wie, że się wie z całą pewnością. Nawet wbrew rozsądkowi, wbrew logice, wbrew postulatom etycznym, wbrew własnej woli.”

opinia kuzyna Feliksa wobec Stefana Borowicza.
Świat pani Malinowskiej
Źródło: s. 133

„Najważniejszą rzeczą jest nie rzeczywistość, lecz złudzenie, dzięki któremu mamy świadomość rzeczywistości.”

Świat pani Malinowskiej
Źródło: s. 279

„Być szefem, to znaczy panować, a panować to to samo, co móc sobie pozwolić na wszystko z wyjątkiem okazania tego, co jest może uzasadnione, może nawet wytłumaczalne, lecz nie jest potrzebne.”

Bracia Dalcz i S-ka
Źródło: Bracia Dalcz i S-ka, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1989, t. I, s. 212

„Czyż my, kobiety, możemy dobrze zanalizować pobudki, którymi kierują się mężczyźni? Nigdy. Ich psychika jest zupełnie inna. To i owo odgadujemy intuicją, to i owo opieramy na powierzchownych obserwacjach, ale gruntu, ale tego laboratorium, gdzie wylęgają się ich myśli, ich zamiary, nie poznajemy nigdy. A największy błąd popełniamy, dopatrując się w motywach ich działania analogii do naszych własnych pobudek. Weźmy na przykład miłość. Miłość kobiety jest zupełnie inna niż miłość mężczyzny. Zewnętrzne formy są podobne, ale tylko podobne. Materiał, treść będzie zawsze różna.”

Bracia Dalcz i S-ka
Źródło: Bracia Dalcz i S-ka, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2010, s. 452

„Nieszczęście powstaje tylko wtedy, gdy jesteśmy w czymś silnie zaangażowani właśnie uczuciowo. Wszystko to, co traktujemy mniej więcej obojętnie, możemy utracić bez przeżywania tragedii.”

Ich dziecko
Źródło: s. 298

Tadeusz Dołęga-Mostowicz książka Trzy serca

Trzy serca
Źródło: s. 290

„Wychowanie angielskie, raczej to, co nazywamy tutaj wychowaniem angielskim, jest najobrzydliwszym gwałtem nad naturą ludzką. To nie wychowanie, lecz tresura.”

„Jak to wam, mężczyznom, zasady mogą zasłonić wszystko: poczucie ludzkości, sprawiedliwości, współmierności, jak mogą was oślepić…”

Ich dziecko
Źródło: s. 386

„Co może być większym szczęściem dla kobiety niż świadomość, że wszystko, co się w duszy jej najbardziej kochanego człowieka dzieje, dzieje się przez nią i dla niej?…”

Ich dziecko
Źródło: s. 235

„Cudza własność jest to taka własność, której jeszcze nie zdążyliśmy sobie przywłaszczyć.”

Ich dziecko
Źródło: s. 342

„Bądź przekonany: jeżeli o kimś mówisz źle, zawsze ci uwierzą.”

Źródło: Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje, oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 239.

„W każdym interesie, czy to w rządzie, czy w polityce, czy w handlu, najważniejsze jest nie to, co się zamierza, tylko kto zamierza.”

Źródło: Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje, oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, s. 239.

„Handel to jest taka rzecz, gdzie trzeba mieć psichołogię krityczną i trzeba mieć wielką wytrzymałość, a nie trzeba nic nowego stwarzać. To znaczy, że handel jest akuratnie dla Żydów.”

Ostatnia brygada

„Całe nasze pokolenie jest tą ostatnią brygadą niewoli, ostatnią brygadą wielkiej wojny… I póki nie wymrze to pokolenie, póki nie przyjdzie pomór na ostatnią brygadę, póty nie zacznie się nowe życie.”

kupiec żydowski tłumaczący Polakowi reguły handlu.
Ostatnia brygada

„Patrz co robią inni, nie wstydź się zasięgnąć rady starszych i postaraj się wyzbyć żądania od siebie doskonałości. Trzeba zawsze wierzyć, że to co się robi, jest robione dobrze. Człowiek bowiem nie mający uznania i szacunku dla siebie, nie może oczekiwać tego od innych, a przeciwnie, ceniąc siebie podnosi swą wartość w oczach otoczenia.”

Ostatnia brygada

„Oddawanie bliźnim większych przysług wytwarza u nich psychikę dłużnika, a czego od dłużnika może się wierzyciel spodziewać oprócz nienawiści lub w najlepszym wypadku niechęci?”

pouczenia wuja Cezarego dla bohatera powieści.
Kiwony
Źródło: Kiwony, s. 65

„Kobiety nie potrzebują specjalnego wysiłku myślowego, ani lat doświadczenia, by poznać, że przyczyną takiego, a nie innego postępowania mężczyzny, jest zachwyt dla nich, a poznając – przebaczyć są gotowe uchybienia najgrubsze.”

Kiwony
Źródło: Kiwony, s. 208

„Wielkie kariery robią ludzie wielkich charakterów, ludzie bez czci i wiary, i ludzie, którzy potrafią być narzędziem pierwszych lub drugich.(…) Tylko że pierwsi i drudzy, jeśli się potykają, to o wielkie kamienie, gdy ta trzecia kategoria z reguły słabo trzyma się na nogach. Wystarczy skórka pomarańczy – żeby leżeli. A wtedy wynoszą ich do rupieciarni.”

Kiwony
Źródło: Kiwony, s. 118

„W grze miłości łatwiej wybaczyć zdradę niż narażenie na szantaż lub wydanie na pośmiewisko.”

Czeki bez pokrycia

„Przy każdej okazji wychodzi na jaw jedno i to samo: nie ma żadnego kręgosłupa! (…) Czyż może być coś groźniejszego dla całej naszej warstwy wobec wielkich przemian na świecie? Czy ludzie bez żadnego wewnętrznego pionu mogą coś znaczyć, mogą odegrać jakąś rolę w kształtowaniu przeobrażeń, których jesteśmy i będziemy świadkami? Materializm został doprowadzony do najwyższych granic. Dla wodzirejów politycznych obrona stanu posiadania utożsamia się z racją stanu Polski.”

Czeki bez pokrycia

„Spekulujecie na powszechną anarchię, ale mylicie się, jeśli przypuszczacie, że wasze wzory mogą być przeszczepione na ciało innych narodów. Do niewolnictwa zdolny jest w Europie tylko lud rosyjski.”

Czeki bez pokrycia

„Wszyscy ludzie, którzy do czegoś pozytywnego doszli, wolni byli od kultu dla teorii. Teoria w życiu to klosz zasłaniający pole obserwacyjne. Życie nie znosi żadnych form sztywnych, wymaga giętkości i umiejętności pzystosowania się do środowiska, szybkiego i na wskroś praktycznego oceniania warunków, sporadycznie, indywidualnie, doraźnie.”

ukraiński nacjonalista do bolszewickiego agenta.
Czeki bez pokrycia