Cytaty o chorobach
strona 3

„Rewolucje rodzą się z ogólnej choroby umysłów z nagła przechodzącej w stan przesilenia wywołany przypadkową okolicznością, której nikt nie przewidział.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, Wspomnienia

„Niepohamowana rozwiązłość, jakiej w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych oddawała się społeczność homoseksualna – tak bowiem każą się nazywać homoseksualiści – przyczyniła się do rozpętania w jej łonie straszliwej plagi AIDS – choroby, na którą nie ma lekarstwa i na którą w najbliższym czasie lekarstwa nie będzie.”

Paul Johnson (1928) dziennikarz i historyk angielski

W poszukiwaniu Boga (1996)

O czasie

„Zostawiła wielką pustkę i żal za sobą. Przez cały czas choroby byłyśmy jakby w oblężeniu. Przeważnie Żydzi bardzo się interesowali jej chorobą. Ciągle dowiadywali się o stan jej zdrowia. W jej intencji palili świece w swoim domu modlitwy. Pogrzeb był jakby uroczystą manifestacją. Brali w nim udział duchowni wszelkich wyznań i nieprzeliczone tłumy. Każdy uznawał, że to pogrzeb świętej.”

Marta Wiecka (1874–1904) polska zakonnica

zapis z kroniki zakonnej zgromadzenia O Marcie Wieckiej Źródło: Bł. Marta Wiecka http://misjonarze.pl/?page_id=8854, misjonarze.pl

O domu, O czasie

„Niektóre lekarstwa są bardziej niebezpieczne niż choroba.”

Seneka Starszy (-54–39 p. n. e.)

Quaedam remedia graviora ipsis peniculis sunt. (łac.)
Źródło: Controversiae VI, 7

„Żeby podziękować? Chyba głównie po to chodzę [do kościoła]. Za to, że żyję. Że nie musiałem bić się na jakiejś wojnie. Że mi córka wyszła z ciężkiej choroby. To są rzeczy, do których jest mi potrzebny Kościół. Taka wiara trochę franciszkańska. Żadna mistyka czy metafizyka, jak u Kieślowskiego, który całe życie szukał Boga. Strasznie, tragicznie go szukał. Widać to w jego filmach. On mi na przykład bardzo zazdrościł, że nie mam tych jego wątpliwości. A jeżeli coś mi w Kościele przeszkadza, to teatralizacja sacrum.”

Jerzy Stuhr (1947) polski aktor i reżyser

Źródło: Rzecznik prasowy papieża, „Przekrój” nr 52, 28 grudnia 2010 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/108480.html#

O życiu, O Bogu, O wojnie, O wierze

„Duże pieniądze są u nas podejrzane, ich zarobienie też, chęć ich zarobienia również. I wcale nie jest tak, że cierpią na pieniądzowstręt tylko tabloidy czy populiści z PIS lub radykałowie z „Krytyki Politycznej”. To choroba powszechna w Polsce jak grypa w zimie.”

Tomasz Lis (1966) polski dziennikarz telewizyjny

Źródło: Ma pieniądze, czyli świnia, natemat. pl, 16 stycznia 2013 http://tomaszlis.natemat.pl/47183,ma-pieniadze-czyli-swinia

O pieniądzach, O cierpieniu

„Wszystko przemawia za tym, że Jezus w pierwszym rzędzie był uzdrowicielem i egzorcystą. Jedno łączy się z drugim, bo choroby w ówczesnym rozumieniu nie były niczym innym, jak opętaniem przez demony.”

Gerd Lüdemann (1946)

Źródło: wywiad dla „Literaturen”, tłum. „Forum”, 20 grudnia 2010.

„Obojętność moralna to choroba bardzo kulturalnych ludzi.”

Henri Frédéric Amiel (1821–1881)

Dziennik intymny

O ludziach, O obojętności

„Homofobia to choroba, którą koniecznie trzeba leczyć.”

Barbra Streisand (1942) amerykańska aktorka i piosenkarka

Źródło: Interview The Advocate, 1999 http://barbra-archives.com/bjs_library/90s/advocate_1999.html

„Powinniśmy zacząć odróżniać skutki od przyczyn. Misiewicz jest objawem pewnej choroby, a nie chorobą. Poprzez pryzmat Misiewicza, nie widzimy tego, co naprawdę dzieje się w siłach zbrojnych. Najważniejsi generałowie nie odeszli ze względu na Misiewicza, a ze względu na Macierewicza. Jest fundamentalna zmiana koncepcji armii. To jest przepis na masakrę albo szaleństwo.”

Paweł Wroński (1964)

Źródło: Paweł Wroński: ta koncepcja armii to szaleństwo http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/pawel-wronski-ta-koncepcja-armii-to-szalenstwo/sj743h3, onet.pl, 6 lutego 2017.

O odejściu, O sile, O zmianach, O szaleństwie

„Wariatem Luther nie był. Uczepiła się tylko jego mózgu nieznośna pycha, która mówiła głośno, iż ona tylko zna drogę do nieba i wie wszystko, co trzeba zrobić, aby się pozbyć katolicyzmu. Wielu z jego dawniejszych przyjaciół nie znosiło tej niepotrzebnej pychy. Gdy który z nich zaprzeczał mu coś, rzucał się na niego jak rozgniewany brytan. (…) Oprócz tego był Luther zanadto wrażliwym i nerwowym, czego dowodem jego ciężkie choroby.”

Teodor Jeske-Choiński (1854–1920) pisarz polski

o Marcinie Lutrze.
Źródło: Walka Lutra z katolicyzmem, wyd. Synowie St. Niemiry, Warszawa 1920, s. 50 - 51.

O wariatach, O walce

„Z okien pracowni, którą podnajmowałem, widziałem kopiec Kościuszki. Widok ten postanowiłem utrwalić. Tak powstał w 1905 roku pastel Widok na kopiec w okresie roztopów, rozpoczynając cykl obrazów przedstawiających ten krakowski monument. Niestety w tych latach zarysowywał się coraz drastyczniej tragiczny kontrast pomiędzy gwałtownym rozpędem moich sił twórczych (dramaty Wyzwolenie, Noc listopadowa, Bolesław Śmiały) a opuszczającymi mnie siłami fizycznymi, postępującą wciąż nieuleczalną chorobą. W tych latach powstały liczne liryki, pogłębiałem także moje zainteresowania twórczością Szekspira i Homera.”

Stanisław Wyspiański (1869–1907) polski dramatopisarz, poeta, malarz, grafik, architekt

Źródło: Aleksander B. Skotnicki, Historia krótkiego życia naznaczonego piętnem nieuleczalnej choroby, „Alma Mater” nr specjalny, 2007, s. 81.

O historii, O sile, O nocy, Obraz

„Dzisiejsza literatura to recepty pisane przez choroby.”

Karl Kraus (1874–1936)

O literaturze

„Ludzie włączają telewizor od razu po przyjściu do domu, jakby tam było prawdziwe życie, nie potrafią żyć domem, patrzą na innych, porównują się, zazdroszczą. To choroba naszego czasu. Ale uleczalna czasem jedną, dobrą rozmową.”

Joanna Szczepkowska (1953) aktorka polska

Inne wypowiedzi Źródło: „Gala” nr 20, 12 maja 2008 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/55636.html

O życiu, O ludziach, O domu, O czasie

„W krainie wolności dzieci Bożych wyzwolonych z tyranii szatana przewodnikiem pozostaje światło Chrystusa. W tym świetle, życie nawet ciężkie ma sens. W świetle Chrystusa nawet choroba i cierpienie ma sens. W świetle Chrystusa poświęcenie ma sens, samotność ma sens i przegrana ma sens. Kto zgasi światło Chrystusa, nie widzi pełnej prawdy, pozostaje w głębokim cieniu, nieraz brnie w ciemnościach. Nie rozpoznaje wystarczająco, bo oczy jego są słabe. Zadaniem całego Kościoła jest głoszenie Chrystusa Zmartwychwstałego tam, gdzie wojna i nienawiść, gdzie dyktatura i deptanie godności ludzkiej, gdzie nędza i korupcja, gdzie zabijanie nienarodzonych i ciężko chorych. Dziś do wszystkich płocczan, do wszystkich mieszkańców naszej diecezji zwracam się z wołaniem: Nie bójcie się wziąć do ręki światła Chrystusa! Nie bójcie się wziąć do serca światła Chrystusa! Chryste, jedyna nasza światłości! Niech wszyscy żyją światłem Twego Zmartwychwstania!”

