Cytaty o wolności
strona 3

„Wierny ojczyźnie mojej do ostatniego momentu, walczyłem za jej wolność pod nieśmiertelnym Kościuszką. Upadła ona przed przemocą i nie pozostaje nam, jak pocieszające wspomnienie, żeśmy krew przelewali za ziemie przodków naszych, żeśmy widzieli nasze chorągwie zwycięskie pod Dubienką, Racławicami, Warszawą i Wilnem. Polacy, nadzieja powstaje! Francja zwycięża, ona się bije za sprawę narodów, starajmy się osłabić jej nieprzyjaciół. Francja pozwala nam schronienia, czekając lepszych losów dla kraju naszego, idźmy pod jej chorągwie, te są znakiem honoru i zwycięstwa. Legiony polskie formują się we Włoszech, na tej ziemi, niegdyś świątyni wolności. Już oficerowie i żołnierze, towarzysze trudów naszych i męstwa są ze mną, już się bataliony formują. Przybywajcie, koledzy, rzucajcie broń, którą wam nosić przymuszono, bijmy się za sprawę wspólną wszystkich narodów, za wolność pod walecznym Bonaparte, zwycięzcą Włoch! Triumfy Rzeczypospolitej Francuskiej są naszą jedyną nadzieją, za jej pomocą i jej aliantów może zobaczymy jeszcze domy nasze, któreśmy z rozrzewnieniem porzucili.”

Jan Henryk Dąbrowski (1755–1818) polski generał

odezwa legionowa z 20 stycznia 1797.
Źródło: J. Willaume (oprac.), Legiony Dąbrowskiego. Europa w dobie wojen napoleońskich. Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 26, Warszawa 1960

O losie, O nadziei, O historii, O nauce

„Czy natura ludzka ulega zmianie, czy staje się inna w tyglu totalitarnej przemocy? Czy człowiek wyzbywa się właściwego sobie pragnienia wolności? Odpowiedź na to pytanie zdecyduje o losie człowieka i o losie państwa totalitarnego. Zmiana bowiem natury ludzkiej zapowiada powszechny i ostateczny triumf dyktatury państwa, niezmienność zaś ludzkiego dążenia do wolności jest wyrokiem na państwo totalitarne.”

Wasilij Grossman (1905–1964) pisarz radziecki

Życie i los (1959)

O losie, O naturze, O zmianach, Pytanie

„Swobody pojawiają się tylko wtedy, gdy brakuje wolności: są one specjalnymi przywilejami lub ulgami, które mogą uzyskać grupy albo jednostki gdy reszta w mniejszym lub większym stopniu nie jest wolna”

Friedrich August von Hayek książka Konstytucja wolności

Konstytucja wolności

„Staliśmy się w Polsce specjalistami od dzielenia i łączenia. Polskiej wolności Jerzy Owsiak od 20 lat przeciwstawia wolność, która łączy. Łączy się z odpowiedzialnością, łączy prywatność z tym, co publiczne, łączy różne pokolenia, przede wszystkim jednak łączy Polaków ponad podziałami, także politycznymi, wokół dobra.”

Tadeusz Gadacz (1955) polski filozof i religioznawca

Źródło: podczas nadania Jerzemu Owsiakowi tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego http://m.krakow.gazeta.pl/krakow/1,106511,13252410.htmlLaudacja

„Pan profesor Gliński nadinterpretuje swoją wyobraźnię. Proponowałbym panu premierowi zejść na ziemię. Nie zamierzam nigdy nikogo cenzurować i daję artystom wolność wypowiedzi. Moim zdaniem prawa do cenzury nie ma także wicepremier.”

Krzysztof Mieszkowski (1956) polski polityk

Źródło: Dyrektor Teatru Polskiego we Wrocławiu: wicepremier nie ma prawa do cenzury, polskieradio.pl, 23 listopada 2015 http://www.polskieradio.pl/7/1691/Artykul/1548128,Dyrektor-Teatru-Polskiego-we-Wroclawiu-wicepremier-nie-ma-prawa-do-cenzury

„Wolność służy Marcinkiewiczowi.”

Michał Kamiński (1972) polityk polski

o Kazimierzu Marcinkiewiczu. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Kontrowersje-wokol-romansu-Marcinkiewicza,wid,10782868,wiadomosc.html, 26 stycznia 2009

„Nie ma sprawiedliwości tam, gdzie jest prawo głoszące wolność najwyższą…”

Stanisław Lem książka Dzienniki gwiazdowe

Indiota do Tichego.
Utwory, Dzienniki gwiazdowe
Źródło: Podróż dwudziesta czwarta

O sprawiedliwości

„Lud, który dopuszcza się ekscesów, jest niegodny wolności, lud prawdziwie wolny szanuje człowieka i własność.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

O ludziach

„Wierzę i wyznaję wolność stanu szlacheckiego w Polsce, stworzycielkę nierządu, ucisku, ohydy, która wyzuła chłopów z prawa człowieka, a mieszczanina z praw obywatela (…) Wierzę w przekupienie senatu i posłów; wierzę w obcowanie ich z postronnymi ministrami i, za porozumieniem się ich łakomstwa, wierzę w zmartwychwstanie cudzej przemocy i nierządu. Wierzę w odpuszczenie krzywoprzysięstwa i zdrady i kiedyś przecie otrzymanie lepszego rządu w Polsce – amen.”

Franciszek Salezy Jezierski książka Katechizm o tajemnicach rządu polskiego

Źródło: Katechizm o tajemnicach rządu polskiego (1790)

O tajemnicy, O zdradzie

„Powstanie to fakt żywy, fakt o niezwykłej trwałości, bez którego trudno dziś sobie wyobrazić świadomość współczesnego Polaka. Wszak to Powstanie Warszawskie stworzyło wielki i twórczy mit Armii Krajowej, a samo stało się legendą. Legendą walki o wolność wbrew wszystkim i wszystkiemu. Legendą, która wzywa i zobowiązuje. Legendą opartą na prawdzie i zakorzenioną w rzeczywistych wartościach. Od lat czterdziestu zdjęcia ruin Warszawy wystawiamy na odbudowanych placach, niemal szczycimy się nimi, pokazujemy w dziesiątkach filmów i w albumach. Ale przecież, na miły Bóg, to nie one są najważniejszym śladem, jedynym znakiem warszawskiego powstania. To nie one czynią, że legenda powstańcza tak przyciąga i fascynuje naszą młodzież, najlepszą i najbardziej wrażliwą; że zaczytuje się ona w takich książkach jak „Zośka” i „Parasol” czy „Pamiętniki żołnierzy baonu Zośka”. To wartości przyciągają ich tutaj, te wartości, których tak mało było – a czasem również jest – w naszym codziennym życiu, które się gubią w walce o chleb, w atmosferze szarzyzny i apatii. Te wartości, potrzebne młodym jak powietrze, potrafią oni odnaleźć w walce swych starszych braci i sióstr, w ich porywie i w ich nieugiętym trwaniu. Bo nie było to powstanie zrodzone tylko z nienawiści i chęci zemsty. Było to także, było to przede wszystkim powstanie wielkiej miłości i powstanie najwyższej ofiary. To sierpniowe powstanie chłopców i dziewcząt było także powstaniem ich ojców i ich matek. Było powstaniem do życia całego umęczonego narodu.”

