Cytaty na temat zdolność
strona 4

„Wobec wzrostu cen na arenie międzynarodowej, siła i znaczenie Euro chroni zdolność zakupową obywateli Unii i ich oszczędności.”

Mario Draghi (1947)

Źródło: Prezes Banku Włoch podsumowuje sytuację gospodarczą kraju, wp.pl, 4 czerwca 2008 http://media.wp.pl/kat,1022939,wid,10020905,wiadomosc.html?ticaid=1d645

O sile

„Do pracy naukowej trzeba mieć zdolności. Polegają one na łatwym rozumieniu tego, co jest, i na tworzeniu tego, czego jeszcze nie ma. Ten ostatni rodzaj zdolności jest bardzo rzadki.”

Marian Mięsowicz (1907–1992) fizyk polski

Źródło: Marian Nowy, Za co kocha się mistrza?, „Alma Mater”, nr 100, luty 2008, s. 82.

„Czytanie rozwija te wszystkie zdolności, funkcjonujemy przecież w cywilizacji słowa, dziecko będzie w tym uczestniczyło. Nawet jeśli będzie się to odbywało przez komputer, liczy się słowo i obraz, a w książce dla dziecka jest jedno i drugie. Oczywiście można sobie wyobrazić życie plemion obchodzących się bez druku, gdzie inicjacja kulturalna dziecka odbywa się bez książki, ale w naszej kulturze posługujemy się znakiem i dziecko będzie w niej funkcjonować.”

Joanna Papuzińska (1939) polska pisarka i poetka, autorka książek dla dzieci, krytyk literacki

Źródło: Maria Czernik, Funkcjonujemy w cywilizacji słowa – mówi prof. Papuzińska http://qlturka.pl/2015/12/08/funkcjonujemy-w-cywilizacji-slowa-mowi-profesor-joanna-papuzinska/, qlturka.pl, 14 stycznia 2009

O życiu, O dzieciach, O książkach, O literaturze

„To zdolność do stawiania drugiej osobie wymagań i egzekwowania ich, do przeprowadzanie swojej woli, nawet jeśli pojawia się opór. Jednocześnie – to kontrola ważnych zasobów.”

Eugenia Mandal

o władzy.
Źródło: Miłość, władza i manipulacja w bliskich związkach

O miłości

„Każdy tyle dłużen swojej ojczyźnie, na ile go stać przy jego zdolnościach i siłach.”

Jan Długosz (historyk) (1415–1480) polski kronikarz

O sile, O ojczyźnie

„Przeciętny, oswojony obywatel skłonny jest oskarżać rewolucjonistę o przesadę, nie rozumie, że rewolucjonistą staje się właśnie człowiek dzięki odzyskanej zdolności widzenia.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Płomienie (1908)
Źródło: tom I; III, Spartakus i Szymon Słupnik

„Aktorzy sami uwodzą siebie – zarówno klęskami, które pielęgnują w pamięci, jak i sukcesami. Większość wybitnych artystów ma zdolność samooceny. Na pewno pomaga sukces i współpracownicy, którzy mają do nas zaufanie. Mówią, że wierzą w nasz warsztat i chcą skorzystać z naszych możliwości. To na pewno pomaga w otwarciu się na scenie, a także w podejmowaniu nowych wyzwań. Dlatego szukam ludzi, którzy mi ufają.”

Mariusz Bonaszewski (1964) polski aktor

Źródło: Wieczne niespełnienie i niepewność, „Rzeczpospolita” nr 122, 26 maja 2006.

O ludziach, O zaufaniu, O sukcesie

„Wyjątkowe sytuacje zdołają nas uleczyć z choroby ludzi nasyconych, która pozbawia nas zdolności oceny prawdziwej wartości łyżki strawy i kromki zeschłego chleba.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

O ludziach, O chorobach

„Oto mamy pokaz, jak Platforma Obywatelska traktuje poważne problemy, dotyczące naszego kraju, problemy, które decydują o biologicznym przetrwaniu. Zadufana w sobie, pouczająca całe społeczeństwo, jak powinno się zachowywać przystępuje teraz do kolejnych działań, a mianowicie destrukcji w stosunku do rządu. I taki jest, i taki będzie odbiór rolników. Ten wniosek jest niczym innym, jak kontynuacją depresji, w jaką liderzy PO wpadli po przegranych wyborach, i niezdolności do tworzenia koalicji. Składanie wniosku o wotum nieufności w stosunku do członków Rady Ministrów jest prawem opozycji i odpowiedzialna opozycja w europejskich krajach demokratycznych to robi, ale opozycja z tego przysługującego jej prawa powinna korzystać roztropnie i w uzasadnionych przypadkach.”

Tadeusz Dębicki (1945) polski rolnik i polityk

w trakcie debaty nad wnioskiem PO o votum nieufności dla ministra rolnictwa Krzysztof Jurgiela. Źródło: wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 26 kwietnia 2006 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata5.nsf/851e81387c160e4fc125745f00379393/73ca5d589f1bb719c1257465003a20eb?OpenDocument

„Żeby jednak natchnąć żołnierzy walecznością, nie ma, moim zdaniem, niczego lepszego jak zdolność wzniecania w ludziach nadziei.”

Cyrus II Wielki (-600–-530 p. n. e.) król Persji

Wychowanie Cyrusa (Cyropedia)
Źródło: Księga pierwsza 6:19, tłum.K. Głombiowski, B. Burliga, A. Marchewka, A. Ryś, ISKŚiO UWr, Wrocław 2014.

„W środowisku wczesnych hominidów przetrwanie dziecka wymagało, by oprócz matki zadbali o nie inni (…) mamy dowody, że bez allorodzicielstwa, czyli zbiorowego wychowywania dzieci, „gatunek ludzki nigdy by nie powstał”. Nie mamy zakodowanej w genach rodziny nuklearnej ani wyłącznie matczynej opieki, tylko zdolność wzajemnego zrozumienia i rozszerzoną rodzinę.”

Carol Gilligan (1936) amerykańska feministka, pisarka i filozofka

Źródło: Chodźcie z nami! Psychologia i opór, przeł. Sergiusz Kowalski, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013.

O dzieciach, O rodzinie, O matce, O zrozumieniu

„Bo pod rządami wolnorynkowego fundamentalizmu stosunki rynkowe rozciągnęły swoją władzę na sferę publiczną i sprowadziły ludzi do roli konsumentów lub towarów konsumpcyjnych, skutecznie ograniczając ich zdolność do rozwijania pełni intelektualnych i emocjonalnych możliwości, które mogłyby z nich uczynić krytycznych obywateli”

Henry Giroux (1943)

Źródło: Casino Capitalism and Higher Education

O ludziach

„Inteligencja jest to zdolność przystosowania się do okoliczności dzięki dostrzeganiu abstrakcyjnej relacji, korzystaniu z uprzednich doświadczeń i skutecznej kontroli nad własnymi procesami poznawczymi.”

Edward Nęcka (1953)

Źródło: Inteligencja w: Psychologia. Podręcznik akademicki pod. red. J. Strelaua, t. 2, Psychologia ogólna, GWP, Gdańsk 2000, s. 726.

O inteligencji, O relacjach

„Internet nie jest jednym prostym zjawiskiem. Jest jak książka: czy książka jest dobra czy zła? Jeśli zatytułowana jest Mein Kampf, to jest zła, jeśli Biblia, to dobra. Tak samo jest z internetem: to narzędzie, które w wielu wypadkach zmieniło nasze życie, naszą zdolność dokumentacji, komunikacji itd. W wielu innych przypadkach rozpowszechnia jednak fałszywe informacje. Nigdy nie wiadomo, czy to, co dociera za pośrednictwem internetu, jest prawdziwe czy fałszywe.”