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w katedrze płockiej podczas wielkanocnej liturgii Wigilii Paschalnej, 22 marca 2008

O życiu, O nienawiści, O wojnie, O dzieciach

„Oczywiście mechanizm odreagowania złości lub napięcia bierze się najczęściej z niepewności i niskiego poczucia wartości. Źródłem agresji może być zaburzona gospodarka hormonalna, choroby jednak najczęstszą przyczyną – lęk.”

Maciej Bennewicz (1961)

Życie na Ziemi. Poradnik dla kosmitów (2013)

„Miłość – mijająca choroba duszy, która jest uleczalna albo poprzez małżeństwo, albo poprzez oddalenie pacjenta od wpływów, które wywołały chorobę.”

Ambrose Bierce książka The Devil's Dictionary

Love, n. A temporary insanity curable by marriage or by removal of the patient from the influences under which he incurred the disorder. (ang.)
The Devil's Dictionary

O miłości, O małżeństwie, O duszy

„Myślę, że za kilkanaście lat będziemy już u noworodka wykonywać badanie – moczu, krwi czy próbki naskórka – i na tej podstawie określać profil podatności. Dzięki temu nie będziemy musieli czekać na ujawnienie się choroby, tylko zaczniemy profilaktykę wcześnie, na podstawie indywidualnych wyników tych testów. Nie dysponujemy jeszcze lekami, które mogłyby być użyte w takiej profilaktyce, ale myślę, że za 15 lat będą one już wynalezione. W ten sposób nie od razu, ale stopniowo, doprowadzimy do wyeliminowania chorób z komponentą genetyczną.”

Louis Ignarro (1941) amerykański farmakolog, laureat Nagrody Nobla

poradnik.medyczny.pl, 2005-02-01 http://www.poradnikmedyczny.pl/mod/archiwum/5727_z_noblist%C4%85_no.html

O myślach, O czekaniu, O myśleniu

„Mamy bardzo złą dla demokracji tradycję braku szacunku i poważania dla najwyższych godności polskich. To oznacza, że Polacy nie szanują swojego państwa. Gdyby je szanowali, to przede wszystkim szanowaliby fundamenty tego państwa. Wszyscy uderzają w najbardziej znaczący punkt władzy, a jest nim prezydent. Te wysiłki odnoszą propagandowy skutek, bo osoba mało zorientowana w polityce wszędzie widzi, że Duda musi oddać dyplom. To jest przejaw choroby, jaka toczy Polaków, którzy nie dorośli do demokracji. Zwłaszcza tak wysoko rozwiniętej jak na Zachodzie. Polacy nie szanują samych siebie, biją się między sobą, więc nie szanują przeciwnika. Tak nakręca się spirala, która prowadzi do osłabienia państwa. I tak koło się zamyka. Coraz słabsze państwo to coraz bardziej skłóceni obywatele.(…) Natomiast Beata Szydło jest sprawnym politykiem. Widać było to w jej wystąpieniu w Parlamencie Europejskim, gdzie wygrała z całą śmietanką polityczną.”

Kazimierz Kik (1947)

Źródło: Kazimierz Kik: Sondaże pokazują, że polityka rządów PiS jest akceptowana http://www.polskatimes.pl/opinie/wywiady/a/kazimierz-kik-sondaze-pokazuja-ze-polityka-rzadow-pis-jest-akceptowana,10015590/, polskatimes.pl, 20 maja 2016.

O demokracji, O wysiłku

„Taki jestem osamotniony, żona i dzieci w polu, a ja wciąż myślę i myślę – i czasem proszę Boga, aby mi mózg zamknął – wizje prześladują z natarczywością, która mnie zamęcza.”

Stanisław Wyspiański (1869–1907) polski dramatopisarz, poeta, malarz, grafik, architekt

Źródło: Aleksander B. Skotnicki, Historia krótkiego życia naznaczonego piętnem nieuleczalnej choroby, „Alma Mater” nr specjalny, 2007, s. 83.

O Bogu, O dzieciach, O historii, O myślach

„Polowanie to tylko tchórzliwe określenie szczególnie tchórzliwego morderstwa na innym stworzeniu. Polowanie jest odmianą choroby umysłowej ludzi.”

Theodor Heuss (1884–1963) prezydent Niemiec

Jagd ist nur eine feige Umschreibung für besonders feigen Mord am chancenlosen Mitgeschöpf bez szans. Die Jagd ist eine Nebenform menschlicher Geisteskrankheit. (niem.) Źródło: zitate-online.de http://www.zitate-online.de/literaturzitate/allgemein/17930/jagd-ist-nur-eine-feige-umschreibung-fuer.html

O ludziach

„Gdybym nie miał Parkinsona, moje życie życie byłoby takie jak kiedyś – gra, podróże i bycie z dala od mojej rodziny. Choroba zmusiła mnie do tego, aby spędzać z najbliższymi więcej czasu.”

Michael J. Fox (1961) aktor kanadyjski

Źródło: Michael J.Fox: Choroba mnie zmieniła, interia.pl, 15 kwietnia 2010 http://film.interia.pl/news/michael-jfox-choroba-mnie-zmienila,1464886,38?fs=m

O życiu, O grach, O czasie

„Jakie to piękne, jaki cudowny ogień.”

Maria Charlotta Koburg (1840–1927)

gdy 3 marca 1879 na zamku w Tervueren wybuchł pożar (większość domowników była przekonana, że to ona była podpalaczką).
Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, op. cit., s. 139.

O ludziach, O literaturze

„Germańskie słowo gelt (pieniądze) oznaczało ofiarę dla bogów. Jednak za każdą ofiarą skrywa się ostatecznie ludzkie życie. Najpierw człowieka w roli ofiary symbolicznie zastąpiło zwierzę, a ono z kolei zostało wyparte przez datek pieniężny.”

Christina von Braun (1944)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Choroba wielkich zer, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O życiu, O pieniądzach, O Bogu, O zwierzętach

„Mania wielkości to choroba karłów.”

Kazimierz Chyła

„Ludzkość jest ciężko chora. Przyczyną tej choroby jest nie tylko zmniejszanie zasobów naturalnych i ich chciwe gromadzenie przez niewielu, ile raczej rozkład braterskiej więzi między ludźmi, jak i między narodami.”

Paweł VI (1897–1978) papież

„Musi nastąpić gwałtowna reakcja, przewrót socjalny, po którym po długiej chorobie rozkwitnie zupełnie nowa Europa.”

Rudolf Habsburg-Lotaryński (1858–1889)

Źródło: Grzegorz Jaszuński, Ostatni monarchowie, op. cit., s. 158.

„Cierpienie zazwyczaj to rzecz brzydka bardzo; ci tylko co nie znają go, poetyzować je mogą; ono jest sprzymierzeńcem najohydniejszych rzeczy na świecie, starości i choroby, niszczy zarówno siły ducha jak fizyczne siły, i z piedestału strąca człowieka.”

Waleria Marrené (1832–1903) pisarka i publicystka polska

Źródło: Mąż Leonory, Wydawnictwo Dzieł Tanich A. Wiślickiego, Warszawa 1883, s. 80.

O sile, O cierpieniu

„Jakiż jednak jest odstęp między naszym początkiem i końcem, tamtym w obłędzie żądzy i zachwycie rozkoszy, tym w zniszczeniu wszystkich organów i zapachu zgnilizny zwłok. Jeśli idzie o dobrobyt i radowanie się życiem, droga prowadzi też między obydwoma stale w dół: słodko marzące dzieciństwo, radosna młodość, utrudzone życie męskie, kaleka, często żałosna starość, męki ostatniej choroby i wreszcie agonia. Czy nie wygląda to, jakby istnienie było pomyłką, której skutki ujawniają się stopniowo coraz bardziej?”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

Źródło: Uzupełnienia do nauki o nicości istnienia

O życiu, O starości, O nauce, O dzieciństwie

„Pragnę z przykrością poinformować, że towarzysz Władysław Gomułka poważnie zachorował i dlatego nie ma również na naszym plenum, tak jak również nie było go wczoraj na posiedzeniu Biura Politycznego. Wszyscy, którzy znamy towarzysza Gomułkę wiemy, że nie jest to człowiek, który ulega chorobom dyplomatycznym nawet w najcięższych sytuacjach.(…) Towarzysz Gomułka powiedział nam, że składa rezygnację ze stanowiska I sekretarza KC ze względu na przewidywany długotrwały przebieg choroby, a także przewidywaną potem trudność pracy na pełnych obrotach. W związku z tym Biuro Polityczne występuje jednomyślnie z propozycję wybrania na I sekretarza KC PZPR towarzysza Edwarda Gierka. Ten wniosek chciałby od razu poddać pod głosowanie. Proponuje przyjąć do wiadomości rezygnację towarzysza Władysława Gomułki z funkcji I sekretarza KC PZPR. Kto jest za tym wnioskiem? Dziękuje. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Proponuje poddać pod głosowanie sprawę wyboru towarzysza Edwarda Gierka na na I sekretarza KC PZPR. Kto jest za wyborem towarzysza Edwarda Gierka na na I sekretarza KC proszę podnieść rękę. Kto jest przeciw, kto się wstrzymał? Stwierdza, że towarzysz Edward Gierek został jednogłośnie wybranym I sekretarzem KC PZPR i oddaje mu przewodnictwo.”