Tomasz Strzembosz (1930–2004) polski historyk

Refleksje o Polsce i Podziemiu 1939–1945
Źródło: s. 127–128

O Bogu, O książkach, O młodzieży, O matce

„Te ciotki z drewna, bejcowane, wypolerowane, to były alegorie. Wolność – jako kobieta zrzucająca parandżę. Macierzyństwo – z golutkim niemowlakiem. Było też parę kobiet z mieczami. I były po prostu – kobiety. O dużych piersiach. I nie do wiary szerokich biodrach. Z cienką talią. Z długimi, skłębionymi włosami. Nie wiedziałem wtedy, nie wiedziałem, jak nazywała się ta jedna – z owocem granatu w dłoniach. A druga – szczupła, szczuplutka – z burzą włosów wzlatujących do sufitu.
W nocy zeskakiwały z półek i właziły na parapet. A przecież były z drewna. Poruszały się z trudem. Bolało je, kiedy zginały stawy. Często spadały na podłogę. Na dywan. Nieraz budził mnie stukot spadających gołych ciotek. Chowałem głowę pod kołdrę i długo nie mogłem zasnąć, aż wiatr, który przypadkiem uwiązł w okiennych szparach, zalizywał ich drewniane rany.
O świcie znów wszystkie były na miejscach. Posypywały się kurzem – dla niepoznaki. A ja i tak wiedziałem, wiedziałem!…”

Sasza Griszczenko (1983)

Wstecz. Długi wiersz prozą

O kobietach, O wierze, O macierzyństwie

„Jestem zwolenniczką traktowania człowieka jako istotę wolną i właśnie szacunek dla wolności człowieka skłonił mnie do napisania kilka lat temu książki, a teraz do przygotowania ustawy, według której człowiek – będący w pełni władz umysłowych i świadomości tego, co mówi i chce zrobić – powinien mieć prawo poddania się eutanazji.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O książkach

„Nie możemy kupić swojego bezpieczeństwa, wolności i braku strachu przed bombą przez popełnienie grzechu tak wielkiego, jak powiedzenie miliardowi istot ludzkich żyjących obecnie w niewoli za żelazną kurtyną: „Porzućcie swoje sny o wolności, ponieważ, aby ratować własną skórę, zamierzamy ubić interes z waszymi panami.””

Ronald Reagan (1911–2004) prezydent USA

Z przemówień, Czas na wybór (27 października 1964)

O strachu

„Insza wolność, albo swoboda; insza swawola, albo rozpusta.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: op.cit., s. 12

„Polityka nie jest potrzebą bardzo wielu, społeczeństwo jest nie tylko zindywidualizowane, ale nawet zatomizowane. Jednak w warunkach wolności i demokracji od władzy zależy znacznie mniej niż kiedyś. Jednostki same sobie organizują życie, społeczeństwo samo się rozwija.”

Aleksander Kwaśniewski (1954) polski polityk, przezydent Polski

Źródło: rozmowa Macieja Stasińskiego, wyborcza.pl, 7 sierpnia 2011 http://wyborcza.pl/1,97863,10070745,Duch_polski_nie_glosuje.html?as=1&startsz=x

O życiu, O demokracji

„Ludzie, którzy dla tymczasowego bezpieczeństwa rezygnują z podstawowej wolności, nie zasługują ani na bezpieczeństwo, ani na wolność.”

Benjamin Franklin (1706–1790) amerykański polityk, uczony i filozof

They that can give up essential liberty to obtain a little safety deserve neither liberty nor safety. (ang.)
Wariant: Gdy dla tymczasowego bezpieczeństwa zrezygnujemy z podstawowych wolności, nie będziemy mieli ani jednego, ani drugiego.

O ludziach

„Ta triada, która stała się osią deklaracji ideowej Ruchu Narodowego – tożsamość, suwerenność, wolność – nie jest przypadkowa. Uważamy, że właśnie te wartości są dziś zagrożone, a stanowią fundament funkcjonowania nie tylko społeczeństwa, ale Polski jako takiej.”

Robert Winnicki (1985) Polski polityk, działacz społeczny, poseł na Sejm RP VIII i IX kadencji

o deklaracji ideowej Ruchu Narodowego. Źródło: Ruch Narodowy przedstawił deklarację ideową http://www.rp.pl/artykul/994389-Ruch-Narodowy-przedstawil-deklaracje-ideowa.html, rp.pl, 27 marca 2013.

„Wolność jest nie tylko system w którym działaniem władzy kierują zasady, lecz także ideałem, który nie może się utrzymać, jeśli nie jest akceptowany jako nadrzędna zasada, której podporządkowane są wszystkie konkretne akty ustawodawcze.”

Friedrich August von Hayek książka Konstytucja wolności

Konstytucja wolności

„Kwestia „niepodległości narodowej” staje się dla dogmatyka kwestią przeobrażenia mapy geograficznej; jego „wolność polityczna” jest przede wszystkim wolnością narodu, nie człowieka, a czym ta wolność będzie dla jednostki ludzkiej, w jakim stopniu rozluźni jej więzy policyjne i ekonomiczne, to odsuwa się dla niego na plan dalszy, jako kwestia podrzędniejszej natury.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Zagadnienia etyczne i polityka rewolucji w: Edward Abramowski, Pisma, tom II http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_2/134, Warszawa 1924.

O naturze

„Wolności związkowe są istotną częścią praw człowieka. […] W obliczu narastającego zagrożenia wolności związkowych prawne gwarancje ich respektowania powinny być wzmocnione i rygorystycznie egzekwowane, a nie osłabiane.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004, Warszawa 2010.

O nadziei, O rozczarowaniu

„Kiedy przed laty podobnie obraźliwe dla muzułmanów karykatury wydrukowała pewna gazeta duńska, w geście solidarności i w imię wolności słowa przedrukowała je u nas (konserwatywna) Rzeczpospolita. Są tylko dwie możliwości: albo redakcja nie znała obowiązującego prawa, albo je zignorowała. Morał jest taki: uczuć katolickich obrażać nie wolno, ale muzułmańskie można.”

Adam Szostkiewicz (1952)

Źródło: Krzyż Nieznalskiej i karykatury Mahometa, blog Adama Szostkiewicza, 12 marca 2010 http://szostkiewicz.blog.polityka.pl/?p=632

O emocjach, O lecie

„Dzisiaj wolność wyboru w systemie małżeństwa jest dokładnie taka sama jak wyboru książek w malutkiej bibliotece, gdzie cały księgozbiór liczy kilka tomów.”

Sakutarō Hagiwara (1886–1942) japoński poeta, eseista i teoretyk literatury

O małżeństwie, O książkach

„Na czym polega wolność? Czy na tym, aby oddawać się wszystkim możliwym namiętnościom, czy też na tym, aby panować nad sobą i nad swoimi popędami?”