Umberto Eco (1932–2016) włoski filozof i pisarz

Wypowiedzi w wywiadach
Źródło: rozmowa Vicentego Verdu, „El País”, tłum. „Forum”, 24 maja 2010.

O życiu, O książkach, O komunikacji

„Niektórzy morscy podróżnicy nigdy nie odzyskują zdolności poruszania się na lądzie. Wychodzą na brzeg, ale chodzenie po ziemi sprawia im trudności, jakby stąpali po materacu. Jeszcze gorzej jest, kiedy siedzą nieruchomo albo próbują zasnąć. Ruch przynajmniej łagodzi objawy.”

M. John Harrison książka Nova Swing

Nova Swing (2006)

„Czy często ktoś obcy ratuje nas z opresji? Czy w ogóle ktokolwiek kiedykolwiek nas ratuje? I jak to jest, że wycieka z nas cała zdolność do przebaczania i dobroci – tak z nas wycieka, że jeden drobny miłosierny uczynek pozostaje w pamięci na całe życie? W jaki sposób do tego dochodzimy? To właśnie sobie myślę, wspominając ogorzałą twarz włóczęgi spod Indio, kiedy zastanawiam się nad moim światem – jego twarz przekonuje mnie, że zawsze jest, w co wierzyć, gdy nie ma już, w co wierzyć. To twarz dla ludzi, takich jak ja, popchniętych na samą krawędź samotności, może nawet zepchniętych w dół, którzy, gdy wdrapali się z powrotem na górę, zobaczyli zupełnie już zmieniony świat.”

Douglas Coupland (1961)

Życie po Bogu

O życiu, O ludziach, O świecie, O górach

„Niektórzy z moich kolegów uważali powyższe wyjaśnienie zdolności przetrwania memu Boga za niedostateczne. Koniec końców zawsze chcą się dopatrzyć 'korzyści biologicznych'. Potwierdzenie, że idea Boga silnie przemawia do psychiki, im nie wystarcza. Chcą jeszcze wiedzieć dlaczego. Jeśli coś przemawia do psychiki, to znaczy, że porusza umysły, a te ukształtował dobór naturalny genów w pulach genowych. Pytają więc o przyczynę, dla której posiadanie takiego umysłu zwiększa szansę przetrwania genu.”

Richard Dawkins (1941) angielski biolog

Cytaty z książek, Samolubny gen (1976)

O Bogu

„Powstańcom warszawskim los nie oszczędził żadnego z okrucieństw. Zapłacili wielką daninę krwi, znieśli gorycz przegranej, patrzyli, jak płonie ich ukochane miasto, z którego zostali wygnani. Później przez długie lata poddawani byli represjom i dyskryminacji, pozbawiono ich nawet prawa do dumy ze swojej walki. (…) A jeszcze trudniej czytać bez gniewu opinie, które na temat powstania wypowiadali w tym samym czasie komuniści. (…) Powstanie warszawskie było obiektem oszczerstw i manipulacji tak drastycznych, że jego integralna obrona stała się niejako odruchem warunkowym, nakazem serca. (…) Myślę wszelako, że zdolność do konfrontowania się z ciemnymi epizodami własnego dziedzictwa jest dla każdego narodu egzaminem z dojrzałości demokratycznej. Twierdzę, że Polacy dojrzeli do demokracji, co znaczy, że mają prawo do pełnej prawdy o własnej przeszłości.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Polacy – Żydzi: Czarne karty powstania, „Gazeta Wyborcza” nr 24, 29 stycznia 1994, s. 12.

O losie, O demokracji, O myślach, O czasie

„Socjaliści uważają prawo własności za ludzki wymysł nie dający się pogodzić z przyrodzoną równością ludzi i głoszą wspólnotę dóbr, a nie godząc się na znoszenie bez sprzeciwu niedostatku, uważają, że można bezkarnie naruszać własność i prawa bogatszych. Kościół natomiast o wiele przytomniej uznaje, że między ludźmi nie ma równości, gdyż w naturalny sposób różnią się pod względem sił i zdolności; uznaje także nierówność pod względem posiadanych dóbr i nakazuje, by prawo własności i zwierzchnictwa, pochodzące z samej natury, pozostawało dla każdego nietknięte i nienaruszone. Wiadomo bowiem, że kradzież i grabież tak bardzo zostały zakazane przez Boga, twórcę i mściciela wszelkiego prawa, że na cudze nie godzi się nawet spoglądać, a złodzieje i grabieżcy są wykluczeni z królestwa niebieskiego tak samo, jak cudzołożnicy i czciciele bożków”

Leon XIII (1810–1903) papież

por. 1 Kor 6, 9
Encyklika Quod apostolici muneris o błędach socjalistów, komunistów i nihilistów

O Bogu, O ludziach, O naturze

„Nie istnieje już to społeczeństwo, które było przedmiotem zainteresowania socjologii i nauk społecznych. Społeczeństwo nie jest już strukturą determinującą zdolność jednostki do bycia twórcą własnej historii, czyli podmiotem zdolnym do działania w pojedynkę i w grupie.”

Alain Touraine (1925) socjolog francuski

Źródło: Edwin Bendyk, Stan świata na dziś – rozmowa z prof. Touraine’em Jesteśmy w punkcie zero, polityka.pl, 23 września 2011 http://www.polityka.pl/swiat/rozmowy/1519398,1,stan-swiata-na-dzis---rozmowa-z-prof-touraineem.read

O historii, O nauce

„(…) odparł, że nie zamierza być niewolnikiem talentów, których bynajmniej nie wybierał, a które zostały mu najzwyczajniej w świecie narzucone. Co z tego, że wykazujemy zdolność do czegoś, co nie sprawia nam radości? W takim przypadku talent staje się przekleństwem.”

Marcelo Figueras (1962) pisarz argentyński

Szpieg czasu

„Jego namiętności były wielkie, zaś zdolność rozumowania słaba; upajał się naiwną dumą, iż dzięki urodzeniu zyskał władzę nad milionami, gdy tymczasem nawet najmniejsza gmina nie wybrałaby go jako swego przedstawiciela do lokalnych władz.”

Justynian II Rhinotmetos (669–711)

Źródło: Edward Gibbon, Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 56.

O książkach, O świecie, O historii

„Kultura może wzmocnić zdolności każdego człowieka.”

John Abbott (1821–1893) kanadyjski polityk

„Cóż zatem czynić należy dla polepszenia krytycznego położenia kobiet? Nade wszystko nie trudzić się apriorystycznymi wywodami, do czego kobieta zdolna lub niezdolna, ponieważ zdolności ludzkie, suma otrzymanych warunków i ich kombinacji, zmieniają się wraz z tymiż warunkami i zastosowują do nich, stąd żaden myśliciel nie może określić stanowczo, jak się ukształtują zdolności kobiet, gdy przez wyrobienie wszechstronne damy pole ich naturze do uwidocznienia swoich właściwości.”

Paulina Kuczalska-Reinschmit (1859–1921) polska działaczka społeczna i dziennikarka

o zdolnościach kobiet.
«Świt"
Źródło: Gorączka rzemieślnicza, «Świt» 1885, t. II, nr 3 (43).