Józef Cyrankiewicz (1911–1989) polski polityk, premier PRL

podczas posiedzenia KC PZPR, które przyjęło rezygnację Władysława Gomułki i wybrało Edwarda Gierka na I sekretarza.
Źródło: „Polityka” nr 51 z 18 grudnia 2010 r., s. 56.

„Troska z powodu izolacji Kościoła we współczesnym świecie odegrała wielką rolę w pracach II Soboru Watykańskiego i zapoczątkowała próbę wejścia w dialog zarówno z innymi religiami, jak i z dzisiejszym ateistycznym światem. Ten nacisk na dialog oznacza, że Kościół nie chce już poprzestawać jedynie na odrzucaniu ateistycznych błędów lub religii, którym brakuje światła Chrystusa. To odrzucanie jest jedną z najważniejszych misji Kościoła i musi pozostać sprawą fundamentalną i niezbywalną. Jednakże Kościół gorąco pragnie odnajdywać wszelkie elementy prawdy w innych religiach, cierpliwie wsłuchiwać się w ich naukę i badać drogi, którymi mogłoby do nich przeniknąć światło Chrystusa. Kościół usiłuje również zrozumieć przyczyny ciężkiej choroby, jaką jest ateizm, i znaleźć środki pomocne w usuwaniu tego wszystkiego, co przeszkadza ateistom w odnalezieniu drogi do Boga.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Koń trojański w mieście Boga
Źródło: s. 269

O Bogu, O świecie, O religii, O świetle

„(…) sport kształtuje charakter, osobowość, uczy dystansu do świata i do siebie. Człowiek dzięki niemu staje się silniejszy i zmienia się na lepsze. To niezwykła próba charakteru. Sport to również zdrowie, odporność i obrona przed chorobami cywilizacyjnymi.”

Radosław Majdan (1972) piłkarz polski

Źródło: Majdan: „Zaszczepić sportowego ducha”, dlastudenta.pl, 24 sierpnia 2010 http://sport.dlastudenta.pl/artykul/Majdan_Zaszczepic_sportowego_ducha,55729.html

O zdrowiu, O charakterze, O sporcie, O osobowości

„Obóz, jak się zorientowałem. Obejmował teren około półtora kilometra kwadratowego płaskiego terenu. Otoczony był solidnym ogrodzeniem z drutu kolczastego, rozpiętego kilkoma rzędami pomiędzy drewnianymi słupami. Ogrodzenie miało ponad dwa i pół metra wysokości. Po zewnętrznej stronie przechadzały się patrole w odstępach około pięćdziesięciometrowych. Po stronie wewnętrznej strażnicy z bronią stali co jakieś piętnaście metrów. Za drutami stało kilkanaście baraków. Przestrzeń pomiędzy nimi wypełniał gęsty, falujący tłum. Więźniowie tłoczyli się, przekrzykiwali. Z kolei strażnicy starali się utrzymywać ich we względnym porządku…
… Po lewej stronie od bramy, o jakieś sto metrów za ogrodzeniem, był tor kolejowy, a właściwie rodzaj rampy. Prowadził od niej do ogrodzenia chodnik zbity z desek. Na torowisku stał pociąg złożony z około trzydziestu wagonów towarowych. Były brudne i zakurzone…
… Mijaliśmy akurat jakiegoś starca. Siedział na ziemi nagi i rytmicznie kiwał się do przodu i tyłu. Jego oczy błyszczały i nieustannie mrugał powiekami. Nikt nie zwracał na niego uwagi. Obok leżało dziecko w łachmanach. Miało drgawki. Z przerażeniem spoglądało dookoła.
Tłum pulsował jakimś obłędnym rytmem. Wrzeszczeli, machali rękami, kłócili się i przeklinali. Zapewne wiedzieli, że niedługo odjadą w nieznane, a strach, głód i pragnienie potęgowały poczucie niepewności i zwierzęcego zagrożenia. Ludzie ci zostali wcześniej ograbieni z całego skromnego dobytku, jaki im pozwolono zabrać w tę podróż. Było to pięć kilogramów bagażu. Były to zwykle jakieś najpotrzebniejsze w drodze przedmioty. Poduszka, jakieś okrycie, trochę jedzenia, butelka z wodą. Czasem kosztowności czy pieniądze. Docierała tu przeważnie ludność gett, która nie miała już nic…
Pobyt w obozie nie trwał długo. Zazwyczaj nie dłużej niż cztery dni. Potem pakowano ich w wagony na śmierć. Przez czas pobytu w obozie prawie nie otrzymywali jedzenia. Zdani byli na własne zapasy.
Baraki obozowe mogły pomieścić mniej więcej połowę więźniów. Drugie tyle pozostawało na dworze. Powietrze wypełniał odór ludzkich odchodów, potu, brudu i zgnilizny…
… Oficer SS, odpowiadający zapewne za załadunek, stanął przed tłumem Żydów. Nogi rozstawił szeroko.
– Ruhe! Ruhe! Spokój! – wrzasnął. – Wszyscy Żydzi mają wejść do wagonów. Pojedziecie tam, gdzie jest dla was praca. Ma być porządek. Nie wolno się pchać ani opóźniać załadunku. Kto będzie wywoływał panikę albo stawiał opór, zostanie zastrzelony.
Przerwał i wbił wzrok w masę ludzką przed sobą. Spokojnie zaczął otwierać kaburę pistoletu. Wyjął broń. Pierwsze szeregi Żydów zaczęły się cofać. Niemiec zaśmiał się i oddał trzy strzały w tłum. W grobowej ciszy rozległ się przeszywający krzyk. Spokojnie schował pistolet.
– A teraz do wagonów! Raus! – wrzasnął.
Tłum zamarł. Z tyłu rozległy się strzały. Ludzie ławą ruszyli do przodu, krzycząc przeraźliwie. Zbliżali się do drewnianego pomostu. Ludzki strumień był jednak zbyt szeroki, aby się w nim pomieścić. Esesmani otworzyli ogień. Pędzący zaczęli padać. Rozległ się głuchy tupot nóg po deskach rampy. Teraz zaczęli strzelać strażnicy stojący przy wagonach. Tłum przyhamował.
– Ordnung! Ordnung! – wrzeszczał esesman.
Pierwsi Żydzi wpadli do wagonu. Niemcy przy drzwiach odliczali ich. Po liczbie „sto czterdzieści” esesman zawył „Halt!” i dwukrotnie strzelił. Przystanęli. Pociąg powoli szarpnął i nowy wagon wtoczył się na wysokość pomostu. Zaczęli go wypełniać nowi więźniowie.
Wedle wojskowych regulaminów wagon towarowy przeznaczony był na osiem koni lub czterdziestu żołnierzy w transporcie. Upychając ludzi na siłę i bez jakiegokolwiek bagażu, można było pomieścić w wagonie sto osób. Niemcy wydali rozkaz pakowania po stu trzydziestu, ale jeszcze dopychali dodatkową dziesiątkę. Gdy drzwi nie dały się zamknąć, tłukli na oślep kolbami, strzelali do środka wagonu, wrzeszczeli na nieszczęsnych Żydów. Ci, aby zrobić miejsce dla nowych, wspinali się na ramiona i głowy już znajdujących się wewnątrz. Z głębi wagonu dochodził jakiś potępieńczy ryk i wycie.
Gdy upchnięto już sto czterdzieści osób, strażnicy przystąpili do zamykania drzwi. Były ciężkie, wykonane z drewna obitego żelazem. Miażdżyły wystające na zewnątrz kończyny wśród wrzasków bólu. Po zasunięciu drzwi zabezpieczano je żelazną sztabą i ryglowano.
Przed załadunkiem na podłogę wagonów sypano warstwę niegaszonego wapna. Oficjalnie był to zabieg higieniczny. Chodziło o nie rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych. W praktyce wapno gwałtownie absorbowało wilgoć z powietrza. Spadała zawartość tlenu i ludzie zaczynali się dusić. Równocześnie wapno w kontakcie z ludzkimi odchodami wydzielało trujące substancje, między innymi chlor. Ten zaś dusił stłoczonych więźniów. Niemcy osiągali podwójny cel. Choroby zakaźne istotnie się nie rozprzestrzeniały, a wagon można było łatwiej po transporcie wymyć. Po drugie, transportu tego nie przeżywało wielu „podróżnych”. A o to przecież chodziło.
Czasami od polskich kolejarzy docierały informacje, że takie wagony z Żydami stały na bocznicach po kilka dni. Po otwarciu znajdowano w nich same trupy…
… Na obozowym placu pozostali zabici i konający. Strażnicy przechadzali się wolnym krokiem i dobijali ich strzałami w głowę. Wkrótce zapanowała cisza…”