Fiodor Dostojewski (1821–1881) pisarz rosyjski

„Nie wypieram ze świadomości katastrofalnych efektów, jakie przyniosła próba realizacji komunizmu. Moralne oburzenie w stosunku do zbrodni komunistycznych nie wystarcza jednak, abym za dobrą monetę mógł wziąć „teodyceę” kapitalizmu: przeświadczenie, że demokracja liberalna w stylu zachodnim dopuszcza akurat tyle zła (np. wynikającego z funkcjonowania wolnego rynku), ile jest niezbędne dla zachowania wolności. Za całe zło realnego socjalizmu odpowiadają ludzie – i dzięki temu można je zwalczać niejako wprost. Kapitalizm nie bierze odpowiedzialności za zło, jakie powoduje – odpowiedzialność zrzuca na anonimowy (czy też „naturalny”, albo nawet „boski”) rachunek wolności i sprawiedliwości. Jest w tym hipokryzja i gorzej: coś diabelskiego: uznanie zła za coś (w pewnym stopniu) dobrego – jakby świadomy wampiryzm, szczególnie rażący w przypadku ludzi broniących kapitalizmu z pozycji „cnoty”, starych dobrych obyczajów albo „chrześcijańskich wartości.””

György Lukács (1885–1971) węgierski filozof

Lukács, mimo że wiedział o zbrodniach leninizmu i stalinizmu: o rozstrzelaniu Kronsztadu, o hołodomorze, wielkiej czystce (w której sam mało nie zginął), gułagach; i je stanowczo potępiał, nigdy nie wyrzekł się ortodoksyjnego marksizmu.
Źródło: Gelebtes Denken. Eine Autobiographie im Dialog (Życiomyślenie), red. I. Eörsi, tłum.H.-H. Paetzke, Frankfurt 1981.

O ludziach, O sprawiedliwości, O zachowaniu, O demokracji

„W ciągu ubiegłych lat nagromadziło się w życiu Polski wiele zła, wiele nieprawości i bolesnych rozczarowań. Idee socjalizmu, przeniknięte duchem wolności człowieka i poszanowania praw obywatela, w praktyce ulegały głębokim wypaczeniom. Słowa nie znajdowały pokrycia w rzeczywistości. Ciężki trud klasy robotniczej i całego narodu nie dawał nam oczekiwanych owoców. Wierzę, towarzysze i obywatele głęboko, że te lata minęły bezpowrotnie w przeszłość.”

Władysław Gomułka (1905–1982) polski polityk komunistyczny, I sekretarz KC PZPR

przemówienie Władysława Gomułki z 1956

O rzeczywostości, O przeszłości

„Wolność oznacza nie tylko, że człowiek ma zarówno możliwość wyboru, jak i niesie jego brzemię; oznacza także, że musi on ponosić konsekwencje swoich czynów, otrzymywać za nie pochwały lub spotykać się z potępieniem. Wolność i odpowiedzialność są nierozerwalne.”

Friedrich August von Hayek książka Konstytucja wolności

Konstytucja wolności

„Jezus, gdy mówił o błogosławieństwach, mówił, że są one propozycjami, ale również są źródłem głębszego chrześcijańskiego życia. Z tych 8 błogosławieństw, dla osób konsekrowanych szczególnie liczą się trzy wartości – ubóstwo, posłuszeństwo oraz czystość.”

Edmund Piszcz (1929) duchowny katolicki, biskup, historyk Kościoła

Źródło: Ubóstwo to wolność http://olsztyn.gosc.pl/doc/1873017.Ubostwo-to-wolnosc, olsztyn.gosc.pl, 4 lutego 2014

„Wszyscy męczennicy, cywile i żołnierze czekali na tę chwilę. Ale teraz są w lepszym miejscu… wiecznej szczęśliwości.”

Mustafa Muhammad Abd al-Dżalil (1952)

podczas uroczystości proklamowania wolności Libii (23 października 2011). Źródło: Oficjalne proklamowanie wolności Libii po śmierci Kadafiego, gazeta.pl, 23 października 2011 http://wyborcza.pl/1,91446,10522438,Oficjalne_proklamowanie_wolnosci_Libii_po_smierci.html

O śmierci, O czekaniu

„Nowa idea wolności, której żadna klasa społeczna nie wniosła dotąd na widownię walki, wolności, nietylko narodu, klasy, systemu, lecz także wolności człowieka, która z natury swojej, jako rzecz nawskroś indywidualna, z żadną formą państwa pogodzić się nie da.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Polityka socjalizmu bezpaństwowego w: Edward Abramowski, Pisma, tom II http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_2/372, Warszawa 1924

O naturze, O walce

„Tam gdzie nie ma autorytetu stojącego ponad człowiekiem i społeczeństwem, wolność zamienia się w anarchię.”

Kanzō Uchimura (1861–1930)

Źródło: Agnieszka Kozyra, Samurajskie chrześcijaństwo, Warszawa 1995, str. 37

„Sądził on, że bez szczodrobliwości nie ma wolności człowieka.”

Bolesław II Śmiały (1041–1081) król Polski

Źródło: Mistrza Wincentego Kronika polska, tłum. K. Abgarowicz, B. Kürbis

„Osama ibn Laden pozbawił nas wielu elementów wolności. Najbanalniejszym jest odebrana wolność noszenia scyzoryka w kieszeni. Gdybyśmy jednak spojrzeli na sprawę scyzoryka odrobinę głębiej, zauważylibyśmy, że u źródła problemu są bliskowschodnie satrapie, które ibn Ladenowi i jego zwolennikom odebrały wolność normalnej ekspresji politycznej, zanim chwycili oni za terrorystyczne narzędzia.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

Źródło: Cztery fronty wolności, polityka.pl, 12 grudnia 2006 http://www.polityka.pl/spoleczenstwo/niezbednikinteligenta/200964,1,czy-wolnosc-staje-sie-dla-nas-ciezarem.read#ixzz1LnXpOC3Y

„Popatrzyłem na biurko zaścielone papierami. Pisanie jako obrona. Odpowiedź na atak. Strefa wolności. Tylko moje.”

Marek Nowakowski (1935–2014) polski pisarz, publicysta, scenarzysta i aktor

Źródło: tom Grecki bożek (1993)

„Według mnie to zwykły PR-owy chwyt, a nie żaden akt humanitaryzmu. Gdybym mogła, zostałabym w więzieniu.”

Nadieżda Tołokonnikowa (1989)

Źródło: Członkinie Pussy Riot wyszły na wolność, wyborcza.pl, 23 grudnia 2013 http://wyborcza.pl/1,75477,15180741,Czlonkinie_Pussy_Riot_wyszly_na_wolnosc___To_PR__Gdybym.html?utm_source=facebook.com&utm_medium=SM&utm_campaign=FB_Gazeta_Wyborcza

„Cieszę się, że Polacy walczą o pewne wartości także, gdy chodzi o wolność. Wolność słowa, wolność wypowiadania się, wolność bronienia własnych opinii. Wszystkim innym to się przyznaje, a nam się ogranicza. Bardzo się cieszę z postawy Polaków i gratuluję. Jestem pewien, że Radio Maryja i Telewizja Trwam będą się rozwijały i spełniały dobroczynną rolę nie tylko dla dobra Kościoła w Polsce, ale także dla dobra Ojczyzny.”