O kobietach, O naturze

„W rękach niektórych czarnych wirtuozów jazzu puzon brzmi jakby odmłodzony. Być może słuszność mają ci, którzy utrzymują, że te szczególne zdolności przypisać należy dużym, mięsistym wargom czarnych muzyków, gdyż wiadomo, że w grze na instrumentach dętych blaszanych wargi grającego spełniają bardzo ważną rolę, podobną do roli stroika w instrumentach dętych drewnianych.”

Janusz Ekiert (1931–2016) polski muzykolog

Czy wiesz? Zagadki muzyczne
Źródło: s. 155

O grach

„Wy mówicie, że macie morderstwo, a ja odciągam starego Igora od płyty i trzymam w nadgodzinach. Ale przekażcie ode mnie Samowi Vimesowi, żeby przysłał mi swoich chłopców na krótki kurs pierwszej pomocy, a konkretnie wykrywania różnicy między martwym i śpiącym. W naszym fachu zawsze zaliczaliśmy zdolność chodzenia do tych kluczowych różnic, choć w tym mieście nauczyliśmy się uważać ją tylko za dobry początek. Ale kiedy ściągnęliśmy z niego prześcieradło, usiadł i zapytał Igora, czy ma kanapkę, co na ogół jest rozstrzygające. Poza gorączką nic mu nie dolegało. (…)
– Pozwolił mu pan odejść?”

Terry Pratchett (1948–2015) angielski pisarz

spytała wstrząśnięta Angua.
– Oczywiście! Nie mogę trzymać człowieka w szpitalu tylko za to, że jest kłopotliwie żywy.
Postacie: doktor Lawn, sierżant Angua
rozmowa dotyczy Nutta Gobbo, rzekomo zamordowanego w bójce.
Niewidoczni akademicy (2009)

O odejściu, O pomocy

„W dobie państwa, które inwigiluje, w którym kilkakrotnie jest przekroczona norma europejska podsłuchów, trzeba mówić o wolnościach obywatelskich. Wolność dotyczy też gospodarowania, rozumianego nie jako dziki kapitalizm, ale jako zdolność polskich przedsiębiorców, by dawać pracę, by wytwarzać dochód.”

Robert Winnicki (1985) Polski polityk, działacz społeczny, poseł na Sejm RP VIII i IX kadencji

Źródło: Ruch Narodowy przedstawił deklarację ideową http://www.rp.pl/artykul/994389-Ruch-Narodowy-przedstawil-deklaracje-ideowa.html, rp.pl, 27 marca 2013.

O wolności

„(…) niektórzy ludzie przestali poszukiwać piękna, a potem dziwią się, że ich życie jest takie brzydkie. Nie stań się jedną z takich osób. Zdolność do podziwiania piękna pochodzi od Boga. Zwłaszcza piękna w drugim człowieku. Poszukaj piękna w każdym kogo spotkasz, a na pewno je znajdziesz. Każdy nosi w sobie odprysk boskości. I każdy kogo spotkamy ma nam coś do przekazania.”

Richard Paul Evans (1962)

Dotknąć nieba

O życiu, O Bogu, O ludziach, O poszukiwaniu

„Generał Rozwadowski Tadeusz. Zdolna i szybko orientująca się głowa. Żadnych zdolności organizacyjnych i administracyjnych. Przypominałby mocno znaną historyczną postać Prądzyńskiego, robiącego na poczekaniu kilka planów jeden za drugim, nie mając żadnej mocy charakteru, by którykolwiek konsekwentnie przeprowadzać. W personaliach dowodzenia błądzi jak małe dziecko w lesie.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

o Tadeuszu Rozwadowskim. Źródło: Maciej Gablankowski, Co Piłsudski naprawdę myślał o swoich generałach? http://ciekawostkihistoryczne.pl/2016/08/03/co-pilsudski-naprawde-myslal-o-swoich-generalach-ten-jeden-rekopis-mogl-zlamac-kariere-marszalka/, ciekawostkihistoryczne.pl, 3 sierpnia 2016.

O dzieciach, O myślach, O charakterze, O myśleniu

„Miarą siły cywilizacji nie jest zdolność do prowadzenia wojen, lecz zdolność do zapobiegania nim.”

Gene Roddenberry (1921–1991) amerykański producent filmowy

posłowie do serialu Ziemia: ostatnie starcie.

O sile

„Zdolność do niezmąconej radości nie jest udziałem nieodpowiedzialnych głupców; niezłomny spokój ducha nie jest osiągnięciem ludzi pozbawionych celu; zdolność do takiego śmiechu jest końcowym wynikiem najgłębszego, najwznioślejszego myślenia.”

Ayn Rand książka Atlas zbuntowany

Atlas zbuntowany

O ludziach, O myślach, O śmiechu, O myśleniu

„Skoro postanowiliśmy wierzyć tylko w to, co jest widoczne, utraciliśmy zdolność dostrzegania tego, co ma dopiero nastąpić. Z wypaczonego widzenia tego, co istnieje, zrodziły się potworności pop-artu. Akceptacja tego, co istnieje (kompletnie wyposażony warsztat samochodowy w muzeum, kartony i reklamy zupy pomidorowej Campbella w naszych salonach), stanowi akt bierności, rezygnacji i impotencji, świadczy o braku inwencji oraz przetworzenia artystycznego, a zarazem o niemożności odrzucania tego, co istnieje, i tworzenia tego, co może zaistnieć. Twórca złożył broń. Szaleniec, który z uporem zrywał reklamy, gdyż raziła go ich brzydota, był bliższy bohaterstwa niż twórca pop-artu.”

Anaïs Nin (1903–1977) pisarka francuska

Opis:odczyt w Szkole Sztuk Pięknych na Manhattanie w styczniu 1960.

„Nie mam nic przeciw Wałęsie, jest to (czy był) charyzmatyczny przywódca robotników, o zdolności wpływania na masy równej Hitlerowi, ale ja nie jestem robotnikiem, w dupie mam walkę o lepsze jutro klasy pracującej, podobnie jak ona w dupie ma to, co ja robię, nie miałem nigdy nic wspólnego tak z Solidarnością, jak i z Partią, stosuje się raczej do mnie wiersz Gałczyńskiego wciąż uciekamy – inteligenci.”

Zdzisław Beksiński (1929–2005) polski malarz, rzeźbiarz, fotografik i grafik komputerowy

Źródło: Magdalena Grzebałkowska. Beksińscy. Portret podwójny, s. 272. Kraków 2014, wyd. Znak

O walce

„Dzieci wychowywane przez homoseksualistów częściej mają problemy z identyfikacją płciową, popadają w homoseksualizm, tracą zdolność do zdrowych relacji z płcią przeciwną. Gejowska propaganda każe nam przymykać na to oko, ta wiedza jest na cenzurowanym.”

Paul Cameron (1939)

Źródło: Geje grozili mi śmiercią, „Gość Niedzielny” nr 20, s. 32–34.

O śmierci, O dzieciach, O wiedzę, O relacjach

„Chcę, by do naszej kultury weszła introspekcja, zdolność rozumienia siebie samego.”

Fatos Lubonja (1951)

Źródło: Fatos Lubonja, culturecongress.eu http://www.culturecongress.eu/people/lubonja_fatos

„Jeśli sięgniemy do doświadczeń płynących z historii ludzkości, to możemy być absolutnie pewni co do prawdziwości wniosku, że tylko dzięki pogłębieniu wiedzy będziemy w stanie nakarmić i odziać gatunek ludzki. W przeszłości wraz ze wzrostem wiedzy rosła także zdolność człowieka do kontrolowania środowiska, w którym żyje, do zapewnienia sobie bezpieczeństwa.”