Jan Karski (1914–2000) prawnik, dyplomata, wykładowca akademicki, polski kurier czasów II wojny światowej

Karski dostał się w przebraniu strażnika do obozu tranzytowego dla Żydów w Izbicy, który był „ostatnim etapem” przez obozem zagłady w Bełżcu.
Tajne państwo: opowieść o polskim Podziemiu

O miłości, O śmierci, O pieniądzach, O głodzie

„Trwoga ogarnęła elitę kołymską jeszcze przed nadaniem komunikatu o śmierci Wodza i Przyjaciela. Już pierwsza wiadomość o chorobie przyprawiła nasze władze o nadzwyczajne zdumienie. Całkiem zapomnieli o tym, że Generalissimus stworzony został z tej samej niedoskonałej substancji, co reszta grzeszników. Choroba ta, sama w sobie, stanowiła głęboką rysę na powierzchni tak szczęśliwej, harmonijnie urządzonej planety, której byli mieszkańcami i gospodarzami i z której problemami tak sprawnie sobie radzili.
„Ciśnienie krwi…” „Białko w moczu…” Wszystko to było dobre dla zwykłych śmiertelników, ale jaki związek mogła mieć tak nędzna materia z NIM?
Zapewne tak samo poczuliby się urażeni dawni Słowianie, gdyby oznajmiono im, że Perunowi właśnie podskoczyło ciśnienie. Albo starożytni Egipcjanie, gdyby się dowiedzieli, że Ozyrys ma białko w moczu.”

Jewgienija Ginzburg (1904–1977)

o chorobie Stalina.
Stroma ściana (2010)

O śmierci

„Ach, gdyby nie istniały choroby weneryczne, cały problem miłości byłby rozstrzygnięty! Chodziłoby się dwanaście razy na tydzień do doświadczonej funkcjonariuszki zmysłów, prawie automatycznej szafarki upojeń, i nie znosiło się już zatargów z żoną, komplikacji domowych lub zgryzot z kochanką!”

Pitigrilli (1893–1975)

Pogodny pesymista

O problemach

„Alkoholizm jest oznaką pewnej niedojrzałości. Obrazem tego, że człowiek nie może sobie poradzić z samym sobą. Nie wie, co się z nim dzieje, ucieka. Często szukając ratunku, uwiesza się innych, dręczy ich, nie zdając sobie sprawy, że to do niczego nie prowadzi. Mnie w wyjściu z tej choroby bardzo pomogła wiara w Chrystusa.”

Stanisława Celińska (1947) polska aktorka

Źródło: „Rzeczpospolita”, 9 sierpnia 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pragnieniem.htm

O wierze, Obraz, Chrystus

„Mija pięć lat mego pobytu w szpitalu Nie chodzę
nie piszę świat się zamknął
leczą mnie pastylkami i litrami wody
nie trwożę się nie ma we mnie
skargi Słońce ozłaca żyto boje się że są tam
ukryte inne bogi”

Roman Śliwonik (1930–2012) polski pisarz i poeta

Źródło: Notatki z choroby

O życiu, O Bogu, O świecie, O słońcu

„(…) odkąd zachorowałem, wiedziałem, że muszę się spieszyć. I to jest może ta istotna zmiana, jakiej dokonała we mnie choroba. Nie mogę sobie pozwolić na żadne przestoje.”

Krzysztof Kolberger (1950–2011) aktor polski

Źródło: www.se.pl, 15 września 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/24041

O zmianach, O czytaniu

„Choroba ugniata człowieka w jedno ciasto.”

Romain Rolland (1866–1944)

„Postępy lewackiego libertynizmu są jak inwazja choroby na organizm, którego siły odpornościowe zostały zmniejszone. Siły odpornościowe cywilizacji to jej infrastruktura duchowa. Infrastruktura cywilizacji Zachodu jest nadgniła i została naruszona. Powstrzymanie inwazji owego libertyństwa od wewnątrz – bo jest też możliwe, że zostanie ono powstrzymane od zewnątrz – jest możliwe tylko przez odbudowę i uzdrowienie owej duchowej infrastruktury; a tą infrastrukturą cywilizacji Zachodu było od zawsze i dalej jest chrześcijaństwo. Przeciwstawienie się skuteczne rozkiełznanemu libertyństwu i lewactwu może się dokonać tylko w jeden sposób: przez konsolidację sił oporu wokół świętego Kościoła powszechnego.”

Bogusław Wolniewicz (1927–2017) filozof polski

Źródło: wywiad Lewica nie chce wspólnoty, „Polityka Narodowa”, lipiec-sierpień 2008

O sile

„Czy zgadniesz, jaki nastrój mną owłada,gdy w dziczy cierpię wśród Sarmatów, Getów? Jam niezwyczajny ich wody i nieba,innej mi ziemi, jak zbawienia, trzeba.Dom tu bez wygód, jadło szkodzi zdrowiu, bodaj ktoś lekiem w chorobie dopomógł, bodaj przyjaciel zmylił litościwieswą opowieścią czas, co mży leniwie. Leżę bezsilny pośród obcych ludziNa skraju świata. Zda się: przeszłość wraca…”

Owidiusz (-43–17 p. n. e.) poeta rzymski

Źródło: Żale, red. E. Wesołowska, Poznań 2002.

O ludziach, O zdrowiu, O domu, O nastroju

„Córeczka zachorowała i przez miesiąc musiałyśmy zostać w szpitalu. Sytuacja była naprawdę bardzo trudna. Padłam wtedy na kolana i błagałam Pana Boga, żeby dał Michelle zdrowie. Byłam gotowa oddać wszystko, byleby tylko moje maleństwo pokonało chorobę. (…) Na szczęście wszystko potoczyło się dobrze i dzisiaj jestem najszczęśliwszą mamą świata. Przez te kilka miesięcy dojrzałam jako kobieta, przewartościowałam wiele spraw i zrozumiałam, że najważniejsza na świecie jest rodzina.”

Małgorzata Glinka-Mogentale (1978) siatkarka polska

o chorobie córki, która nastąpiła kilka dni po jej narodzinach w czerwcu 2009. Źródło: „Przegląd Sportowy”, 2013 http://siatkowka.przegladsportowy.pl/Siatkowka-Malgorzata-Glinka-Mogentale-zagra-w-Chemiku-Police,artykul,179675,3,1064.html

O kobietach, O Bogu, O szczęściu, O zdrowiu

„Bieda jest prawdziwym nieszczęściem. Ale od biedy gorsza jest choroba ciała, a od choroby ciała gorsza jest choroba duszy. Bogactwo jest prawdziwą łaską, ale od bogactwa lepsze jest zdrowie, a od zdrowia – posłuszeństwo duszy.”

Ali ibn Abi Talib (601–661)

O nieszczęściu, O zdrowiu, O duszy, O bogactwie

„Wiesz, to zaczyna się w szpitalu. Wszyscy zachowują się tak, jakbyś był nikim. Identyfikują cię według procedury. „Mastektomia”, „kolostomia”. Łatwo pomyśleć, że choroba, która zagraża twemu życiu, jest faktycznie twoim życiem.”