Zenon Grocholewski (1939) kardynał polski

Źródło: O. Waldemar Gonczaruk CSsR, o. Tadeusz Rydzyk CSsR, Wywiad z J.E ks. Zenon Kardynałem Grocholewski, Prefektem Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego w Stolicy Apostolskiej http://www.radiomaryja.pl/multimedia/wywiad-z-j-e-ks-zenon-kardynalem-grocholewski-prefektem-kongregacji-ds-wychowania-katolickiego-w-stolicy-apostolskiej/, radiomaryja.pl, 10 lipca 2012

O ojczyźnie

„W człowieku jest taka tajemnicza strefa ziemi niczyjej, na której istnieje ludzka wolność wyboru, która nie poddaje się ani determinizmowi biologicznemu, ani determinizmowi kulturowemu. Determinizm kiepsko pasuje do opisywania ludzkiego świata.(…) Tu leży moim zdaniem istota człowieczeństwa. Mogę słuchać obowiązującego w przyrodzie dyktatu zasady darwinowskiej, ale nie muszę. Bo w mojej ludzkiej mocy jest zadrwić sobie z tego dyktatu i obrać drogę terrorysty, świętego albo wolontariusza.”

Tadeusz Bielicki (1932) polski antropolog

Źródło: rozmowa Sławomira Mizerskiego, Przygody człowieka na ziemi niczyjej, „Polityka” wydanie specjalne, 6/2010.

„Czasy są trudne, ale i ciekawe. Dają wolność. Możliwość wyboru. Chyba trzeba mieć pomysł na siebie, żeby się znaleźć.”

Kamilla Baar-Kochańska (1979) polska aktorka

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Warszawa, 13 stycznia 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/makbetw.htm

„Bardzo dokładnie wiem, że walce Polaków w sierpniu 1980 roku zawdzięczamy nie tylko wolność Polski, ale też niebywałe korzyści dla całego regionu. Problemem jest to, gdy większość rządząca zmienia się w dyktat.”

Rebecca Harms (1956) niemiecka polityk

podczas debaty w Parlamencie Europejskim na temat zmian dokonanych przez PiS w Trybunale Konstytucyjnym. Źródło: Mocne słowa pod adresem Szydło i PiS podczas debaty w PE http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,19501960,szydlo-ostro-skrytykowana-w-parlamencie-europejskim-decyzje.html#Czolka3Img, gazeta.pl, 19 stycznia 2016.

O decyzjach, O walce

„Jeśli myślimy o Unii Europejskiej opartej na wartościach Oświecenia: wolności, tolerancji, rozdziale państwa od Kościoła, to z pewnością taka Unia Europejska jest bliska wolnomularzom.”

Waldemar Gniadek (1962)

Źródło: Masoni nie rządzą światem, przeglad-tygodnik.pl http://www.przeglad-tygodnik.pl/pl/artykul/masoni-nie-rzadza-swiatem,

O świecie, O myślach, O myśleniu

„Ceną za niezależność jest wolność, a wolnym można być tylko wtedy, kiedy jest się uczciwym wobec samego siebie i człowieka, który kiedyś cię kochał.”

Federico Moccia (1963)

Wybacz, ale chcę się z tobą ożenić

Kochać się

„Wolność chrześcijanina wyraża się nawróceniem.”

Józef Tischner (1931–2000) filozof polski, ksiądz katolicki

„Moim zdaniem wolność nie polega na mieszkaniu w domu ludzi, których zabiłem.”

Orson Scott Card Saga Endera

Postać: Ender
Saga Endera, Gra Endera
Źródło: rozdział 15, s. 279

O ludziach, O domu

„Popieraliśmy politykę represji, często okrutnych, widząc w niej drogą do „nowego wspaniałego świata”, oskarżaliśmy Kościół o reakcyjność i wszystkie inne grzechy główne, nie bacząc na to, że w atmosferze totalitarnego zniewolenia Kościół bronił prawdy, godności i wolności człowieka (…). Tradycyjnie przywykliśmy sądzić, że religijność i Kościół to synonimy wstecznictwa i tępego Ciemnogrodu. Z tej perspektywy wzrost indyferentyzmu religijnego traktowany był przez nas jako naturalny sojusznik umysłowego i moralnego postępu. Pogląd taki – sam byłem jego wyznawcą – uważam za fałszywy (…).”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Między Panem a Plebanem, s. 31, 139.

„Istnienie, zdolności, przystosowanie – innymi słowy: indywidualność, wolność, własność – oto człowiek.”

Frédéric Bastiat (1801–1850) francuski ekonomista

Prawo
Źródło: s. 59

„Mam dwie profesury, sto doktoratów i dwadzieścia razy tyle medali co Breżniew. Moje pokolenie odzyskało dla Polski wolność.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

Źródło: Paweł Woldan, Lech Wałęsa. Tylko nie z Lepperem, „Angora” nr 19, 19 maja 2004, s. 9.

„Wierzę, że nastąpi starcie między Wschodem i Zachodem. Wierzę, że nastąpi starcie między tymi, którzy łakną wolności, sprawiedliwości i równości, a tymi, którzy chcą utrzymać istnienie systemów eksploatacji. Wierzę, że nastąpi takie starcie, ale nie uważam, żeby miało ono być oparte na kolorze skóry.”

Malcolm X (1925–1965) przywódca Organizacji Jedności Afroamerykańskiej

O sprawiedliwości

„Trzeba zerwać z manią obrzydzania naszych dziejów i dowcipkowania z tragicznych niekiedy przeżyć narodu (…). Nie lękajmy się Najmilsi, że zejdziemy na manowce szowinizmu i błędnego nacjonalizmu. Nigdy nam to nie groziło. Zawsze wykazywaliśmy gotowość do poświęcania siebie za wolność ludów.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

O ludziach, O zerwaniu

„Tradycja wolności jest wszystkim.”

Anthony Burgess książka Mechaniczna pomarańcza

Mechaniczna pomarańcza

„Władza i wolność są tożsame.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

„Strach, największy wróg wolności.”

Janusz Pasierb (1929–1993) polski ksiądz, poeta, eseista, historyk sztuki

Wolność

O strachu

„Chiny przechodzą proces głębokich przemian. Uważam, że aby zmiany te mogły przebiegać płynnie, bez chaosu i przemocy, konieczne są większa otwartość, wolność informacji i świadomość społeczna. Prawdy należy szukać w faktach – faktach, które nie są fałszowane. Bez tego Chiny nie mogą liczyć na osiągnięcie prawdziwej stabilizacji. Jak można mówić o stabilizacji, jeżeli trzeba coś ukrywać, a ludzie nie mogą wyrażać swoich prawdziwych uczuć?”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

oświadczenie z okazji 45. rocznicy powstania tybetańskiego, 10 marca 2004. Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: Orędzie Jego Świątobliwości Dalajlamy, hfhrpol.waw.pl, 10 marca 2004 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=126

O ludziach, O emocjach

„Wolność. Po co wam wolność?
Macie przecież telewizję”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kult
Źródło: utwór Po co wolność

„Ludzie, w których może jeszcze tkwi iskierka ludzkości, uczuć ludzkich, opamiętajcie się! Usłyszcie mój krzyk, krzyk szarego, zwyczajnego człowieka, syna narodu, który własną i cudzą wolność ukochał ponad wszystko, ponad własne życie, opamiętajcie się! Jeszcze nie jest za późno!”