Isaac Asimov (1920–1992) amerykański pisarz

Źródło: Dorothy Crook, Perspektywy, tłum. Barbara Komuda, „Fantastyka” nr 1/82, s. 15–16.

O historii, O wiedzę, O przeszłości

„Delfiny, w odróżnieniu od nas, nie mają zdolności manualnych, natomiast ich tańce, skoki, są, być może, odpowiednikiem naszego baletu. Dźwięki, tak jak muzyka w Kościele prawosławnym – bez instrumentów muzycznych – są prawdopodobnie ich pieśniami, którymi prowadzą długie dyskursy. Jest to semantycznie zorganizowany system sygnałów.”

Jerzy Vetulani (1936–2017) profesor nauk przyrodniczych, psychofarmakolog, neurobiolog, biochemik

Źródło: Profesor Jerzy Vetulani: W każdym z nas tkwi mr Hyde http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20091206/OPINIE/50748291, nto.pl, 6 grudnia 2009.

O muzyce

„Wolność jest naturalną zdolnością każdego do robienia tego, co mu się podoba, chyba, że jest to zabronione przez prawo lub przez życie.”

Justynian I Wielki (482–565) cesarz bizantyjski

Źródło: Wielka księga aforyzmów, oprac. AP Kondrashov, I. Komarow, Moskwa 2008, s. 734.

O życiu, O wolności

„Zdolność myślenia nie zna granic.”

Albert Jacquard (1925–2013) francuski genetyk i eseista

O myślach, O myśleniu

„Gdybyśmy mogli odrzucić wszelką pychę, gdybyśmy, chcąc zdefiniować nasz gatunek, trzymali się ściśle tego, co jest niezmienną cechą człowieka i jego inteligencji, jaka ujawnia się w okresach historycznych oraz prehistorycznych, powiedzielibyśmy nie Homo sapiens lecz Homo Faber. Pokrótce – inteligencja, rozważana ze względu na to, co wydaje się być jej oryginalną właściwością, jest zdolnością wytwarzania sztucznych przedmiotów, zwłaszcza narzędzi do wytwarzania narzędzi i do nieograniczonego różnicowania produkcji.”

Henri Bergson (1859–1941) francuski filozof, noblista

zapewne pierwsze historyczne użycie zwrotu Homo Faber (człowiek – wytwórca) jako określenia gatunku ludzkiego.
Ewolucja twórcza (1907)

O inteligencji

„Jakże często odczuwałem, że instynkt przewyższa we mnie zdolności umysłu i poprzedza cały kunszt mojego rzemiosła.”

Gabriele d'Annunzio (1863–1938) włoski poeta, dramaturg i prozaik

„Biologiczny determinizm nie zmusza człowieka do polowania za pomocą włóczni czy łuku i strzały, używania zatrutych strzał ani obrony za palisadami, w schronach czy przy użyciu broni. W tej samej chwili, w której przyjmuje się takie urządzenia, by wzmocnić ludzką zdolność przystosowania się do otoczenia, stają się one także warunkami koniecznymi do przetrwania.”

Bronisław Malinowski (1884–1942) polsko-brytyjski antropolog

Naukowa teoria kultury (1944)

O pomocy

„Nie cuda bowiem skłaniają realistę do wiary. Prawdziwy realista, który nie wierzy, zawsze znajdzie w sobie moc i zdolność przeczenia cudom i choćby nawet stanął przed niewątpliwym faktem, raczej nie dałby wiary własnym zmysłom, niżby miał uznać możliwość cudu.”

Fiodor Dostojewski (1821–1881) pisarz rosyjski

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 96.

O wierze

„Genialna zdolność kobiety – zapominać – jest czymś innym niż talent damy – nie przypominać sobie.”

Tadeusz Fangrat (1912–1993) poeta polski, satyryk, tłumacz literatury węgierskiej

O kobietach, O zapominaniu

„Nie ma etycznego sformułowania, które by umiejscowiło poczęcie życia jako istoty ludzkiej w jednym punkcie, bo jest to proces. Zapłodnienie komórki jest startem, ale to nie jest równoważne istocie ludzkiej.(…) Kościół przez bardzo długi czas za rozpoczęcie życia człowieka uważał moment urodzenia. Sam poród i uzyskanie zdolności samodzielnego bytu jest momentem, kiedy możemy mówić o człowieku. Szukając innego wykładnika, możemy uznać, że takim momentem jest 36. tydzień ciąży, kiedy pojawiają się fale mózgowe. Takim momentem może być ukształtowanie układu nerwowego. Każdy może przyjąć inne kryteria.”

Grzegorz Południewski (1957) polski ginekolog-położnik

Źródło: Wiktoria Buczek, Księża: Dzieci z in vitro rodzą się chore. „Na Zachodzie nikt nie przyjmie takich bełkotów” (Obalamy mity), tokfm.pl, 11 lipca 2014 http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,103085,16311389,Ksieza__Dzieci_z_in_vitro_rodza_sie_chore___Na_Zachodzie.html

O dzieciach, O czasie

„Nie ma więcej gniewu czy lęku w adrenalinie niż głupoty w butelce whisky. Substancje te, jako takie, są tak bez znaczenia dla tego, co umysłowe, jak benzyna czy dwutlenek węgla. Tylko wtedy, gdy ich zdolność do funkcjonowania w charakterze składników większych układów funkcjonalnych zależy od ich wewnętrznego składu, ich tak zwana „wewnętrzna natura” się liczy.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Natura umysłów

O głupocie, O charakterze, O naturze

„Klasyczna miejska klasa średnia: wykształcona, świetnie czująca się w nowych technologiach, artystyczna, pokojowa – i bezsilna. (…) utraciła swój główny polityczny talent, czyli zdolność do tworzenia koalicji z innymi grupami społecznymi.”

Iwan Krystew (1965)

Źródło: rozmowa Katarzyny Wężyk, Arogancja elit, „Gazeta Wyborcza”, 5–6 października 2013.

„Każdy według swoich zdolności, każdemu według jego potrzeb.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

Jeder nach seinen Fähigkeiten, jedem nach seinen Bedürfnissen! (niem.)
Krytyka programu gotajskiego (1875)

„Współczesny patriotyzm Polaka w swojej Ojczyźnie nie musi mieć wymiaru militarnego. Dziś powinien mieć przede wszystkim wymiar religijny, społeczny i polityczny. Współczesny polski patriota w jeden zasadniczy sposób może i powinien okazywać swoją miłość do Ojczyzny, a mianowicie winien najlepiej jak potrafi spełniać swoje życiowe obowiązki. Obowiązki stanu i zawodu. Obowiązki ojca, matki, syna, córki, krewnego, przyjaciela, sąsiada, ale także obowiązki swojego zawodu, jaki wykonuje, oraz stanowiska społecznego czy politycznego, na jakie został powołany lub wybrany. Prawdziwym patriotą jest dziś ten, kto czyni dobro i czyni je dobrze, pilnie, uczciwie, najlepiej jak umie. Prawdziwym patriotą jest dziś ten, kto na miarę swoich możliwości, sił, zdolności i talentów, podejmuje na każdym miejscu, na którym postawiła go Opatrzność, wszelkie działania, które mają służyć nie tylko jego osobistym celom, lecz także dobru wspólnemu; które mają służyć nie tylko jego najbliższym i znajomym, lecz także innym ludziom, często całkowicie obcym, za których jest – z uwagi na swoje miejsce w społeczeństwie – odpowiedzialny.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w katedrze płockiej podczas mszy z okazji święta niepodległości, 11 listopada 2006

O miłości, O matce, O ojczyźnie, Córki

„Kobiety na ogół nie potrafią zerwać z rodziną i przeszłością, ale mężczyźni zachowali tę pierwotną zdolność. Po prostu zrywają z tym, zupełnie tak jakby odklejali sztuczną brodę, i dyskretnie, cichcem wracają do społeczeństwa, kompletnie odmienieni.”