Scott Turow (1949) amerykański pisarz

Prawa naszych ojców

„Wydawało się niemożliwe, żeby Wendy Wright składała się jak inni ludzie z krwi i organów wewnętrznych. W jej sąsiedztwie czuł się jak drobny, tłusty, spocony, niewykształcony żarłok o rozklekotanym żołądku i świszczącym oddechu. Zaczynał wtedy zdawać sobie sprawę z mechanizmów, które utrzymywały go przy życiu: pompy, rury, zawory, sprężarki i paski klinowe musiały z hałasem wykonywać w jego organizmie swą pozbawioną szans powodzenia pracę, skazaną ostatecznie na klęskę. Widząc jej twarz miał wrażenie, że jego własna jest krzykliwą maską, obserwując jej ciało czuł się jak tandetna, nakręcana zabawka. Cała utrzymana była w subtelnych kolorach, jakby delikatnie podświetlonych. Jej oczy, przypominające zielone, polerowane klejnoty, spoglądały na wszystko beznamiętnie i nigdy nie dostrzegł w nich lęku, wstrętu czy pogardy. Wszystko, na co patrzyła, zyskiwało sobie jej akceptację. Robiła wrażenie osoby bardzo spokojnej: wydawała się przy tym silna, pogodna i opanowana, odporna na wyczerpanie, zmęczenie, choroby i niemoc. Miała pewnie jakieś 25 czy 26 lat – ale nie mógł sobie wyobrazić, by kiedykolwiek wyglądała młodziej, i wydawało mu się pewne, że nigdy się nie zestarzeje. Zbyt dobrze panowała zarówno nad sobą, jak i nad otaczającą ją rzeczywistością, by ulegać wpływom wieku.
– Jestem – odezwała się Wendy spokojnym, łagodnym głosem.”

Philip Kindred Dick książka Ubik

Ubik (1966)

O ludziach, O wrażeniach, O rzeczywostości, O wieku

„Z grubsza biorąc, pieniądz ma trzy źródła (…) Jedno to wartość materialna ziemi i nieruchomości, dóbr naturalnych, jak zboże i bydło, złoto i inne kruszce. Drugie to władca lub społeczność, cesarz lub polis, a więc instancja, która emituje pieniądz i uwiarygodnia walutę. Trzecie jest natury religijnej – to ofiara składana bogom w świątyni za pośrednictwem kapłanów.”

Christina von Braun (1944)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Choroba wielkich zer, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O pieniądzach, O Bogu, O naturze

„Duce, do dzisiejszego dnia daremnie czekałam na ludzki lub przyjacielski gest z Twojej strony. Teraz już wystarczy. Jeśli Galeazzo w ciągu trzech dni nie przekroczy jako wolny człowiek szwajcarskiej granicy o powyższych warunkach poinformowałam również Niemców - nie będę miała żadnych oporów i zacznę mówić. Jeśli spełnisz moje żądania i pozostawisz nas w spokoju, nic na nas nie spadnie (ani nagła choroba czy wypadek samochodowy), więcej o nas nie usłyszysz. Edda Ciano.”

Edda Ciano (1910–1995)

list do ojca pisany z Szwajcarii, dokąd wcześniej w 1944 uciekła z dziećmi i dziennikami męża
Źródło: Erich Schaake, Kobiety dyktatorów, wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 172.

O kobietach, O dzieciach, O czekaniu

„Kwaśniewski nawet po kilku kieliszkach wina na Ukrainie mówił rozsądniej od niektórych polityków, przemawiających na trzeźwo.”

Janusz Onyszkiewicz (1937) polski polityk

o „chorobie filipińskiej” Aleksandra Kwaśniewskiego Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/kat,86874,wid,9503497,wiadomosc.html?P%5Bpage%5D=2

„Niektórzy lekarze sądzą, że choroby weneryczne i inne spadły na rodzaj ludzki z powodu satyr na lekarzy.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

„W Paryżu większość aktorek i baletnic jest zarażona chorobami wenerycznymi.”

Richard von Krafft-Ebing (1840–1902)

Źródło: Elwira Watała, Wielcy zboczeńcy, Warszawa 2007, ISBN 9788373992276.

„Jestem przeciwko takim związkom, co nie znaczy, że należy prześladować tych ludzi. Związki homoseksualne naprawdę mi nie odpowiadają, uważam, że to jednak jest pewna choroba.”

Wojciech Mojzesowicz (1954) polski rolnik i polityk

Źródło: RMF FM, 15 lutego 2002 http://m.rmf24.pl/opinie/wywiady/news,nId,195814

O ludziach

„Choroba sprawiła, że poczułam, iż nie wolno wyładowywać swoich emocji na innych. Po ojcu odziedziczyłam charakter choleryczki. Ale teraz wybucham z dużym opóźnieniem. Musi się naprawdę wiele nazbierać.”

Małgorzata Pieńkowska (1965) polska aktorka

Źródło: polki.pl http://polki.pl/zycie_gwiazd_znaniilubiani_artykul,10001129.html

O charakterze

„Nieprzerwane irytowanie się i niepokój, który odczuwałem, nadszarpnęły moje zdrowie i osłabiły mnie do tego stopnia, że chirurdzy zaczęli obawiać się o moje życie.”

Maurycy Beniowski (1746–1786) polski żołnierz, podróżnik i awanturnik

troska o losy wyprawy, w trakcie której choroba powodowała u niego częste i gwałtowne wymioty
Pamiętniki
Źródło: Ludwik Stomma, Sławnych Polaków choroby, op. cit., s. 69–70.

O życiu, O losie, O zdrowiu

„(…) tęsknota, podobnie, jak każda inna choroba wymaga czasu, by się przełamać i zniknąć.”

Selma Lagerlöf (1858–1940) pisarka szwedzka

O czasie

„Są choroby, w których wszystkie sprężyny naszej istoty fizycznej wydają się jakby połamane, energie unicestwione, muskuły zwiotczałe, kości rozmiękłe jak ciało, a ciało płynne jak woda.”

Guy de Maupassant (1850–1893)

Źródło: Horla http://www.polona.pl/dlibra/docmetadata?id=4342, wyd. W. Zukerkandel, Lwów, s. 29, tłum. Zygmunt Niedźwiecki.

O wodzie

„Bóg dał mi chorobę, by przypomnieć mi, że nie jestem numerem 1. On jest.”

Muhammad Ali (1942–2016) bokser amerykański, filantrop, aktywista

o swojej chorobie (Parkinsona).

O Bogu

„Sztuka lekarska leczy choroby ciała, a mądrość uwalnia dusze od namiętności.”

Demokryt

O mądrości, O sztuce, O duszy

„Trudno uniknąć choroby swojego stulecia.”

Stendhal (1783–1842)

„Dharma i cenne nauki przebudzonych
to najdoskonalsze lekarstwo, uzdrawiające wszystkie choroby umysłu.”

Dalajlama VII (1708–1757)

Źródło: Glenn H. Mullin, Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości, tłum. z angielskiego Olena Waśkiewicz, 2008, str. 348

O nauce

„Początki były bardzo trudne, ciężki klimat, choroby, nostalgia, trudności finansowe, nieznajomość języka. Pracowałem początkowo z żoną przy opracowaniu projektów dla polskiej spółki. Po kilku miesiącach, na skutek choroby żony, której klimat stolicy nie służył, podjąłem decyzję osiedlenia się w Patagonii, około 1500 km od Buenos Aires, u podnóża Andów.”

Ryszard Białous (1914–1992)

1948 na emigracji w Buenos Aires

O decyzjach, Nostalgia

„Z potraw, które się zjada, powstają wszystkie choroby ludzkie.”

Herodot książka Dzieje

Dzieje
Źródło: II, Euterpe.

„Lekarstwo bywa gorsze od choroby.”

Francis Bacon (filozof) (1561–1626) angielski filozof

Źródło: Myślę, więc jestem…, oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 27.

„Jedynym lekarstwem, które Aleksander Kwaśniewski powinien zażyć jest esperal, trzeba się zaszyć i nie wydłubywać”

Artur Zawisza (1969) polski działacz polityczny, filozof

o „chorobie filipińskiej” Aleksandra Kwaśniewskiego. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/kat,86874,wid,9503497,wiadomosc.html?P%5Bpage%5D=2

„Myślę, że to jest kwestia ilości bólu. Do pewnego momentu sumę przykrych doznań i dopustów bożych traktujemy jako cios, do którego nie należy się zbyt otwarcie przyznawać. Towarzyszy nam wtedy pewien rodzaj wstydu i onieśmielenia, gdyż chcemy jeszcze uchodzić za okazy zdrowia i młodości. Ale w chwili, gdy suma tych doświadczeń jest już tak potworna, że staje się częścią naszego istnienia biologicznego, zaczynamy się do tego przyznawać Przynajmniej tak było w moim przypadku.”