Ryszard Siwiec (1909–1968) żołnierz AK, zmarły śmiercią samobójczą przez samospalenie

Źródło: Fundacja „Nowy Kierunek” http://nowykierunek.org/pl/aktualnosci/a,33,pamieci-ryszarda-siwca.html

O życiu, O ludziach, O emocjach

„Za całą tą gadką sławiącą demokrację, wolność i prawa człowieka, skrywają się cyniczne, zimnokrwiste kalkulacje… Jak opanować ten ruch, jak na nim skorzystać? (…). Obama, Merkel, Cameron i im podobni, obecnie prawiący Egipcjanom kazania o etycznej wyższości demokracji i rozczulający się nad błogosławieństwami demokratycznego sposobu życia, nigdy nie wzdragali się przed kumaniem z najgorszymi dyktatorami, z Mubarakiem włącznie. (…) któż będzie tak naiwny, by uwierzyć w nagłe nawrócenie tych ludzi?”

Tariq Ramadan (1962)

Źródło: krytykapolityczna.pl, 15 lutego 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/BaumanEgipskarewolucjaoludzkimtsunamiiotymcopotem/menuid-1.html

O ludziach, O demokracji

„Może nasza wolność ogranicza się do tego, czy śmiać się ze swego losu czy nad nim płakać, brać udział w grze czy spasować, próbować jako tako zrozumieć, co jest, a czego nie ma, czy poddać się i nie starać się niczego pojąć…”

Amos Oz (1939–2018) pisarz izraelski

Opowieść o miłości i mroku

O losie, O grach, O płaczu

„Jest to jedno, jedyne radio, które wymknęło się cenzurze III Rzeczypospolitej. Mówi własnym, odrębnym głosem. Fenomen Radia Maryja polega na tym, że wszystkie pozostałe sieci, radiostacje, nadajniki zostały dokładnie pozbawione własnego rysu społecznego, kulturowego i religijnego (…). Jedynie Radio Maryja mówi własnym głosem (…). Na razie w wolnej Polsce jedynym przejawem wolności radiowego słowa jest Radio Maryja. Stąd jego sukces.”

Jan Pietrzak (1937) polski satyryk

Źródło: Alleluja i pod prąd! Świadectwa o Radiu Maryja, naszdziennik.pl, 10 lipca 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20090710&id=my21.txt

O sukcesie

„Cuda wolności! ona z niczego coś tworzy.”

Adam Jerzy Czartoryski (1770–1861) polski książę, pisarz

Źródło: „Pamiętnik Literacki”, t. 62, Zakład im. Ossolińskich, 1978.

„Dzisiaj przeczytałem – ze złotego tronu
przyjechał tutaj król wielkiego Babilonu
Z dala od niego w pewnej odległości
stoi tłum niewolników własnej wolności”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kult
Źródło: utwór Babilon z płyty Posłuchaj to do ciebie

O odległości

„Znany z przeszłości związek zawodowy skupiony wyłącznie na doraźnych kwestiach nie odpowiada wymaganiom dnia dzisiejszego (…).
Starania każdego związku, aby zachować swą niezależność i odrębność od innych organizacji związkowych, prowadzą do narastania uwikłań prawnych, coraz większej niezgody, konfliktów i ostatecznego rozłamu (…).
Trzeba nauczyć związkowców (…), że ruch na rzecz praw pracowniczych to coś więcej, nieskończenie więcej, niż dążenie do niewielkiego wzrostu płac; że to coś więcej niż strajk niezbędny do jego osiągnięcia; że choć ów ruch wiąże się ze wszelkiego rodzaju działaniami, które mogą poprawić warunki pracy jego członków – to jego wyższym celem jest obalenie kapitalistycznego systemu prywatnej własności narzędzi pracy, zniesienie niewolnictwa opartego na niskich płacach oraz osiągnięcie wolności całej klasy robotniczej – a w istocie całej ludzkości.”

Eugene Debs (1855–1926)

w 1904.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 440.

O zachowaniu, O historii, O przeszłości

„Wolność kocham i rozumiem.
Wolności oddać nie umiem.”

Bogdan Łyszkiewicz (1964–2000) polski muzyk, lider zespołu Chłopcy z Placu Broni

Źródło: Kocham wolność

Kochać się

„Kiedy w tym nietrwałym świecie obumiera Dharma, wtedy świat staje się niespokojny, konfrontacyjny i społeczności ogarniane są przez sekciarstwo w imię religii – podłe zachowanie praktykowane jest w imię kasty czy wiary – istoty pozbawiane są wolności. To nie jest Dharma – takie podejście do religii czy pokoju. Taka powszechna forma religii to religia uczyniona do spełnienia egoistycznych zachcianek. Zatem utrzymujmy harmonię Maitreyi (miłości). Z tego powodu rozwijam się w praktyce. Razem z tym przesłaniem do ludzi na całym świecie, w nadchodzących dniach, przekażę ścieżkę (praktyki) (…).”

Dharma Sangha (1990)

Kazanie z 4 czerwca 2011

O ludziach, O świecie, O pokoju, O wierze

„Tacy jak Kuroń cynicznie obliczyli, że postkomunizm gwarantuje im utrzymanie uprzywilejowanej pozycji, a na pełnej wolności i demokracji mogą tylko stracić. Do tej koalicji szybko dołączyli ambitni „macherzy z zaplecza” oraz zorganizowani i indywidualni złodzieje. Za nimi do solidarnościowego establishmentu wkroczyły już całe tłumy „naszych” esbeków wraz z całym WSI. I musiało skończyć się tak, że Wałęsa został świadkiem obrony na procesie Jaruzelskiego, a Michnik bronił Kiszczaka. Dzisiaj dawni agenci NKWD, KGB, SB czy WSW są towarzyszami walki funkcjonariuszy służb specjalnych III RP. Członkowie komunistycznej nomenklatury i biznesmeni z rozdania FOZZ są elitą polskiej przedsiębiorczości. Trudno rozróżnić, czy to antysemici z Marca ’68 walczą z polską ksenofobią u boku polskich posowieckich Żydów, czy odwrotnie. Czy to Komorowski podpiera Jaruzelskiego, czy Jaruzelski podtrzymuje aureole nad układem Komorowskiego. Czy Tusk deklaruje ufność w Putina, bo taki głupi, czy taki podły, czy po prostu musi? Czy to Mazowiecki złapał „zaufanych ludzi KGB”, czy Tatarzyn za łeb trzyma? Katastrofa Smoleńska i wszystko, co się po niej stało, ujawniła, że polska demokracja pozostaje w niewoli postkomunistycznego systemu scalającego środowiska dawnej nomenklatury i część dawnych elit solidarnościowych.”

Krzysztof Wyszkowski (1947) polski polityk, publicysta, działacz opozycji w PRL

Źródło: Bądź wierny Idź, wyszkowski.com.pl, 22 kwietnia 2011 http://www.wyszkowski.com.pl/index.php?option=com_k2&view=item&id=1806:bądź-wierny-idź&Itemid=105

O ludziach, O demokracji, O zaufaniu, O walce

„Muzyka punk jak i wiele innych stylów muzycznych ma rację bytu i cały czas jest grana. Punk jako postawa, jest kwestią wyboru osobistego. To nie styl czy wygląd, to sposób myślenia.”