Zadie Smith książka Białe zęby

Białe zęby (2000)

O kobietach, O mężczyznach, O rodzinie, O zachowaniu

„Wolno publicznie jeść, lecz zakaz publicznego uprawiania seksu jest bardzo silnym tabu bodaj we wszystkich kulturach; zakaz ten należy do konstruktywnych znamion uczłowieczenia; wyraża umiejętność odnoszenia się do własnego ciała jak do rzeczy, a więc ostatecznie zdolność do odróżniania ciała od samego siebie; ludzkość pewnie nie wyszłaby ze stanu zwierzęcego, gdyby to tabu nie było ustanowione.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Mini wykłady o maxi sprawach (1997–2003)

O seksie

„Dobry doktor to jest taki, który spojrzy na pacjenta i zobaczy coś takiego, co mu coś przypomina. Więc trzeba mieć zdolność kojarzenia i zdolność obserwacji. Kiedy pracowałem w poradni kardiologicznej na Sterlinga, to tam w zimie było cholernie zimno. Na kaloryferze z tyłu za mną siedziało pięciu, sześciu studentów czy studentek. Ktoś otwierał drzwi. Pacjent. To ja ich pytam: „Co mu jest?”. Trzeba było z daleka rozpoznawać chorobę, bo jeden objaw przesądza (…). To jest zdolność kojarzenia, zdolność obserwacji, nie jakiś nadprzyrodzony dar (…). Trzeba umieć obserwować człowieka. Nie! Trzeba chcieć.”

Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny

Źródło: Paweł Smoleński, Oddział wskrzeszeń, „Gazeta Wyborcza”, 2–3 października 2010.

„Nieprzyjaciel wolności słowa mógłby powiedzieć w celu zmniejszenia siły tych uwag, że nie ma żadnej konieczności, by ludzkość znała i wiedziała wszystko, co mogą powiedzieć za lub przeciw jej opiniom filozofowie i teologowie. Że zwykłym ludziom nie jest potrzebna zdolność do wykazania nieścisłości lub błędów przemyskiego oponenta. Że wystarczy, jeśli jest ktoś zdolny do udzielenia odpowiedzi obalającej wszystko, co mogłoby wprowadzić w błąd osoby niewykształcone. Że proste umysły, które nauczyły się oczywistych zasad wpajanych w nie prawd, mogą zaufać autorytetowi co do rzeczy, a zdając sobie sprawę z tego, że nie mają dostatecznej wiedzy ani talentu do rozwiązywania każdej trudności, którą można by wysunąć, mogą zadowolić się przeświadczeniem, że wszystkie wysunięte trudności zostały już lub mogą być pokonane przez osoby szczególnie do tego uzdolnione.”

John Stuart Mill (1806–1873) angielski filozof, politolog i ekonomista

Źródło: Richard H. Popkin, Avrum Stroll, Filozofia, Poznań 1994, tłum. Jan Karłowski, Norbert Leśniewski, Andrzej Przyłębski, s. 127.

O błędach, O zaufaniu, O wiedzę, O wolności

„(…) zdolności twórcze i moc mojej wyobraźni dalece przewyższają możliwości zwykłego entuzjasty LSD.”

Woody Allen książka The Complete Prose

The Insanity Defense: The Complete Prose

„Gdybym istotnie przy tej jałowiźnie, przy tej niemocy czynu, posiadał nawet genialne zdolności, to byłbym jakimś szczególnym rodzajem geniusza bez teki.”

Henryk Sienkiewicz książka Bez dogmatu

Without Dogma

„Istnieje od bardzo dawna ogromna sekta idiotów, którzy przeciwstawiają zmysłowość inteligencji. Powstaje błędne koło: odmawiają sobie rozkoszy, żeby poprawić swoje zdolności intelektualne, co w efekcie prowadzi do ich zubożenia. Stają się coraz głupsi, co z kolei utwierdza ich w przekonaniu, że są błyskotliwi - nic bowiem bardziej niż głupota nie daje poczucia, że jest się inteligentnym.”

Amélie Nothomb The Character of Rain

Métaphysique des tubes

O inteligencji, O głupocie

„W systemie obejmującym bogów – istoty, które to wszystko stworzyły – mamy jeszcze więcej powodów, by zintegrować ból z całością. Trzeba wytłumaczyć jego istnienie, natarczywą obecność czegoś, co jest nie do wytłumaczenia. Wytłumaczenie zła – cierpienia, bólu – to jeden z najbardziej fascynujących wątków wielkich podań: jak i dlaczego bohaterowie tych podań dopuszczają się czegoś, co radykalnie przeczy przypisywanej im dobroci. Aby znaleźć tę usprawiedliwiającą rację, wymyślono wiele rzeczy: między innymi zbawczy walor cierpienia – błogosławieni ubodzy, albowiem do nich należy królestwo; nadano cierpieniu funkcję, przypisano mu użyteczność. Bóg zsyła ci cierpienie, żeby cię wypróbować i uczynić lepszym. Cierpienie nie jest czymś niepotrzebnym, stratą. Poprzez cierpienie coś gromadzisz, zbierasz, żeby odebrać to w jakimś niebie. Cierpienie jest błogosławieństwem, pod warunkiem – tylko pod tym warunkiem – że w to niebo wierzysz. Inni poszli jeszcze dalej i, jak Nuerowie, uznali, że ból – zdolność znoszenia bólu – jest przywilejem, miarą dzielności mężczyzny. Że ten, kto więcej i w godniejszy sposób cierpi, jest więcej wart – teraz, a nie gdzie indziej i kiedy indziej, w jakiejś niepewnej zawsze przyszłości.”

Martín Caparrós (1957)

El hambre

O cierpieniu, O Bogu, O bólu, O przyszłości

„Szlachetnemu łatwo usługiwać, ale trudno go uradować. Jeśli (usiłuje się) go uradować, ale nie na (słusznej) drodze, on się nie raduje, ale zatrudniając ludzi, uwzględnia ich zdolności. Pospolitemu trudno usługiwać, ale łatwo go uradować. Jeśli (usiłuje się) go uradować, choć nie na (słusznej) drodze, on się raduje, ale zatrudniając ludzi, szuka doskonałości.”

Konfucjusz książka Dialogi konfucjańskie

Źródło: Lun Yu (Rozmowy), op. cit., s. 206.

O ludziach

„Na ogół kobieta ma niebywale rozwiniętą zdolność przystosowywania się. Aklimatyzuje się w nowych warunkach i asymiluje się w najbardziej obcych środowiskach znacznie łatwiej i prędzej niż mężczyzna.”