Christian Skrzyposzek (1943–1999)

w rozmowie ze Stanisławem Beresiem; Skrzyposzek był w literaturze polskiej wyjątkowy w swoistym ekshibicjonizmie narratorem choroby.
Źródło: Ludwik Stomma, Sławnych Polaków choroby, op. cit., s. 140.

O literaturze, O myślach, O myśleniu

„Istnieją u nich (Massagetów) następujące zwyczaje. Każdy wprawdzie żeni się, ale żon używa się wspólnie.(…) Mianowicie jeżeli Massageta pożąda jakiejś niewiasty, wtedy zawiesza swój kołczan na wozie i spółkuje z nią bez żenady. Specjalna granica wieku u nich nie istnieje; tylko jeżeli ktoś się bardzo zestarzeje, schodzą się wszyscy krewni, zarzynają go i wraz z nim jeszcze owce, gotują mięso i obficie nim się raczą. Taki los uchodzi u nich za najszczęśliwszy. Kto natomiast umrze wskutek choroby, tego nie spożywają, lecz chowają do ziemi, i ubolewają nad nim, że nie udało mu się być zarżniętym. Nie sieją nic, tylko żywią się mięsem bydlęcym i rybami, których im obficie dostarcza rzeka Arakses (Syr-daria). Za napój mają mleko. Z bogów czczą tylko słońce, któremu ofiarują konie. Sens tej ofiary jest taki: najszybszemu z bogów poświęcają najszybsze ze wszystkich stworzenie.”

Herodot książka Dzieje

o Massagetach kojarzonych z Hunami lub uznawanych za odłam ludów irańskich.
Dzieje
Źródło: I, Klio.

O Bogu, O losie, O ludziach, O rybach

„Z jakim zdumieniem Marsjanin, który przybyłby na naszą planetę, obserwowałby, że ludzie wielkim nakładem sił wydobywają złoto z głębin ziemi w Afryce Południowej tylko po to, by po jego oczyszczeniu, ostemplowaniu i zarejestrowaniu umieścić je znowu w głębokich, podziemnych komorach i skarbcach. Kosmita zadałby sobie pytanie, o co tu właściwie chodzi.”

Christina von Braun (1944)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Choroba wielkich zer, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O ludziach, Pytanie

„Gdy już traw, korzonków, myszy, psów, kotek, ścierwa nie stało; więźnie wyjedli, trupy wykopując z ziemie wyjedli, piechota się sama między sobą wyjadła i ludzie łapając pojedli. Truszkowski, porucznik piechotny, dwu synów swych zjadł; hajduk jeden także syna zjadł; drugi matkę; towarzysz jeden sługę zjadł swego; owo zgoła syn ojcu, ociec synowi nie spuścił, pan sługi, sługa pana nie był bezpieczen; kto kogo zgoła zmógł, ten tego zjadł, zdrowszy chorszego pozbył.(…) W tak tedy okrutnym głodzie nastąpiły rozmaite choroby, śmierci srogie, że na człowieka z głodu umierającego patrzeć z strachem i nie bez płaczu przychodziło, których wielem się napatrzył, ziemię pod sobą, ręce, nogi, ciało jako mógł żarł, a co najgorsza, że choćby rad umarł, a umrzeć nie mógł, kamień albo cegłę kąsał, prosząc Pana Boga, aby w chleb przemienił, ale ukąsić nie mógł.”

Józef Budziłło

relacjonując sytuację polskiej załogi na Kremlu na kilka dni przed kapitulacją w listopadzie 1612 r.
Źródło: Wojna moskiewska wzniecona i prowadzona z okazji fałszywych Dymitrów od 1603 do 1612 r., oprac.J. Byliński, J. Długosz, Wrocław 1995, s. 164.

O śmierci, O głodzie, O Bogu, O wojnie

„Trzeba odróżnić naturę od kultury. Czy naturalna jest rodzina złożona z taty, mamy, córki i syna? Teraz tak, ale w historii mieliśmy inne modele rodziny. Abraham żył w poligamii. Mieliśmy niewolnictwo – żony się kupowało. Mieliśmy model patriarchalny, w którym żona też należała do męża. Pojęcie rodziny cały czas się zmienia. Kościół we wszelkich przejawach życia społecznego wchodzi w rolę sądu. Tymczasem jest wiele rzeczy do przedyskutowania, a nie osądzenia. Na przykład homoseksualizm. Kiedyś uważano, że to choroba, teraz, że nie.”

Marcelo Ciaramella (1958)

Źródło: rozmowa Mirosława Wlekłego, Frakcja biednych księży, „Gazeta Wyborcza”, 25–26 maja 2013.

O rodzinie, O historii, O naturze, O czasie

„W naszej rodzinie choroby to był temat tabu. Obowiązywała zasada: ukrywać – nie martwić bliskich, dzieci. I siostra przede mną ukrywała swój nowotwór, a ja przed nią swój udar.”

Bogusław Kaczyński (1942–2016) polski dziennikarz i krytyk muzyczny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 29 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jmcal.htm

O dzieciach, O rodzinie, O siostrze

„Choroba niszczy człowiekowi prywatność, tak że nie da się pisać…”

Virginia Woolf (1882–1941) angielska pisarka

Postać: Katherine Mansfield
Chwile wolności. Dziennik 1915–1945 (2007)

„Dowiedziałam się, że mam raka, kiedy byłam w ósmym miesiącu ciąży z trzecim dzieckiem. Cesarka, chemioterapia, operacja, znowu chemioterapia, radioterapia. Okazało się, że choroba jest mocno zaawansowana. I tak żyję już trzy lata. Na początku chciałam uciec od teatru. Spanikowałam: „zaraz, zaraz, całe życie na próbach, ja jeszcze nie zdążyłam pożyć, muszę zająć się sobą, dziećmi, rodziną”. Kiedy jednak rozejrzałam się na spokojnie, stwierdziłam, że nic mi tak dobrze na chorobę nie robi, jak czynne uprawianie zawodu.”

Lidia Schneider (1968–2011)

Źródło: Małgorzata Potoczak-Pełczyńska, Lidia Schneider już nie zagra, „Nowiny Jeleniogórskie”, 26 grudnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/129899.html

O życiu, O dzieciach, O rodzinie

„Istnieje przekonanie, że ludzie chorzy podlegają skodyfikowanym reakcjom, przechodzą przez kolejne fazy choroby w sposób podobny. Nie wierzę w to. Są przypadki, że tak silne doświadczenie coś niesamowitego w człowieku uruchamia. Sprawia, że „ta reszta” życia nie jest staczaniem się po równi pochyłej, degradacją, ale nabiera nowego sensu. Można je przeżyć intensywnie, twórczo, w sposób niezwykły, bo – trawestując wiersz Johna Donna (…), nigdy nie wiemy, ile ziarenek piasku przesypie się jeszcze w naszej klepsydrze.”

Magdalena Łazarkiewicz (1954) polska reżyserka, scenarzystka

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Warszawa, 4 listopada 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dowcipw.htm

O ludziach, Sens

„Słowianie uważają, że jeden tylko bóg, twórca błyskawicy, jest panem całego świata, i składają mu w ofierze woły i wszystkie inne zwierzęta ofiarne. O przeznaczeniu nic nie wiedzą ani nie przyznają mu żadnej roli w życiu ludzkim, lecz kiedy śmierć zajrzy im w oczy, czy to w chorobie, czy na wojnie, ślubują wówczas, że jeśli jej unikną, złożą bogu natychmiast ofiarę w zamian za ocalone życie, a uniknąwszy, składają ją, jak przyobiecali, i są przekonani, że kupili sobie ocalenie za tę właśnie ofiarę. Oddają także cześć rzekom, nimfom i innym jakimś duchom. I składają im wszystkim ofiary, a w czasie tych ofiar czynią wróżby.”

Prokopiusz z Cezarei (500–565) historyk bizantyński

Źródło: O wojnach, ks. VII, rozdz. 14, 1, tłum. Marian Plezia

O życiu, O śmierci, O Bogu, O wojnie

„Męczyły mnie okropne bóle, głośno wyłem, gdyż miałem wybite dwa przednie zęby, głębokie rany na twarzy i całym ciele; byłem jak sparaliżowany, a nogi miałem opuchnięte.”