Paweł Rozwadowski (1962)

Źródło: Krzysztof Stachowiak, „Punk to wolność” – wywiad z Pawłem Rozwadowskim z zespołu Deuter, fabrykazespolow.pl, 6 marca 2012 http://www.fabrykazespolow.pl/wywiad/item/155-punk-to-wolnosc-wywiad-z-pawlem-rozwadowskim-z-zespolu-deuter

O muzyce, O myślach, O wyglądzie, O czasie

„W życiu nie wrócę do teatru. To było masakryczne przeżycie. Wpakowałem się w gówno. W sztuce dla mnie najważniejsza jest wolność, a aktorstwo z wolnością nie ma nic wspólnego. To zniewolenie, pornografia. Robisz tylko to, co każe reżyser. Przeczytałem książkę „Aktor według Kantora” i tam jest to świetnie wytłumaczone. Aktor powinien być traktowany jak manekin i w sztuce ma o tyle znaczenie, o ile dobrze się komponuje na scenie. Śmieszy mnie, że aktorzy nadal myślą, że zmieniają świat, a tak naprawdę nic nie mają do powiedzenia. Ze starszymi aktorami jest inaczej. Oni coś przeżyli, zrozumieli, z nimi można pogadać. Najgorsi są młodzi gówniarze, którym palma odbija.”

Maciej Maleńczuk (1961) polski artysta rockowy, poeta

Źródło: Maciej Maleńczuk – Spowiedź skandalisty http://polki.pl/viva_artykul,10012577,1.html

O świecie, O myślach, O myśleniu

„Odrzućmy wszystko co nas dzieli i bierzmy wszystko co nas łączy w pracy i w walce o wolność i niepodległość Polski.”

Władysław Anders (1892–1970) polski generał

dewiza generała Andersa, jaką przyjął przy tworzeniu Wojska Polskiego w ZSRR.
Źródło: Bez ostatniego rozdziału: wspomnienia z lat 1939–1946

O walce

„Europa ma kompleks holokaustu. (…) Wy mówicie tyle o wolności wypowiedzi, sukces odniosła książka „Kod Leonarda da Vinci”. Można więc dyskutować o Chrystusie, a o holokauście nie? To nie jest historia Boga, to historia ludzi.”

Baszszar al-Asad (1965)

Źródło: wyborcza. pl, 15 grudnia 2006 http://wyborcza.pl/1,86748,3795275.html

O Bogu, O ludziach, O książkach, O historii

„Nie można powiedzieć, która masa ludowa ma więcej źródeł piękna. Są wieki całe, że jakiś naród przoduje drugim, są znów wieki, że idzie za drugim. Kto tępi narody, ten jakby zrywał struny z harfy świata. Cóż komu przyjdzie, że będzie miał harfę o jednej tylko strunie? Nie tępić, lecz rozwijać należy narodowości. A rozwijać je może wolność narodów, niepodległość i poszanowanie ich odrębności…”

Ignacy Daszyński (1886–1936) polski polityk

Źródło: Przemysław Prekiel, Za wolność i socjalizm, 11 listopada 2008 http://lewica.pl/index.php?id=17875

O wieku

„Prezydent [Kwaśniewski] zdecydowanie przesunął się w stronę politycznego centrum, co pośrednio znalazło także wyraz w wyborach, kiedy to okazało się, jak wielu wyborców na przykład Unii Wolności poparło właśnie Aleksandra Kwaśniewskiego.”

Janina Paradowska (1942–2016) dziennikarka polska

O politykach lewicy
Źródło: „Polityka” nr 8, 23 lutego 2002

„Staniemy w obronie terroryzmu. Staniemy w obronie wolności.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

We will stand up for terror. We will stand up for freedom. (ang.)
O wojnie i terroryzmie

„Walcząc o wolność własnego narodu, albo też broniąc jego wolności przed obcym najazdem, bronimy zarazem przyszłości klasy robotniczej, innymi słowy, bronimy nie tylko (a raczej nie tyle) dnia wczorajszego i dzisiejszego, ile dnia jutrzejszego. Tą myślą kierowali się socjaliści polscy we wrześniu 1939 roku i przez cały czas drugiej wojny światowej.”

Adam Ciołkosz (1902–1978) polski działacz socjalistyczny, instruktor harcerski

Źródło: Nacjonalizm? Nie!, „Zew”, Nr 21, czerwiec 1973 http://lewicowo.pl/nacjonalizm-nie/.

O wojnie, O myślach, O czasie, O przyszłości

„Religia – każda religia i każda święta księga – jest w demokracji przedmiotem krytyki, a czasem też i kpiny. Może to być bolesne i trudne, każdy bowiem, kto czuje, że coś mu najdroższego nie jest podzielane przez innych, musi pogodzić się z poczuciem przegranej. Ale taka jest istota wolnego społeczeństwa – prawo wierzących jest także prawem niewierzących i prawem odszczepieńców. Nikt nie może żądać wolności dla siebie i nie chcieć bronić tej wolności dla innych.”

Ayaan Hirsi Ali (1969) holenderska działaczka polityczna pochodzenia somalijskiego

Źródło: spotkanie z okazji Dnia Wolności Prasy w Stowarzyszeniu Dziennikarzy Holenderskich, 3 maja 2005 r.

O religii, O demokracji, O czasie

„Mówić językiem, w którym słowo „bezpieczeństwo”
budzi dreszcz grozy, słowo „prawda” jest
tytułem gazety, słowo „wolność” i
„demokracja” podlegają służbowo
generałowi policji.”

Stanisław Barańczak (1946–2014) polski pisarz

Cytaty z tekstów literackich
Źródło: N.N. zaczyna sobie zadawać pytania

O prawdzie, O demokracji

„Ameryka jest jak jaśniejące miasto na wzgórzu, którego światło jak latarnia prowadzi zewsząd ludzi miłujących wolność.”

Ronald Reagan (1911–2004) prezydent USA

O ludziach, O świetle

„Jak to się stało, że tak bardzo martwili nas nieliczni więźniowie polityczni na Kubie, a tak mało dużo liczniejsi w Egipcie i Tunezji? Dlaczego tak aktywnie martwiliśmy się ograniczeniem wolności słowa w Caracas, Moskwie, Pekinie, a tak mało w Kairze i Tunisie? Z jakiego powodu tak bardzo przeżywaliśmy głodówki przeciwników dyktatury Castro i Łukaszenki, a tak mało tortury, którym swoich przeciwników poddawali ludzie Alego i Mubaraka? Dziwna dysproporcja. Bo nie możemy zasłaniać się niewiedzą. (…) Jakoś nie podsuwało nam to pomysłu organizowania protestów przed ambasadami Egiptu ani dyplomatycznego bojkotu Mubaraka. Choć Łukaszenka to przy nim czystej wody liberał i szczery demokrata. Podobnie jak Chavez. I Castro.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

Źródło: wyborcza.pl, 31 stycznia 2011 http://wyborcza.pl/1,75968,9027828,Dziwni_ulubiency_Zachodu.html#ixzz1Ce7QM24k

O ludziach

„My mamy bardzo żywą martyrologię, a nie mamy prawdziwej historii, która się przecież zdarzyła. Trzeba się jej uważnie przyglądać, ale teraz my tego nie robimy. Mamy „żołnierzy wyklętych” i tych co się urodzili po 1989 r. Słucham i czytam, co mówią ideologowie takiego IPN-owskiego myślenia: świętym był Łupaszka, a potem dopiero prezes Kurtyka, po drodze nie było nic.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: rozmowa Jerzego Sadeckiego, Ile dać wolności przeciwnikowi?, „Gazeta Wyborcza”, 17–18 listopada 2012

O historii, O myślach, O czytaniu, O myśleniu

„Co do reszty, Crowley mówił także o samodyscyplinie dla samej siebie, samodyscyplinie „najbardziej rygorystycznej moralności na złość absolutnej wolności, w uznaniu każdego konwencjonalnego kodeksu postepowania”. Z tej samej perspektywy następuje wniosek: „Jedynym grzechem jest ograniczenie”, co wyraźnie odnosi się do prawdziwej woli.”