Tadeusz Dołęga-Mostowicz (1898–1939) polski pisarz

Trzecia płeć
Źródło: s. 157

O kobietach

„Andrzejku! Pociecho moja jedyna. Ofiarowując Ciebie opiece Matki Bożej, proszę Ją, aby z ducha Twego wyrosło w czyn moje serce zdławione rękami wrogów. Ażeby moje marzenia zapadły do Twego serca jak iskry płomienne. Ażebyś był mężnym i słowo dane wobec Boga, Ojczyzny i własnego ducha przedkładał nad życie. Abyś był szlachetny i miał zawsze czyste serce. Aby uśmiech nie schodził z Twoich ust nawet w momencie, gdyby szatańskie ręce życie Tobie – jak mnie – odebrać chciały. Abyś utulił w bólu i otarł łzy Matce i był dla niej prawdziwą radością. Pamiętaj, że istnieją trzy świętości: Bóg, Ojczyzna i Matka. Bądź dobry dla Matki. Zostań lekarzem, inżynierem, naukowcem lub ekonomistą, co wolisz. Nie zapominaj o ojcu i jego idei. Bądź Polakiem, to znaczy całe zdolności zużyj dla dobra Polski i wszystkich Polaków. (…) Bądź katolikiem, to znaczy pragnij poznać Wolę Bożą, przyjmij ją za swoją i realizuj w życiu. Katolik to nie niedołęga, ale zdolny, przedsiębiorczy, służący dobru i walczący ze złem. Przez wykształcenie umysłu i charakteru osiągnąć musisz odpowiednie stanowisko społeczne – by cele te móc realizować.”

Łukasz Ciepliński (1913–1951) wojskowy polski, oficer AK

gryps do syna Andrzeja, wysłany z więzienia UB. Źródło: Tadeusz Płużański: Dlaczego czcimy Niezłomnych 1 marca? Zamordowani, niezidentyfikowani https://www.tysol.pl/a29854--Tylko-u-nas-Tadeusz-Pluzanski-Dlaczego-czcimy-Niezlomnych-1-marca-Zamordowani-niezidentyfikowani, tysol.pl, 1 marca 2019.

O matce, O ojczyźnie, O łzach, O zapominaniu

„Uznanie własnej winy jest według nauczania Jezusa podstawowym warunkiem metanoi (przemiany duchowej), warunkiem życia w Bogu i, siłą rzeczy, warunkiem zbawienia. Dodajmy: zdolność do poczucia winy jest warunkiem bycia człowiekiem. Ta zdolność czyni nas istotami ludzkimi, mówi Księga Rodzaju, i słusznie. Słusznie dlatego, że nie mamy żadnej znajomości dobra i zła, jeśli nie odczuwamy ich w sobie; tak więc doświadczać zła jako stanu własnej duszy to czuć się winnym. Jeśli nie umiemy czuć się winni, nie jesteśmy zdolni do odróżnienia dobra i zła.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

s. 26
Jezus ośmieszony. Esej apologetyczny i sceptyczny.

O sile, O Bogu, O duszy

„Wielu mężczyzn z wiekiem zapada na autyzm testosteronowy, który przejawia się w powolnym zaniku inteligencji społecznej i umiejętności międzyludzkiej komunikacji, a także upośledza formułowanie myśli. Zaatakowany tą Dolegliwością Człowiek staje się milczący i wydaje się pogrążony w rozmyślaniach. Bardziej interesują go różne Narzędzia i maszynerie. Pociągają go druga wojna światowa i biografie znanych ludzi, najczęściej polityków i złoczyńców. Prawie zanika jego zdolność do czytania powieści, autyzm testosteronowy zaburza psychologiczne rozumienie postaci.”

Olga Tokarczuk książka Prowadź swój pług przez kości umarłych

Prowadź swój pług przez kości umarłych
Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków 2017, s. 36.

O inteligencji, O komunikacji, O myślach, O myśleniu

„Decyzja o powstaniu była zwyczajnie głupia. Zła, nierozważna, ze wszech miar krótkowzroczna. Mówię o decyzji. Nie o samej walce. Po prostu do tej walki nie powinno dojść. Mówię to jako długoletni wojskowy, sztabowiec i frontowiec. Nie powinniśmy zaczynać tej walki. Okazało się, że nasi dowódcy byli słabo wyszkoleni, militarnie nieprzygotowani do takiej roli. Do tego dochodzi coś, o czym dziś już możemy mówić. Góra AK to byli megalomani. (…) Powstanie wywołało kilku kompletnie niekompetentnych ludzi. Wbrew logice. I oni – jak ślepcy z obrazu – poprowadzili nas ku tragedii. Stało się z nimi coś arcypolskiego: oni oszaleli, zachłysnęli się Polską i oszaleli. Stracili zdolność racjonalnego myślenia. (…) Liderzy AK w sposób zupełnie nieodpowiedzialny, szafując życiem setek tysięcy ludzi, rzucili się w szalonej szarży z pięściami na wroga. I jeszcze dali rozkaz, abyśmy my to wykonali. Na tym polega ta tragedia.”

Stanisław Aronson (1925) oficer Armii Krajowej, izraelski wojskowy

Źródło: Emil Marat, Michał Wójcik, Stanisław Aronson: Góra AK to byli megalomani. Powstanie warszawskie wywołało kilku niekompetentnych ludzi. Wbrew logice http://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,25026752,stanislaw-aronson-gora-ak-to-byli-megalomani-powstanie.html, wyborcza.pl, 29 lipca 2019.

O górach, O myślach, O myśleniu, O decyzjach

„Człowiek nie tylko manipuluje swoim światem. Ma on również zdolność odczytywania orędzia, które kryje w sobie świat i które wpisane jest we wszystkie rzeczy składające się razem na świat. Starożytni i współcześni semiolodzy dokładnie widzieli, że przedmioty są nie tylko rzeczami, ale że tworzą również system znaków będących literami wielkiego alfabetu, który stoi w służbie wpisanego w rzeczy orędzia. Orędzie to może być opisane i odcyfrowane przez tego, kto idzie przez świat z otwartymi oczyma.”

Leonardo Boff (1938)

Sakramenty Kościoła (Os Sacramentos da Vida e a Vida dos Sacramentos; 1977)
Źródło: s. 7.

O świecie

„Osoba jest aktorem na scenie życia, którego swoboda zachowania jest określona przez jego (i jej) strukturę genetyczną, biologiczną, fizyczną i psychiczna. Sytuacja jest kontekstem behawioralnym, który dzięki swym funkcjom nagradzającym i normatywnym ma zdolność nadawania znaczenia i tożsamości rolom i statusowi aktora. System składa się z funkcjonariuszy i instytucji, których ideologia, wartości i władza stwarzają sytuacje oraz dyktują role i oczekiwania dotyczące aprobowanych zachowań aktorów w jego sferach wpływu.”

Philip Zimbardo (1933) psycholog amerykański

Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?
Źródło: s. 429.

O zachowaniu

„Każdy naród ma inną etykę odpowiednio do swej wartości cywilizacyjnej, do stopnia społecznego rozwoju. Naród nasz, który niezaprzeczalnie niżej stoi w rozwoju od przodujących w cywilizacji narodów europejskich, jeżeli ustępuje im pod względem moralnym, to właśnie przez mniejszą zdolność poszanowania godności ludzkiej w sobie i w innych.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: Roman Wapiński, Roman Dmowski, Wyd. Lubelskie, Lublin 1988, s. 76.