Heinrich Schliemann (1822–1890) niemiecki archeolog amator

w liście do siostry, opisując swój stan po przeżyciu zatonięcia statku u brzegu Wysp Fryzyjskich.
Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Wydawnictwo Literatura Net Pl, Gdańsk, ISBN 8392364546, s. 124.

O ludziach, O literaturze, O siostrze

„Z jednej strony – Brytyjczycy importują niemal 50 milionów węgla, przy zużyciu rocznym na poziomie 64 mln ton, choć ich własne pokłady obliczane są na 3,2 miliarda. Z drugiej, likwidacja kopalń nie tylko pozbawiła środków do życia dziesiątki tysięcy ludzi, nie tylko zamordowała całą kulturę górniczej working-class, gdzie z 230 tysięcy górników zostało koło 6 tysięcy, nie tylko stworzyła miasta-widma, wypełnione bezrobotnymi w trzecim pokoleniu – ale także stała się zaczątkiem tego, co dziś wielbiciele pani Thatcher uważają za największą brytyjską bolączkę: wielkiej zależności od socjalu. W ciągu dekady jej rządów – które poza walką z górnikami, oznaczały generalną dezindustrializację – zwalniani masowo uciekali na rentę, toteż liczba Brytów niezdolnych do pracy z powodu choroby wzrosła z 770 tysięcy do 1,6 miliona. I to mimo, iż w szczycie rządów Thatcher bezrobocie wynosiło 12 procent – ponad dwa razy więcej, niż kiedy obejmowała władzę. W dniach po śmierci „Żelaznej Damy” najpopularniejszą piosenką w brytyjskim internecie była „Ding-dong, the witch is dead” („Dzyń dzyń, wiedźma nie żyje”). Inaczej mówiąc pytanie o to, czy jakiś polityk będzie dla Polski „prawdziwą Thatcher” to trochę jakby zapytać, czy daje nadzieję na bycie prawdziwą epidemią syfilisu.”

Margaret Thatcher (1925–2013) premier Wielkiej Brytanii

Autorka: Agnieszka Wołk-Łaniewska, Thatcher lepsza niż prawdziwa, strajk.eu, 14 stycznia 2015 http://strajk.eu/index.php?article=580

O śmierci, O ludziach, O walce, Pytanie

„Śmiertelna choroba zakonników: zagubienie Bożej optyki, utrata głębokiego oddechu, zatracenie metafizycznego dystansu.”

Maciej Zięba (1954) filozof i teolog polski, dominikanin

„Tego zabrała choroba,
Ten żywcem spłonął w kopalni,
Ten w bójce zabity,
Ten umarł w więzieniu,
Ten z mostu spadł przy harówce dla żony i dzieci –
Wszyscy, wszyscy śpią tu na wzgórzu.”

Edgar Lee Masters (1868–1950)

Źródło: Umarli ze Spoon River, PIW 1968, wyd. I, wiersz Wzgórze, tłum. Leszek Elektorowicz

O dzieciach

„Pracowałam przez jakiś czas w teatrze, dorabiając sobie. Ale choroba położyła kres wszelkim moim działaniom teatralnym. Musiałam się pożegnać z ukochanym zawodem. Nie mogę nawet współpracować w kwestii edukacji teatralnej, a taką prowadziłam, bo nie słyszę z odległości. Słyszę coś, ale nie rozumiem. Ale cieszę się, że żyję, bo mogło mnie tu nie być. Miałam bardzo poważną chorobę, straciłam słuch, mam uszkodzony błędnik, z trudem się poruszam, mam zachwiania równowagi. Ale nie tracę pogody ducha.”

Alicja Butkiewicz (1951)

Źródło: Izabela Krzewska, Jestem dumna z mojego miasta, „Gazeta Współczesna” nr 169, 5 września 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/122870.html

O czasie, O pogodzie, O odległości, O pożegnaniu

„To choroba, którą ludowcy mają od dawna. Ma różne objawy i ujawnia się w różnej temperaturze. PSL dochodzi do wniosku, że jeśli kryzys i słabsza pozycja rządu będzie narastać, trzeba się zastanowić, czy nie pomyśleć o alternatywie.”

Leszek Miller (1946) polityk polski, premier

o wywiadzie Pawlaka dla „Newsweeka”, w którym skrytykował PO. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1611710,0,1,pawlak-buduje-konia-na-oczach-trojanczykow,wiadomosc.html, 27 lipca 2009

„Mądry człowiek powinien wiedzieć, że zdrowie jest jego najcenniejszą własnością i powinien uczyć się, jak sam może leczyć swoje choroby.”

Hipokrates (-460–-370 p. n. e.) grecki lekarz

O zdrowiu

„Dla nas Czeczenia jest jak długotrwała choroba.”

Michaił Gorbaczow (1931) polityk radziecki, I sekretarz KC KPZR

Źródło: „Rzeczpospolita”, 23 czerwca 2004

„Niektórzy czytający te słowa mogą się stać pierwszymi nieśmiertelnymi. Skoro choroby wieku starczego, podobnie jak sam proces umierania, mają wkrótce zniknąć pod naporem armii naukowców, to już nie chodzi o to, czy nastąpi przełom w dążeniach do nieśmiertelności (…), tylko jak dożyć tej chwili.”

Rita Aero (1946)

początek książki.
Źródło: Wielka księga długowieczności (ang. The Complete Book of Longevity)

O książkach, O wieku

„Miłość to choroba, ale poprawia samopoczucie.”

Krecia P. (1934–2010) dziennikarka, tłumaczka

O miłości

„Puszczony w ruch mechanizm międzynarodowej konkurencji, w ramach panującego na świecie ustroju eksploatacji, przede wszystkim krajów biednych przez bogate, działa spontanicznie kierując świat ku katastrofie. (…) kraje plebejskie, czy wywodzące się z nich grupy terrorystyczne, zaczną się posługiwać szantażem atomowym (…) Gdzie gwarancja, że wkrótce fanatycy religijni czy polityczni, nie uczynią tego samego (nawet jako kamikadze, świadomie popełniając samobójstwo), celowo niosąc w ten sposób choroby i śmierć. Północ musiałaby zgodzić się na nowy podział produktu globalnego na Ziemi, aby wydobyć Południe z obecnej zapaści materialnej (…). [Alternatywą będzie] bunt mas w świecie głodu i nędzy, który zmiecie z powierzchni Ziemi istniejące na nim obecnie porządki.”

Adam Schaff (1913–2006) filozof polski

Pora na spowiedź (1993) Źródło: s. 96, 97, cyt. za: „Zielone Brygady” http://www.most.org.pl/zb/zb/166/refleksj.htm

O śmierci, O głodzie, O świecie, O samobójstwie

„Dobre jest to, że mogę uprawiać ten zawód. Złe, że ten zawód jest taki trudny, ciężki. A już bardzo złe – choroby i inne nieszczęścia, które pewno mnie były przypisane.”

Jan Kociniak (1937–2007) polski aktor

Źródło: „Głos Wielkopolski”, 3 listopada 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ritr.htm

„Są to najprawdziwsi dworzanie i przyjaciele króla jegomości.”

Stańczyk (1480–1560) błazen nadworny Jana Olbrachta, Aleksandra Jagiellończyka, Zygmunta Starego i Zygmunta II Augusta

kiedy królowi Zygmuntowi Staremu w czasie choroby przystawiano pijawki.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 119.

O historii, O nauczycielach, O czasie, O wieku

„Wyjątkowe sytuacje zdołają nas uleczyć z choroby ludzi nasyconych, która pozbawia nas zdolności oceny prawdziwej wartości łyżki strawy i kromki zeschłego chleba.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

O ludziach

„Choroba rozpoznana jest w połowie wyleczona.”

Thomas Fuller (1608–1661)

A disease known is half cured. (ang.) Źródło: Gnomologia: Adagies and Proverbs; Wise Sentences and Witty Sayings, Ancient and Modern, Foreign and British http://books.google.pl/books?id=3y8JAAAAQAAJ, Londyn 1732, s. 3.

