Adam Jerzy Czartoryski książę herbu ps. „Toulouzan” – polski mąż stanu, minister spraw zagranicznych Imperium Rosyjskiego w latach 1804-1806, wiceprezes Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego w 1815 roku, senator-wojewoda Królestwa Polskiego , prezes Rządu Narodowego Królestwa Polskiego , prezes Senatu, pisarz, poeta, mecenas sztuki i kultury, został odznaczony Orderem Orła Białego , wielki skarbnik Katolickiego Wielkiego Przeoratu w Rosji kawalerów maltańskich w 1798 roku. Założyciel politycznego obozu konserwatywno-liberalnego Hotel Lambert.
Urodzony w związku małżeńskim księcia gen. Adama Kazimierza Czartoryskiego, generała ziem podolskich i Izabeli z domu Flemming, chociaż rozpowszechniano za jego życia plotki, że jego prawdziwym ojcem był Nikołaj Repnin, poseł rosyjski w Warszawie i kochanek Izabeli Czartoryskiej. Brat Marii Wirtemberskiej. Mąż ks. Anny Zofii Sapiehy h. Lis – córki Aleksandra Antoniego Sapiehy, adiutanta cesarza Napoleona I, ojciec Władysława – fundatora Muzeum Czartoryskich w Krakowie i księcia Witolda Czartoryskiego oraz Izabeli Elżbiety Czartoryskiej – żony Jana Kantego Działyńskiego.
„Wolność! ty najpierwsza z własności człowieka,
Bez której inne nikną i szczęście ucieka…”
Źródło: Bard polski 1795 r., wyd. Józef Kallenbach, 1912.
„Cuda wolności! ona z niczego coś tworzy.”
Źródło: „Pamiętnik Literacki”, t. 62, Zakład im. Ossolińskich, 1978.