„Z antysemityzmem, podobnie jak z teorią płaskiej Ziemi, nie da się prowadzić racjonalnej polemiki. Ale inaczej niż antysemityzm teoria płaskiej Ziemi nie spowodowała wymordowania milionów. To właśnie ta sprawdzona zdolność powodowania ludobójstwa sprawia, że z antysemityzmem należy walczyć bardziej niż z innymi uprzedzeniami: nie jest on postawą czy poglądem, ale zbrodnią.”

Konstanty Gebert (1953) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Antysemityzm to nie pogląd, to zbrodnia http://wyborcza.pl/naszaeuropa/7,168189,24989037,antysemityzm-to-nie-poglad-to-zbrodnia-warszawski.html, wyborcza.pl, 13 lipca 2019.

„Co do zasady uważam, że polskiej polityce europejskiej potrzebna jest korekta. My powinniśmy być krajem, który stabilizuje Unię i ma poczucie odpowiedzialności za całość tego domu. Unia Europejska – nawet obciążona rozlicznymi wadami – jest nam potrzebna do bezpieczeństwa i dalszego rozwoju. Uważam, że przyszedł czas, aby dokonać poważnej korekty i w żadnym wypadku nie kibicować eurosceptykom. Powinniśmy przejść z pozycji krytycznej do pozycji współgospodarza Unii Europejskiej. To wymaga rozmaitych rzeczy, ale przede wszystkim zdolności do kooperacji z zasadniczymi partnerami europejskimi – z Niemcami i Francją, z jednoczesną animacją współpracy regionalnej. Myśl o tym, że współpraca regionalna jest złotym środkiem i kluczem do wszystkiego, jest anachroniczna. Jestem wielkim zwolennikiem napełnienia treścią Grupy Wyszehradzkiej, ale Polska musi mieć większą niż dotąd zdolność do współpracy z tymi państwami, z którymi możemy ustabilizować Unię Europejską.”

Kazimierz Michał Ujazdowski (1964) polski polityk

Źródło: Ujazdowski dla Onetu: PiS potrzebna jest korekta w myśleniu http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/wywiad-z-kazimierzem-ujazdowskim-dla-onetu-wywiad/f6f5w7, onet.pl, 5 grudnia 2016.

O współpracy, O myślach, O myśleniu, O czasie

„Na temat abpa Głodzia było już tyle mniej niż bardziej nieoficjalnych informacji, że nikt teraz Ameryki nie odkrył. Wielokrotnie już się pojawiały sygnały, że nie jest on osobą wylewającą za kołnierz, jest też znany ze specyficznego zachowania wobec innych księży - rządzi bardzo autorytatywnie. Traktuje Kościół jak wojsko, zachowuje się jak generał wobec wojska i przenosi ten najgorszy styl na teren Kościoła. Ale diecezja nie może być koszarami. Kolejne awanse abp. Głodzia nie wynikały ze zdolności duszpasterskich, ale z tego, że był popierany przez różne układy.”

Tadeusz Isakowicz-Zaleski (1956) polski duchowny katolicki obrządku ormiańskiego

Źródło: Ksiądz o abp. Głodziu: były sygnały, że za kołnierz nie wylewa https://www.wprost.pl/kraj/392627/Ksiadz-o-abp-Glodziu-byly-sygnaly-ze-za-kolnierz-nie-wylewa.htm, wprost.pl, 20 marca 2013

O zachowaniu

„Najważniejszymi produktami gospodarki XXI wieku nie będą samochody, tekstylia ani jedzenie, ale ciało, mózg i świadomość – a więc sztuczne życie. (…) Ci superludzie mieliby takie zdolności fizyczne i poznawcze, które znacznie przewyższałyby nasze obecne. Lepszą pamięć, wyższą inteligencję, silniejsze, bardziej odporne ciało. Być może mały ułamek ludzkości uzyska niemal boskie przymioty, a większość społeczeństwa pozostanie bez zmian. Powstanie klasa ludzi bezużytecznych. (…) Superludzie będą się prawdopodobnie bardziej różnić od nas niż my od neandertalczyków czy szympansów. Z tego względu należałoby mówić o nowym gatunku.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Źródło: rozmowa Guido Mingelsa, Homo Deus, „Der Spiegel”, tłum. „Forum” nr 8, 14–27 kwietnia 2017.

O inteligencji, O życiu, O ludziach, O wieku

„Jeżeli jednak nawet pominiemy kwestie moralne i spojrzymy jedynie z praktycznego punktu widzenia, to siła człowieka wynika ze współpracy, a psychopaci niezbyt dobrze sobie ze współpracą radzą. Potrzebne są empatia i współczucie, zdolność rozumienia i przyjaznych uczuć wobec innych ludzi, jeżeli mamy z nimi skutecznie współdziałać.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Źródło: Pożegnanie z wojną, wywiad dla „The Guardian”, 19 marca 2017, przedruk i tłumaczenie Andrzej Ehrlich, „Gazeta Wyborcza”, 15–17 kwietnia 2017.

O ludziach, O współpracy, O emocjach, O sile

„Oddając się sobie nawzajem wyłącznie z hedonistycznych pobudek, poddajemy się animizacji i uwsteczniamy. (…) Promując wśród młodych ludzi utrzymywanie kontaktów opartych wyłącznie na więzach fizycznych, utrudniamy kształtowanie zdolności do nawiązywania trwałych związków, co prędzej czy później nieuchronnie prowadzi do atomizacji społeczeństwa, a więc jego osłabienia.”

Marta Kaczyńska (1980) polska prawniczka, adwokatka, córka Prezydenta Polski Lecha Kaczyńskiego i Marii Kaczyńskiej z d. Mackiewicz

Źródło: Marta Kaczyńska krytykuje akcję Rubik i ostrzega przed masturbacją http://wiadomosci.dziennik.pl/media/artykuly/562388,marta-kaczynska-ostrzezenie-masturbacja-krytyka-akcja-anja-rubik.html, dziennik.pl, 13 grudnia 2017

O ludziach

„Nasz kryzys jest uważany przez komentatorów brytyjskich za kryzys dialogu, zaufania i zdolności współczesnych społeczeństw do rozwiązywania konfliktów i zaakceptowania, że kluczowym narzędziem integrowania społeczeństw są konstytucje. Jak mówił prof. Barber, konstytucjonalizm oznacza, że szanuję kompromis osiągnięty poprzez zawarcie pewnych wartości w konstytucji, nawet jeśli nie do końca zgadzam się osobiście ze wszystkimi tymi wartościami.”

Marcin Matczak (1976) doktor habilitowany nauk prawnych

Źródło: Jak prof. Lech Morawski Oxford zaskoczył http://www.rp.pl/Polityka/170519745-Jak-prof-Lech-Morawski-Oxford-zaskoczyl.html#ap-1, rp.pl, 11 maja 2017

O zaufaniu

„Uganianie się za nowymi formami religijności, sukcesy rozmaitych sekt charyzmatycznych, sondowanie głębi i legend wiecznie tajemniczego Orientu, rozmaite techniki kolektywnej psychoterapii – wszystko to są symptomy tego samego dziwacznego schorzenia, jakie wyrasta z niejasnego poczucia, iż utraciliśmy zdolność i miejsce tzw. bezpośredniej komunikacji.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań.
Źródło: s. 36. (Wieś utracona)

O komunikacji, O sukcesie

„Wydaje mi się, że w tym przypadku mamy do czynienia z grą oporu. Trudno mi przypuszczać, żeby na dłuższą metę pani profesor Gersdorf, nie orientowała się, do czego to prowadzi. Na razie to wizerunkowe mieszanie się w politykę, oportunizm i nieposłuszeństwo instytucjonalne prawu przez osobę, która z mocy prawa przeszła w stan spoczynku. Musi się liczyć z odpowiedzialnością dyscyplinarną, jak i karną. Małgorzata Gersdorf utraciła zdolność prawną.”