„Mafia, jako organizacja, nie przypomina na naszej szerokości geograficznej hermetycznego tworu opartego na więzach krwi. Nie jest także instytucją planowo powoływaną do życia, organizowaną od podstaw. Mafia to korupcyjny układ, budowany na oderwanych od norm etycznych działaniach słabego państwa oraz powszechnej znieczulicy. Drobne interesy i incydentalna życzliwa współpraca pomiędzy przestępcami, biznesmenami oraz przedstawicielami administracji państwowej pewnego dnia okazuje się monolitycznym układem nastawionym na maksymalne wykorzystanie uzyskanych mocy przerobowych. Drobne przysługi stają się warunkiem egzystencji, a także uprawnieniem do żądania wzajemnego świadczenia. Milczenie mas i jednostek umożliwia niczym nieskrępowany rozwój choroby.”

Kazimierz Turaliński

Źródło: Dokumentacja III RP: Objawy Mafii

O współpracy

„Michnikowszczyzna – to nie tylko zespół głoszonych przez Michnika tez i postulowanych przez niego zachowań. To grono ludzi, współtworzących jego propagandową linię w „Wyborczej” i w innych, poddających się jej wpływowi mediach. To przede wszystkim liczne grono adresatów tej propagandy, związanych z Michnikiem emocjonalnie w stopniu nie mniejszym, niż wykpiwane na salonach moherowe babcie przepojone są podziwem dla księdza Rydzyka. To rzesza polskich inteligentów i jeszcze liczniejsza – półinteligentów, którzy ulegli graniczącemu z amokiem uwielbieniu dla redaktora naczelnego „Wyborczej” jako wyroczni etycznej, politycznej i intelektualnej.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

Źródło: Wstęp do książki Michnikowszczyzna – zapis choroby, grudzień 2006

O ludziach, O książkach, O zachowaniu

„HIV? Nie idę do łóżka z każdą dziewczyną, więc się nie martwię. Dajmy sobie spokój z tymi wszystkimi chorobami i resztą bzdur – jeszcze nikt od tego nie umarł.”

Alon Mizrahi (1971)

„Rozstaję się z życiem, ponieważ złożyłem fałszywe oświadczenia pod przysięgą. Nie byłem przy zdrowych zmysłach. Od kilku miesięcy dręczą mnie złe przeczucia, depresje, myśli o śmierci, stany lękowe i wizje, chociaż nigdy nie byłem tchórzem. Tak bardzo chciałbym jeszcze raz zobaczyć rodzinę.”

Leonardo Conti (1900–1945) działacz państwowy III Rzeszy

z listu do żony napisanego niedługo przed śmiercią.
Wariant: Rozstaję się z życiem, ponieważ złożyłem fałszywe oświadczenia pod przysięgą. Nie byłem przy zdrowych zmysłach. Od kilku miesięcy dręczą mnie złe przeczucia, depresje, myśli o śmierci, stany lękowe i wizje, chociaż nigdy nie byłem tchórzem. Tak bardzo chciałbym jeszcze raz zobaczyć rodzinę. [z listu do żony napisanego niedługo przed śmiercią. ]
Źródło: John K. Lattimer, Śmiertelna choroba Hitlera i inne tajemnice nazistowskich przywódców, tłum. Maciej Antosiewicz, Wydawnictwo Amber, 2000, ISBN 8372454396, s. 175.

O śmierci, O tajemnicy, O rodzinie, O myślach

„O wszystkim powinniśmy mówić Jezusowi. A ty o czym chciałbyś Mu powiedzieć? Może o tym, że odszedł ktoś bliski, kto już nigdy nie wróci. Albo powiesz o zranionej czy zdradzonej miłości, niezrealizowanych planach, bo w życiu znów coś nie wyszło. Powiedz Jezusowi, że szukasz pracy, że jesteś bezdomny, że brak miłości w domu, że masz kłopoty z dziećmi, które nie chcą docenić wkładu serca, że są konflikty w pracy, sąsiedzkie gniewy i spory. Powiedz Jezusowi, jak trudno jest dziś być matką i ojcem. Powiedz o swojej samotności, takiej nawet wśród ludzi. Powiedz o chorobie, która tak bardzo dokucza. O czym jeszcze powiesz…?”

Roman Marcinkowski (1942) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Krakowie-Łagiewnikach, 3 lipca 2011.

O dzieciach, O ludziach, O domu, O matce

„Obserwujemy w naszych czasach dwie skrajne tendencje w podejściu do ludzkiego ciała: z jednej strony istnieje przesadny kult ciała, które staje się bożkiem, zagarniającym wielu w niewolę ciała. Mamy dziś wielu takich niewolników ciała – nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy. Z drugiej zaś strony możemy zaobserwować pogardę dla ciała: wyniszcza się swe ciało narkotykami, lub czasem głodzi się to ciało, co prowadzi do śmiertelnej choroby zwanej anoreksją. Jedno i drugie podejście do ludzkiego ciała jest nie do pogodzenia nauką chrześcijańską, jest złem, jest grzechem. Wniebowzięcie Matki Najświętszej przypomina nam wszystkim, że nasze ciało ma wielką wartość w oczach Bożych: jest ono darem i będzie uczestniczyć w życiu wiecznym. Należy zatem rozwijać w sobie świadomość, że jestem odpowiedzialny za to ciało, ponieważ kiedyś będę musiał zdać sprawę Bogu, jak z tego daru korzystałem i jak się o ten dar troszczyłem.”

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w katedrze płockiej podczas uroczystości odpustowej ku czci Wniebowzięcia NMP, 15 sierpnia 2007

O Bogu, O matce, O nauce, O czasie

„Kiedy prześladowanie, myśl o bliskim męczeństwie, choroba, wreszcie wizja śmierci pukają do drzwi, niech nasze pragnienie wyniszczenia, by widzieć Jezusa rozpala się, jak ogień, który po dorzuceniu drzewa płonie wyżej i jaśniej.”

Charles de Foucauld (1858–1916)

O śmierci, O myślach, O myśleniu

„Szczęście jest objawem, na który psychopatolodzy zwracali jak dotychczas bardzo mało uwagi, być może dlatego, że kondycja ta nie jest normalnie uznawana za wystarczającą podstawę do terapeutycznej interwencji.”

Richard Bentall (1956)

W artykule Bentall żartobliwe wykazywał, jak trudno jest ustalić niedwuznaczne kryteria odróżniające zdrowie umysłowe od choroby psychicznej.
Źródło: artykułu z czasopisma Journal of Medical Ethics, z czerwca 1992 roku, pt. A proposal to classify happiness as psychiatrie disorder (Propozycja klasyfikacji szczęścia jako zaburzenia psychiatrycznego).

O szczęściu, O zdrowiu

„Żyjemy i umieramy, a cała reszta to tylko złudzenie. Całe to gadanie o uczuciach i wrażliwości to jedno wielkie kurze łajno. Zmyślone, subiektywne, emocjonalne brednie. Nie ma duszy. Nie ma Boga. Są tylko decyzje, choroby i śmierć.”

Chuck Palahniuk książka Choke

Choke
Udław się (2001)

O śmierci, O Bogu, O emocjach, O duszy

„Doprawdy, nie miałem dotąd nigdy pustelni, w której tak spokojnie mógłbym się modlić.”

Celestyn V (1215–1296) papież, święty Kościoła katolickiego

o swym lokum, którym była surowa piwnica, gdzie panowały wilgoć, brak świeżego powietrza, ciemność i głodowe żywienie (dawniej Celestyn V był pustelnikiem; został zamknięty po tym, gdy zrzekł się urzędu)
Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Wydawnictwo Literatura Net Pl, Gdańsk, ISBN 8392364546, s. 31.

O ludziach, O literaturze

„Przyjdzie czas, kiedy szatan i jego zwolennicy zostaną zniszczeni w jeziorze ognia, a wraz z nimi zniknie grzech, choroba, ból, płacz i śmierć”

Alfred Palla (1960)

Ap 21,4
Biblijna prawda o piekle
Źródło: Alfred Niewidzialna wojna o Twoje życie, s. 178.

O życiu, O śmierci, O bólu, O wojnie

„Zyta nigdy o swojej chorobie nie mówiła. Bardzo współczuję jej, że jest w szpitalu.”

Renata Rochnowska (1949) polska ekonomistka i polityk

o Zycie Gilowskiej. Źródło: Zyta Gilowska opuściła klinikę kardiochirurgii, money.pl, 8 lipca 2009 http://www.money.pl/archiwum/wiadomosci/artykul/zyta;gilowska;opuscila;klinike;kardiochirurgii,181,0,251573.html

Cytaty o chorobach strona 3

Cytaty o chorobach
strona 3