Julius Evola (1898–1974) włoski filozof

o Aleisterze Crowleyu

„Dziś w sztuce dominuje tzw. antysztuka, która uderza w tradycję i nieomalże chce ją fizycznie zlikwidować lub odesłać ją do lamusa historii. Z drugiej strony lansuje ona poetykę tzw. wolności i kreatywności, kiedy to istota sztuki jest nieskrępowana niczym swoboda i każdy artysta jest wtedy sam sobie sterem, żeglarzem i okrętem, nie obowiązują go żadne zasady i kanony. Wtedy sztuka nie ma żadnego związku z prawdą, czyli zgodności z celem życia ludzkiego (a sztuka ma to życie doskonalić we wszystkich aspektach) i z zasadami moralnymi.”

Henryk Kiereś (1943)

Źródło: Na nicości jeszcze nic nie zbudowano, naszdziennik.pl, 21 kwietnia 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20090421&typ=po&id=po02.txt

O życiu, O sztuce, O historii

„Partia uczy naród, aby był czujny wobec każdego niebezpieczeństwa jakie może grozić mu z zewnątrz, zarówno w postaci agresji zbrojnej jak i groźby utraty wolności i niepodległości, co może nastąpić w rezultacie ujarzmienia ekonomicznego ze strony metropolii imperialistycznych, z imperializmem amerykańskim na czele i metropolii socjalimperialistycznych, z rewizjonistami radzieckimi na czele. Aby pokonać oba te niebezpieczeństwa naród albański i jego partia muszą być zawsze uzbrojeni.”

Enver Hoxha (1908–1985) komunistyczny przywódca Albanii

Źródło: Naród albański walczy, pracuje i żyje szczęśliwy w epoce partii http://web.archive.org/20110914004856/trzeciswiat.wordpress.com/2011/02/14/e-hodza-narod-albanski-walczy-pracuje-i-zyje-szczesliwy-w-epoce-partii/

„Tak! Tusk z Rostowskim doprowadzili kraj na skraj bankructwa. Dlatego muszą coś zrobić z OFE. Robią to pod osłoną dobrowolności tylko i wyłącznie z powodów PR-owskich. Zamiast powiedzieć „bankrutujemy,” mówią „reformujemy system emerytalny.””

Robert Gwiazdowski (1960) ekonomista polski, komentator gospodarczy

Ładniej brzmi. Źródło: Kiedy ludzie postępują rozsądnie, czyli wolność pod przymusem http://www.blog.gwiazdowski.pl/index.php?subcontent=1&id=1275, blog.gwiazdowski.pl, 7 września 2013

O ludziach

„Nie ma powodu, żeby europarlament zaczął teraz debatować nad sytuacją w Polsce. Tak jak nie debatował wtedy, kiedy podczas poprzedniej kadencji, podczas rządów poprzedniej koalicji także dochodziło do łamania prawa, do łamania obyczajów politycznych, także po części łamania zasad wolności słowa. Wtedy nie przypominam sobie, żeby takie głosy się podnosiły i żeby Parlament Europejski lamentował nad sytuacją w Polsce.”

Marek Magierowski (1971) polski dziennikarz

komentarz do działań Parlamentu Europejskiego w sprawie kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce. Źródło: Marek Magierowski – inteligentny introwertyk z politycznym zacięciem. Sylwetka rzecznika prezydenta http://www.polskatimes.pl/fakty/polityka/a/marek-magierowski-inteligentny-introwertyk-z-politycznym-zacieciem-sylwetka-rzecznika-prezydenta,9816986/3/, polskatimes.pl, 3 kwietnia 2016

„Film jest oczywiście projekcją wyobraźni artysty Waldemara Krzystka, np. akcja esbecji, którą oglądamy na ekranie nie miała miejsca, reżyser specjalnie udramatyzował tę historię. Myślę jednak, że jego wizja oddaje prawdę o tamtych czasach. To także fascynujący obraz Dolnego Śląska, Krzystkowi udało się oddać atmosferę braterstwa, jakie było wtedy między ludźmi, oraz poczucie wolności. Zadbał o detale, odtworzył Wrocław z czasów PRL, te duże fiaty, autokary PKS, śnieg leżący na ulicach… W związku z tym, że reżyser żył w tamtych czasach, sam to wszystko przeżył, miał wyczucie, zadbał o to, by w filmie nie było fałszu.”

Józef Pinior (1955) polityk polski

o filmie 80 milionów, przedstawiających kulisy wyjęcia z banku pieniędzy należących do Solidarności. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/page,2,title,Oni-wykiwali-SB-Kulisy-spektakularnego-skoku-na-bank,wid,14073810,wiadomosc.html, 12 grudnia 2011

O historii, O myślach, O myśleniu, Obraz

„Kapitalizm jest wychwalany przez tych, którzy czerpią z niego korzyści – ale także przez wielu innych – jako system, w którym każdy dostaje to, na co zasługuje i posiada wolność, dzięki której może osiągnąć to, czego pragnie. Historyczna kwerenda pokazuje, że podobny stosunek do dominującego systemu nie jest niczym nowym: niewolnictwo i feudalizm też miały swoich obrońców. Arystoteles twierdził na przykład, że każda dusza ma swoją rolę do odegrania – i że samospełnienie niewolnika polega na odpowiednim realizowaniu jego niewolniczej natury. Chrześcijaństwo odświeżyło ten rodzaj argumentacji w średniowieczu ucząc, że każdy powinien być zadowolony ze swojego losu, ponieważ wszyscy jesteśmy małymi trybikami w wielkim, uniwersalnym projekcie Boga. Dzisiaj wolnorynkowi ekonomiści i filozofowie twierdzą, że nieokiełznany kapitalizm jest systemem, który maksymalizuje indywidualną wolność i daje każdemu najwięcej możliwości.”

John Roemer (1945)

Źródło: Free to Lose, An Introduction to Marxist Economic Philosophy, Harvard University Press 1988, s. 6.

O Bogu, O losie, O duszy, O naturze

„Naprawdę cierpią – przez dwa miesiące, średnio. Potem dziękują niebiosom za wolność i radośnie wracają do starych błędów.”

Greg Iles (1960)

Anioł z Missisipi

O cierpieniu

„Ona kochała wolność i ja też, ale związek między dwojgiem ludzi to rezygnacja z części swojej wolności na rzecz partnera.”

Andrzej Rodan (1945)

Autobiografia

O ludziach, Kochać się

„Ekstremizm religijny jest dużym zagrożeniem dla całego świata. Szczególnie działalność islamskich ekstremistów grozi powrotem społeczeństwa do wieków ciemnych, kiedy kobiety nie miały żadnych praw ani wolności i były wykorzystywane jako niewolnice, obiekty seksualne i maszyny do rodzenia dzieci. Ekstremiści chcą islamskiego prawa i społeczeństwa, gdzie kobiety nie mają żadnych praw ani wolności.”