Piotr Andrzejewski (1942) polski działacz polityczny i adwokat

o Małgorzacie Gersdorf Źródło: Mec. Andrzejewski dla wPolsce.pl o działaniach Małgorzaty Gersdorf: To wizerunkowe mieszanie się w politykę i nieposłuszeństwo https://wpolityce.pl/polityka/403556-mec-andrzejewski-dla-wpolscepl-o-dzialaniach-gersdorf, wpolityce.pl, 12 lipca 2018.

„Prawo jest jednoznaczne. Przepis art. 180 ust. 3 konstytucji mówi o kadencyjności organu, jakim jest I prezes SN. Oprócz kadencyjności, ust. 4 mówi o tym, że sędziowie – w zakresie określonym przez władzę ustawodawczą – przechodzą w stan spoczynku. Taki sędzia traci personalną zdolność prawną do pełnienia funkcji w kadencyjnym organie. Poprzednia ustawa zakładała to samo, tylko w zakresie 70 roku życia.”

Piotr Andrzejewski (1942) polski działacz polityczny i adwokat

o kryzysie wokół SN Źródło: Mec. Andrzejewski dla wPolsce.pl o działaniach Małgorzaty Gersdorf: To wizerunkowe mieszanie się w politykę i nieposłuszeństwo https://wpolityce.pl/polityka/403556-mec-andrzejewski-dla-wpolscepl-o-dzialaniach-gersdorf, wpolityce.pl, 12 lipca 2018.

O ustawie

„Nadmiernie zwraca się uwagę na jego zdolności organizacyjne, nie doceniając intelektualnych. Politycy lubią gadać, ale nic z tego nie wynika. Grzesiek koncentruje się na zasadniczych sprawach i wyciąga wnioski. Tusk, który nie lubi gadulstwa, bardzo go za to ceni.”

Jacek Protasiewicz (1967) polski polityk

o Grzegorzu Schetynie. Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,75248,7517165,Polowanie_na__Grzesia__Schetyne.html, 2 lutego 2010

„Pigmeje, którzy żyją w pasie lasów tropikalnych od Kamerunu w Afryce aż po Nową Gwineę i Filipiny, są najmniejszymi ludźmi na świecie; wzrost ich wynosi przeciętnie 142 cm, a waga 40 kg; mają przy tym doskonałe proporcje ciała. Ich niski wzrost usiłowano w różny sposób wyjaśnić: przypuszcza się, że pewną rolę odgrywało tu środowisko geograficzne i związany z tym rodzaj pożywienia. Pigmeje mają czarną barwę skóry. Trudnią się zbieractwem i myślistwem, czasem rybołówstwem; odznaczają się wielkim zamiłowaniem do tańca i wyjątkową zdolnością naśladownictwa.”

Roman Stopa (1895–1995) polski językoznawca, afrykanista

Źródło: Z Czarnego Lądu, wybór i tłum. Joanna Mantel-Niećko, Nina Pilszczikowa, Roman Stopa, Wiedza Powszechna, Warszawa 1958, seria: Myśli Srebrne i Złote, s. 183–184.

O czasie, O tańcu

„To właśnie intensywność zachowania i sugestywna siła jego osobowości sprawiała wrażenie inteligencji i wiedzy znacznie większej niż przeciętne. W dodatku Hitler miał wyjątkowe zdolności dialektyczne, które umożliwiały mu przekonywanie w dyskusji najbardziej nawet kompetentnych ludzi w różnych dziedzinach życia, co nieraz dawało fatalne skutki. Zbijał ich z tropu tak, że nie potrafili się zdobyć na sprzeciw, a właściwe odpowiedzi przychodziły im do głowy dopiero później.”

Walter Schellenberg (1910–1952) funkcjonariusz SS, szef niemieckiego wywiadu

Wspomnienia (1987)
Źródło: s. 91.

O wiedzę, O inteligencji, O ludziach, O zachowaniu

„Świętość nie jest głupotą! Postrzeganie Bóstwa nie pozbawia rozumu f zdolności.”

Śri Jukteśwar Giri (1855–1936) Indyjski jogin i guru

Autobiografia Jogina
Źródło: [ftp://trans-hurt.home.pl/Ksiazki/Paramahansa%20Yogananda%20-%20Autobiografia%20Jogina.pdf Lata w pustelni mego Mistrza Parmahansa Yogananda, rozdz. 12, s. 57]

O głupocie

„Kiedy ludzie rozwiedli się z naturą, utracili zdolność znajdowania pocieszenia w obliczu koszmaru, który czyha na każdego z nas. Im uważniej obserwujemy, tym mniej sensu widzimy we wszystkim i tym bardziej czujemy się bezbronni.”

Arturo Pérez-Reverte książka Batalista

Batalista
Źródło: s. 102

O naturze, O ludziach, Sens

„Przyglądamy się, jak Węgry czy Polska depczą europejskie wartości, ale nic przeciwko temu nie robimy. Ta wspólna niezdolność zaproponowania naszym współobywatelom czegoś ambitnego dla Europy podkopuje europejskie marzenie.”

Emmanuel Macron (1977) francuski polityk

Źródło: wywiad Britty Sandberg i Julii Amalii Heyer, Odpukać w niemalowane, „Der Spiegel”, tłum. „Forum” nr 7, 31 marca – 13 kwietnia 2017.

„To, co się dzieje dzisiaj, to jest zerwanie ciągłości, która może mieć bardzo negatywny wpływ na zdolność sił zbrojnych do działania, a także najwyższych władz państwowych do kierowania obroną państwa.”

Janusz Bronowicz (1960)

Źródło: "Prezydent od początku jest w głębokiej defensywie, jeśli chodzi o sprawy obronności" http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/general-janusz-bronowicz-o-braku-nominacji-generalskich,763797.html, tvn24.pl, 10 sierpnia 2017

O zerwaniu

„Państwa w sposób należyty i adekwatny nie może reprezentować nic, co nie reprezentuje zarówno jego zdolności, jak i własności. Skoro jednak zdolności są z zasady przebojowe, aktywne, a własność z kolei opieszała, nieruchawa, bojaźliwa, to przed zamachami zdolności może być zabezpieczona tylko wtedy, gdy nie zważając na proporcje, zdominuje ciało przedstawicielskie.”

Edmund Burke książka Rozważania o rewolucji we Francji

Rozważania o rewolucji we Francji

„Skłonność do zachowywania i zdolność ulepszania wzięte razem – oto wzór męża stanu.”

Edmund Burke książka Rozważania o rewolucji we Francji

Rozważania o rewolucji we Francji

„Armia polska jest dozbrajana. Robimy coś zupełnie przeciwnego do tego, co robili nasi oponenci, nasi poprzednicy z Platformy Obywatelskiej. Stopniowo ją rozbrajali, pozbawiali Rzeczpospolitą Polską armii, gotowości i zdolności bojowej.”

Rafał Bochenek (1986)

Źródło: Rafał Bochenek: nasi oponenci z PO pozbawiali Polskę armii http://wiadomosci.onet.pl/kraj/rafal-bochenek-nasi-oponenci-z-po-pozbawiali-polske-armii/91ez9yv, onet.pl, 27 marca 2017