Taslima Nasrin (1962)

Źródło: Europa musi być świecka – wywiad http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?language=PL&type=IM-PRESS&reference=20090106FCS45491#title2

O kobietach, O dzieciach, O wieku

„Czemu ludzie nie mieliby mnie znać? Co w tym złego? Złe jest w tym to, że kiedy cię znają, wszystko, co ciebie dotyczy, jest już z góry przesądzone i wtedy nie jesteś w stanie przeciąć więzów ich myśli. Ja wolę absolutną wolność bycia nieznanym.”

Carlos Castaneda (1925–1998) antropolog amerykański pochodzenia brazylijskiego

Podróż do Ixtlan

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Ministerstwo Prawdy” jest właścicielem archiwów, które tę prawdę zawierają, i decyduje, kto ma do nich dostęp. Zatrudnia historyków, ale ich dzieła nie podlegają wyłącznie kryteriom naukowym, Są oni urzędnikami państwowymi i odpowiadają za propagowanie tej właściwej prawdy. (…) Od setek lat wiadomo już, jakie warunki zapewnić trzeba historykowi, by cieszył się wolnością badań i sądów. Nie ma to nic wspólnego ze statusem urzędnika państwowego.”

Seweryn Blumsztajn (1946)

Źródło: IPN nie da się obronić, „Gazeta Wyborcza”, 10 czerwca 2011

„To dekalog jest największym orędziem wolności, jest naszą maxima carta libertatis – największą karta wolności w dziejach świata.”

Roman Kneblewski (1952)

Źródło: Łukasz Karpiel, Nie zamykajmy sobie drogi do zbawienia http://www.pch24.pl/nie-zamykajmy-sobie-drogi-do-zbawienia,2453,i.html, pch24.pl, 11 maja 2012.

„Przeżyliśmy może groteskowe dni i wielu z nas zapamięta tych pseudobojowników, powstańców walczących, jak mówili, o wolność, o demokrację, o Polskę. Wielu z nas zapamięta tych ludzi, przepraszam za określenie, jako bandę przygłupów. Ale musimy pamiętać, że wyjątkowo prawdziwe w tym przypadku są słowa: „w tym szaleństwie jest metoda.””

Paweł Bortkiewicz (1958)

o protestach opozycji w Polsce rozpoczętych 16 grudnia 2016.

O ludziach, O demokracji, O szaleństwie

„Jedność, jedność! To jest pierwszy
Do wolności krok! Rozbici –
Służyć musim, lecz złączeni
Przemożemy swych ciemięzców!
Jedność, jedność – a zwyciężym!”

Heinrich Heine (1797–1856) poeta niemiecki

przemyślenia Atty Trolla. Atta Troll. Sen nocy letniej (1843) Źródło: rozdz. VI http://www.polona.pl/dlibra/doccontent?id=38982, s. 23

„O wszystkich istotnych decyzjach, które podejmuję, i o tych, które podejmę w przyszłości, chcę teraz powiedzieć tylko jedno, najważniejsze: moje decyzje są i mam nadzieję będą także w przyszłości takie, że z każdą z nich mogę w każdej chwili umrzeć bez lęku. To jest moja wolność. Nie boję się śmierci. Swoją osobistą prawdę przemyślałem gruntownie. Wybrałem uczciwie, bo w prawdzie wobec własnego sumienia.”

Tomasz Polak (1952) polski teolog i filozof

Źródło: Ks. Tomasz Węcławski „zakończył i zamknął” działalność kapłańską, kosciol.pl, 9 marca 2007 http://www.kosciol.pl/article.php/20070309111326840

O śmierci, O decyzjach, O przyszłości

„Jestem zmęczony
Jestem zmęczony walką o kraj
Którego nigdy nie widziałem”

Tenzin Cunde (1975)

Źródło: Miłość i wolność; cyt. za hfhrpol.waw.pl http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=188

O miłości, O walce

„Mam nadzieję, że Bóg ześle nam duchową pomoc do kontynuowania misji, którą nam powierzył. Z całą gwałtownością domagamy się zaprzestania prześladowań. Postuluję wolność prasy, w której widzę jedyną możliwość ukrócenia korupcji i zwalczania przemocy.”

Daniel Hak-Soun-Tji (1921–1993)

Źródło: Adam Wieczorek, Historia Kościoła na Dalekim Wschodzie w: Jan Paweł II na Dalekim Wschodzie, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1998, s. 185.

O Bogu, O historii, O pomocy

„Obawiam się, że administracyjny zakaz noszenia chust to ośmieszanie idei rewolucji francuskiej. Sprowadzanie ich do poziomu: „wolność, równość, konfekcja.””

Józef Życiński (1948–2011) polski duchowny katolicki, arcybiskup lubelski

o zakazie noszenia chust we francuskich szkołach przez uczennice muzułmańskie.
Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 14 maja 2004

„Proletariat w równej mierze potrzebuje wolności jak i zabezpieczenia bytu.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Polityka socjalizmu bezpaństwowego w: Edward Abramowski, Pisma, tom II http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_2/372, Warszawa 1924.

„Jedną tylko rzecz mówi nasze słowo.
Jedną tylko rzecz widzi nasz spojrzenie.
Konstytucyjne uznanie praw i kultury rdzennej ludności.
Godne miejsce dla koloru ziemi.
Nadszedł czas, by ten kraj przestał być wstydem okrytym jedynie kolorem pieniądza.
Nadszedł czas indiańskich ludów, koloru ziemi, wszystkich kolorów, którymi jesteśmy tu na dole, i kolorami jesteśmy mimo koloru pieniądza.
Jesteśmy rebeliantami, bo buntownicza jest ziemia, kiedy jest ten, kto ją sprzedaje i kupuje, jakby nie była ziemią i jakby nie istniał kolor, jakiego jesteśmy, barwa ziemi.
O, miasto Meksyk – przyszliśmy. Jesteśmy tutaj jako zbuntowany kolor ziemi, który krzyczy:
Demokracja!
Wolność!
Sprawiedliwość!”

Subcomandante Marcos (1957)

wystąpienie w imieniu Zapatystowskiej Armii Wyzwolenia Narodowego na Placu Zócalo w mieście Meksyk, 11 marca 2001.
Źródło: Mowa z Zócalo, przeł. Halina Lubicz-Trawkowska, w: Wielkie mowy historii, t. 4

O ludziach, O sprawiedliwości, O kolorach, O demokracji

„Kochana Marysiu, nie płacz. Szkoda sił, a będą ci potrzebne. Jestem pewny, że to dla tej chwili żyłem 60 lat. Wybacz, nie można było inaczej. Po to, żeby nie zginęła prawda, człowieczeństwo, wolność ginę, a to mniejsze zło niż śmierć milionów. Nie przyjeżdżaj do Warszawy. Mnie już nikt nic nie pomoże. Dojeżdżamy do Warszawy, pisze w pociągu, dlatego krzywo. Jest mi tak dobrze, czuję spokój wewnętrzny jak nigdy w życiu.”

Ryszard Siwiec (1909–1968) żołnierz AK, zmarły śmiercią samobójczą przez samospalenie

Źródło: emka, 45. rocznica samospalenia Ryszarda Siwca, Hej-kto-Polak.pl http://hej-kto-polak.pl/wp/?p=22184

O śmierci, O prawdzie, O złu, O płaczu